Kiến thức: - HS cảm nhận được hình tượng độc đáo của những chiếc xe không kính và hình ảnh những người chiến sĩ lái xe Trường Sơn đầy lạc quan trong kháng chiến chống Mĩ.. Thái độ: - Giá
Trang 1Ngày soạn: 08 /11/2020
Ngày giảng: 13 /11/2020
TiÕt 51
-Phạm Tiến
Duật-I MỤC TIÊU : HS ôn tập củng cố các kiến thức của bài thơ.
1 Kiến thức:
- HS cảm nhận được hình tượng độc đáo của những chiếc xe không kính và hình ảnh những người chiến sĩ lái xe Trường Sơn đầy lạc quan trong kháng chiến chống Mĩ.
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng đọc, phân tích, bình giảng.
3 Thái độ: - Giáo dục tinh thần lạc quan vượt qua mọi khó khăn thử thách tình yêu
người lính, yêu cách mạng và trân trọng hình ảnh bộ đội Cụ Hồ.
II PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT
1 Phương pháp: Đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng thơ.
2 Kĩ thuật: Động não.
III CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: SGK, Soạn giáo án.
2 Học sinh: học bài, soạn bài.
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 HĐ khởi động
* Ổn định :
* Kiểm tra bài cũ :
* Bài mới
2 HĐ hình thành kiến thức
HD học sinh ôn lại nội dung kiến
thức trọng tâm của bài thơ.
I KIẾN THỨC CƠ BẢN 1.Tác giả.
Phạm Tiến Duật (1941-2007)
Quê quán: Phú Thọ
Ông là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ trẻ nhà thơ thời chống Mỹ
Thơ ông thường viết về thế hệ trẻ trong thời kì kháng chiến chống
Mỹ, với giọng điệu trẻ trung, sôi nổi, tinh nghịch, sâu sắc
2.Tác phẩm.
a Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ
được sáng tác năm 1969, in trong
Trang 2tập “Vầng trăng quầng lửa”.
b Nhan đề bài thơ: Nhan đề bài
thơ độc, lạ, thể hiện cách nhìn, cách khai thác chất thơ từ hiện thực khốc liệt Đặc biệt bài thơ tác giả phải thêm “Bài thơ về “, để báo trước cho mọi người biết rằng là tôi đang viết thơ, chứ không phải một khúc văn xuôi, những câu thơ “đặc” văn xuôi được kết hợp lại trong một cảm hứng chung
c Nội dung chính : Bài thơ khắc
họa nét độc đáo, hình tượng những chiếc xe k kính và hình tượng người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kì kháng chiến chống
Mỹ hiên ngang, dũng cảm, lạc quan, yêu đời,chiến đấu giải phóng miền Nam
* Hình ảnh những chiếc xe
không kính.
Xe:
– Không đèn
– Không kính
– Không mui
– Thùng xe xước
=> Vì bom giật, bom rung…
Đây là hình ảnh sáng tạo đầy chất thơ, tác giả
sử dụng điệp ngữ, hình ảnh tả thực, liệt kê, giọng điệu thản nhiên, lời thơ mang tính khẩn ngữ, hình ảnh độc đáo: đoàn xe trần trụi, biến dạng, gợi sự tàn phá khốc liệt của hiện thực chiến tranh
* Hình ảnh người lính lái xe.
* Tư thế người lính.
Tác giả sử dụng hàng loạt điệp ngữ: nhìn, nhìn thấy… không những thế tác giả còn
sử dụng nghệ thuật liệt kê, đảo ngữ để thấy được, phong thái ung dung, hiên ngang,
Trang 33 HĐ luyện tập
sáng khoải đến bất tận, đường hoàng chủ động.
*Tinh thần, thái độ.
Cấu trúc được lặp lại “ừ thì… chưa cần ”
Giọng điệu hóm hỉnh, ngang tàn, nghịch ngợm, hình ảnh độc đáo, lời thơ gắn với lời nói
tự nhiên
=> Tinh thần lạc quan, dũng cảm, bất chấp khó khăn, nguy hiểm, coi thường gian khổ, hiểm nguy.
* Tình đồng đôi.
Hành động: bắt tay qua cửa kính
vỡ => là sự bù đắp thiếu thốn Quan niệm về gia đình: Sự chia sẻ.
Đặc biệt câu thơ:”Lại đi, lại đi trời xanh thêm”
+ Gieo vần: Toàn vần bằng.
+ Điệp ngữ: Lại đi.
=>> Tạo âm điệu thanh thản, lạc quan Từ
đó ta thấy tình đồng đội gắn bó keo sơn, yêu thương chia sẻ, cùng chung lí tưởng.
* Ý chí chiến đấu.
Tương phản giữa cái “không” và cái “có”.
=> Đó chính là ý chí quyết tâm chiến đầu
vì miền Nam ruột thit.
Đó là những người lính trẻ trung, sôi nổi, ngang tàn, bất chấp, có ý chí chiến đầu sắt đá,
Đặc biệt câu thơ “Chỉ cần trong xe có một trái tim”
“Một trái tim” là biểu tượng đa nghĩa, sử dụng phép hoán dụ.
=> Khát vọng giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
II LUYỆN TẬP
Trang 4Bài tập 1: Thực hiện theo hướng dẫn Bài tập 2
Ý c)
=> Gợi ý:
* Những thiết bị vốn có của chiếc xe, vì hiện
thực ác liệt của chiến tranh, đã trở nên
"không có":
+Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi +Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước.
* Từ không có những thiết bị này dẫn đến:
- "Cái có" của sự gian khổ người lính:
+Không có kính, ừ thì có bụi, +Không có kính, ừ thì ướt áo
- "Cái có" của thiên nhiên đầy chất thơ:
+Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái
- "Cái có" của tình đồng đội, vô tư, ngang tàng mà thật đẹp:
+Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
* Nhưng vượt lên trên tất cả, vượt qua cái thiếu thốn, "cái không" đã làm nổi bật lên "cái có" đẹp đẽ của tinh thần yêu nước và lòng quả cảm của người lính lái xe: "Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước - Chỉ cần trong xe có một trái tim"
* "Cái không" và "cái có" là một cách cấu tạo
tứ thơ độc đáo ở "Bài thơ về tiểu đội xe không kính", gợi nên nhiều liên tưởng bất ngờ, thú vị
4 HĐ vận dụng: Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về những người lính
lái xe.
5 HĐ tìm tòi, mở rộng: Tím đọc thêm những bài thơ về người lính.
Chuẩn bị bài Tổng kết từ vựng (Sự phát triển của từ vựng Trau dồi vốn từ).
