Ảnh hưởng đến môi trường của dự án khai thác mỏ đá vôi Vạn Xuân – Thái Nguyên

Chuyên đề địa kỹ thuật. Ảnh hưởng đến môi trường của dự án khai thác mỏ đá vôi Vạn Xuân – thái nguyên

Đề tài: Ảnh hưởng đến môi trường của dự án khai thác mỏ đá vôi Vạn Xuân – Thái Nguyên

Mục lục

Mở đầu……….….anh

1 Đ ặc đi ểm đ ịa l ý t ự nhi ên………trang

2 Đặc điểm địa hình địa mạo……… vào

3 Đặc điểm địa tầng……….đây

4 Đặc điểm địa chất công tr ình………

5 Đặc điểm thủy văn………

II Dự án khai thác mỏ đá vôi Vạn Xuân – Thái Nguyên………

1 Vị trí địa lý……….

2 Quy mô dự án………

3 Công nghệ khai thác và tuyển khoáng………

III Tác động của dự án tới môi trường………

1 Tác động đến khối lượng và chất lượng nước mặt ………

2 T ác đ ộng đ ến m ôi tr ư ờn đ ất……….

Kết luận……….

Tài liệu tham khảo ……….

Mở đầu

Việt Nam là một trong những nước có nguồn tài nguyên khoáng sản

vô cùng phong phú, trong đó không thể không kể đến những mỏ đá vôi với trữ lượng tương đối lớn, phân bố dọc khắp đất nước từ bắc vào nam Hiện nay nước ta đang trên đà phát triển, gắn liền với sự phát triển đó là hàng loạt các công trình xây dựng mọc lên, đòi hỏi nguồn nguyên vật liệu ngày càng lớn cả về số lượng và chất lượng Do đó việc khai thác và chế biến đá vôi làm vật liệu xây dựng là rất cần thiết và có ý nghĩa, không chỉ đáp ứng được nhu cầu trong xây dựng phát triển mà còn đem lại lợi ích kinh tế cho vùng cũng như cho đất nước

Kết quả thăm dò đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường, mỏ đá vôi Vạn Xuân, xóm Trúc Mai, xã Lâu Thượng, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên cho thấy chất lượng đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường có chất lượng cao Mỏ nằm gần trục đường giao thông rất thuận tiện, cách thành phố Thái Nguyên khoảng 30 km theo đường QL 1B, điều kiện vận chuyển dễ dàng, sản phẩm làm ra có khả năng cạnh tranh trên thị trường và đặc biệt phục vụ cho các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng tại Thái Nguyên

và các tỉnh lân cận

1 Đặc điểm địa lý tự nhiên

Khu vực khai thác và chế biến có diện tích 8,0 ha thuộc địa phận xóm Trúc Mai, xã Lâu Thượng, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, cách thị trấn La Hiên khoảng 7,5 km về phía Ðông – Ðông Bắc, cách thành phố Thái Nguyên khoảng 30 km theo quốc lộ 1B, cách Hà Nội khoảng 110

km theo quốc lộ 3 và quốc lộ 1B Các khu vực tiếp giáp của xã Lâu Thượng:

+ Phía Bắc giáp xã Cúc Đường và Vũ Chấn

+ Phía Tây giáp thị trấn La Hiên

+ Phía Đông giáp thị trấn Đình Cả

+ Phía Nam giáp xã Liên Minh và xã Tràng Xá

Các đối tượng, hiện tượng, quá trình bị tác động bởi dự án bao gồm: dân

cư, hệ thực vật

Dân cư trong vùng sống thành các xóm nhỏ ven thung lũng Trúc Mai, dọc quốc lộ 1B Cách khu vực dự án về phía Đông Bắc (khoảng 400m) là khu dân cư thuộc thôn Trúc Mai xã Lâu Thượng phân bố rải rác ở chân núi Đây là đối tượng sẽ bị tác động khi dự án được triển khai

Hệ thực vật trong khu vực triển khai dự án thưa thớt, chủ yếu là các loại cây thân gỗ nhỏ, cây bụi và dây leo

2 Đặc điểm địa hình địa mạo.

Khu vực khai thác nằm trên sườn núi có độ cao từ +100 đến +250m thuộc phần Đông Bắc của dãy núi Voi (kéo dài từ La Giang đến Đình Cả theo hướng Tây Nam - Đông Bắc) thuộc địa hình vùng núi thấp đến trung

cây lúp xúp và lau lách Phía Đông Nam khu vực mỏ là thung lũng hẹp trước núi

Phía Tây Nam khu vực khai thác là mỏ đá đang khai thác và khu công nghiệp nhỏ Trúc Mai đang được xây dựng

3 Đặc điểm địa tầng.

Căn cứ kết quả đo vẽ lập bản đồ địa chất tỷ lệ 1/1.000 và kết quả thi công các công trình khai đào, khoan máy, khu vực mỏ đá vôi Trúc Mai

có các phân vị địa tầng như sau

+ Hệ Đệ Tứ (Q)

Theo các tài liệu đo vẽ địa chất đã tiến hành, vùng nghiên cứu nằm trong đới Sông Hiến, đây là vùng có các hoạt động kiến tạo tương đối mạnh mẽ, các đá trong vùng bị vò nhàu uốn nếp phức tạp và bị cắt xén bởi nhiều hệ thống đứt gãy kiến tạo Tuy nhiên trong vùng không thấy có các biểu hiện của hoạt động magma xâm nhập

Về mặt cấu trúc địa chất chung, vùng nghiên cứu là một phần cánh Đông Nam của phức nếp lõm lớn có phương trục Đông Bắc - Tây Nam

Đá ở nhân nếp lõm là các thành tạo trầm tích lục nguyên hệ tầng Sông Hiến, cánh nếp lõm là các đá của hệ tầng Bắc Sơn, hệ tầng Sông Cầu, hệ tầng Nà Mọ Các đá này lại bị vò nhàu biến vị mạnh và hình thành nhiều nếp uốn thứ cấp do ảnh hưởng của các hoạt động đứt gãy kiến tạo, vì vậy thế nằm của đá bị biến đổi tương đối phức tạp

Các đứt gãy trong vùng đóng vai trò đường dẫn dung dịch nhiệt dịch và

là vị trí thuận lợi để lắng đọng quặng nhiệt dịch tạo nên các mỏ quặng chì kẽm, đa kim ở khu vực La Hiên - Cúc Đường

4 Đặc điểm địa chất công tr ình.

Dựa vào đặc điểm độ bền cơ học của đất đá có thể phân thành hai loại:

Đá mềm yếu kém ổn định: bao gồm lớp đất phủ có chiều dày từ 0,3 - 0,7 m Đặc điểm của lớpđất đá này là mềm yếu và có nhiều tảng lăn kích thước lớn, khi đào qua chúng dễ bị sập lở Tuy nhiên, do chiều dày của lớp nhỏ và diện phân bố rất hẹp nên không ảnh hưởng đến khai thác mỏ

Đá rắn chắc ổn định: đây là loại đá vôi, vôi dolomit còn tươi chưa bị phong hoá Đá cứng chắc, độ bền cơ học cao, là đối tượng được khai thác làm vật liệu xây dựng

5 Đặc điểm thủy văn

Trong và lân cận khu vực khai thác không có sông, chỉ có 1 khe suối nằm

ở phía Đông Nam khu mỏ, đây là khe ngắn hẹp, độ dốc lớn, lòng rộng 0,5

nước tốt Khe suối chỉ có nước chảy vào mùa mưa, tiếp nhận một phần lượng nước mưa chảy tràn qua diện tích khai thác Nước trong, không màu, không mùi, không vị Nhìn chung nước mặt ở khu vực khai thác chỉ tồn tại ở các khe suối cạn, chỉ có nước chảy vào mùa mưa Do các suối cạn, dốc nên khả năng thoát nước rất nhanh, vì vậy không ảnh hưởng đến hoạt động khai thác mỏ và sinh hoạt của dân cư trong vùng Tuy nhiên vào mùa mưa, nước suối dâng cao, chiều sâu mực nước có thể lên đến > 2m, gây ngập thung lũng dưới chân núi sẽ có ảnh hưởng xấu đến hoạt động khai thác mỏ

Căn cứ vào đặc điểm, thành phần thạch học, cấu tạo và khả năng thấm nước của các loại đất đá, nước dưới đất tại khu vực tồn tại trong các hệ tầng như sau:

Nước trong các thành tạo trầm tích Đệ Tứ: chủ yếu phân bố ở phía Nam, chiều sâu mực nước phụ thuộc theo mùa và theo độ cao địa hình, mùa khô gần như cạn kiệt Nguồn nước cung cấp chủ yếu là nước mặt Nước trong tầng này không mùi, không vị, thuộc loại nước bicarbonat, độ pH = 6,60 – 7,3

Nước trong các thành tạo đá vôi hệ tầng Bắc Sơn: nước tàng trữ và lưu thông trong khe nứt và đứt gãy cắt qua đá vôi, vôi dolomit Nước trong đới này xuất lộ dọc theo các khe ở dạng thấm rỉ Nhìn chung nước trong tầng này rất nghèo, mùa khô cạn kiệt, do địa hình dốc nên có thể tự chảy, vì vậy không ảnh hưởng đến quá trình khai thác mỏ

II Dự án khai thác mỏ đá vôi Vạn Xuân – Thái Nguyên

1 Vị trí địa lý

Khu vực thăm dò thuộc địa phận xóm Trúc Mai, xã Lâu Thượng, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, cách thị trấn La Hiên khoảng 7,5 km về phía Đông - Đông Bắc, cách thành phố Thái Nguyên khoảng 30 km theo quốc lộ 1B, cách Hà Nội khoảng 110 km theo QL 3 và QL1B Khoảng cách

từ khu vực triển khai dự án tới nhà dân gần nhất khoảng 250m Khu vực khai thác có toạ độ và diện tích được khống chế bởi các điểm khép góc:

2 Quy mô dự án

Theo Báo cáo địa chất đã được phê duyệt thì trữ lượng địa chất mỏ đá vôi Vạn Xuân, thôn Trúc Mai, xã Lâu Thượng, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái

Công suất đá nguyên khai của mỏ được xác định trên cơ sở:

Trữ lượng đá làm VLXD thông thường đã được hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản phê duyệt;

Kế hoạch sản xuất kinh doanh, năng lực hiện tại của Công ty Cổ phần Đầu tư khai thác Khoáng sản Thái Lâm và nhu cầu của thị trường địa phương cũng như nhu cầu của thị trường các tỉnh lân cận

Dự án chọn công suất khai thác mỏ như sau:

Do đ ó ta t ính đ ư ợc tu ổi th ọ c ủa m ỏ l à 25 n ăm

3 Công nghệ khai thác và tuyển khoáng

Toàn bộ mỏ trong suốt quá trình khai thác từ mức +212m xuống mức +80 sử dụng máy khoan có đường kính mũi khoan >100 mm khoan tạo lỗ để nạp thuốc nổ mìn

Giai đoạn 1( hệ thống khai thác lớp xiên): đá sau khi được làm tơi bằng nổ mìn được máy ủi có công suất > 200 CV để gạt chuyển từ tầng đá nổ mìn xuống mặt bằng bốc xúc ở cao độ +100m Từ mặt

10 tấn chuyển về trạm nghiền sàng

Giai đoạn 2 (hệ thống khai thác lớp bằng): đá sau khi được làm tơi

lên ô tô có trọng tải 10 tấn chuyển về trạm nghiền sàng Sử dụng máy

ủi có công suất > 200 CV để hỗ trợ cho máy xúc trong quá trình khai thác

Ô tô tự đổ

Trạm nghiền sàng

Mỏ

Khai thác lớp xiên Khai thác lớp bằng

Khoan, nổ mìn

Gạt chuyển

Xúc bốc

Nghiền thô Phân loại Nghiền tinh

Các loại sản phẩm

Đá nguyên liệu

4

Quy trình sản xuất đá vật liệu xây dựng được thể hiện theo sơ đồ dưới đây

Công suất trạm nghiền sàng: khối lượng đá cần nghiền hàng năm là:

III Tác động của dự án tới môi trường

1 Tác động đến khối lượng và chất lượng nước mặt

1.1 Trong giai đoạn xây dựng.

Nguồn gây ô nhiễm môi trường nước trong giai đoạn này chủ yếu là

do hoạt động sinh hoạt của công nhân tại công trường và lượng nước mưa chảy tràn trong khu vực

Nước thải sinh hoạt :Nước thải sinh hoạt phát sinh chủ yếu từ sinh hoạt của công nhân tại các lán trại bố trí trong khu vực công trường tổng lượng công nhân tham gia thi công trong giai đoạn này ước tính khoảng 40 người Như vây: Khối lượng nước sinh hoạt 8 m3/ng.đ Nếu tính lượng nước thải ra ngoài khoảng 80% lượng nước được sử dụng thì tổng lượng nước thải mỗi ngày phát sinh là 6,4 m3/ngàyđêm Trong đó lượng nước từ các hố xí chiếm khoảng xấp xỉ 10% lượng nước thải sinh hoạt, tương đương 0,64m3/ng.ngày.đêm sẽ được thu gom vào bể tự hoại Lượng nước tắm, giặt, chiếm khoảng 5,76 m3 do có nồng độ chất thải thấp nên có thể thải ra trực tiếp ra môi trường

Nước thải sinh hoạt sẽ được đưa vào các bể tự hoại để xử lý sau đó xả qua khu lắng lọc vào tự hoại để xử lý sau đó xả qua khu lắng lọc vào trong khu vực của đập chứa thải Một số chất dinh dưỡng sẽ được thực vật hấp thụ Nước thải sẽ được lọc qua lớp đất trước khi xả ra đập chứa thải nguồn nước này sẽ được bơm về nhà máy để tái sử dụng

Nước mưa chảy tràn: Tải lượng ô nhiễm các chất trong nước mưa chảy tràn: vào mùa mưa, nước mưa chảy tràn từ khu vực xây dựng công trình, cuốn theo các chất thải công nghiệp, các chất rắn lơ lửng và dầu mỡ Chúng là các tác nhân gây ô nhiễm môi trường Nước mưa chảy tràn sẽ tác động tiêu cực đến nguồn nước mặt So với nước thải sinh hoạt, bản thân nước mưa khá sạch nhưng vì nước mưa chảy tràn qua vùng khai thác, bãi chứa, các tuyến đường cuốn theo đất đá, hạt cứng lơ lửng, chất cặn bã

Nguồn nước này sẽ được cho chảy qua các bể lắng bùn đất rồi cho chảy ra sông suối, nếu chúng bị ô nhiễm thì sẽ cho chảy qua đập chưa thải

1.2 Trong giai đoạn hoạt động khai thác mỏ.

Lượng nước thải sinh hoạt của quá trình thi công xây dựng mỏ nếu không được xử lý mà xả trực tiếp ra các khe suối lân cận, gây tác động trực tiếp đến hệ sinh thái thủy sinh Nồng độ chất rắn lơ lửng cao trong nước thải làm tăng độ đục ở thủy vực tiếp nhận, gây ảnh hưởng tới việc di chuyển và kiếm ăn của các loài thủy sinh vật sống trong thủy vực đó Đồng thời độ đục cao cũng gây cản trở khả năng tiếp nhận ánh sáng mặt trời xuống những tầng sâu hơn của mực nước, từ đó làm giảm khả năng quang hợp của những loài thực vật và tảo sống ở những tầng nước sâu hơn

Do vậy, cần xây bể tự hoại ba ngăn trong khu phụ trợ mỏ để thu gom và xử

lý nước thải sinh hoạt của công nhân trên công trường Bố trí các thùng rác

để lưu giữ chất thải sinh hoạt: Thùng loại 20 lít, bố trí tạm thời tại các khu làm việc và khu nghỉ ăn trưa của công nhân Chất thải rắn sinh hoạt sẽ được

xử lý theo từng bước Thứ nhất thu gom chất thải rắn sinh hoạt Sau đó phân loại và loại ra chất thải rắn có thể tái sử dụng Chất thải không tái sử dụng sẽ vận chuyển bởi đơn vị môi trường địa phương

Nước mưa chảy tràn cũng là một trong những nguồn ô nhiễm môi trường trong quá trình thi công xây dựng Đối với một công trường thi công, lượng đất cát, chất cặn bã, cặn dầu mỡ, các chất thải sinh hoạt vương vãi là tương đối lớn Các dạng tác động của nước mưa chảy tràn tới khu vực bao gồm:

Dầu và cặn dầu bị cuốn theo nước mưa, chảy xuống các thủy vực xung quanh gây ô nhiễm môi trường nước của thủy vực tiếp nhận Tuy nhiên

do lượng xe, máy móc thi công trong giai đoạn xây dựng không nhiều và chủ đầu tư có xây dựng hệ thống thoát nước khu mỏ và trang bị thùng chứa dầu mỡ thải nên tác động này sẽ được hạn chế đáng kể và ít làm ảnh hưởng tới môi trường

Mặt đất xói mòn bị cuốn trôi theo nước mưa gây bồi lắng các khe suối Tác động này sẽ được hạn chế khi hệ thống thoát nước và bẫy trầm tích được hoàn thành

Nồng độ chất dinh dưỡng, chất hữu cơ trong nước cuốn trôi bề mặt là đáng kể, dễ gây tình trạng ô nhiễm hữu cơ cho thủy vực tiếp nhận

Xây dựng hệ thống thu gom nước mưa và định hướng dòng chảy, đấu nối với hệ thống thoát nước chung toàn nhà máy ngay từ giai đoạn đầu của quá trình thi công xây dựng để hạn chế nước mưa chảy tràn kéo theo các chất bẩn trong khu vực gây ô nhiễm nguồn nước mặt Quá trình thi công đến đâu gọn đến đấy, không dàn trải toàn bộ diện tích nhằm hạn chế lượng mưa kéo theo chất bẩn, nhất là vào mùa mưa lũ

1.3 Trong giai đoạn hoàn thổ và đóng cửa mỏ

Các bãi chứa, kênh dẫn chất thải mỏ nếu chưa được xử lý tốt sẽ là nguồn gây ô nhiễm cho môi trường và hệ sinh thái xung quanh

Tác động làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng sạt lở đất, lũ lụt cho khu vực lân cận

Thời gian đóng cửa mỏ, hoàn thổ không dài (1 năm), khối lượng thi công nhỏ, mức độ ô nhiễm môi trường không đáng kể Tuy nhiên, sau khi khai thác xong, mỏ sẽ cần thực hiện công tác hoàn thổ không gian khu vực

đã khai thác để hoàn thổ và phục hồi môi trường

Trong giai đoạn này các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường được áp dụng tương tự như giai đoạn xây dựng cơ bản mỏ Sau khi đóng cửa

mỏ, các khu vực xung quanh mỏ sẽ được phục hồi và khôi phục thảm thực vật

2 T ác đ ộng đ ến m ôi tr ư ờn đ ất.

Môi trường đất khu vực Dự án sẽ chịu tác động không nhỏ do quá trình khai thác khu mỏ Khu đất trồng cây lâm nghiệp ở hai bên tuyến đường vào khu mỏ cũng bị ảnh hưởng bởi bụi, khí thải phát tán, nước mưa chảy

tràn xuống bề mặt đất gây tác động xấu đến thành phần cơ lý và chất lượng đất, làm giảm năng suất của cây trồng

Ô nhiễm môi trường đất chủ yếu từ các loại hình chất thải rắn phát sinh trong quá trình thi công Do đó để hạn chế nguồn gây ô nhiễm này đối với môi trường đất cần áp dụng các biện pháp giảm thiểu trong từng hoạt động khai thác

Kết luận

Khai thác và chế biến đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường tại mỏ đá vôi Vạn Xuân - Thái Nguyên sẽ phục vụ khai thác tối đa nguồn đá vôi khu vực làm vật liệu xây dựng.Dự án kai thác sẽ mang lại nhiều cơ hội cho người d ân phát triển kinh doanh và lợi ích cho cộng đồng địa phương D ự án cũng sẽ góp phần quan trọng đối với việc xây dựng và phát triển ngành công nghiệp khai khoáng ở việt nam

Tài liệu tham khảo

1 BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG DỰ ÁN ĐẦU TƯ KHAI THÁC ĐÁ VÔI LÀM VẬT LIỆU XÂY DỰNG THÔNG THƯỜNG TẠI MỎ ĐÁ VÔI VẠN XUÂN, THÔN TRÚC MAI, XÃ LÂU THƯỢNG, HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN

3 C ác ti êu chu ẩn ch ất l ư ợng đ ất vi ệt nam B ộ Khoa hoc C ông ngh ệ v à

M ôi tr ư ờng

4 C ác ti êu chu ẩn ch ất l ư ợng n ư ớc vi ệt nam B ộ Khoa hoc C ông ngh ệ v

à M ôi tr ư ờng