l-Nghị quyết 40 của Ban Bí th Trung ơng Đảng đã nêu rõ: “Mục tiêu xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đợc chuẩn hóa đảm bảo chất lợng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt nâng c
Trang 1Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn:
- Ban giám hiệu, cán bộ giáo viên các trờng THPT huyện Cẩm Thủy đã hết sức tạo điều kiện cho tôi thực hiện, hoàn thành luận văn.
- Gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã động viên, khích lệ tôi học tập và hoàn thành luận văn này.
Dù đã rất cố gắng nhng chắc chắn Luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết Kính mong sự chỉ dẫn, trao đổi, góp ý của các thầy giáo, cô giáo, bạn bè và đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 12 năm 2009!
Tác giả Luận văn
Nguyễn Thọ Bảo
Trang 2Mục lục Phần mở đầu
trang
1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu
1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.2.1 Khái niệm giáo viên
1.2.2 Khái niệm chất lợng
1.2.3 Khái niệm đánh giá
1.2.4 Khái niệm Qui trình; Qui trình đánh giá
1.2.5 Khái niệm Nội dung và Nội dung đánh giá
1.3 Trờng THPT: Vị trí, vai trò
1.4 Giáo viên THPT
1.4.1 Vị trí, vai trò của giáo viên THPT
1.4.2 Nhiệm vụ của giáo viên THPT
1.4.3 Quyền của giáo viên
1.4.4 Phẩm chất, năng lực nghề nghiệp của giáo viên THPT
1.5 Chất lợng của giáo viên THPT
1.6 Đánh giá chất lợng giáo viên THPT
1.6.1 ý nghĩa của việc đánh giá chất lợng giáo viên THPT
1.6.2 Nội dung và qui trình đánh giá chất lợng giáo viên THPT
1.6.2.1 Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT
1.6.2.2 Quy trình đánh giá và xếp loại
Trang 3Chơng 2: Cơ sở thực tiễn của đề tài
2.1 Khái quát thực trạng giáo dục và giáo dục THPT ở huyện …2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên THPT ở huyện Cẩm Thủy
2.2.1 Qui mô giáo dục THPT Cẩm Thủy năm học 2009 - 20102.2.2 Kết quả giáo dục THPT Cẩm Thủy những năm qua:
2.2.2.1 Kết quả thi Tốt nghiệp và trúng tuyển vào ĐH-CĐ-TCCN2.2.2.2 Kết quả thi Học sinh Giỏi cấp Tỉnh các bộ môn văn hóa 2.2.3 Đội ngũ giáo viên các trờng THPT Cẩm Thủy …
2.2.3.1 Biểu thống kê chi tiết
2.4 Nhận xét chung về nội dung và qui trình đánh giá GV…2.4.1 Ưu điểm
2.4.2 Những hạn chế
Chơng 3: Xây dựng nội dung và qui trình
đánh giá chất lợng giáo viên THPT huyện Cẩm Thủy
3.1 Các nguyên tắc xây dựng nội dung và qui trình đánh giá GV 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính lịch sử - cụ thể
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển - dự báo
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đa dạng về phơng pháp 3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính thống nhất
3.1.7 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện
3.1.8 Nguyên tắc đảm bảo tính tập trung dân chủ, công khai
3.1.9 Nguyên tắc đảm bảo sự quan tâm tới đặc trng của trờng…3.1.10 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
3.2 Các căn cứ và yêu cầu khi xây dựng nội dung và qui trình …3.2.1 Các căn cứ để xây dựng nội dung và qui trình đánh giá…….3.2.2 Các yêu cầu khi xây dựng nội dung và qui trình đánh giá……
Trang 43.3 Xây dựng nội dung đánh giá.
3.3.1 Xác định nội dung đánh giá
3.3.2 Xây dựng tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá
3.4 Xây dựng qui trình đánh giá
3.4.1 Qui trình chung:
3.4.2 Qui trình thực hiện cụ thể
3.5 Khảo nghiệm tính khả thi của nội dung và qui trình đánh giá
Trang 5Bảng ký hiệu viết tắt
CB - GV- CNV Cán bộ- giáo viên- công nhân viên
CNH- HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa
Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài:
Giáo dục Việt Nam những năm đầu thế kỷ XXI đang phải đối mặt vớinhiều vấn đề cấp bách cần giải quyết Một trong những vấn đề đó là mâu thuẫnngày càng cao của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thực trạng giáo
Trang 6dục còn có nhiều bất cập tồn đọng có tính lịch sử không thể giải quyết một sớmmột chiều đặc biệt là trong chất lợng dạy và học
Mặt khác, thị trờng việc làm hiện nay đã có nhiều thay đổi theo hớngtăng nhanh số lợng việc làm đòi hỏi trí tuệ cao và tập trung nhiều ở khu vựcdịch vụ, khu vực công nghệ Đây là thách thức lớn của bất kỳ một quốc gia nàokhi bớc vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa Không còn cách nào khác, muốn đấtnớc ổn định phát triển trong thời kỳ hội nhập thì phải tìm ra lời giải cho bài toán
về nâng cao chất lợng giáo dục Để giải bài toán về cải thiện và nâng cao chất ợng giáo dục cần nhiều biện pháp đồng bộ, quyết liệt, có tính hệ thống; mộttrong những biện pháp quan trọng là nâng cao chất lợng đội ngũ GV!
l-Nghị quyết 40 của Ban Bí th Trung ơng Đảng đã nêu rõ: “Mục tiêu xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đợc chuẩn hóa đảm bảo chất lợng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lơng tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển
đúng định hớng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lợng đào tạo nguồn nhân lực, đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất n- ớc”.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, THPT là bậc học có ý nghĩa hết sứcquan trọng Đó là bậc học cuối cùng của giáo dục phổ thông, tạo ra cơ sở hếtsức quan trọng cho việc đào tạo nguồn nhân lực, bồi dỡng nhân tài Sức mạnhmột quốc gia, một dân tộc là ở trình độ dân trí Thực tế đã chứng minh, nếuthiếu hụt những kiến thức phổ thông về văn hóa, ngời lao động sẽ gặp khó khăntrong cuộc sống, đặc biệt là trong thời đại hội nhập toàn cầu nh ngày nay
Cẩm Thủy là một huyện miền núi của tỉnh Thanh Hoá Những năm qua,công tác chuẩn hoá đội ngũ giáo viên Cẩm Thủy nói chung, đội ngũ giáo viênbậc THPT của huyện nói riêng đã có những bớc tiến bộ Tuy đã thu đợc một sốkết quả nhng vấn đề thực tiễn xây dựng đội ngũ giáo viên các trờng THPT trên
địa bàn Cẩm Thủy hiện vẫn còn nhiều hạn chế, còn nhiều bất cập Vì vậy, tác
Trang 7giả đã chọn đề tài “ Xây dựng nội dung và qui trình đánh giá giáo viên THPT huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa.
2 Mục đích nghiên cứu:
Xây dựng nội dung, quy trình đánh giá chất lợng giáo viên THPT nhằmgóp phần nâng cao chất lợng đội ngũ GV THPT huyện Cẩm Thủy tỉnh ThanhHoá
3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu:
3.1 Khách thể nghiên cứu:
Quá trình đánh giá chất lợng giáo viên THPT huyện Cẩm Thủy, tỉnh ThanhHóa
3.2 Đối tợng nghiên cứu:
Nội dung, qui trình đánh giá chất lợng đội ngũ giáo viên THPT huyện CẩmThủy, tỉnh Thanh Hóa
4 Giả thuyết khoa học:
Nội dung quy trình đánh giá đợc đề xuất là khả thi, phù hợp với thực tiễngiáo dục THPT huyện Cẩm Thuỷ và nếu đợc áp dụng sẽ góp phần nâng cao chấtlợng đội ngũ giáo viên THPT Huyện
5 Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1 Nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận của nội dung, qui trình đánh giágiáo viên THPT
5.2 Khảo sát, phân tích thực trạng đánh giá chất lợng giáo viên THPT, thực
trạng đánh giá chất lợng giáo viên THPT huyện Cẩm Thủy
5.3 Nghiên cứu đề xuất các nội dung, qui trình đánh giá đội ngũ giáo viên
THPT huyện Cẩm Thủy
6 Các phơng pháp nghiên cứu:
6.1 Các phơng pháp nghiên cứu lý luận:
Trang 8Nghiên cứu các chỉ thị, nghị quyết của đảng, của nhà nớc, của ngành, củatỉnh Thanh Hóa, của huyện Cẩm Thủy và các tài liệu có liên quan đến vấn đềnghiên cứu.
6.2 Các phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:
Phơng pháp quan sát s phạm; Điều tra xã hội học; Tổng kết kinhnghiệm; Phơng pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động; Phơng pháp chuyên gia 6.3 Phơng pháp thống kê để xử lý các số liệu và kết quả nghiên cứu
7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu.
- Đội ngũ giáo viên các trờng THPT
- Phạm vi nghiên cứu: Các trờng THPT công lập huyện Cẩm Thủy
Đây là công trình đầu tiên khảo sát tơng đối có hệ thống về thực trạng
đánh giá đội ngũ giáo viên THPT huyện Cẩm Thủy hiện nay
Kết quả đạt đợc của luận văn có thể là một tài liệu tham khảo bổ ích chocơ quan quản lý giáo dục và một số cơ quan khác của huyện Cẩm Thủy, củatỉnh Thanh Hóa trong việc nâng cao chất lợng giáo viên THPT
Cấu trúc của luận văn
Chơng I: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
Chơng II: Cơ sở thực tiễn của đề tài
Chơng III: Xây dựng nội dung và qui trình đánh giá
chất lợng giáo viên THPT huyện Cẩm Thủy
Trang 9Kết luận và Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục nghiên cứu
Chơng I Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
1.1 Sơ lợc lịch sử vấn đề nghiên cứu.
Đánh giá chất lợng đội ngũ luôn là yêu cầu đặt ra đối với ngành giáo dục.Những năm học gần đây, các trờng THPT trên phạm vi cả nớc tiến hành đánhgiá giáo viên dựa vào Quy chế ban hành kèm theo Quyết định số: 06/2006/QĐ-BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ trởng bộ Nội vụ Song các tiêu chí màQui chế nói trên đề cập đến hầu hết đều thiên về định tính nên kết quả đánh giácòn chung chung
Trang 10Yêu cầu đánh giá chính xác chất lợng đội ngũ càng trở nên cấp thiết khi
mà Việt Nam đã chính thức gia nhập tổ chức WTO
Trong những năm vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã liên tiếp ban hànhcác thông t qui định chuẩn nghề nghiệp đối với viên chức trong ngành Cụ thể:
- Ngày 04/05/2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản14/2007/QĐ-BGDĐT: Qui định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học
- Ngày 22/01/2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản02/2008/QĐ-BGDĐT: Qui định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non
- Ngày 22/10/2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản29/2009/TT-BGDĐT: Qui định về chuẩn hiệu trởng trờng trung học cơ sở, trờngtrung học phổ thông và trờng phổ thông có nhiều cấp học
- Ngày 22/10/2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản30/2009/TT-BGDĐT: Qui định chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở,giáo viên trung học phổ thông
Đánh giá trong giáo dục nói chung, đánh giá giáo viên nói riêng đã trởthành chuyên đề trong chơng trình bồi dỡng cán bộ quản lý giáo dục các nhà tr-ờng
Trong thời gian qua, đã có một số bài viết đề cập đến việc đánh giá chấtlợng giáo viên Tiêu biểu là bài viết của Đào Ngọc Đệ "Đánh giá, xếp loại giáoviên - Đòn bẩy nâng cao chất lợng giáo dục" đăng trên báo Giáo dục & Thời đạiChủ nhật số 43, ngày 25 tháng 10 năm 2009,
Thực tế đó cho thấy yêu cầu cấp thiết - xu hớng tất yếu của việc đánh giá,xếp loại giáo viên
Văn bản chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT mới đợc Bộ GD&ĐT banhành song việc triển khai nó trong thực tiễn đang là dấu hỏi về sự phù hợp, vềtính hiệu quả Việc quán triệt chuẩn, cụ thể hóa chuẩn đó ở địa phơng đã và
đang đặt ra Bản thân hy vọng đề tài sẽ góp phần nhỏ vào việc giải quyết nhữngvấn đề nêu trên
Trang 111.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.2.1 Khái niệm Giáo viên.
Điểm 1 điều 70, Luật giáo dục 2005 nêu rõ:
"Nhà giáo là ngời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trờng, cơ
sở giáo dục khác"
2 Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:
a) Phẩm chất, đạo đức, t tởng tốt;
b) Đạt trình độ chuẩn đợc đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;
c) Đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp;
d) Lý lịch bản thân rõ ràng
3 Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông,giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên;…"
1.2.2 Khái niệm Chất lợng.
Chất lợng là phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sựvật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tơng đối của sự vật để phân biệt nó với các
sự vật khác Chất lợng là đặc tính khách quan của sự vật Chất lợng biểu hiện rabên ngoài qua các thuộc tính Nó là cái liên kết các thuộc tính lại làm một, gắn
bó với sự vật nh một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sựvật Sự vật trong khi vẫn còn là bản thân nó thì không thể mất chất lợng của nó
Sự thay đổi chất lợng kéo theo sự thay đổi của sự vật về căn bản Chất lợng của
sự vật bao giờ cũng gắn liền với tính qui định về số lợng của nó và không thểtồn tại ngoài tính qui định ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chấtlợng và số lợng (www.bachkhoatoanthu.com.vn)
Chất lợng là một khái niệm rất trừu tợng, đa chiều, đa nghĩa, đợc xem xét
từ nhiều bình diện khác nhau, chất lợng là "cái tạo nên phẩm chất, giá trị của
một con ngời, sự vật, hiện tợng" (19,378) đó là tổng thể những thuộc tính cơbản, khẳng định sự tồn tại của một sự vật và phân biệt nó với những sự vật khác
Trang 12Mặc dù chất lợng là "cái" tạo ra phẩm chất, giá trị song khi phán xét vềchất lợngthì phải căn cứ vào phảm chất, giá trị do nó tạo ra đó cũng là cơ sởcho việc "đo" chất lợng.
Một định nghĩa khác,"Chất lợng là sự phù hợp với mục tiêu" (20,7) - Mụctiêu ở đây đợc hiểu một cách rộng rãi, bao gồm các sứ mạng, các mục đích, còn
sự phù hợp với mục tiêu còn là sự đáp ứng mong muốn của những ngời quantâm, là đạt đợc hay vợt tiêu chuẩn đặt ra… Tuy nhiên, ý nghĩa thực tế của địnhnghĩa trên là ở chỗ xem xét chất lợng chính là sự xem xét phù hợp với mục tiêu
1.2.3 Khái niệm Đánh giá.
"Đánh giá là nhận định giá trị" (15,333)
Thuật ngữ đánh giá (Evaluation) là đa ra nhận định tổng hợp về các dữkiện đo lờng đợc qua các kỳ kiểm tra/lợng giá (A ssessement) trong quá trình vàkết thúc bằng cách đối chiếu, so sánh với những tiêu chuẩn đã đợc xác định rõràng trớc đó trong các mục tiêu
Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quảcông việc, dựa vào phân tích thông tin thu đợc, đối chiếu với mục tiêu và tiêuchuẩn đã đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thựctrạng, điều chỉnh và nâng cao chất lợng và hiệu quả công việc
Nh vậy nội hàm của đánh giá có thể hiểu là:
a) Đánh giá là quá trình thu thập, xử lý thông tin để lợng định tình hình
và kết quả công việc giúp quá trình lập kế hoạch, quyết định và hành động cókết quả
b) Đánh giá là quá trình mà qua đó ta gán (quy) cho đối tợng một giá trịnào đó
c) Đánh giá là một hoạt động nhằm nhận định, xác nhận giá trị thực trạng
ở thời điểm hiện tại đang xét so với mục tiêu hay chuẩn mực đã đợc xác lập
1.2.4 Khái niệm Qui trình; Qui trình đánh giá.
Trang 13Theo Từ điển Tiếng Việt: "Qui trình là các bớc, trình tự phải tuân theokhi tiến hành công việc nào đó" (25,982).
Qui trình (Regulation, Process) là bớc phải tuân theo khi tiến hành mộtcông việc nào đó
Nh vậy, qui trình là tập hợp các hành động cần và đủ đợc sắp xếp theomột trình tự nhất định để tác động đến đối tợng theo mục đích dự kiến của chủthể
Qui trình đánh giá là các bớc, trình tự phải tuân theo khi tiến hành đánhgiá
1.2.5 Khái niệm Nội dung và Nội dung đánh giá.
Nội dung là cái đợc chứa bên trong hình thức Là bản chất của sự vật Nộidung là toàn bộ những yếu tố và sự tơng tác giữa những yếu tố ấy với nhau vàvới các sự vật, hiện tợng khác, cấu thành sự vật hay hiện tợng
(www.tudienbachkhoa.com.vn).
Nội dung đánh giá giáo viên là toàn bộ những lĩnh vực, những yêu cầu,tiêu chí quy định về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; kiến thức và kĩ năngnhằm giúp ngời giáo viên thực hiện tốt vai trò 'nhà giáo"
1.3 Trờng THPT: Vị trí, vai trò.
Điều 4, Luật giáo dục 2005: "Hệ thống giáo dục quốc dân:
1 Hệ thống giáo dục quốc dân gồm giáo dục chính quy và giáo dục thờngxuyên
2 Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm:a) Giáo dục mầm non có nhà trẻ và mẫu giáo;
b) Giáo dục phổ thông có tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông;
c) Giáo dục nghề nghiệp có trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề;
Trang 14d) Giáo dục đại học và sau đại học (sau đây gọi chung là giáo dục đại học) đàotạo trình độ cao đẳng, trình độ đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ".
Điểm c, Điều 26, Luật giáo dục 2005 xác định rõ: "Giáo dục trung họcphổ thông đợc thực hiện trong ba năm học, từ lớp mời đến lớp mời hai Họcsinh vào học lớp mời phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, có tuổi là mờilăm tuổi"
Điều 30, Luật giáo dục 2005: " Cơ sở giáo dục phổ thông:
Cơ sở giáo dục phổ thông bao gồm:
1 Trờng tiểu học;
2 Trờng trung học cơ sở;
3 Trờng trung học phổ thông;
4 Trờng phổ thông có nhiều cấp học;
5 Trung tâm kỹ thuật tổng hợp hớng nghiệp"
Điều 27, Luật giáo dục 2005: "Mục tiêu của giáo dục phổ thông
1 Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lựccá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con ngời Việt Namxã hội chủ nghĩa, xây dựng t cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho họcsinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo
