Phát triển nông nghiệp được hiểu theo nghĩarộng: Tiếp tục được coi là là nhiệm vụ hàng đầu và trong tương lai dù nôngnghiệp chiếm tỷ trọng ngày càng nhỏ hơn trong cơ cấu lao động xã hội
Trang 1Danh mục các bảng
Bảng2.1: Tình hình sản xuất lúa Việt Nam 2000 – 2005
Bảng 3.1: Đặc điểm khí hậu của Thị Trấn Phố Châu:
Bảng 3.2: Tổng hợp hiện trạng sử dụng đất ở Thị trấn phố châu
Bảng 3.3: Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở thị trấn phố châu
Bảng 3.4: Hiên trạng đất trồng Lúa, Lúa Màu, Màu
Bảng 3.5: Một số công thức chính trên địa bàn TTPC
bảng 3.6 : Các loại cây trồng trên các loại chân đất chính ở địa bàn TTPC
Bảng 3.7:các loại giống cây trồng chính được sử dụng chính trong vùng
Bảng 3.8: các chi phí về giống thuốc bảo vệ thực vật, và công lao động trong năm 2005
Bảng 3.9: các chi phí về giống thuốc bảo vệ thực vật, và công lao động trong năm 2006
Bảng 3.10: các chi phí về giống thuốc bảo vệ thực vật, và công lao động trong năm 2007
Bảng 3.10: các chi phí về giống thuốc bảo vệ thực vật, và công lao động trong năm 2007
Bảng 3.12: Giá nông sản trên thị trường 2006 -2007
Bảng3.13: Hàm lượng phân Được sử dụng
Bảng 3.14 :Giá phân bón trên thị trường 2006-2007
Bảng 3.15 : Năng suất của các giống cây trồng trên địa bàn năm 2006
Bảng 3.16: Năng suất của các giống cây trồng trên địa bàn năm 2007
Bảng 3.17 (ở phần phụ lục)
Bảng 3.18: Tỷ lệ diện tích trong công thức xen canh
Bảng 3.19: Hiệu qủa kinh tế thu được của 1ha cây trồng các vụ trong năm 2006(triệu đồng/ha) trên địa bàn thị trấn Phố Châu
Bảng 3.20 Hiệu qủa kinh tế thu được của 1ha cây trồng các vụ trong năm2007(triệu đồng/ha)
Trang 2HIỆN ĐẠI HOÁ
Trang 3thể thay thế được Bên cạnh việc góp phần làm tăng trưởng kinh tế và giải quyếtđược rất nhiều vấn đề của cuộc sống thì nông nghiệp ở Việt Nam còn thể hiệnmột nền văn hoá lâu đời của dân tộc ta “Nền văn minh lúa nước”.
Nước ta là một nước nông nghiệp, nông nghiệp được coi là mặt trận hàng đầu.Vào thập kỷ cuối của thế kỷ XX nước ta bước vào thời kì Công Nghiệp Hoá HiệnĐại Hoá nông nghiêp nông thôn Phát triển nông nghiệp được hiểu theo nghĩarộng: Tiếp tục được coi là là nhiệm vụ hàng đầu và trong tương lai dù nôngnghiệp chiếm tỷ trọng ngày càng nhỏ hơn trong cơ cấu lao động xã hội thì vớicách tiếp cận, xét toàn diện về hiệu quả kinh tế - xã hội, sinh thái, môi trườngphát triển nông nghiệp, cùng với xây dựng nông thôn vẫn giữ nguyên vị trí chiếnlược trong nền kinh tế nước nhà và hiện nay một vấn đề nữa là trình độ và kỷthuật của người nông dân
Nhìn lại nền nông nghiệp nước ta Từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI trongcông cuộc đổi mới nền kinh tế nước ta đã có những chuyển biến quan trọng vànhững chuyển biến tích cực đem lại nhiều bất ngờ trong sản xuất nông nghiệp vàphát triển nông thôn là kết quả tăng trưởng sản xuất lương thực:
Từ 17,6 triệu tấn/năm và 20,5 tạ/ha/vụ(thời kì 1981 - 1988)đã tăng lên22,7 triệu tấn/năm và 32.5 tạ/ha/vụ( thời kì 1999 -1993) năm 1995 sản lượnglương thực đạt 27 triệu tấn đến năm 2001 đạt 36 triệu tấn năm 2004 đạt 42,5 triệutấn và hiện nay Việt Nam là một trong những nước dẫn đầu về xuất khẩu gạo trênthế giới
Hình thức sản xuất nông nghiệp ở nước ta tương đối đa dạng Trồng trọt,chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản Tuy nhiên Trồng trọt chiếm vị trí quan trọng và
có thời gian tồn tại tại lâu đời từ ngàn xưa đến nay đặc biệt là nghề trông lúanước
Hiện nay với sự phát triển của khoa học kỷ thuật đã cho ra đời nhiều loạigiống mới có năng suất và phẩm chất cao Tuy nhiên thiên nhiên luôn vận hànhbiến đổi không ngừng và tạo ra nhiều đặc điểm khác nhau giữa các vùng miền,
Trang 4giữa các thời điểm khác nhau nên để sản xuất có hiệu quả thì xây dựng cơ cấucây trồng hợp lý mang ý nghĩa to lớn và đóng vai trò quyết định.
Xây dựng cơ cấu cây trồng hợp lý thì bố trí cây trồng hợp lý, các loại câytrồng sẽ hỗ trợ nhau cùng phát triển.(Cây trồng trước là tiền đề để phát triển câytrồng sau) Ví du: Các loại cây trồng họ đậu ( đậu tương, đậu xanh, lạc ) có tácdụng cải tạo, hỗ trợ đất cung cấp thêm dinh dưỡng cho đất vì vây nên có thểtrồng xen với ngô, cây hoà thảo góp phần làm giảm quá trình xói mòn Bên cạnh
đó cũng có những cây như cây mía là những cây hút dinh dưỡng của đất rất nhiềulàm suy thoái đất và làm cạn kiệt nguồn khoáng chất
Bố trí cây trồng hợp lý phù hợp với điều kiện tự nhiên như địa hình, khíhậu, đất đai Thì cây trồng sẽ phát triển tốt hơn đem lại năng suất cao hơn vàđem lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất
Bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý chúng ta cần tính toán bố trí cây trồng hợp
lý phù hợp với điều kiện tự nhiên như địa hình, khí hậu, đất đai Thì cây trồng sẽphát triển tốt hơn đem lại năng suất cao hơn và đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn
Bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý chúng ta cần tính toán đên các yếu tố(giống, phân bón, đia hình, nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, đặc điểm kinh tế - xã hộicua vùng, v.v.) Trong đó giống đóng vai trò quan trọng, giống tốt sẽ cho năngsuất cao, phẩm chất tốt và đem lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất
Như vậy qua phân tích đặt vấn đề ở trên ta thấy mỗi điều kiện sản xuấtmỗi vùng khác nhau cần có một cơ cấu cây trông cụ thể hợp lý khác nhau thì mới
có hiệu quả trong sản xuất
Từ những cơ sơ trên trong thời gian thực tập Em đã tiến hành thực hiện đề
tài: Điều tra, đánh giá hiện trạng cơ cấu cây trồng hàng năm và hướng chuyển đổi hợp lý trên địa bàn thị trấn Phố Châu huyện Hương sơn tỉnh Hà Tĩnh.
Từ đó có những đề xuất về biện pháp bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý, chonăng suất cao hơn, hiệu quả kinh tế hơn
2 Mục Đích Nghiên Cứu
Trang 5Tìm hiểu được hiện trạng cơ cấu cây trồng trên địa bàn thị trấn Phố châuhuyện Hương Sơn tỉnh Hà Tĩnh.
Đánh giá chính xác cơ cấu cây trồng và hệ thống canh tác cây trồng kèmtheo hiện trạng trên địa bàn
Tìm hiểu điều kiện sinh thái, môi trường về đất đai khí hậu của vùng.Xác định hiệu quả kinh tế thu được của các loại cây trồng của các vụ trongcác năm
Tìm hiểu chi phí về giống, thuốc BVTV, công lao động cho các loại câytrồng trong các vụ hàng năm trên địa bàn
Tìm hiểu các công thức cơ cấu cây trồng và hiệu quả kinh tế của nó trênđịa bàn
Từ đó đề xuất một số biện pháp để khắc phục một số tồn tại, nhược điểmcủa cơ cấu cây trồng trong vùng Và phát triển các ưu điểm của vùng về nôngnghiệp
Tìm ra trên từng chân đất với những cơ cấu cây trồng có hiệu quả caonhất, đồng thời tìm ra một số giải pháp và hướng chuyển đổi nhằm chuyển dịch
cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hoá có hiệu quả kinh tế cao Đảm bảotinh bền vững, đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững, đảm bảo phát triểnnông nghiệp sinh thái để có những đề xuất về biện pháp bố trí cơ cấu cây trồnghợp lý, cho năng suất cao hơn, hiệu quả kinh tế hơn trên địa bàn thị trấn PhốChâu
3 Đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Thực hiên đề tài này chúng tôi tiến hành nghiên cứu trên địa bàn thị trấnPhố Châu huyện Hương sơn tỉnh Hà Tĩnh Về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xãhội, môi trường và cơ cấu cây trồng hiện tại ở thị trấn Phố châu, mối quan hệgiữa đầu tư - chi phí, kỷ thuật canh tác, năng suất và hiệu quả sản xuất ở các hộnông dân trên địa bàn Tìm ra trên từng chân đất với những cơ cấu cây trồng có
Trang 6hiệu quả cao nhất, đồng thời tìm ra một số ưu, nhược điểm về cơ cấu cây trồngtrong vùng.
Nghiên cứu thực trạng, hệ thống cơ cấu cây trồng và hệ thống canh tác.Trên địa bàn thị trấn Phố châu(Cơ cấu cây trồng và tình hình phân bố đât đai, kỷthuật canh tác.)
Hương sơn là một huyện miền núi nằm phía tây bắc của tỉnh Hà Tĩnh, sảnxuất nông ngiệp chủ yếu là trồng lúa, ngô, đậu xanh và có một số cây trồng khác Thị trấn Phố Châu có 2 trục giao thông quan trọng đi qua là Đường Hồ ChíMinh theo trục Bắc Nam và QL 8 A dọc theo trục Đông Tây
Thời gian nghiên cứu Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ ngày 18 tháng
Những ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến chuyển đổi
cơ cấu cây trồng của vùng
3.3 Nội dung nghiên cứu
Trong thời gian thực tập chúng tôi tiến hành điều tra, tìm hiểu và có nhữngđánh giá, nhận xét về các vấn đề sau
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Phố Châu huyện HươngSơn tỉnh Hà Tĩnh
Trang 7Thực trạng cơ cấu cây trồng trên đia bàn, tình hình cơ cấu cây trồng trên địabàn.
Tình hình đầu tư và kỷ thuật canh tác(Phân bón, Thuốc trừ sâu, và các chế
độ tưới tiêu thuỷ lợi ) cho các loại cây trồng trên địa bàn nghiên cứu
Chi phí về giống, phân bón, thuốc BVTV, công lao động cho từng loại câytrồng khi được đưa vào sản xuất ở trong một số năm trên địa bàn
Tìm hiểu số liệu về hiệu quả sản xuất của từng loại cây trồng trên địa bànnghiên cứu ở một số năm gần đây
Tình hình phát triển và năng suất của các loại cây trồng trên địa bàn thịtrấn Phố châu
Rút ra các ưu nhược điểm của hệ thống cơ cấu cây trồng hiện trạng
Đề xuất, giải pháp bố trí cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên,sinh thái môi trường của vùng
Trang 8Chương 1 TỔNG QUAN VÀ VÀ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Cơ cấu cây trồng
Cơ cấu cây trồng là sự sắp xếp, bố trí các loại cây trồng trên các vùng miền khácnhau, theo từng thời vụ khác nhau, các loại cây trồng được bố trí hợp lý với từngloại chân đất, từng loại khí hậu, địa hình, điều kiện tự nhiên, cho từng thời vụ,sao cho cây trồng đó phát triển tốt đem lại năng suất cao, phẩm chất tốt và cóhiệu quả kinh tế [3]
1.2 Cơ cấu cây trồng trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn
Cơ cấu cây trồng có vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi nền sản xuất
tự cung tự cấp lên nền nông nghiêp hàng hoá Cơ cấu cây trồng nói lên trình độchuyên môn, hợp tác hoá, trao đổi lao động cho nhau dưới nhiều hình thức cả vềchiều rộng lẫn chiều sâu Điều đó nói lên trình độ của xã hội hóa lao động
Sự phát triển của cơ cấu cây trồng phụ thuộc vào trình độ của lực lượngsản xuất và phân công lao động trong xã hội Quá trình phát triển của lực lượngsản xuất nói chung và cơ cấu cây trồng nói riêng tự nó xác lập những tỷ lệ trongmối quan hệ tất yếu Cơ cấu cây trồng có thể hình thành từ nhiều nhóm yếu tốkhác nhau nhưng người ta thường gọi tuỳ theo tên hoặc tác dụng ví dụ: Nhómcây lương thực như lúa ngô khoai sắn, nhóm cây công nghiệp như cây mía, càphê
Cơ cấu cây trồng về cơ bản phản ánh yêu cầu của sản xuất hàng hoá, tuỳtheo sự phân công lao động xã hội, tính chất chuyên môn hoá và tập trung hoásản xuất, nhu cầu sản xuất hàng hoá và thị trường là điều kiện quyết định sự biếnđổi về chất của cơ cấu cây trồng, nhu cầu về nông sản và môi sinh ngày càng caothúc đẩy cơ cấu cây trồng chuyển biến theo hướng tiến bộ
Từ những đặc trưng đó đòi hòi khi xác lập cơ cấu cây trồng phải dựa vàothị trường nông sản, điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của từng vùng, sự phânvùng quy hoạch nông nghiệp trong thời kì những tiến bộ khoa học kỷ thuật vàđiều kiện ứng dụng vào sản xuất Trong nền kinh tế hàng hoá thì thị trường là nơi
Trang 9bắt đầu cũng là nơi kết thúc quá trình sản xuất sản xuất mặt hàng gì , và bán cho
ai, hàng đó được sản xuất như thế nào trong quá trình đó thì do thị trường quyếtđịnh, và trong quá trình tổ chức sản xuất hàng hoá của ngành trồng trọt thì việcxác định cơ cấu cây trồng phai tuân theo nguyên lý cung cầu đó [6]
1.3 Tình hình nghiên cứu và xây dựng cơ cấu cây trông ở trong nước và trên thế giới
1.3.1 Trên thế giới
Các nhà khoa học trên thế giới đang tập trung nghiên cứu hệ thống nôngnghiệp và đối tượng chính là hệ thống cây trồng -vật nuôi, trong từng vùng sảnxuất khác nhau, trong đó nghiên cứu về cơ cấu cây trồng nhằm cải tiến hoànthiện hệ thống cây trồng bằng cách thay đổi cơ cấu cây trồng hợp lý hay đưathêm một số loại cây trồng vào hệ thống canh tác nhằm tận dụng tối đa nguồngtài nguyên thiên nhiên, kinh tế - xã hội của vùng, nhằm tăng năng suất cây trồng
từ đó tăng sản lượng lương thực, thực phẩm trên một đơn vị diện tích
Châu âu là nơi nghiên cứu hệ thống nông nghiệp cây trồng đặc biệt là chế
độ canh tác sơm nhất trên thế giới Lịch sử phát triển của nông nghiệp gắn liềnvới lịch sử hình thành, phát triển và hoàn thiện cơ cấu cây trồng cho từng vùngkhí hậu nông nghiệp và đất đai đặc thù Quá trình nghiên cứu ở đây đã được chútrọng phát triển vì vậy ở châu âu năng suất và sản lượng nông nghiệp rất cao và
đa dạng
Ở thế kỷ XIII đến thế kỷ XVII châu âu đã nghiên cứu chế độ canh tác chủyếu là 3 khu luân chuyển là ngủ cốc - ngủ cốc - bỏ hoá, năng suất không cao.Đến cuối thế kỷ XIIII tới đầu thế kỷ XX thì các hệ thống canh tác đa dang hơn
và cơ cấu cây trồng hợp lý hơn đem lai năng suất rất cao xuất hiện nhiều loạigiống mới có năng suất và phẩm chất cao(lúa, ngô, khoai tây, cà chua )
Cuối thế kỷ XVIII Châu Mỹ đã đưa cây phân xanh họ đậu vào hệ thốngcây trồng, có tác dụng rất lớn đó là việc tạo ra chế độ luân canh bốn khu vực, bốnnăm với các loại cây trông đó là: Khoai tây - ngủ cốc mùa xuân - cây phân xanh -
Trang 10ngủ cốc mùa đông, khi đưa ra mô hình sản xuất này làm cho sản lượng và thức
ăn gia súc tăng lên 4 lần so với trước [18]
Hiện nay ở châu mỷ hệ thống cơ cấu cây trồng rất phát triển bên cạnh xâydựng cơ câu theo hình thình thức truyền thống (Xen Canh, Luân canh )Thì cómột số nuớc xây dựng hình thức độc canh cây rau ở trên sân thượng của các toànhà, hoặc ở dưới từng hầm cho năng suất và phẩm chất tốt
Đối với Châu Á, các nhà nghiên cứu khoa học nông nghiệp châu Á đi sâuvào nghiên cứu toàn bộ hệ thống cây trồng trên đất trồng lúa theo hướng lấy câylúa làm cây trồng chính và sau đó tăng cường nghiên cứu phát triển các loại câyhoa màu trồng cạn khác và vấn đề luân canh, xen canh gối vụ ngày càng đượcnghiên cứu và phát triển
Ở miền bắc Ấn Độ tổng nhiệt cả năm dưới 90000c có 3 - 4 tháng nhiệt độdưới 200c thuộc về đới nữa nhiệt Từ xưa đến nay nhân dân vẫn có tập quán trồng
2 vụ/năm trên đất có tưới, trồng 1 cây xứ lạnh như: Lúa mì, đại mạch, đậu đỗmùa đông, cải dầu v.v, và một số cây xứ nóng như: Lúa miến, ngô nhưng hiệnnay vùng này đã được thay đổi trồng 3 vụ/năm hoặc 4 vụ/năm như:
Ngô - khoai tây - lúa mì
Đậu xanh- ngô - khoai tây (hay cải dầu) -Lúa mì [18]
Đối với Nhật Bản, là một nước có điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xuấtphát gần giống nước ta, địa hình đồi núi là đặc trưng chiếm 3/4 diện tích, dân sốđông, diện tích nông nghiệp trên đầu người thấp 345 m2/người.[17] Nhật Bản đãđầu tư phát triển nông nghiệp theo hướng bố trí đa dạng hoá cây trồng và đâu tưvào các loại giống cây trông cho năng suất cao
Philíppin: Đặc điểm khí hậu với tổng lượng nhiệt độ khoảng 98000c, trongmột năm không có tháng nào nhiệt độ dưới 200c thuộc Đới Nhiệt trước kia nhândân thường sản xuất 2vụ/năm đến hiện nay họ đã xác định 3 - 4 vụ/năm
Chính sách chiến lược của chính phủ Philippin với chuyển đổi cơ cấu câytrồng, đa dạng hoá cây trồng, đẩy mạnh đa dạng hoá cây trồng nhằm thúc đẩynông nghiệp phát triển, chiến lược chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhằm mục tiêu
Trang 11tăng hiệu quả kinh tế, hỗ trợ an ninh lương thực, tạo công ăn việc làm cho ngườilao động, họ đã tiến hành.
Đa dạng hoá trên đất trồng lúa: ngô, thuốc lá, các loại cây bộ đậu là câytrồng chính luân canh với lúa Hiện nay theo điều tra của Viện nghiên cứu lúagạo Philippin hệ thống luân canh chính trên đất trồng lúa la:
Lúa - lúa - lúa cá
Lúa - cây họ đậu - loại khác ( ngô )
Trên đất trồng dừa: Xây dựng hệ thống canh tác đa từng, ví dụ: Trên cùng là dừa
ở từng giữa là cây lâu năm và từng cuối là cây hàng năm chỉ có một số vùng
Hiện nay trên thế giới nói về cơ cấu cây trồng thì mỗi quốc gia có một cơcấu cây trồng riêng hợp ly cho nước mình và sản xuất có hiệu quả Và trong hệthống cơ cấu cây trồng có rất nhiều giống cây trồng mới được ra đời và đem lạihiệu quả cao trong thực tiển sản xuất Có một loại cây đã được nhiều nước trênthế giơi sử dụng là cây chuyển gen Cây chuyển gen là một thực vật mang mộthoặc nhiều gen được đưa vào nhân tạo thông qua lai tạo
Cây chuyển gen đã được sản xuất và sử dụng tại các nước Anh, Pháp,Mĩ Một số công ty đi đầu trong sản xuât và tiêu thụ sản phẩm là: công tyAventis, công ty Dow AgroSciences Du pont,công ty Mon San to và công tySyrgenta
Hiện nay có một mô hình sản xuất trong hệ thống cơ cấu cây trông trênthế giới đó là trồng cây trên mái nhà, xuất hiện ở một số nước tiên tiến trên thếgiới có Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản
Trang 12
-Câu tạo của mô hình trồng cây trên mái nhà
Soil Silter fabic Cơ cấu lọc chất bẩn
Sub mem brane layer Lớp chống Thấm
(nguồn tin tức mạng internet)
[22]
- Một số tình hình nghiên cứu và xây dựng cơ cấu cây trồng ở Đông Nam Á
Malaixia xây dựng các trang trại thu nhỏ để kết hợp trồng lúa với diện tíchtrung bình khoảng 1,2 ha trong đó 85% là trồng lúa nước và 15% là trồng lúanương theo hình thức thâm canh
Ở Thái Lan, Thái Lan là một trong những nước có lượng gạo xuất khẩulớn nhất trên thế giới, hiện nay họ đã sản xuất được nhiều loại giống cây trồng cónăng suất cao, phẩm chất tốt Trong những năm gần đây hệ thống cơ cấu câytrồng có những thay đổi hợp lý và đem lại hiệu quả sản xuất cao Miên bắc TháiLan hệ thống cơ cấu cây trồng điển hình là lúa cạn, trồng xen, các công thức luâncanh là: Đậu nành - đậu xanh - bông, ngô hoặc cao lương
Vùng Đông bắc Mùa mưa người dân trồng lúa, còn mùa khô thì trồng ítlúa nhiều đậu xanh, đậu nành, lạc, đay, vừng và 1 số loài rau.Vùng đồng bằngmiền trung, đất màu mỡ, được tưới tiêu quanh năm, lúa được trồng 2 - 3 vụ trong
1 năm cùng với phát triển chăn nuôi Cơ cấu cây trồng hiện nay ở đây, mùa mưatrồng lúa, mùa khô trồng lúa hoặc trồng đậu nành, đậu xanh, lạc, khoai lang, dưahấu, ngô…Trên vùng cao người ta trồng xen canh, cao lương - vừng , đậu xanh[19]
1.3.2 Ở Việt Nam
Trang 13Nước ta là một là một nước nông nghiệp, do trải qua 2 cuộc chiến tranhchống Pháp và chống Mĩ kéo dài nên hậu quả của nó để lại cho cả nước nóichung và ngành nông nghiệp nói riêng là rất nặng nề, tuy nhiên dưới sự lãnh đạocủa Đảng thi chúng ta đã dần dần khắc phục được hậu quả và xây dựng lại đấtnước Riêng với nền nông nghiệp từ sau đại hội Đảng lần thứ VI trong công cuộcđổi mới đến nay đã đạt được những thành tựu to lớn, về sản lương lương thực
Từ 17,6 triệu tấn/Năm và 20,5tạ/ha/vụ (thời kì 1981 – 1988) đã tăng lên22,7 triệu tấn/năm và 32,5 tạ/ha/vụ (thời kì 1999 -1993) năm 1995 sản lượnglương thực đạt 27 triệu tấn đến năm 2001 đạt 36 triệu tấn năm 2004 đạt 42,5 triệutấn, đến nay Việt Nam là một trong những nước dẫn đầu về xuất khẩu gạo trênthế giới
Tuy nhiên thực tiễn sản xuất nông nghiệp ở nước ta không ít vấn đề cầnđược giải quyết, nhiều vùng, nhiều điạ phương trên nước ta chưa tận dụng hếttiềm năng của vùng, phát huy lợi thế của mình để sản xuất đạt hiệu quả cao Cơcấu cây trông nhiều vùng chưa được hợp lý, cơ cấu cây trồng chưa thoát khỏi độccanh và thuần nông sản xuất còn mang tính tự cung tự cấp Nhìn lại chặng đườngcủa nông nghiệp nước ta, ngày xưa ông cha ta chỉ gieo một vụ lúa vào mùa mưagọi là vụ mùa Từ năm1945 ở miền bắc công tác thuỷ lợi được đẩy mạnh đã sảnxuất 2 vụ/năm rồi lúa xuân được thay cho lúa chiêm Miền trung chuyển đổi cơcấu cây trồng vật nuôi có bước đột phá và đem lại hiệu quả sản xuất Đến hiệnnay sau thời gian xây dựng và phát triển nền nông nghiệp Việt Nam đã có đà đểtiến lên Cơ cấu cây trồng được xây dựng và bố trí phù hợp hơn cho từng địaphương giúp cho cây trồng phát triển tốt đem lại năng suất cao hơn, trong thờigian gần đây Năm 2006 Tỉnh Quảng Nam đã tiến hành chuyển đổi Cơ cấu cóhiệu quả: Xây dựng phát triển kinh tế trang trại trồng trọt, chăn nuôi mang lạihiệu quả kinh tế cao Đặc biệt là chuyển 3 vụ/năm sang 2 vụ/năm mà vẫn đảmbảo tổng sản lượng Bên cạnh đó còn xây dưng mô hình sản xuât lúa nước vàcung ứng những giống lúa chịu hạn như, CH5, LC88-66
Trang 14Ở Đô Lương chuyển dịch cơ cấu cây trồng trên 120 cánh đồng có giá trịcao Xã Tân Sơn trước đây bà con chủ yếu độc canh cây lúa nước, đời sống nhândân gặp nhiều khó khăn, ngay từ năm 2000 lãnh đạo xã đã cho bà con trồng dưachuột trên đất lúa, từ chỗ 2 ha đến 7 ha, đến năm 2007 cả 3 vụ/năm xã trồng trên
25 ha, thâm canh theo công thức 2 dưa 1 lúa và hiện nay xã đang đưa cây bí xanhvào một số vùng để sản xuất trên 3,5 ha
Ở tỉnh Thanh Hoá, người dân ở các huyện Hoằng Hoá, Nga Sơn,YênĐịnh, Triệu Sơn, Cẩm Thuỷ, Thọ Xuân, giá trị thu trên mỗi vụ đông đã đạt bìnhquân từ 15 – 20 triệu đồng bởi vì nhiều năm gần đây Thanh Hoá đã chú trọngvào mục tiêu thâm canh đạt sản lượng cao Năm 2007 các huyện luôn chủ động
về các điều kiện, thuỷ lợi, giống, thuốc BVTV, phân bón Vụ đông năm 2007toàn tỉnh trồng 6500 ha trong đó ngô đông chiếm 3500 ha với năng suất 45 tạ/hatổng sản lượng 150000 tấn Mở rộng diện tích gieo thẳng và sản xuất các loại raucao cấp
Đối với cây ngô gieo sớm, các giống dài ngày, gieo xong trước 10 tháng 9.Giống ngắn ngày xong trước 20 tháng 9 Các loại giống ngô được sử dụng giốngdài ngày LVN10, CP888, giống trung ngày, CP999, CP989, BG934, giống chínsớm Bo6, VN885 và các loại ngô nếp Đối với cây lạc, bộ giống lạc chủ yếu làL14, L18, L12, Co8, MD7
Đối với cây rau, gieo trồng sản xuất các loại rau cao cấp như cà chua, suhào, xà lách, bắp cải, dưa hấu [18]
- Một số kết quả nghiên cứu về chọn tạo giống cây trồng ở Việt Nam
+ Ở Miền Bắc
Thu thập đánh giá nguồn vật liệu giống lúa địa phương phục vụ chọn tạo giốnglúa cho vùng canh tác nhờ nước trời vùng núi Tây Bắc Việt Nam với phươngpháp điều tra, thu thập, phân loại giống địa phương và chọn lọc cá thể theo chu
kỳ để làm vật liệu di truyền lai tạo giống lúa cho vùng núi nước trời phía BắcViệt Nam như G4, G6, G10, G13, G14, G19,G22,G24…của Trường Đại họcnông nghiệp 1 Hà Nội
Trang 15Chọn giống lúa lai hai dòng Việt Lai 20 của Trường Đại học nông nghiệp
1 Hà Nội với phương pháp cách ly toàn cá thể với nguồn gen dòng bất dục ĐH4
và dòng phục hồi từ các dòng nhập nội, dòng lai và các dòng phổ biến trong sảnxuất đã chọn ra tổ hợp Việt Lai 20 có thời gian sinh trưởng 110 - 115 ngày, tiềmnăng năng suất 8 - 10 tấn/ha, chất lượng dinh dưỡng cao, thích hợp
Chiến lược chọn tạo giống lúa chống bệnh bạc lá ở Miền Bắc của Trường Đại học nông nghiệp 1 Hà Nội dùng phương pháp thu thập mẫu bệnh, ứng dụng công nghệ sinh học phân lập, nuôi cấy và phân biệt gen kháng bệnh bằng PCR đãxác định 16 chủng vi khuẩn Xanthomonas oryzea gây bệnh khác nhau Các dòng chỉ thị IRBB5 (có gen Xa5), IRBB7 (Xa ), IRBB21 (Xa2) có tính kháng đa số các chủng vi khuẩn gây bệnh
Tuyển chọn và phát triển giống lúa cạn cải tiến LC93-1 phục vụ sản xuấtlượng thực ở vùng cao của Viện Bảo Vệ Thực Vật Từ Liêm Hà Nội với phươngpháp chọn lọc từ tập đoàn lúa cạn IRRI nhập nội năm 1993 đã chọn được giốngLC93-1 có thời gian sinh trưởng 115 - 125 ngày, năng suất 3 - 4 tấn/ha, chịu hạnkhá, chất lượng gạo tốt, thích hợp cho vùng đồng bào dân tộc nghèo ở vùng cao.[17]
+ Ở Miền Nam
Quản lý tính kháng của sâu đục thân đối với ngô của viện nghiên cứuđồng bằng sông Cửu Long đã nghiên cứu về thời gian, tập tính, giao phối, sựphát tán, ký chủ phụ và xây dựng chiến lược quản lý tính kháng của sâu
Nghiên cứu chọn giống lúa chống chịu khô hạn của Viện cây lương thựcthực phẩm với phương pháp thu thập nguồn vật liệu giống lúa cạn chịu hạn địaphương và các dòng lúa cải tiến nhập nội từ IRRI với phương pháp lai hữu tínhkết hợp với gây đột biến để tạo ra các tổ hợp lai có khả năng chịu hạn khá vànăng suất cao như CH2, CH3, CH 133, CH5 trồng rộng rãi ở vùng Trung dumiền núi phía Bắc, Trung bộ, Đông Nam bộ và Tây nguyên
Nghiên cứu các giống lúa phẩm chất cao phục vụ đồng bằng sông CửuLong của Viện nghiên cứu lúa đồng bằng sông Cửu Long với phương pháp ứng
Trang 16dụng công nghệ sinh học (marker phân tử, nuôi cấy túi phấn) kết hợp với khảonghiệm đồng ruộng để chọn tạo giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, chất lượnggạo tốt như OM1490, OM2517, OM3536, OM2717, OM2718, OM3405,OM4495, OM4498, OM2514 trồng rộng rãi ở vùng sản xuất ngập lũ Đồng bằngsông Cửu Long.
Tạo giống lúa biến đổi gen giàu chất vi dinh dưỡng của Viện nghiên cứulúa đồng bằng sông Cửu Long dùng phương pháp Agrobacterium và hệ thốngchọn lọc manose chuyển gen với vector pCaCar, pEun3 mang gen psy, crtI vàogiống lúa IR6, MTL250, Tapei309 tạo ra các dòng lúa giàu Vitamine A giúpgiảm suy dinh dưỡng của cộng đồng dân cư nghèo với gạo là thực phẩm chínhtrồng ở cac tỉnh Long An, Bình thuận [17]
1.4.Những tồn tại và vấn đề cần giải quyết
Hệ thống cơ cấu cây trồng trên địa bàn chưa đáp ứng hết yêu cầu sản xuấtcủa vùng ttPC Hương Sơn Hà Tĩnh Chưa tận dụng hết tiềm năng của vùng đểphát huy các thế mạnh và khắc phục nhược điểm
Chưa có biên pháp cụ thể có hiệu quả trong nông nghiệp để giảm thiệu táchại của gió Lao (gió Phơn Tây Nam) Đất đai có thời gian bỏ trống nhiều, trình
độ của người dân về cơ cấu cây trồng còn hạn chế
Một bộ phận lớn lao động nông nghiệp, nông thôn còn thiếu việc làm, tìnhtrạng thất nghiệp theo mùa vẫn diễn ra thường xuyên
Về cơ cấu cây trồng còn tồn tại hình thức thâm canh, sản xuất manh mún mangtính tự cung tự cấp ở một số khối, nông nghiệp chưa thực sự đáp ứng nhu cầu cảithiện đời sống của nhân dân trên địa bàn Chưa là nguyên liệu cho công nghiệp,
là hàng hoá cho xuất khẩu chưa tích luỹ đẩy mạnh CNH-HĐH
Những tồn tại trên đây đã và đang hạn chế tốc độ phát triển tốc độ tăngtrưởng của vùng, làm chậm quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp củathị và làm chậm thời gian để TTPC được lên đô thị loại IV vì vây
Cần có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triểnnông nghiệp bền vững, phát triển nông nghiệp sinh thái mà ở đây chính là tăng
Trang 17trưởng và xây dựng hợp lý hơn nưa cơ cấu cây trồng theo hướng đa dạng sinhhọc bền vững sinh thái.
Cần có sự bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý hơn Sản xuất nông nghiệp thực
sự đem lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân Phải làm cho nông nghiệp làđộng lực của quá trình CNH-HĐH Chú trọng đầu tư và phát triển cơ cấu câytrồng, điều kiện và phương thức canh tác Xác định hiệu quả sản xuất của từngloại cây trông, chi phí về giống, thuốc BVTV…để từ đó có những bổ sung vàđiều chỉnh hợp lý
Trang 18Chương 2 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Vật Liệu Ngiên Cứu
Hiện trạng cơ cấu cây trồng ở trên địa bàn thị trấn Phố Châu Tình hình sử dụngcác loại giống, các loại phân bón, thuốc BVTV, hệ thống canh tác hiện tại trênđịa bàn Tổng chi phí các loại trên cho từng cây trồng khác nhau ở trong từngnăm
- Các công thức được sử dụng trong vùng
- Địa điểm điều tra Điều tra trên 20 nông hộ trên địa bàn thị trấn PhốChâu lập bảng số liệu Thu thập số liệu thống kê từ nguồn của UBND thị trấnPhố Châu huyện Hương Sơn tỉnh Hà Tĩnh, trực tiếp từ phòng Hội Nông Dân của
Uỷ Ban
- Các cánh đồng sản xuất Lúa, ngô, lạc, đậu… trên vùng
- Thời gian tiến hành từ 18 tháng2 đến 25 tháng 6
2.2 Phương pháp nghiên cứu
2.2.1 Cơ sở khoa học
Cơ cấu cây trồng là sự sắp xếp, bố trí các loại cây trồng trên các vùngmiền khác nhau, theo thời vụ khác nhau Các loại cây trồng được bố trí hợp lývới từng loại chân đất, từng loại khí hậu, địa hình, điều kiện tự nhiên, cho từngthời vụ Sao cho cây trồng đó phát triển tốt đem lại năng suất cao, phẩm chất tốt
và có hiệu quả kinh tế Xây dựng cơ cấu cây trồng hợp lý thì bố trí cây trồng hợp
lý, các loại cây trồng sẽ hỗ trợ nhau cùng phat triển(Cây trồng trước là tiền đề đểphát triển cây trồng sau,) ví du: Các loại cây trồng họ đậu (Đậu tương, đậu xanh,lạc ) có tác dụng cải tạo, hỗ trợ đất cung cấp thêm dinh dưỡng cho đất vì vâynên có thể trồng xen với ngô Cây hoà thảo góp phần làm giảm quá trình xóimòn Bên cạnh đó cũng có những cây như cây mía là những cây hút dinh dưởngcủa đất rất nhiều làm suy thoái đất và làm cạn kiệt nguồn khoáng chất…[3]
- Giả thuyết khoa học
Trang 19Thực tế cho thấy, nơi nào biết tận dụng nguồn tài nguyên, cơ cấu cây trồng hợp
lý, thực hiện tốt các chính sách chủ trương của Đảng và nhà nước nơi đó đời sống nhân dân được nâng lên rõ rệt
2.2.2 Cơ sở lý luận
Trong những năm qua cùng với sự phát triển của khoa học kỷ thuật thìnền nền nông nghiệp của mỗi quốc gia trên thế giới đều có những bước pháttriển, làm tăng hiệu quả sản xuất, tạo ra những bước tiến về sản xuất và phát triểnnông nghiệp, có nhiều hình thức sản xuất mới, nhiều giống mới được sử dụng cóhiệu quả và cơ cấu cây trồng ngày càng được xây dựng hợp lý hơn
Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã làm cho thay đổi cấu trúc và mốiliên hệ giữa các bộ phận hợp thành, nền kinh tế ngày càng phù hợp hơn với cácquy luật khách quan, nhất là quy luật kinh tế, phù hợp với xu hướng của tiến bộkhoa học và công nghệ, nhằm khai thác mọi tiềm năng, lợi thế của Đất nước củavùng, đáp ứng được yêu cầu nhu cầu của nhân dân
Để đáp ứng sự chuyển dịch và đem lại hiệu quả cho nền kinh tế - xã hộithì mỗi quốc gia phải tuỳ vào điều kiện, hoàn cảnh hiện tại của mình để tiếnhành và chú trọng các bước phù hợp để đem lại kết quả
Với những nước tiểu nông thì quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trướchết đó là sự chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, đặc biệt trong thời kỳ đầu CNH -HĐH đất nước, như ở nước ta, hiện nay khi công nghiệp, dịch vụ đang phát triểnchưa thu hút đại bộ phận lao động dân cư nông thôn sang ngành ngề phi nôngnghiêp khác cộng với điều kiện đất chật người đông, thì việc xây dựng lại một cơcấu nông nghiệp nói chung, cơ cấu cây trồng nói riêng nhằm đem lại thu nhậpcao trên một đơn vị diện tích, sử dụng đất, sử dụng được nhiều lao động, đươngnhiên phù hợp với điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội của vùng đó là hướng đi rấtthiết thực và cần phải làm ngay
Ở mỗi vùng, mỗi địa phương từng loại đia hình đều có cách thức sản xuấtnông nghiệp khác nhau để phù hợp với điều kiện ở đó Tuy nhiên để sản xuất cóhiệu quả cần phải có một cơ cấu cây trồng hợp lý nghĩa là cơ cấu đó phải phù
Trang 20hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ở đó Qua đó người sản xuất phát huylợi thế của mình, phát huy được nội lực, phát huy hết thế mạnh của vùng đồngthời hạn chế những nhân tố bất lợi để tiếp tục nưng cao hiệu quả sản xuất, tăngnăng suất sản xuất, hiệu quả lao động tạo ra sản phẩm cho Xã hội
Như vậy nội dung luân điểm về cơ câu cây trồng được biểu hiện xét vềmặt triết học Là một phạm trù phản ánh cấu trúc bên trong của một đối tượng làtập hợp mối liên hệ cơ bản, tương đối ổn định giữa các yếu tố cấu thành đó, trongmột thời gian nhất định [3]
Cơ cấu cây trồng trên một đơn vị diện tích đất canh tác và biểu hiện tỷ lệ
về diện tích đất trồng trọt giữa các loại cây trồng khác nhau Việc chuyển đổi cơcấu cây trồng đó là quá trình làm thay đổi cấu trúc và mối liên hệ của hệ thốngcây trồng theo một chủ đích và phương hướng nhất định
Hiện nay nước ta đã và đang đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theohướng Công Nghiệp Hoá - Hiện Đại Hoá nền kinh tế việt, xây dựng phát triểnnông nghiệp bền vững, theo hướng đa dạng sinh học và bền vững sinh thái nôngnghiệp, với mục đích dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng văn minh, và trởthành một nước phát triển ở trên thế giới Như vậy trong nông nghiệp, riêngngành trồng trọt chuyển dịch cơ cấu cây trồng thì chuyển dịch theo hướng sảnxuất hàng hoá nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và khai thác tối đa lợi thế sosánh của từng vùng, từng địa phương để tăng năng suất, chất lượng và đem lạihiệu quả kinh tế, đảm bảo được an toàn môi sinh môi trường
Để đạt hiệu quả cho sự chuyển dịch Trước hết chuyển đổi cơ cấu câytrồng theo hướng sản xuất hàng hoá Sự ra đời và phát triển của sản xuất hànghoá đánh dấu bước tiến có ý nghĩa to lớn trong lịch sử phát triển loài người.Chuyển từ nông nghiệp tự cung tự cấp đến nông nghiệp hàng hoá là quá trình tấtyếu của Việt Nam Đặc biệt với ngành trồng trọt là quá trình đánh dấu bướcchuyển căn bản từ cơ cấu cây trồng chủ yếu dựa vào khai thác độ màu mỡ củađất đai, của tự nhiên với năng suất thấp sang cơ cấu cây trồng phát triển trên cơ
sở khai thác lợi thế so sánh, thúc đẩy phân công lao động gắn chặt với thị trường,
Trang 21tạo tính đa dạng của sản phẩm nông nghiệp Sản xuất trong điều kiên kinh tế, xuthế ngày nay phải luôn lấy thị trương, thoả mãn nhu cầu của thị trường thị hiếucủa khách hàng làm mục đích Vi vậy khi nhắc đến thị trường là nói đến sản xuấthàng hoá và trao đổi lưu thông hàng hoá Nếu không có sản xuất hàng hoá thìkhông có thị trường, cho nên với nông nghiệp không thể đẩy mạnh sản xuất hànghoá nếu không thay đổi cơ cấu cây trồng và ngược lại phải thay đổi cơ cấu câytrồng mới có thể phát triển sản xuất hàng hoá được khi đó mới có nhiều loại sảnphẩm cung cấp cho thị trường và có được nhiều loại hàng hoá cung ứng cho xãhội, và như vậy vấn đề chuyển dịch cơ cấu cây trồng là vấn đề cốt lõi và chỉ trên
cơ sở đó làm quá trình chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp đạt hiệu quả cao, tạo điềukiện cho việc mở mang và phát triển các ngành nghề khác giai quyết công ănviệc lam cho xã hội [3]
Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng phải nhằm khai thác tối đa lợi thế sosánh Nói về lợi thế so sánh là nói đến ưu thế của nơi này so với nơi khác củadoanh nghiệp này so với doanh nghiệp khác trong việc cung ứng sản phẩm chothị trường Một cơ cấu cây trồng thật sự có hiệu quả nếu nó có khả năng đưa rathị trường những sản phẩm cùng loại với chi phí thấp hơn và chất lượng caohơn Trong nền kinh tế thị trường gắn với xu thế quốc tế hoá của mỗi nước, điaphương, mỗi vùng đều có những lợi thế của mình Nhưng việc phát huy được lợithế đó như thế nào, vấn đề đặt ra là phải tìm kiếm, nghiên cứu hoặc thử nghiêmmới có thể có được loại sản phẩm đó
Chuyển dịch cơ cấu cây trồng phải gắn liền với quá trình hiện đại hoánông nghiệp và nông thôn, Nâng cao trình độ của người nông dân, vì vậy khichuyển dịch cơ cấu cây trồng cần nắm bắt xu hướng này để có biện pháp chuyểnhướng kịp thời đảm bảo nâng cao hiệu quả sản xuất góp phần đẩy mạnh sự pháttriển của nông nghiệp
Quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng phải đảm bảo nâng cao hiệu quảkinh tế, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng không chỉ mục đích tăng hiệu quả củangành nông nghiệp mà cần tính đến hiệu quả kinh tế - xã hội Hiệu quả chuyển
Trang 22đổi cơ cấu cây trồng suy ra là thể hiện tỷ suất hàng hoá cao, khối lượng hàng hoálớn, dồi dào, giá thành sản phẩm rẻ, phẩm chất tốt, năng suất đất đai, năng suấtlao động cao Đời sống vật chất và đời sống tinh thần ngày càng được nưng lên.[15]
Xem xét việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phải dựa trên quan điểm toàndiện, nghĩa là phải đặt nó trong mối quan hệ chặt chẽ với quá trình chuyển dịch
cơ cấu kinh tế của cả nước, của tỉnh, huyện Trong nền kinh tế thị trường nhưnước ta hiện nay các chủ thể sản xuất nông nghiệp luôn tìm cho mình khã năngthu nhập cao nhất thông qua việc trao đổi sản xuất hàng hoá Cơ chế thị trường tựđẩy người sản xuất phải chạy theo lợi nhuận, cho nên không có sự điều hành,hướng dẫn của nhà nước chắc chắn sẽ xẩy ra rủi ro, lãng phí nguồn lực của xãhội Vì thế để có hiệu quả, quá trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng cần phải có sựđịnh hướng và điều tiết ở tầm vĩ mô, có như thế việc chuyển đổi cơ cấu cây trồngmới gắn hiệu quả kinh tế với hiệu quả môi trường và xã hội
Khi chúng ta xác định cơ cấu cây trồng thì vấn đề đầu tiên quan trọng nhấtcần phải xem xét đo là: Việc sử dụng hợp lý các nguồn lợi tự nhiên vì mục đíchlớn nhất là khai thác nguồn lợi tự nhiên thông qua sự hoạt động của cây trồng.Việc sử dụng hợp lý nguồn lợi tự nhiên là một trong những vấn đề được quantâm ở trên thế giới vì nguồn lợi này không phải là vô tận Thực tế đã chứng minhnhiều nơi sử dụng không hợp lý đã phá hoại rất nhiều nguồn lợi tự nhiên quý giá
Ví dụ người ta trồng cây nông nghiệp trên các vùng gò đồi mà không tính đếncác vấn đề cải tạo, bảo vệ đất thì sau một thời gian ngắn đất sẽ bị thoái hoá cằncỗi lam cho cây trồng chậm phát triển và không cho năng suất
Hiện nay việc phát triển thiếu quy hoạch, kế hoạch của công nghiệp làmcho môi trừờng sống bị ô nhiểm nghiêm trọng, song song với việc tăng dân sốlàm kìm hảm phát triển nền kinh tế và giảm diện tích đất sử dụng cho nôngnghiệp.Ví dụ năm 2008 phát hiện công ty Vedan thải một lượng lớn nước thảikhông qua xử lý lam ô nhiễm nguồn nước và ô nhiễm môi trường đất vì vậychúng ta cần có những biện pháp để loại bỏ những tồn tại và tiêp tục xây dựng cơ
Trang 23cấu cây trồng nhăm mục đích khai thác tốt nhất các nguồn lợi tụ nhiên, kinh tế
-xã hội va đảm bảo được vệ sinh môi trường
-Về yếu tố tự nhiên
+Vị trí địa lý : Vị trí địa lý đóng vai trò quan trọng trong việc bố trí cơ cấu cây
trồng Muốn định hướng sản xuất, sản xuất cây gì, cơ cấu như thế nào, Thì phảicăn cứ vào vị trí địa lý ở nơi sản xuất đó mới có thể phát huy được lợi thế củavùng, ví dụ: Nếu vị trí năm gần trung tâm thành phố, thị xã, thị trấn thì bố trí cácloại cây trồng chủ yếu là rau màu thực phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩmtươi sống kịp thời hoặc trồng hoa, cây cảnh phục vụ giải trí để góp phần tạo kiếntruc đô thị Ở Trung du, Miền núi nên trồng các loại cây có khả năng bảo quảnsản phẩm, dễ tiêu thụ như Lúa, Ngô
+ Đất đai: Đất là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế được, nó vừa là đối
tượng lao động vừa là tư liệu lao động khi con người tác động vào đất đóng vaitrò là đối tượng lao động [10] Độ phì nhiêu tăng tác động đến cây trồng, phù hợpvới yêu cầu sinh trưởng và phát triển của cây trồng, với vai trò này đất là tư liệulao động vì thế tuỳ vào từng loại đất mà bố trí một số loại cây trồng thích hợp.Đây là yếu tố quan trọng, nó quết định đến việc bố trí cơ cấu cây trồng theohương có hiệu quả hơn
+ Khí hậu thời tiết : Khí hậu có tác động rất lơn tới cây trồng, giữa cây trồng và
ngoại cảnh có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, Nếu khí hậu thuận lợi và thích hợpthì cây trồng sẽ phát triển tốt hơn và ngược lại, bởi vì cây trồng là là một cơ thểsống, có quy luật sinh trưởng, và phát triển riêng của nó Vì thế việc bố trí câytrồng người ta căn cứ vào các yếu tố đó để có một cơ cấu cây trồng hợp lý vớitừng mùa, vụ…
- Yếu tố về các nhân tố kinh tế.
+ Lao động : Là yếu tố hết sức quan trọng quyết định đến quá trình sản xuất,
kinh doanh Là tiền đề, là cơ sở để tạo ra mọi của cải, vật chất cho xã hội Bất cứmột hoạt động sản xuất kinh doanh nào cũng cần phải có lao động Do đó trongsản xuất ngành trồng trọt khi bố trí cây trồng, ngoài những nhân tố khác thì vấn
Trang 24đề trước tiên thực hiện được hay không đó là lao động Cho dù với sự phát triểncủa khoa học kỷ thuật như ngày nay, cho dù quá trình cơ giới hoá, tự động hoáphát triển đến mức nào đi nữa thì cũng cần lao động Tất nhiên tuỳ thuộc vào khãnăng cơ giới hoá mà cần lao động nhiều hay ít Mặt khác nó cũng tuỳ thuộc vàomỗi loại cây trồng khác nhau mà cần lao động khác nhau, do đó bố trí cây trồngthì vấn đề cốt lõi là lao động.
+ Vốn: Nó là một trong những yếu tố quyết định đến việc bố trí cơ cấu cây trồng,
tuỳ thuộc vào mỗi loại cây trồng mà có nhu cầu vốn riêng nó Vì thế cho nên cơcấu cây trồng và việc chuyển hướng cơ cấu cây trồng cũng bị nhân tố vốn chiphối [9]
+ Cơ sở hạ tầng : Cơ sở hạ tầng phát triển tốt, tất yếu sản xuất phát triển nếu
như giao thông thuỷ lợi…phát triển sẻ tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tưthâm canh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng Mặt khác nếu như cơ sở hạ tầng kémphát triển, chẳng hạn như điều kiện tưới tiêu chưa chủ động, giao thông chưathuận lợi dẫn đến việc bố trí cơ cấu cây trồng phải phụ thuộc theo nghĩa là phải
bố trí nhưng cây trồng sao cho ít nhu cầu về nước tưới, hoặc những cây trồngchịu úng, không yêu cầu vận chuyển lớn Điều này nó sẽ hạn chế trong việcchuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hoá
+ Thị trường: Trong nền kinh tế thị trường ; Thị trường vừa là điều kiện, vừa là
phương tiện, vừa là nơi để thực hiện tái sản xuất, là khâu trung gian cần thiếtgiữa liên kết sản xuất và tiêu dùng, là điểm tập kết của quan hệ kinh tế hàng hoá
đẻ đảm bảo cho sự vận động không ngừng cuả quá trình tái sản xuất xã hội Thịtrường thông qua hoạt động lưu thông hàng hoá lại tác động sản xuất Chính vìvậy thị trường luôn là yếu tố quyết định đến việc hình thành và biến đổi cơ cấukinh tế cơ cấu sản xuất [9]
- Mục tiêu và phương hướng sản xuất :
Đây là một trong những nhân tố quyết định nhất đến việc chuyển đổi cơ cấu câytrồng bởi vì bất cứ hoạt động sản xuất kinh doanh nào, đều phải có một mục tiêu
và phương hướng nhất định, chính vì thế việc bố trí cơ cấu cây trồng đều phải
Trang 25dựa trên cơ sở mục tiêu và phương hướng sản xuất đó Tất nhiên phải phù hợpvới điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội qua đó nhằm phát huy tối đa lợi thế sosánh cuả vùng và không ngừng nưng cao hiệu quả sản xuất Ở mỗi vùng, mỗi địaphương tập quán sản xuất là yếu tố chi phối mạnh đến sản xuất của họ, song songvới tập quán sản xuat tập quán tiêu dùng nó ảnh hưởng đến việc bố trí cơ cấu câytrồng Đặc biệt là khi nền kinh tế nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hoá thìlợi nhuân làm căn cứ và điều kiện của cơ sở (tự nhiên, kinh tế- xã hội) để chuyểđổi cơ cấu cây trồng Ngày nay khi sản xuất phát triển có điều kiện để ưng dụngtiến bộ kỷ thuật công nghệ mới vào điều kiện sản xuất thì vấn đề này nó đã gópphần vào việc phá bỏ tập quán sản xuất lạc hậu, tạo điều kiện tốt nhất để khôngngừng cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng sản phảm, chất lượng hàng hoá và
từ đó không ngừng tăng thu nhập cải thiện đời sống cho người sản xuất
- Cac nhân tố vĩ mô :
Đó là những chủ trương, chính sách, luật định của Đảng và nhà nước, là chiếnlược phát triển kinh tế-xã hội ngắn và dài hạn Nhóm các nhân tố này nó sẽ ảnhhưởng đến phương hướng sản xuất từng ngành, do đó ảnh hưởng đến từng cơ sởsản xuất và ảnh hưởng đến sản xuất Từ đó định hướng cho việc chuyển đổi cơcấu cây trồng
2.2.3 Cơ sơ thực tiễn
Kinh tế nước ta nói chung và nền nông nghiệp nói riêng chịu hậu quả rấtnặng nề của chiến tranh để lại vì vậy để khắc phục và xây dựng, phát triển nềnnông nghiệp của nước nhà thì Đảng ta luôn khẳng định tầm quan trọng của vấn
đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu,công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng trong những năm qua cũng lấy nôngthôn làm khâu đột phá Chỉ thị 100 của ban Bí Thư Trung Ương Đảng khoá IV,Ngị quyết 10 của Bộ Chính Trị khoá VI được triển khai và hội nghị Trung Ươngcác khoá VII, VIII, IX, X đã đạt được những thành công to lớn trong nôngnghiệp, nông thôn nước ta Từ khi thực hiện công cuộc đổi mới đến nay trongnhững năm cuối của thế kỷ XX từ năm 1996 đến năm 2000 GDP của nền kinh tế
Trang 26tăng hàng năm 7% trong đó nông nghiệp đong vai trò rất lớn, nông nghiệp pháttriển liên tục, đặc biệt là sản xuất lương thực, sản lượng lương thực đạt 29,2 triệutấn (1996), 30,6 triệu tấn (1997), 30,8 triệu tấn (2000) 43,7 triệu tấn (2005) vàđến nay Việt Nam là một trong 2 nước dẫn đầu về sản lượng gạo xuất khẩu trênthế giới Bình quân sản lương tăng khoảng 5% trong thời gian gần đây thì tăngnhanh hơn nhờ ưng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào nông nghiệp có hiệuquả Số liệu về sản xuất lúa ở Việt Nam trong một số năm gâần đây[12]
Bảng2.1: Tình hình sản xuất lúa Việt Nam 2000 – 2005
Chỉ tiêu
Năm
Diện tích(Triệu ha)
Năng suất(Tạ/ha)
Sản lượng(Triệu tấn)
(Nguồn: FAO.Statistíc Division 2007)
Từ tình hình đó cho phép nước ta đẩy mạnh quá trình CNH-HĐH nôngnghiệp nông thôn Trong chỉ đạo tìm những giải pháp chiến lược phát triển lâudài, phát triển nông nghiệp bền vững, phát triển nông nghiệp sinh thái Sản xuấtnông nghiệp của nước ta đã vượt qua cửa ải lương thực, đảm bảo an ninh lươngthực cho quốc gia, và có sản phâm xuất khẩu ra nước ngoài Mặc dù trong nhữngnăm qua dân số tăng nhanh nhưng bình quân lương thực trên đầu người vẫntăng Trong thời gian này chúng ta đã có nhiều khám phá mới về cơ cấu câytrồng, vật nuôi cơ cấu mùa vụ Cụ thể chuyển từ 2 vụ/năm lên 3-4 vụ/năm ở cáctỉnh trong toàn quốc : Quảng Nam, Ngệ An, Thanh hoá…Và một số nơi đãchuyển dần diện tích cây Lúa cạn một Vụ sang trồng các loại cây Công nghiệpcây Lương thực có hiệu quả kinh tế cao Vị trí một số cây trồng trong Nôngnghiệp đang hứa hẹn, Mở thêm những hướng đi mới trong nền Nông nghiệp hànghoá Đã hình thành rõ các vùng sản xuất nông sản hàng hoá tập trung với quy môlớn như vùng thâm canh lúa, lúa Đồng Bằng Sông Cửu Long, cà phê, hồ tiêu, ở
Trang 27Tây Nguyên, ngô Đồng Bằng Sông Hồng Đã góp phần làm tăng sản lượngNông sản và thúc đẩy sự tăng trưởng của nền Kinh Tế Quốc Dân [19]
Trong mối quan hệ Nông nghiệp giữa trồng trọt và chăn nuôi phát triểntheo hướng giảm tỷ lệ trồng trọt, tăng tỷ trọng chăn nuôi Chăn nuôi và trồng trọtphải có mối quan hệ tương hỗ lẫn nhau Trong nội bộ ngành trồng trọt thì tỷtrọng nhóm cây lương thực giảm dần còn tỷ trọng các nhóm cây công nghiệp, cácloai rau dặc biệt là các loại rau cao cấp, ho đậu tăng dần góp phần xoá bỏ hinhthức độc canh cây lương thực ở nhiều vùng, đa dạng hoá cây trồng, tăng thu nhậptrên một đơn vị diện tích
Việc chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp với nước ta từ trước đến nay luôn làvấn đề đòi hỏi, bức xúc của người nông dân, của nhà nước ta Đây cũng là điềukiện cần và đủ cho sự phát triển bền vững mà theo lý thuyết phát triển kinh tế thìphát triển bao gồm tăng trưởng và chuyển đổi cơ cấu cây trồng Việc chuyển dịch
cơ cấu kinh tế nông nghiệp phải nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả của nền nôngnghiệp hàng hoá của nước ta và đảm bảo được yêu cầu sau :
Nâng cao giá trị sản xuất trên 1ha đất Hiện nay nước ta có rất nhiều loaigiông cây trồng và vật nuôi đem lại hiệu quả sản xuất rất cao như Tôm côngnghiệp, cá Ba Sa, Các giống lúa cao sản, đậu xanh, ngô nếp,Các loại hoa câycảnh …
Tăng thu nhập cho người nông dân, có nghĩa là giá trị làm ra trên 1 haphải lớn, đồng thời phải có lợi nhuận thoả đáng, từ đó nâng cao thu nhập chonông sản
Những bước phát triển của nông nghiệp Nước ta từ sau công cuộc đổi mớinăm 1946 đến nay là một điều phấn khởi từ một nước thiếu lương thực cho nhucầu sử dụng thì đến bây giờ nước ta đã có rât nhiều loại sản phẩm có chỗ đứngtrên thị trường thế giới và lượng gạo xuât khẩu là một trong 3 nước dẫn đâù củatoàn thế giới Tuy vậy xét về tổng thể, xét về yêu cầu của quá trình CNH-HĐHnông nghiệp, nông thôn hiện nay là vẫn còn sản xuất nhỏ, cơ sở vật chất kỷ thuậtcòn nhiều mặt chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, năng suất cây trồng, vật nuôi
Trang 28còn thấp, nông nghiệp chưa đáp ứng nhu cầu cải thiện đời sống của nhân dân,nguyên liệu cho cho công nghiệp, hàng hoá cho xuất khẩu, thị trường và nguồntích luỹ để đẩy mạnh sự CNH-HĐH
Ở nước ta hiện nay tiềm năng đất đai, rừng, biển, hệ sinh thái, vốn và cơ
sở vật chất kỷ thuật chưa sử dụng hết hiệu hiệu quả, một bộ phận lớn lao độngnông ngiệp nông thôn còn thiếu việc làm khoảng 10 triệu ha đồi núi trọc, bãi bồiven biển còn bị hoang hoá nhiều rất nhiều mặt nước ao hồ chưa được sử dụng cóhiệu quả
Cơ cấu về kinh tế nông nghiệp, nông thôn, cơ cấu cây trồng chưa thoátkhỏi độc canh tuy nhiên theo tiến trình nước ta đã xoá bỏ được độc canh ở một sốvùng vẫn còn tồn tại sản xuất mang tính thuần nông, tự cung tự cấp chưa pháthuy hết lợi thế của vùng
Những tồn tại luôn đi đôi với sự cản trở phát triển Những vấn đề còn tồntại trên đã và đang hạn chế tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tếnông thôn làm giảm nhịp độ xây dựng CNH-HĐH đất nước Vì vậy cần phải cóthêm những chính sách, giải pháp và phương hướng để khắc phục đưa nôngnghiệp và kinh tế nông thôn phát triển ổn định theo hướng bền vững và phát triểnnông nghiệp sinh thái
2.3 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
Thời gian nghiên cứu Chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài từ ngày 18tháng 2 đến 25 tháng 6 năm 2008
Địa điểm nghiên cứu Ngiên cứu trên địa bàn thi trấn Phố Châu huyệnHương Sơn tỉnh Hà Tĩnh là một thị trấn nhỏ nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh HàTĩnh có
Trang 29phần nhu cầu của vùng chưa thực sự đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người sảnxuất trong nghành nông nghiệp Trước đây hệ thống giao thông thuỷ lợi còn gặpnhiều khó khăn nên việc đi lại còn nhiều hạn chế, việc tưới tiêu chua đáp ứngđược yêu cầu của cây trồng Hiên nay thì việc đó đã được cải thiện hơn nhiều Vềgiao thông có 2 trục Đường chính rất thuận lợi cho lưu thông là Quốc Lộ 8hướng Đông Tây và đường Hồ Chí Minh hướng Bắc Nam về thuỷ lợi đã tiếnhành kênh mương hoá nội đồng trên diện tích lớn Xây dụng 2 tram bơm capnước cho nông nghiệp là Trạm Bơm Bến Gành và Ngàn Phố là những điều kiệnthuận lợi để TTPC phát triển nông nghiệp
2.4 Phương Pháp Ngiên Cứu
Điều tra thu thập về các số liệu, đất đai, khí hậu, kiều kiện tự nhiên kinh tế xãhội Thực trạng về sử dụng đất trong nông nghiệp chủ yếu là trong trồng trọt.Điều tra về hiện trạng bố trí các loại cây trồng trên đị bàn, các loại chi phí chotừng loại cây trồng về các vấn đề, giống phân bón, thuốc BVTV
Điều tra về năng suất, sản lượng, hiệu quả kinh tê của sản xuất nông nghiệp trênđia bàn trong một số năm 2005, 2006,2007 và một số tình hình ở năm 2008+ Khí hậu: khảo sát thông qua những kinh nghiêm của nông dân,và qua trungtâm khí tượng thủy văn của vùng
+ Điều kiện tự nhiên: Tìm hiểu điều kiện tự nhiên qua thục tế của địa phương vàthu thập thông tin tạI uỷ ban nhân dân TTPC huyện Hương Sơn tỉnh Hà Tĩnh+ Đặc điểm Kinh Tế Xã hội: Thông qua điều tra thực tế các nông hộ, thông quabao cáo tổng kết và số liệu thống kê của thị và thực tế tại địa bàn
Trực tiếp khảo sát thực địa và phỏng vấn nông hộ, phỏng vấn trực tiếp hội trưởnghội nông dân của thị trấn
+ Khảo sát thực địa: Đi xem các loại cây trồng hiện tại trên đồng ruộng và cácloại chân đất Trên các cánh đồng
+ Phỏng vấn tìm hiểu năng suất của từng loại cây trồng trên từng chân đất, cơcấu diện tích, cơ cấu mùa vụ và tình hình phát sinh, phát triển sâu bệnh đối vớitừng loại cây trồng và từng loại giống trong từng vụ các năm trên địa bàn
Trang 30+ Phỏng vấn tìm hiểu về tình hình đầu tư phân bón, bảo vệ thực vật, chi phígiống, công lao động và chi phí các loại khác cho các loại cây trồng và khả năngđầu tư của nông hộ.
+ Tìm hiểu giá cả thị trường nông sản ở trên địa bàn
+ Tìm hiểu về những thuận lợi, khó khăn trong sản xuất, những giải pháp khắcphục
-Tính diện tích canh tác
Với diện tích cây trồng
DTCT = DTGT×số vụ trong năm
Tính Tổng chi, Tổng thu
Tuỳ từng loại có giá cả khác nhau se có các mức thu chi khác nhau
Tính theo đơn vị ngìn đồng / kg theo từng loại cây trồng
CL1,CL2… là chi loại 1, chi loại 2…
TL1, TL2 là thu loại, 1 thu loại 2…
Trang 31Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị trấn Phố Châu huyện Hương Sơn tỉnh Hà Tĩnh
3.1.1 Điều kiện tự nhiên
3.1.1.1 VỊ trí địa lý
Thị trấn phố châu là một thị trấn nhỏ của tỉnh Hà Tĩnh, nằm ở phía TâyBắc của tĩnh có 2 trục giao thông quan trọng đi qua là đường QL8 A theo hướngĐông Tây và trục Đường Hồ Chí Minh theo hướng Bắc Nam
Thị trấn Phố Châu Cách quốc lộ 1 40 km, cách cửa khẩu quốc tế Cầu Treo
48 km về phía Tây Tổng diện tích đất tự nhiên 448,5ha
Ranh giới nghiên cứu được giới hạn như sau
- Phía Bắc giáp: Xã sơn Lệ, Sơn Giang- huyện Hương Sơn
- Phía Nam giáp: xã Sơn Mai, Sơn Trường, Sơn Hàm- huện Hương Sơn
- Phía Đông giáp: xã Sơn Bằng, Sơn Phúc-huyện Hương Sơn
- Phía Tây giáp: xã Sơn Diệm, Sơn Quang huyện Hương Sơn
3.1.1.2 Địa Hình
Thị trấn phố châu nằm ở trung tâm của huyện Hương Sơn Địa hình tươngđối bằng phẳng xen kẽ sông ngòi và đồi núi thấp có độ cao từ 50 – 100m độ dốckhông lớn Đây là một điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp, đặcbiệt là công tác thuỷ lợi, và lưu thông hàng hoá vì vậy trong vùng cần bố trí một
cơ cấu cây trồng hợp lý để phát huy lợi thế của mình[…]
3.1.1.3 Khí hậu , thời tiết
Các thông số về điều điều kiện khí hậu như nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa của vùng cụ thể ở bảng số liệu sau
Trang 32Bảng 3.1: Đặc điểm khí hậu của Thị Trấn Phố Châu:
Chỉ tiêu Đơn vị
tính
Chỉ số
1 Nhiệt độ trung bình
2 nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm
3 Nhiệt độ trung bình thấp nhất trong năm
4 Số giờ nóng trung bình ở mùa nóng
5 Số giờ nong trung bình ở mùa mưa
6 Tỷ lệ mưa trong mùa mưa
7 tỷ lệ mưa trong mùa nóng
8 Lượng mưa trung bình trong năm
10 Số giờ nắng lớn nhất trong năm
12.Số giờ nắng nhỏ nhất trong năm
13 Độ ẩm trung bình trong năm
0C
0C
0Ch/thangh/thang
%
%mmh/thangh/thang,
%
27,539,4151756572282.1892574784,25
( Nguồn:Trạm khí tượng thuỷ văn Thị Trấn Phố Châu )
Thị trấn Phố Châu mang đặc điểm của khí hậu khu IV cũ là khí hậu nhiệt đới giómùa, có mùa đông lạnh kéo dài 6 tháng có mùa nóng rất nóng cũng kéo dài 6tháng Trong năm hai mùa được chia ra rõ rệt mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 9.Mùa mưa tù tháng 10 đến tháng 3 Bên cạnh đó còn chịu ảnh hưởng trực tiếp củagió tây nam (gió lào) khô nóng vào mùa hè một hiện tượng tự nhiên góp phầngây hạn hán trong thời gian dài cho địa bàn, làm ảnh hưởng xấu tới sản xuất nôngnghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng
Với những đặc điểm như vậy khi bố trí cơ cấu cây trồng cần có các loại câytrồng có khã năng thích ứng được với điều kiện khí hậu là những giống cây nhiệtđới như lúa, ngô, đậu có khả năng chịu nóng và chịu lạnh tốt Đặc biệt có khãnăng chống chịu với sự khắc nghiệt của gió lào vì đây là một hiện tượng tự nhiênchung ta không thể loại bỏ nó mà chỉ có thể bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý đểgiảm tác hại của nó
Trang 33Nói chung khí hậu là một trong những yếu tố tự nhiên tác động trực tiếpđến cây trồng chúng ta không thể làm cho nó thay đổi theo ý muốn của mìnhđược vì vậy chúng ta cần phải chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện tựnhiên và bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại dothời tết gây ra.
Nhận xét: Qua bảng số liệu và những đặc điểm chính của khí hậu trên địa
bàn thị trấn Phố Châu ta nhận thấy trong vùng có đặc điểm khí hậu không thuậnlợi là loại khí hậu nhiệt đới gió mùa đặc trưng lại chịu ảnh hưởng lớn của cáchiện tượng tự nhiên bất lợi như gió lào khô nóng dẫn đến hạn hán và thiếu nướcvào mùa nóng cho sản xuất nông nghiệp Về mùa mưa do địa hình gần các vùngđồi núi ở phía tây lại có sông nên rất dễ bị úng ngập và lũ lụt, một số năm gầnđây như năm 2002 xuất hiện lũ quét trên địa bàn toàn huyện và thị trấn Phố Châu
là mọt trong những vùng chịu thiệt hại nặng nề nhất về mọi mặt cũng như về sảnxuất nông nghiệp, chính vì những yếu tố đó nó sẽ làm cho cơ cấu cây trồng trênđịa bàn bị ảnh hưởng rất nhiều như cây trồng khó phát triển, phát triển chậm dẫnđến năng suất thấp và tính đa dạng của sản phẩm nông nghiệp se bị hạn chế
3.1.1.4 Đất đai:
Tổng diện tích tự nhiên của Thị Trấn Phố Châu không lớn lắm 4485000 m2 hay448,5 ha được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau riêng đất sử dụng cho nôngnghiệp trên địa bàn là 250 ha, tình hình sử dụng và phân bố đất đai trên địa bànthị trấn Phố Châu cụ thể như sau
Bảng 3.2: Tổng hợp hiện trạng sử dụng đất ở Thị trấn phố châu