BÀI GIẢNG ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG (TIẾP THEO)

HỌC PHẦN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG

đảngưcộngưsảnưviệtưnam

Đườngưlốiư

xâyưdựng vănưhoáưvàư

giảiưquyếtưcácưvấnưđềưxãưhội

I Quá trình nhận thức và nội dung đ ờng lối

xây dựng và phát triển nền văn hoá

1 Thời kỳ tr ớc đổi mới

a Quan điểm, chủ tr ơng về xây dựng nền văn

hoá mới

 Trong những năm 1943-1954

 Đề c ơng văn hoá Việt Nam (1943)

 Xác định văn hoá là một mặt trận, đặt văn

hoá vào cuộc kháng chiến của dân tộc.

 Đặc tr ng của văn hoá: dân tộc, khoa học,

đại chúng.

 Chống nạn mù chữ và giáo dục lại tinh

thần nhân dân

 Chống nạn mũ chữ: Hồ Chí Minh nói: "một

dân tộc dốt là một dân tộc yếu vì vậy Tôi

đề nghị mở lớp để xoá nạn mù chữ"

 Đối với giáo dục lại: Hồ Chí Minh nói:

"thực dân Pháp đ đ a những thói h , tật xấu ã đưa những thói hư, tật xấu

vào n ớc ta, chính vì vậy ta phải giáo dục lại nhân dân bằng cần, kiệm, liêm, chính".

 Vận động thực hiện đời sống mới

 Đầu năm 1946 lập Ban Trung ơng vận động đời

sống mới.

 3-1947, Hồ Chí Minh viết tác phẩm "Đời sống

mới" nhằm giải thích chủ tr ơng văn hoá của

 Mối quan hệ giữa văn hoá và chính trị.

 Đ ờng lối xây dựng, phát triển văn hoá giai

đoạn này đ ợc chỉ đạo bởi t duy "Nắm vững chuyên chính vô sản".

 Mục tiêu, nội dung của cuộc cách mạng t t

ởng văn hoá bị quy định bởi cuộc cách

mạng khoa học sản xuất mà t t ởng chỉ đạo

là xoá bỏ t hữu.

b Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân

 Kết quả và ý nghĩa

 Văn hoá cứu quốc đạt đ ợc nhiều thành tựu

trong kháng chiến và kiến quốc, động viên nhân dân tham gia tích cực vào cuộc

kháng chiến chống Pháp xâm l ợc.

 Trong thắng lợi của cuộc kháng chiến

chống Mỹ có thắng lợi của chính sách văn hoá, của những giá trị tinh thần cao quý

của con ng ời Việt Nam.

2 Trong thời kỳ đổi mới

a Quá trình đổi mới t duy về xây dựng và

phát triển nền văn hoá mới

 Đại hội VII (1991)

 Nghị quyết Trung ơng 5, Khoá VIII (7-1998) chỉ ra

5 quan điểm chỉ đạo quá trình phát triển văn hoá trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n ớc.

 Hội nghị Trung ơng 9, Khoá IX (1-2004) xác định

phát triển văn hoá phải đồng bộ với phát triển

kinh tế.

 Hội nghị Trung ơng X, Khoá IX (7-2004) đặt vấn

đề phải gắn kết 3 nhiệm vụ: phát triển kinh tế,

chỉnh đốn Đảng và phát triển văn hoá.

 Hội nghị Trung ơng X, Khoá IX đánh giá sự biến

b Quan điểm chỉ đạo về xây dựng và phát triển nền

văn hoá

 Văn hoá là nền tảng tinh thần của x hội, vừa là ã đưa những thói hư, tật xấu

mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - x hội.ã đưa những thói hư, tật xấu

 Văn hoá là nền tảng tinh thần của x hội,ã đưa những thói hư, tật xấu vì văn

hoá đ ợc cấu thành bởi một hệ các giá trị tạo nên bản sắc của mỗi dân tộc Các giá trị này thấm

nhuần trong mỗi con ng ời và cả cộng đồng, đ ợc nối tiếp qua các thế hệ, đ ợc vật chất hoá bền

vững trong cấu trúc kinh tế - x hội Nó tác động ã đưa những thói hư, tật xấu

hằng ngày đến cuộc sống vật chất - tinh thần

 Văn hoá là động lực thúc đẩy sự phát triển

của x hộiã đưa những thói hư, tật xấu

 Văn hoá là kết quả của sự sáng tạo của

con ng ời thể hiện tiềm năng sáng tạo của dân tộc Vì vậy nó là nguồn lực nội sinh

cho sự phát triển của dân tộc đó.

 Kinh nghiệm đổi mới thành công chứng

minh luận điểm trên.

 Trong nền kinh tế tri thức thì tri thức, kỹ

năng trở thành nguồn lực quan trọng nhất

 Văn hoá là một mục tiêu của phát triển, chiến l ợc

phát triển kinh tế, x hội đến năm 2020 xác định ã đưa những thói hư, tật xấu

"tăng tr ởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và

công bằng x hội, phát triển văn hoá, bảo vệ môi ã đưa những thói hư, tật xấu

tr ờng".

 Văn hoá có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc

bồi d ỡng, phát huy nhân tố con ng ời và xây dựng

x hội mới,ã đưa những thói hư, tật xấu việc phát triển kinh tế - x hội cần ã đưa những thói hư, tật xấu

đến nhiều nguồn lực khác nhau, nh ng chỉ có tri thức con ng ời mới là nguồn lực vô hạn, có khả

năng tái sinh và tự sinh không bao giờ cạn kiệt Chính vì vậy, tài nguyên con ng ời, cái vốn con ng

 Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền

văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

 Tiên tiến là yêu n ớc và tiến bộ; tiên tiến

không chỉ về nội dung t t ởng mà cả trong hình thức biểu hiện Trong ph ơng tiện

chuyển tải nội dung.

 Bản sắc dân tộc, bao gồm cả những bản

sắc văn hoá truyền thống bền vững của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Thể hiện sức sống bên trong của dân tộc.

 Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá

truyền thống mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đó là sự hoà quyện

bình đẳng, sự phát triển độc lập của văn

hoá các dân tộc anh em cùng sống trên

l nh thổ Việt Nam.ã đưa những thói hư, tật xấu

 Xây dựng và phát triển văn hoá là sự

nghiệp chung của toàn dân do Đảng l nh ã đưa những thói hư, tật xấu

đạo, trong đó đội ngũ tri thức giữ vai trò

quan trọng,

 Văn hoá là một mặt trận; xây dựng và phát

triển văn hoá là một sự nghiệp cách mạng

 Văn hoá là một mặt trận của cách mạng

Việt Nam quan trọng và gian khổ không

kém mặt trận kinh tế, mặt trận chính trị.

 Hoạt động "xây" và "chống" trong văn hoá

là quá trình cách mạng lâu dài, khó khăn, phức tạp, cần có ý chí cách mạng, có tinh thần chiến đấu, cần sự kiên trì, thận trọng.

 Giáo dục - đào tạo, cùng với khoa học và

công nghệ đ ợc coi là quốc sách hàng đầu,

là động lực phát triển kinh tế - x hội, là ã đưa những thói hư, tật xấu

c Chủ tr ơng xây dựng và phát triển nền văn hoá

 Phát triển văn hoá gắn kết chặt chẽ và đồng bộ

hơn với phát triển kinh tế - x hội.ã đưa những thói hư, tật xấu

 Làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực của

đời sống x hội.ã đưa những thói hư, tật xấu

 Bảo vệ bản sắc dân tộc, mở rộng giao l u, tiếp thu

tinh hoa văn hoá nhân loại.

 Đổi mới toàn diện giáo dục - đào tạo, phát triển

nguồn nhân lực chất l ợng cao.

 Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động khoa

học và công nghệ.

d Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân

 Kết quả và ý nghĩa

 Cơ sở vật chất, kỹ thuật của nền văn hoá mới đ ã đưa những thói hư, tật xấu

b ớc đầu đ ợc tạo dựng.

 Quá trình đổi mới t duy về văn hoá, về xây dựng

con ng ời có b ớc phát triển; môi tr ờng văn hoá,

hợp tác quốc tế về văn hoá đ ợc mở rộng.

 Giáo dục và đào tạo có b ớc phát triển về quy mô

cũng nh về chất l ợng đội ngũ giáo viên.

 Khoa học và công nghệ đ phục vụ thiết thực ã đưa những thói hư, tật xấu

hơn nhiệm vụ phát triển kinh tế - x hội.ã đưa những thói hư, tật xấu

 Hạn chế và nguyên nhân

 Hạn chế

 Sự phát triển của văn hoá ch a đồng bộ và t ơng

xứng với tăng tr ởng kinh tế.

 Nhiệm vụ xây dựng con ng ời Việt Nam trong thời

kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá ch a đ ợc

chuyển biến rõ rệt.

 Môi tr ờng văn hoá còn bị ô nhiễm bởi các tệ nạn

x hội.ã đưa những thói hư, tật xấu

 Việc xây dựng thể chế văn hoá còn chậm, ch a

đổi mới, thiếu đồng bộ.

 Nguyên nhân

 Nhận thức của Đảng về vai trò đặc biệt

quan trọng của văn hoá ch a thật đầy đủ Các quan điểm chỉ đạo về phát triển văn hoá ch a đ ợc quán triệt thực hiện nghiêm túc.

II Quá trình nhận thức và chủ tr ơng giải quyết các

1 Thời kỳ tr ớc đổi mới

a Chủ tr ơng của Đảng về giải quyết các vấn đề x ã đưa những thói hư, tật xấu

hội

* Thời kỳ 1945-1954

chủưnhânưdân.ưChínhưphủưcó chủưtrươngưđểưcácưtầngư

lớpưnhânưdânưtựưgiảiưquyếtưcácưvấnưđềưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội.

 Khuyếnưkhíchưmọiưthànhưphầnưphátưtriểnưkinhưtế.

 Tônưtrọngưquyềnưtưưhữuưtàiưsảnưhợpưphápưcủaưmọiưcôngưdân,ưmọiưthànhưphầnưkinhưtế,ưkểưcảưtàiưsảnưcủaưcácưtổưchứcưtônưgiáo

 Chínhưsáchưđiềuưhoàưlợiưích

 Chínhưsáchưnhânưđạoưvàưkhoanưdung

*Thời kỳ 1955-1975

Cácưvấnưđềưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưđượcưgiảiưquyếtưtrongưmôưhìnhưchủưnghĩaưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưcũưthờiưchiến.ưChếưđộưphânư

phốiưvềưthựcưchấtưlàưtheoưchủưnghĩaưbìnhưquân,ưNhàưnướcưvàưtậpưthểưđápưứngưcácưnhuưcầuưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưthiếtưyếuưbằngưchếưđộưbaoưcấpưtrànưlanưdựaưvàoưviệnưtrợ

*ưThời kỳ 1975-1985

Cácưvấnưđềưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưđượcưgiảiưquyếtưtheoưcơưchếưkếưhoạchưhoáưtậpưtrungưquanưliêuưbaoưcấp.ưĐấtưnướcưlâmưvàoưkhủngưhoảngưkinhưtếư-ưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiư

b Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân

* Kết quả thực hiện chủ tr ơng và ý nghĩa

Bảoưđảmưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưổnưđịnhưtrongưnhữngưnămưchiếnưtranhư

2 Trong thời kỳ đổi mới

a Quá trình đổi mới nhận thức về giải quyết các vấn đề x ã đưa những thói hư, tật xấu

hội

 Đại hội VI :ưLầnưđầuưtiênưtrìnhưbàyưphươngưhướng,ưnhiệmưvụư

chínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội.ưThểưhiệnưquanưđiểmưvềưsựưthốngưnhấtưgiữaư chínhưsáchưkinhưtếưvàưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội,ưkhắcưphụcưtháiưđộưcoiư nhẹưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội,ưtứcưlàưcoiưnhẹưyếuưtốưconưngười.

 ưĐại hội VIIư(bổưsungưquanưđiểm):

 ưMụcưtiêuưcủaưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưthốngưnhấtưvớiưmụcưtiêuưphátư triểnưkinhưtế,ưnhằmưphátưhuyưsứcưmạnhưcủaưnhânưtốưconưngườiư vàưvìưconưngười.

 ưPhátưtriểnưkinhưtếưlàưcơưsởưvàưtiềnưđềưđểưthựcưhiệnưcácưchínhư sáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội,ưđồngưthờiưthựcưhiệnưtốtưcácưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưlàư

 Đại hội VIII (bổưsungưquanưđiểm):

 ưTăngưtrưởngưkinhưtếưphảiưgắnưliềnưvớiưtiếnưbộưvàưcôngưbằngưxã đưa những thói hư, tật xấu ư hộiưngayưtrongưtừngưbướcưđiưvàưtrongưsuốtưquáưtrìnhưphátưtriển.

 ưCôngưbằngưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưphảiưthểưhiệnưởưcảưkhâuưphânưphốiưhợpưlýưtưư liệuưsảnưxuất;ưởưkhâuưphânưphốiưkếtưquảưsảnưxuất,ưviệcưtạoưđiềuư kiệnưchoưmọiưngườiưkhiưcóưcơưhộiưphátưtriểnưvàưsửưdụngưtốtưnăngư lựcưcủaưmình.

 ưThựcưhiệnưnhiềuưhìnhưthứcưphânưphốiưnhưưkhuyếnưkhíchưlàmư

giàuưhợpưpháp,ưđiưđôiưvớiưtíchưcựcưxoáưđóiưgiảmưnghèo.

 ưCácưvấnưđềưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưthìưgiảiưquyếtưtheoưtinhưthầnưxã đưa những thói hư, tật xấu ư hộiưhoá.

 ưĐại hội IX: Xácưđịnhưrõưhơnưmụcưtiêuưcủaưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội.

 ưĐại hội X:ưChủưtrươngưkếtưhợpưcácưmụcưtiêuưkinhưtếưvớiưcácưmụcư

b Quan điểm về giải quyết các vấn đề x hộiã đưa những thói hư, tật xấu

 ưKếtưhợpưcácưmụcưtiêuưkinhưtếưvớiưcácưmụcưtiêuưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội

 ưXâyưdựngưvàưhoànưthiệnưthểưchếưgắnưkếtưtăngưtrưởngưkinhưtếưvớiưtiếnưbộưcôngưbằngưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưtrongưtừngưchínhưsáchưphátưtriển

 ưChínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưđượcưthựcưhiệnưtrênưcơưsởư

phátưtriểnưkinhưtế,ưgắnưbóưhữuưcơưgiữaưquyềnưlợiưvàưnghĩaưvụ,ưgiữaưcốngưhiếnưvàưhưởngưthụ

 ưCoiưtrọngưchỉưtiêuưGDPưbìnhưquânưđầuưngườiư

c Chủ tr ơng giải quyết các vấn đề x hộiã đưa những thói hư, tật xấu

 ưKhuyếnưkhíchưmọiưngườiưdânưlàmưgiàuưtheoưphápưluật,ưthựcưhiệnư cóưhiệuưquảưmụcưtiêuưxoáưđói,ưgiảmưnghèo.

d KÕt qu¶, ý nghÜa, h¹n chÕ vµ nguyªn nh©n

 ưTăngưtrưởngưkinhưtếưvẫnưtáchưrờiưmụcưtiêuưvàưchínhưsáchưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhội.

 ưQuảnưlýưxã đưa những thói hư, tật xấu ưhộiưcònưnhiềuưbấtưcập,ưkhôngưtheoưkịpưsựưphátưtriểnư