PHIẾU GIAO ĐỒ ÁN MÔN HỌCKỸ THUẬT XUNG SỐ Họ và tên sinh viên : Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Hà Tên đề tài: Sử dụng bộ MUX thiết kế mạch tạo và kiểm tra chẵn cho chuỗi dữ liệu 4
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA CƠ KHÍ
- -BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC
KĨ THUẬT XUNG SỐ
Chủ đề: Sử dụng bộ MUX thiết kế mạch tạo và kiểm
tra chẵn cho chuỗi dữ liệu 4 bit
Giáo viên hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Thu Hà
Sinh viên: Nguyễn Hải Long -2018606312
Lê Ngọc Khánh - 2018604485 Nguyễn Kim Lưu - 2018601684 Lớp: Cơ điện tử 2 – K13
Trang 2PHIẾU GIAO ĐỒ ÁN MÔN HỌC
KỸ THUẬT XUNG SỐ
Họ và tên sinh viên :
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Hà
Tên đề tài: Sử dụng bộ MUX thiết kế mạch tạo và kiểm tra chẵn cho chuỗi
dữ liệu 4 bit
NỘI DUNG THỰC HIỆN
2 Phân tích lựa chọn ý tưởng tốt nhất và khả thi L1.2; L1.3
3 Tính toán thiết kế, xây dựng và phân tích mô
Trang 3I Yêu cầu thực hiện:
1 Phần thuyết minh:
* Trình bày đầy đủ các nội dung đồ án, bao gồm:
- Chương 1 Tổng quan (Nêu cơ sở lựa chọn đề tài đồ án, ứng dụng trongthực tiễn …);
- Chương 2 Tính toán, thiết kế mô phỏng;
- Chương 3 Chế tạo, lắp ráp, thử nghiệm và hiệu chỉnh;
3 Phạm vi lựa chọn đề tài
- Đề tài thuộc lĩnh vực điện tử trong phạm vi kỹ thuật xung số
- Vật tư, trang thiết bị: dụng cụ cầm tay, vật liệu (theo đề tài của các nhóm), linh kiện điện tử cơ bản…
- Đảm bảo an toàn lao động
Ngày giao: 13/04/2021 Ngày hoàn thành: 15/05/2021
Hà Nội, ngày 13 tháng 04 năm 2021
Nguyễn Thị Thu Hà
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 5
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 6
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 7
LỜI NÓI ĐẦU
Khoa học kĩ thuật đang ngày càng phát triển rất mạnh mẽ, các công nghệ mới thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau cũng nhờ đó mà ra đời, đáp ứng được nhu cầu của xã hội hiện nay và kĩ thuật xung số cũng nằm trong số đó Hiện nay kĩ thuậtxung số đang phát triển và được giảng dạy tại nhiều trường đại học trong nước
và quốc tế
Cùng với môn học kĩ thuật điện tử, kĩ thuật xung số là môn học cơ sở quan trọngcủa bộ môn kĩ thuật mạch và xử lí tín hiệu Nó rất quan trọng với sinh viên các ngành như : điện, điện tử, cơ điện tử, … Thông qua bài tập lớn sẽ giúp hiểu sâu hơn về môn học kĩ thuật xung số này và giúp sinh viên có thêm kiến thức, hiểu biết về cách ứng dụng trong thực tiễn Trong những đề tài được giao, nhóm xin
được chọn đề tài: “Sử dụng bộ MUX thiết kế mạch tạo và kiểm tra chẵn cho
chuỗi dữ liệu 4 bit”.
Chúng em xin cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của cô Nguyễn Thị Thu Hà trong suốt thời gian thực hiện vừa qua Mặc dù rất cố gắng tuy nhiên bài tập lớn của nhóm vẫn khó tránh khỏi những thiếu xót trong quá trình thực hiện Chúng em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô để bài của chúng em được đầy
đủ và hoàn thiện hơn
Nhóm thực hiện
7
Trang 8MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
MỤC LỤC 2
DANH MỤC HÌNH ẢNH 3
DANH MỤC BẢNG BIỂU 4
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 5
1.1 Tổng quan 5
1.2 Cơ sở lựa chọn đề tài 5
1.3 Ứng dụng trong thực tiễn 5
CHƯƠNG 2 TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÔ PHỎNG 7
2.1 Tính toán 7
2.1.1 Giới thiệu bộ ghép kênh (MUX) 7
2.1.2 Mạch tạo bit chẵn 9
2.1.3 Mạch kiểm tra bit chẵn 11
2.2 Thiết kế mô phỏng 12
2.2.1 Thiết kế 12
2.2.2 Mô phỏng 13
CHƯƠNG 3 CHẾ TẠO, LẮP RÁP, THỬ NGHIỆM VÀ HIỆU CHỈNH 15
3.1 Linh kiện cần chuẩn bị cho mạch 15
3.2 Chế tạo, lắp ráp 18
3.3 Thử nghiệm 19
DANH MỤC TLTK 21
Trang 9DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1 SCSI bus 5
Hình 2.1 Nguyên lí hoạt động của bộ ghép kênh 7
Hình 2.2 Hai bộ hợp kênh IC 74150 và IC 74151 8
Hình 2.3 Bộ tạo chuỗi dữ liệu 4 bit 12
Hình 2.4 Mạch tạo bit chẵn 12
Hình 2.5 Mạch kiểm tra bit chẵn 13
Hình 2.6 Mạch mô phỏng giá trị 1111 13
Hình 2.7 Mạch mô phỏng giá trị 0100 14
Hình 2.8 Mạch mô phỏng giá trị 0101 14
Hình 3.1 Bộ hợp kênh IC 74151 15
Hình 3.2 Công tắc 4 bit 15
Hình 3.3 IC 7404 16
Hình 3.4 Sơ đồ chân của IC 7404 16
Hình 3.5 IC 7486 16
Hình 3.6 Sơ đồ chân của IC 7486 17
Hình 3.7 Đèn Led 17
Hình 3.8 Điện trở 17
Hình 3.9 Mạch in 2D 18
Hình 3.10 Mạch in 3D 18
Hình 3.11 Mặt trước của mạch 19
Hình 3.12 Mặt sau của mạch 19
Hình 3.13 Thử nghiệm (1) 19
Hình 3.14 Thử nghiệm (2) 20
Hình 3.15 Thử nghiệm (3) 20
Trang 10DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1Bảng IC chế sẵn thuộc nhóm 7400 8
Bảng 2.2 Bảng trạng thái của mạch tạo bit 9
Bảng 2.3 Bảng hai chuỗi 0000 và 0001 10
Bảng 2.5 Bảng rút gọn 10
Bảng 2.6 Bảng trạng thái của mạch kiểm tra chẵn 11
Trang 111.1 Tổng quan.
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN
Việc truyền một dữ liệu trong một môi trường từ điểm này đến điểm khác, ví dụ như truyền dữ liệu giữa hay máy tính trong một mạng, luôn tiềm ẩn nhiều yếu tố làm dữ liệu truyền bị lỗi Cơ chế phát hiện lỗi dữ liệu là không thể thiếu đối với các giao thức có độ tin cậy cao Có nhiều phương pháp mã hóa dữ liệu để có thể làm được điều này
Phương pháp chung đơn giản nhất là thêm các bit kiểm tra kèm theo dữ liệu được truyền theo một quy tắc đã được quy định trước Bộ truyền dữ liệu
sẽ tạo ra các bit kiểm tra từ giá trị dữ liệu cần truyền và gắn nó với dữ liệu truyền Bộ nhận sẽ nhận dữ liệu và tính toán lại các bit kiểm tra để so sánh với các bit kiểm tra mà nó nhận được Nếu hai kết quả khác nhau thì đây là một lỗi
Một phương pháp kiểm tra đơn giản đó chính là
sử dụng parity bit Parity bit là phương pháp sử dụng 1 bit để kiểm tra số bit "1" của chuỗi dữ liệu
Ví dụ, mạch nối SCSI (SCSI bus) dùng bit chẵn lẻ
để phát hiện lỗi trong truyền thông, và rất nhiều các phần lưu trữ trong bộ nhớ các lệnh vi xử lí cũng dùng bit chẵn lẻ để bảo trợ hoạt động của nó
Trang 12nữa Do các
dữ liệu trong I-cache[2] chỉ
là một bản sao của bộ nhớ chính, nội dung của
nó có thể được xóa đi, nạp lại nếu dữliệu ở trong chẳng may bị thoái hóa
H ì n h 1 1 S C S I b u s
Trang 13 Người ta thường lẫn lộn Parity với Mirroring.
+ Mirroring liên quan tới việc tạo ra một bản sao của ổ đĩa cứng Mirroring là một kỹ thuật viết dữ liệu trên một cặp ổ đĩa Hệ thống đĩa này cho độ tin cậy cao
và có các kết quả xử lý giao dịch rất tốt vì công việc được thực hiện bởi ổ này hay ổ kia trong cặp Khuyết điểm là phải mua hai ổ đĩa mà dung lượng chỉ bằng một ổ duy nhất Chi phí của Mirroring là 100% hay nói cách khác là nó phải có không gian đĩa gấp đôi Khi một hai ổ đĩa hỏng thì ổ đĩa đã làm Mirror với nó được dùng thay thế
+ Parity đem lại sự bảo vệ dữ liệu nói chung giống như Mirror, nhưng nó ít tốn kém hơn Nếu một người dùng có một hệ thống 5 đĩa thì 4 đĩa được sử dụng cho
dữ liệu và 1 đĩa được dùng cho Parity Chi phí chỉ có 20% Đây là một ưu điểm khi xét tới phí tổn
Trang 14CHƯƠNG 2 TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÔ PHỎNG 2.1 Tính toán.
2.1.1 Giới thiệu bộ ghép kênh (MUX).
Bộ ghép kênh(Multiplexer) được viết tắt là “MUX” hoặc “MPX”, là mạch có 2n đầu vào biến, n đầu vào điều khiển, một đầu vào cho mạch và một đầu ra Tùy theo giá trị của n đầu vào điều khiển mà đầu ra sẽ bằng một trong những giá trị ởđầu vào biến
Ghép kênh được sử dụng chủ yếu để tăng lượng dữ liệu có thể được gửi qua mạng trong phạm
Hình 2.1 Nguyên lí hoạt động của bộ ghép kênh
Ghép kênh được sử dụng chủ yếu để tăng lượng dữ liệu có thể được gửi qua mạng trong phạm vi thời gian và băng thông nhất định, ví dụ thay vì truyền
2 n kênh thì chỉ cần 1 đường truyền dữ liệu và n đường địa chỉ Tức là
Multiplexer làm cho nhiều tín hiệu có thể chia sẻ một thiết bị hoặc tài nguyên
Ứng dụng:
Mở rộng kênh ghép: các kênh ghép ít gõ có thể kết hợp với nhau để tạo
mạch ghép kênh nhiều ngõ vào
Chuyển đổi song song sang nối tiếp: Các dữ liệu nhị phân nhiều bit,
chẳng hạn mã ASCII, word, thường được xử lí song song, tứ là tất cả chúng được làm 1 lúc Trong máy tính, dữ liệu được di chuyển từ nơi này đến nơi khác cùng 1 lúc trên các đường dẫn điện song song gọi là các bus.Khi dữ liệu được truyền đi qua khoảng cách dài chẳng hạn hàng chục métthì cách truyền song song không còn thích hợp vì tốn nhiều đường dây, rồi nhiễu, Lúc này mạch dồn kênh có thể dùng như mạch chuyển đổisong song sang nối tiếp
Dùng để dồn kênh thiết kế tổ hợp: Các mạch dồn kênh với hoạt động
logic như đã xét ở trước ngoài cách dùng để ghép nhiều đường ngõ vào còn có thể dùng để thiết kế mạch tổ hợp đôi khi rất dễ dàng vì :Không cần
phải đơn giản biểu thức nhiều, thường dùng ít IC, dễ thiết kế, ….
Trang 15TT IC No Chức năng Trạng thái ngõ ra
1 74157 Quad 2:1 mux Như ngõ vào
2 74158 Quad 2:1 mux Ra đảo ngược
0 74153 Dual 4:1 mux Như ngõ vào
5 74352 Dual 4:1 mux Ra đảo ngược
9 74151A 8:1 mux Ngõ ra kép: đảo và không đảo
6 74151 8:1 mux Ra đảo ngược
7 74150 16:1 mux Ra đảo ngược
Bảng 2.1Bảng IC chế sẵn thuộc nhóm 7400
Hình 2.2 Hai bộ hợp kênh IC 74150 và IC 74151
Trang 162.1.2 Mạch tạo bit chẵn.
Gọi 4 bit dữ liệu lần lượt là d1, d2 , d3 , d4
X là parity bit Với X là bit thêm vào để chuỗi bit dữ liệu luôn là chẵn
Bảng 2.2 Bảng trạng thái của mạch tạo bit
Từ bảng trên ta thấy được:
X= d4 d3 d2 d1
Trang 17Xét 2 hàng chuỗi dữ liệu 0000 và 0001 trong bảng:
Trang 18X = X0d2d3d4 + X1d2d3d4 + X2d2d3d4 + X3d2d3d4 + X4d2d3d4 + X5d2d3d4 +
X6d2d3d4 + X7d2d3d4
Trang 192.1.3 Mạch kiểm tra bit chẵn.
Xét mạch với 4 bit dữ liệu d1, d2 , d3 , d4 và parity bit X( ở mạch tạo chẵn)
Trang 202.2 Thiết kế mô phỏng.
2.2.1 Thiết kế.
Thiết kế mạch mô phỏng trên phần mền Proteus 8
Thiết kế bộ tạo chuỗi dữ liệu 4 bit cần kiểm tra
Hình 2.3 Bộ tạo chuỗi dữ liệu 4 bit
Thiết kế mạch tạo bit chẵn
Hình 2.4 Mạch tạo bit chẵn
Trang 21Thiết kế mạch kiểm tra bit chẵn.
Hình 2.5 Mạch kiểm tra bit chẵn
2.2.2 Mô phỏng.
Hình 2.6 Mạch mô phỏng giá trị 1111
Trang 22Hình 2.7 Mạch mô phỏng giá trị 0100
Hình 2.8 Mạch mô phỏng giá trị 0101
Trang 23CHƯƠNG 3 CHẾ TẠO, LẮP RÁP, THỬ NGHIỆM VÀ
HIỆU CHỈNH 3.1 Linh kiện cần chuẩn bị cho mạch.
Bộ hợp kênh mux 8-1:
Hình 3.1 Bộ hợp kênh IC 74151
HD74LS151P là ic dồn kênh, có khả năng dồn 8 ngõ vào để chọn ra 1 ngõ ra
tương ứng, thường được sử dụng trong các mạch dồn kênh, mạch đa hợp
Mạch dồn kênh hay còn gọi là mạch ghép kênh, đa hợp (MultiplexerMUX)
là 1 dạng mạch tổ hợp cho phép chọn 1 trong nhiều đường ngõ vào song song (các kênh vào) để đưa tới 1 ngõ ra (gọi là kênh truyền nối tiếp) IC hoạt động ổnđịnh ở mức điện áp từ 2-6V
Công tắc 4 bit
Hình 3.2 Công tắc 4 bit
Dùng để thay thế cho 4 nút bấm trong mạch mô phỏng mang 2 giá trị 0 và 1 Khi
ON thì mang giá trị 1 và OFF mang giá trị 0
Trang 24Cổng NOT
Hình 3.3 IC 7404
IC SN74HC04N là ic gồm 6 cổng NOT để đảo tín hiệu logic IC hoạt động
trong mức điện áp từ -0.5 đến 7V
Sơ đồ chân của ic
Hình 3.4 Sơ đồ chân của IC 7404 Cổng EX-OR
Hình 3.5 IC 7486
IC 74HC86N là ic có 4 cổng EX-OR, mỗi cổng có 2 chân đầu vào và 1 chân
đầu ra
Trang 25Sơ đồ chân của ic
Trang 27Hình 3.11 Mặt trước của mạchMạch in
3.3 Thử
nghiệm.
Hình 3.12 Mặt sau của mạch
Hình 3.13 Thử nghiệm (1)
Trang 28Hình 3.15 Thử nghiệm (2)
Hình 3.14 Thử nghiệm (3)
Trang 29DANH MỤC TLTK
Nguyễn Thị Thu Hà, Lê Văn Thái, Nguyễn Ngọc Anh (2013) Giáo trình Điện
tử số NXB Khoa học và Kỹ thuật.
Nguyễn Thị Thu Hà, Lê Văn Thái, Nguyễn Ngọc Anh (2013) Giáo trình thực
hành kĩ thuật xung - số NXB Khoa học và Kỹ thuật.