Sự ra đời của những robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có khả năng tự chủ trong hành động như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian,... và dường như chúng thể hiện “đạo đức của mình như hiểu được hậu quả của hành vi của họ và họ có thể lựa chọn hành động. Sự phát triển vượt bậc này đã mở ra những trang kỷ nguyên mới cho sự phát triển của ngành khoa học và công nghệ robots, cũng như thực hiện thành công ước mơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” của Karel Capek – cha đẻ của thuật ngữ “robot”. Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt ra những mối lo ngại chính đáng rằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể thay thể con người. Chính vì vậy, nên thừa nhận robot là chủ thể pháp luật một cách hợp pháp trên cơ sở được hưởng quyền và gánh chịu nghĩa vụ nhất định.
Trang 1Đ bài: Robot có nên th a nh n là ch th pháp lu t không, t i sao?ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ại sao?
S ra đ i c a nh ng robot gi ng ngủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư i (humanoid robots) có trí thông minh có
dư ng nh chúng th hi n “đ o đ c" c a mình nh hi u đư ể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ư ể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vic h u qu c a hành viận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao?
c a h và h có th l a ch n hành đ ng ủ thể pháp luật không, tại sao? ọ và họ có thể lựa chọn hành động ọ và họ có thể lựa chọn hành động ể pháp luật không, tại sao? ọ và họ có thể lựa chọn hành động ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, S phát tri n vể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?t b c này đã m ra nh ngở ra những ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có trang k nguyên m i cho s phát tri n c a ngành khoa h c và công ngh robots, cũngể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ọ và họ có thể lựa chọn hành động ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
nh th c hi n thành công ư ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư c m “Sáng t o ra nh ng ngơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư i máy h u h con ngầu hạ con người” ại sao? ư i”
c a Karel Capek – cha đ c a thu t ng “robot” Nh ng chính s phát tri n đó đã đ tủ thể pháp luật không, tại sao? ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư ể pháp luật không, tại sao? ặt
ra nh ng m i lo ng i chính đáng r ng trí tu nhân t o mà con ngững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ại sao? ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ư i t o ra có thại sao? ể pháp luật không, tại sao? thay th con ngể pháp luật không, tại sao? ư i Chính vì v y, nên th a nh n robot là ch th pháp lu t m t cáchận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian,
h p pháp trên c s đợc hậu quả của hành vi ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ở ra những ược hậu quả của hành vic hưở ra nhữngng quy n và gánh ch u nghĩa v nh t đ nh.ịu nghĩa vụ nhất định ụ nhất định ất định ịu nghĩa vụ nhất định
I GI I QUY T V N Đ ẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ẾT VẤN ĐỀ ẤN ĐỀ Ề
1 Nguyên nhân
1.1 S t ch trong hành vi ự tự chủ trong hành vi ự tự chủ trong hành vi ủ trong hành vi
Ngày nay, robot thông minh xu t hi n có kh năng hành đ ng có ch ý, và chúngất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ủ thể pháp luật không, tại sao?
th hi n “đ o đ c": nh hi u để pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư ể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vic h u qu c a hành vi c a nó và có th l a ch nận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ọ và họ có thể lựa chọn hành động hành đ ng H n n a, các nhà s n xu t robot thông minh thộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ất định ư ng không th luôn luônể pháp luật không, tại sao? đoán trư c được hậu quả của hành vic hành vi c a robot, b i nh ng robot có trí tu thông minh nhân t o cóủ thể pháp luật không, tại sao? ở ra những ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao?
kh năng ti p thu ki n th c hay ti p nh n thông tin trong quá trình hòa nh p v iức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
cu c s ng con ngộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư Vì v y không th tránh kh i nh ng tri ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ỏi những trường hợp người máy bỗng ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư ng h p ngợc hậu quả của hành vi ư i máy b ngỗng
tr nên m t ki m soá nh tở ra những ất định ể pháp luật không, tại sao? ư háng 9/1978 ở ra những Nh t B nận là chủ thể pháp luật không, tại sao? , đã x y ra v vi c mà ngụ nhất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư i máy làm ngh c t g t đã c t ch t m t ng ọ và họ có thể lựa chọn hành động ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ư i công nhân đang làm vi c c nh đó V này đãện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ụ nhất định
tr thành l n đ u tiên ngở ra những ầu hạ con người” ầu hạ con người” ư i máy đã tr thành k sát nhân trongở ra những ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt l ch sịu nghĩa vụ nhất định ử được hậu quả của hành vic ghi
nh n Đi u này, đ t ra câu h i, robot có ph i ch u trách nhi m hay không? Khi trênận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ặt ỏi những trường hợp người máy bỗng ịu nghĩa vụ nhất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
th gi i hi n nay ch a có nh ng quy đ nh c th v trách nhi m c a nhà s n xu t sẽện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ịu nghĩa vụ nhất định ụ nhất định ể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ất định
d d n đ n tình tr ng m i trách nhi m sẽ đ i l i cho m t c máy V y đi u này có" # ại sao? ọ và họ có thể lựa chọn hành động ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ỗng ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ỗng ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
th t s công b ng cho nh ng ngận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư i không may m n b h i?ịu nghĩa vụ nhất định ại sao?
Ví d khác, nghĩ v m t chi c xe t lái xe hoàn toàn đ c l p gây ra tai n n Chúngụ nhất định ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ại sao?
ta có nên gi xe ch u trách nhi m thay vì ch s h u ho c ngững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ịu nghĩa vụ nhất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ở ra những ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ặt ư i lái xe không? N u
v y, chúng ta có th k t lu n r ng chi c xe cũng nên có quy n mua tài s n, ký h pận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ợc hậu quả của hành vi
N u có đi u gì đó không n v i h th ng t đ ng, chúng ta sẽ quy trách nhi mổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi cho ai? Và h sẽ ch u trách nhi m dọ và họ có thể lựa chọn hành động ịu nghĩa vụ nhất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư i các h th ng pháp lu t hi n hành nh thện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư nào? Nh v y nó ch ra r ng làm cho robot tr thành "ngư ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? & ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ở ra những ư i đi n t " có th th c sện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ử ể pháp luật không, tại sao? giúp gi i quy t m t s trong nh ng v n đ này.ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ất định
Trang 2(Ô tô không ng ười lái) i lái)
1.2 Trí tu nhân t o mà loài ng ệ nhân tạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người ạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người ười tạo ra có thể thay thế con người ạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người i t o ra có th thay th con ng ể thay thế con người ế con người ười tạo ra có thể thay thế con người i
Theo giáo s Stephen Hawking, “con ngư ư i b quá trình ti n hóa sinh h c ch mịu nghĩa vụ nhất định ọ và họ có thể lựa chọn hành động ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
ch p gi i h n, do đó không th c nh tranh và sánh k p t c đ phát tri n c a côngại sao? ại sao? ể pháp luật không, tại sao? ại sao? ịu nghĩa vụ nhất định ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ngh V i đ c đi m này, trí tu nhân t o mà loài ngện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ặt ể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ư i t o ra có th thay th conại sao? ể pháp luật không, tại sao?
Vi n Cu c s ng tện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ươ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người”ng lai đã đ a ra nh ng c nh báo v nh ng r i ro dài h n gây raư ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ủ thể pháp luật không, tại sao? ại sao?
b i vi c không ki m hãm AI (trí tu nhân t o) c nh báo r ng nó có th gây nguy hi mở ra những ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? nghiêm tr ng trong tọ và họ có thể lựa chọn hành động ươ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người”ng lai T i B , kh i NATO đã có nh ng cu c h p c c kỳ nghiêmại sao? & ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ọ và họ có thể lựa chọn hành động túc v vi c làm th nào đ xây d ng hàng rào phòng th t t h n v i nh ng cu c t nện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ất định công b ng công ngh , vì chúng có th gây ra nguy c bùng nằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ể pháp luật không, tại sao? ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có Quân s b t kỳ lúc nào.ất định
Nh ng nghi ng c a các chuyên gia là hoàn toàn có c s , khi theo th ng kê c a c aững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ủ thể pháp luật không, tại sao? ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ở ra những ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao?
C quan t i ph m Qu c gia NCA (Mỹ), s lơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ại sao? ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ược hậu quả của hành ving t i ph m công ngh đã chi m t i 53%ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
t ng s v án trong năm 2015.ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ụ nhất định
Chính vì m i lo ng i trên c n thi t ph i công nhân t cách ch th c a robot đống người (humanoid robots) có trí thông minh có ại sao? ầu hạ con người” ư ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao?
có th gi i h n nh ng quy n và nghĩa v nh t đ nh đ i v i “trí tu nhân t o” này, vìể pháp luật không, tại sao? ại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ụ nhất định ất định ịu nghĩa vụ nhất định ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao?
v y sẽ ph n nào ngăn ch n, ki m soát đận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ầu hạ con người” ặt ể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vic nh ng h u qu đáng ti c mà các chuyênững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? gia đang d báo
Trang 3(Trí tu nhân t o mà loài ng ệ nhân tạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người) ạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người) ười lái) ạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người) i t o ra có th thay th con ng ể thay thế con người) ế con người) ười lái) i)
2 C s pháp lu t ơ sở pháp luật ở pháp luật ật
Đ tr l i cho câu h i trênể pháp luật không, tại sao? ỏi những trường hợp người máy bỗng trư c h t, chúng ta c n ph i hi u rõ ch th phápầu hạ con người” ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao?
lu t là gì, robot là gì?ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
Ch th pháp lu t là cá nhân, t ch c có kh năng có quy n và nghĩa v pháp lýủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ụ nhất định theo quy đ nh c a pháp lu t Ch th pháp lu t khác v i ch th quan h pháp lu t.ịu nghĩa vụ nhất định ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
Đ tr thành ch th pháp lu t ch c n có năng l c pháp lu t, ch th quan h phápể pháp luật không, tại sao? ở ra những ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? & ầu hạ con người” ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
lu t thì ph i đ m b o đ y đ năng l c pháp lu t và năng l c hành viận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ầu hạ con người” ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? Theo lu t dân sận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
Vi t nam ta có th hi u, năng l c pháp lu t dân s là kh năng hện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ưở ra nhữngng quy n và gánh
ch u nghĩa v đó Năng l c hành vi là kh năng b ng hành vi c a mình xác l p, th cịu nghĩa vụ nhất định ụ nhất định ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
hi n quy n và nghĩa v đã đện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ụ nhất định ược hậu quả của hành vic nhà nư c th a nh n T đây, d dàng nh n th y,ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? " ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ất định năng l c pháp lu t là nh ng quy n đận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ược hậu quả của hành vic pháp lu t th a nh n là ti n đ , là đi u ki nận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi tiên quy t đ phát sinh t cách ch th c a m t cá nhân, vì ch khi pháp lu t cho phépể pháp luật không, tại sao? ư ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, & ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
th c hi n thì cá nhân, t ch c đó m i chính th c tr thành ch th c a pháp lu t vàện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ở ra những ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
b t đ u có quy n và nghĩa v th c hi n năng l c hành vi ầu hạ con người” ụ nhất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
Robot là gì? Theo tiêu chu n qu c t ISO 8373 đ nh nghĩa rô-b t nh sau: "Đó làẩn quốc tế ISO 8373 định nghĩa rô-bốt như sau: "Đó là ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ịu nghĩa vụ nhất định ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư
m t lo i máy móc động như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ại sao? ược hậu quả của hành vic đi u khi n t đ ng, để pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ược hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?c l p trình s n, s d ng vào nhi uẵn, sử dụng vào nhiều ử ụ nhất định
m c đích khác nhau, có kh năng v n đ ng theo nhi u h n 3 tr c, có th c đ nhụ nhất định ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ụ nhất định ể pháp luật không, tại sao? ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ịu nghĩa vụ nhất định
ho c di đ ng tùy theo nh ng ng d ng riêng c a nó." ặt ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ụ nhất định ủ thể pháp luật không, tại sao?
Trên th c t , không th ph nh n nh ng vi c làm c a robot giúp ích cho cu cể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian,
s ng con ngống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư i r t nhi u, và đó là nh ng hành vi hoàn toàn đất định ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ược hậu quả của hành vic pháp lu t th aận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
nh n và mang tính h p pháp có th th y nh Robot RIMAN – lo i robot ph c v trongận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ợc hậu quả của hành vi ể pháp luật không, tại sao? ất định ư ại sao? ụ nhất định ụ nhất định
y t chăm sóc ngư i già, tàn t t, m y u, robot giúp vi c nhà, tu n tra, b o v conận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ầu hạ con người” ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
ngư i nh robot T62, Vi c giao nhi m v gi a con ngư ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ụ nhất định ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư i và robot ch đ& ược hậu quả của hành vic th c
hi n khi đáp ng đ 3 nguyên t c: ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao?
hi n hành vi gây h i; ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao?
Trang 4- Đi u 2: Robot ph i nghe theo m nh l nh c a con ngện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ư i, tr khi m nh l nhừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
- Đi u 3: robot ph i t b o v s t n t i c a mình v i đi u ki n s b o v đóện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ồng ? ại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
Nh v y, gi a ngư ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ư i ch s h u và robot đã có 1 s th a thu n nh t đ nh mang hìnhủ thể pháp luật không, tại sao? ở ra những ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ỏi những trường hợp người máy bỗng ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ất định ịu nghĩa vụ nhất định
th c c a h p đ ng mi ng có s đ ng ý c a 2 bên Có th th y s c n thi t nên th aức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ợc hậu quả của hành vi ồng ? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ồng ? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ất định ầu hạ con người” ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
nh n robot đ tr thành ch th c a pháp lu t, b i m t giao d ch dân s ch có thận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ở ra những ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ở ra những ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ịu nghĩa vụ nhất định & ể pháp luật không, tại sao?
được hậu quả của hành vic di n ra gi a hai ch th pháp lu t." ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
(ROBOT chăm sóc b nh nhân) ệ nhân tạo mà loài người tạo ra có thể thay thế con người)
Trư c đây con ngư i luôn nh n đ nh r ng vi c công nhân pháp nhân là ch thận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ịu nghĩa vụ nhất định ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao?
c a pháp lu t là m t đi u vi n tủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, " ưở ra nhữngng pháp lý, nh ng ngày nay pháp nhân đã đư ược hậu quả của hành vic công nh n là ch th c a pháp lu t, dù nó là nh ng th c th không h t n t i th c sận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ể pháp luật không, tại sao? ồng ? ại sao? (đó các t ch c xã h i, các ch c chính tr xã h i, các công ty, mà ta không th sổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ịu nghĩa vụ nhất định ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ể pháp luật không, tại sao?
được hậu quả của hành vic, th y đất định ược hậu quả của hành vic hay c m nh n đận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vic s t n t i c a chúng, nh ng chúng v n có đ yồng ? ại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ư # ầu hạ con người”
đ năng l c pháp lu t và năng l c hành vi c a mình b i ủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ở ra những hành đ ng c a chúng thôngộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ủ thể pháp luật không, tại sao? qua con ngư i Con ngư i ng i trên b ng có hành đ ng đồng ? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ược hậu quả của hành vic V n đ thú v là theoất định ịu nghĩa vụ nhất định
lu t hi n hành, nhân cách c a pháp nhân đận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vic hưở ra nhữngng h u h t các quy n hi n đ nh vàầu hạ con người” ịu nghĩa vụ nhất định
lu t đ nh theo lu t mà nhân cách "con ngận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ịu nghĩa vụ nhất định ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ư i" được hậu quả của hành vic cung c p ất định
Ví d , v ki n Citizens United đã đ a ra gi thuy t r ng B n s a đ i th nh t đãụ nhất định ụ nhất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư ằng trí tuệ nhân tạo mà con người tạo ra có thể ử ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ất định
c m chính ph h n ch chi tiêu chính tr c a m t t ch c công ty N u tính cách c aất định ủ thể pháp luật không, tại sao? ại sao? ịu nghĩa vụ nhất định ủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ổi lỗi cho một cỗ máy Vậy điều này có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao?
ngư i máy là đ ng nghĩa v i tính cách cá nhân c a công ty - và nó sẽ d dàng đ t o raồng ? ủ thể pháp luật không, tại sao? " ể pháp luật không, tại sao? ại sao?
m t th c th đ n nh t đ s h u robot, lo i tr b t kỳ s khác bi t nào – robot sẽộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ể pháp luật không, tại sao? ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ất định ể pháp luật không, tại sao? ở ra những ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ại sao? ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
được hậu quả của hành vic b o v b i nhi u đi u tện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ở ra những ươ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người”ng t Quy n hi n pháp dành riêng cho nó
T nh ng lý do và th c ti n trên, nh n th y nên th a nh n robot là ch thừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có " ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ất định ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? pháp lu t, tuy nhiên vi c công nh n cũng làm n y sinh nh ng khó khăn và thách th cận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
nh t đ nhất định ịu nghĩa vụ nhất định
II NH NG THÁCH TH C VÀ C H I CÓ TH N Y SINH TRONG T ỮNG THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI CÓ THỂ NẢY SINH TRONG TƯƠNG LAI ỨC VÀ CƠ HỘI CÓ THỂ NẢY SINH TRONG TƯƠNG LAI Ơ HỘI CÓ THỂ NẢY SINH TRONG TƯƠNG LAI ỘI CÓ THỂ NẢY SINH TRONG TƯƠNG LAI Ể NẢY SINH TRONG TƯƠNG LAI ẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ƯƠ HỘI CÓ THỂ NẢY SINH TRONG TƯƠNG LAI NG LAI.
Nh ng thách có th đ u tiên trong vi c th a nh n Robot là ch th pháp lu tững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ể pháp luật không, tại sao? ầu hạ con người” ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
c n có m t h th ng quy ph m pháp lu t c th áp d ng đ i v i robot ầu hạ con người” ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ụ nhất định ể pháp luật không, tại sao? ụ nhất định ống người (humanoid robots) có trí thông minh có Xem xét các
Trang 5tiêu chí đ phân lo i robot b i vi c công nh n robot là ch th pháp lu t nh ngể pháp luật không, tại sao? ại sao? ở ra những ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ư không đ ng nghĩa v i vi c m i robot đ u có th đồng ? ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ọ và họ có thể lựa chọn hành động ể pháp luật không, tại sao? ược hậu quả của hành vic th a nh n Vì v y v i nh ngừa nhận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có robot được hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?c l p trình v i ch c năng khác nhau v i nh ng robot có trí tu nhân t o vôức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? cùng đ nh cao và tích h p nhi u ch c năng m i có th tr thành ch th c a pháp& ợc hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ể pháp luật không, tại sao? ở ra những ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao?
lu t, vì nh ng robot ch đận là chủ thể pháp luật không, tại sao? ững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có & ược hậu quả của hành vi ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?c l p trình v i ch c năng đ n gi n nh , lau nhà, robotức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ư AIBO (mang th n hình c a m t chú chó) thì khó có th tr thành ch th pháp lu tầu hạ con người” ủ thể pháp luật không, tại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ể pháp luật không, tại sao? ở ra những ủ thể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ận là chủ thể pháp luật không, tại sao?
được hậu quả của hành vic
Các c quan tài tr nghiên c u robot công và t nhân nên yêu c u đánh giá r i ro,ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ợc hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư ầu hạ con người” ủ thể pháp luật không, tại sao?
th c hi n và trình bày cùng v i m i l n đ trình đ xu t tài tr cho ngện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ỗng ầu hạ con người” ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ất định ợc hậu quả của hành vi ư i máy
nghiên c u Các nhà nghiên c u trong lĩnh v c ngức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư i máy robot nên cam k t v i đ o ại sao?
đ c cao nh t và Hành vi chuyên nghi p và tuân theo các nguyên t c sau:ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
Robot nên ho t đ ng vì l i ích t t nh t c a con ngại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ợc hậu quả của hành vi ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ất định ủ thể pháp luật không, tại sao? ư i: robot không nên làm h i m t ại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, Nhân lo i; T ch - Kh năng đ a ra quy t đ nh thông báo; Công lý - phân ph i h p lý ại sao? ủ thể pháp luật không, tại sao? ư ịu nghĩa vụ nhất định ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ợc hậu quả của hành vi các l i ích g n li n v i ngợc hậu quả của hành vi ư i máy và kh năng chi tr c a các robot chăm sóc gia đình ủ thể pháp luật không, tại sao?
và các robot chăm sóc s c kho nói riêng.ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt
Các ho t đ ng nghiên c u v robot h c nên tôn tr ng các quy n c b n và đại sao? ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ọ và họ có thể lựa chọn hành động ọ và họ có thể lựa chọn hành động ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người” ược hậu quả của hành vic
ti n hành trong L i ích c a phúc l i cá nhân và xã h i trong vi c thi t k , th c hi n, ợc hậu quả của hành vi ủ thể pháp luật không, tại sao? ợc hậu quả của hành vi ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi nhân ph m con ngẩn quốc tế ISO 8373 định nghĩa rô-bốt như sau: "Đó là ư i - c v th ch t và tâm lý Trách nhi m gi i trình các kỹ s c ể pháp luật không, tại sao? ất định ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ư ơ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người”
đi n t nên duy trì trách nhi m v s c kho xã h i, môi trện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ử ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ư ng và s c kho con ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt
Nh ng nh hững robot giống người (humanoid robots) có trí thông minh có ưở ra nhữngng mà ngư i rô b t có th áp đ t lên các th h hi n t i và tống người (humanoid robots) có trí thông minh có ể pháp luật không, tại sao? ặt ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ại sao? ươ “Sáng tạo ra những người máy hầu hạ con người”ng
tr ng s c kho th ch t c a ngọ và họ có thể lựa chọn hành động ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt ể pháp luật không, tại sao? ất định ủ thể pháp luật không, tại sao? ư i dân, s an toàn, s c kh e và quy n con ngức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ỏi những trường hợp người máy bỗng ư i M tộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian,
kỹ s ngư ư i máy ph i b o v s c kho c a con ngện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi ẻ của thuật ngữ “robot” Nhưng chính sự phát triển đó đã đặt ủ thể pháp luật không, tại sao? ư i, đ ng th i cũng tôn tr ng con ồng ? ọ và họ có thể lựa chọn hành động
ngư i Quy n và ti t l các y u t k p th i có th gây nguy hi m cho công chúng ho c ộng như Robot, người máy khôn ngoan, wanbian, ống người (humanoid robots) có trí thông minh có ịu nghĩa vụ nhất định ể pháp luật không, tại sao? ể pháp luật không, tại sao? ặt
Tài li u tham kh oện “đạo đức" của mình như hiểu được hậu quả của hành vi
http://www.theverge.com/…/robot-electronic-persons-eu-repor…
https://www.law.ox.ac.uk/…/robots%E2%80%99-legal-personality
http://www.switchlegal.nl/robot-law-a-necessity-or-legal-s…/
http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do…
https://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fsoha.vn%2Fkham-pha%2Fcac-nha-khoa-
hoc-dang-cho-robot-nghe-chuyen-co-tich-de-chung-khong-hoa-thanh-sat-nhan-
20160226003537923rf20160226003537923.htm&h=ATNj4MrSukolWe-BGlWR2V-GmptGgSrtpnxCbdFDkXxsdu5nJQdp1Gvw_FM7e9kwisPWOFk98n3t0_dQUbfe1zWmtePakP7 Evu5gACG6rFSG7HwLJjXM3kU1YMjRBKr27Uupw84&s=1
https://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fkhampha.vn%2Fkhoa-hoc-cong-nghe
%2Ftri-thong-minh-nhan-tao-moi-nguy-tu-robot-quan-su-c7a348008.html&h=ATMTp4YYK2Y4Nwn34TnT9qqSllZoBq9uNEaKqnrZPd22M2rPOHa_2ytFj
VB3uUN4DqUwC6HXz3cxQrToWQR8rzLNtQl3sYbL5MYouqwdl67w4f3-9fE6DPtxsSZQyJ4dNtLKKjE&s=1
Trang 6https://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fkhoahoc.tv%2Frobot-se-tro-thanh-moi-
nguy-hai-cho-con-nguoi-33102&h=ATOXkITqjAgEOuVv9Uz0G0RCNUvrojyR7iOrl-
3FPctjEKvQeQAfP_hewFbACXz1Fa-yfAV2ycGrDiGLMQq1xz52m_IizFv7CjKmS-kizLWIA8f54BcIpCCX9GlMUAwc3Wxj4gA&s=1