Tính độc lập và địa vị pháp lý là điều kiện cần thiết để xây dựng ngân hàng .pdf

Tính độc lập và địa vị pháp lý là điều kiện cần thiết để xây dựng ngân hàng .pdf

xAy Dl,TNG NGAN HANG NHA N110C VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG 110NG HII;N f)~1

Thl!cmdi tOEmdi~n do D~mgvahi~n chinh s,kh doi

Nha nVdc khdi xVdng, h~

thong ngan hang Vi~t Nam da c6

nhCtngbLfdc phat trien mc~mhme,

d6ng g6p quan trQng VaG cong

cu(>c phat trien datnLfdC Cung

vai Sl! Ian m~mhcua h~ thong cac

to chuc tin dl:mg Vi~t Nam, vai tro,

V! the cua Ngan hang Nha nLfdc

cOng ngay cang dLf<;1Ckh~ng dinh

r6 net, d~c bi~t la giai do~n W khi

c6 Lu~t Ngan hang Nha nVdc va

Lu~t cac To chUc tin dl:mg den

nay Ngan hang Nha nVdc da

Wng bVdc doi mdi va nang cao

hi~u qua dieu hanh chinh sach

tien t~ quoc gia, g6p phan d§y lui

va kiem soat I~m phat, thuc day

tang trvdng kinh te; doi mdi ho~t

d(>ngthanh tra, giam sat doi vdi

cac to chUc tin dl:mg; thl!c hi~n cd

cau I~i h~ thong ngan hang nham

lanh m~nh tai chinh, nang cao

suc c~nh tranh cua cac to chuc

tfn dl:mg Vi~t Nam; day m~nh

hi~n d~i hoa cong ngh~ ngan

hang, phat trien thanh toan khong

dung tien m~t

M~c du v$y, vai tro cua Ngan

hang Nha nLfac trong dieu hanh

chinh sach tien t~, kiem soat tin

dl,mg, thanh toan va quan Iy

ngo~i hoi, thanh tra, giam sat h~

thong ngan hang van can nhieu h~n che Vi v~y, tiep t(,Jcdoi mdi ho~t d(>ngngan hang, d~c bi~t la doi mdl to chUc va ho~t d(>ngcua Ngan hang Nha nVdc la m(>tyeu

cau bUc xuc nham dap ung yeu

cau phat trien nen kinh te th!

trvdng dinh hVdng xa h(>i chU nghia, tang cVdng h(>inh$p quoc

te Danh gia dV<;1c'I nghia quan trQng cua van de nay, B(>Chinh tri

da phe duy~t nhCtngml,lc lieu, giai phap Idn cho nganh Ngan hallg

W nay den nam 2010, dinh hLfdng

den nam 2020, trong d6 m(>t trong nhCtng n(>i dung d~c bi~t quan trQng la phat trien Ngan hang Nha nVdc theo hLfdng thl!C Sl! la Ngan hang Trung vdng (NHTV) hi~n d~i vdi Cd cau tinh gQn va hi~u qua, ho~t d(>ngtheo

cd che thi trvdng d!nh hVdng xa h(>ichu nghia, phu h<;1pvdi thong I~ quoc te

Van de d~t ra la: de c6 m(>t NHTU hi~n d~i chung ta phai lam nhCtnggJ va lam nhLf the nao de d~t hi~u qua nhat? Day thl!c Sl! la m9t bai toan kh6 M~c du hOCilt d9ng tai chinh - tien t~ d nhieu quac gia phat trien da dCiltden trJnh d9 rat cao, song nhLf the

khong c6 nghia la chung ta c6 the

ap d(,Jngm9t cach may m6c me hinh to chUc va ho9t d9ng cua NHTU cac nVdc d6, vi dieu nay can tuy thu9C VaG d~c diem lich

su, chinh trL van hoa cua moi quoc gia D~c bi~t, trong dieu ki~n nen kinh te nLfdc ta phat trien can d trinh d9 thap, cac yeu t6 cua nen kinh te chVa dV<;1cv$n hanh dong b9, tr6i chay th] vi~c duy tr] m9t h~ thong ngan hang ho9t d9ng lanh m9nt), hi~u qua, cOng nhv bao dam cho NHTU ho9t d9ng dung nghia, phat huy dV<;1cvai tro dieu tiet th! trLfdng tai chinh tien t~, cang kh6ng ddn gian Van de khong chi la hoan thi~n h~ thong phap lu$t ve tien t~, ngan hang, ve to 'chuc va ho~t d9ng cua NHTU, ma can phai nghien cuu xU 1'1nhCtng yeu to lien quan khac, nhv nang cao hi~u qua cua cac doanh nghi~p, d~c bi~t la doanh nghi~p Nha nvac, phat trjen th, trvdng tai chinh, hoan thi~n cac h~ thong van ban phap lu$t c6 lien quan kMc ve quyen Sd hCtutai san, dat dai, cong chU'ng Xet trE'mgiac d9 h~p hdn, de xay dl!ng NHTU hi~n dCili,ngoai vi~c nghien cuu

bo sung, dieu chinh cac the che

.ChOnh Van ph6ng NHNN

" -10 TI\P C.tliNGANMNG - 86 C.tlUYENDE NAM 2005

xAy Dl/NG NGAN HANG NHA NLfOC VIt;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG LfONG HIt;N 0';1

d§ xac d!nh r5 hdn dia V!phap Iy,

tham ClI,lVftn.va ntli.€>~,v~'='ri\fu

NgEInhang Nha nLidc,sap xep Ii?i

cac ddn vi chuc nang thuQc Ngan

hang Nha nLidc, can phai XLrIy

mQt 10i?tvan de khac nhLi hOEIn

thiE~mCd che, ky nang dieu hElnh

cila cac cap lanh di?O; Cd che

phoi h<;1pgiCtacac nh6m, khoi ddn

vi; chuan hoa cac quy trinh hOi?t

dQng, cong Cl,]quan Iy; doi mdi

quy trinh tuyen chQn, SLrdl,]ng,

danh gia can bQ; cai cach thil tl,]C

hanh chfnh

De XLrIy nhCtng van de trem,

can c6 cac ke hOi?ch, giai phap

trien khai th~t Cl,]the Vdi nhCtng

bLidCdi thfch h<;1p.Tuy nhien, theo

chUng toi, trLidc khi bat tay vao

cong vi$c can lam r5 mQt so nQi

dung quan trQng lienquan den to

chuc va hOi?t dQng cila NHTU

nhLi: Ml,]c tieu hOi?t dQng cila

NHTU;Dia vi phap Iyva cac tham

quyen cila NHTU; Mo hinh bQ

may quan trL dieu hanh cila

NHTU

1 M\lc ti€m ho~t dQng cua

NHTU Vi~t Nam?

Lu~t Ngan hang Nha nLidc

hi$n hanh quy djnh "Ho'?t a{)ng

cua Ngan hang Nha nuac nh8m

on djnh gia trj aong lien, gap

ph8n aam bao an toan hO'?ta{)ng

ngan hang va h~ thong cac to

chuc tin dl,mg, thuc aay phat tden

xii hQi chu nghTa". Ve Cd ban,

Lu~t Ngan hang Nha nLidc quy

dinh cac ml,]c tieu nhLi v~y la phu

h<;1p,song chung toi nhat trf vdi

quan diem cho rang Lu~t Ngan

hang Nha nUdc can dien di?t dLi<;1C

mQtml,]c tieu mang tfnh bao trum

nhat cila Ngan hang Nha nLidc

Neu v~y, ml,]c tieu dLi<;1CIlfa chQn

phai la on ajnh gia ca (6n ajnh

lien t~) L!ch SLrhOi?tdQng ngan

1-)~5)1il/'lfu11t\)'lb~ I''-?d1.,\ (H~ l~\rJfu

da cho thay, Ii?mphat cao thlfC slf

la noi 10 ngi?i cila Chfnh phil va toan xa hQi Kiem SOat Ii?m phat,

vi v~y khong chlla van de kinh te

ma can la van de mang y nghia

xa hQi, bai khi Ii?m phat xay ra, nhCtngtang Idp dan chung c6 thu nh~p thap trong xa hQi la doi tLi<;1ngbi tac dQng nhieu hdn ca

On dinh gia ca cOng la Cd sa cho tang trLiang thlfc va ben vCtng;vi v~y, ml,]c tieu nay can dLi<;1Ccoi la diem cot 15itrong chfnh sach cila cac NHTU

De di?t dLi<;1Cml,]c tieu on dinh tien t$, NHTU thlfC hi$n cac chuc

nang Cd ban la aieu hanh chinh sach lien t~ va ngoai hoi, duy tr!

sl/ 6n ajnh cua h~ thong ngan hang, to chuc va giam sat h~

thong thanh toan. Can nhan mi?nh day 'Ia nhCtng chuc nang, nhi$m vI,] cd ban ma cac NHTU thlfc hi$n de di?t dLi<;1Cml,]c tieu bao trum la on dinh gia ca, kfch thfch tang trLiang kinh te

2 Vai tro dQc l~ p cua NHTU Vi~t Nam nhu the

, ? ,nao.

Hi$n ti?i, m~c du dLi<;1Cquy djnh la NHTU cila nLidc CQng hoa

xa hQichil nghia Vi$t Na,h1,nhLing tham quyen cila Ngan hang Nha nLidc trong xay dlfng va dieu hanh chfnh sach ti~n t$ can hi?n che Ngan hang Nha nLidc chi la

Cd quan xay dlfng dlf an chfnh sach tien t$ quoc gia de Chfnh phil trinh Quoc hQi quyet dinh, trencd sa d6, Ngan hang Nha nLidc to chuc thlfC hi$n; vi$c quyet dinh ILi<;1ngtien bo sung vao ILiU thong hang nam cOng do Chfnh phil quyet dinh, Ngan hang Nha nLidc c6 trach nhi$m dieu

hanh trong phi?m V! da dLidC '1Jl:J%1 Trf61fg'1<1\1-Chuc -naWg NHTU chLia dLi<;1Ckh~ng d!nh r6 net, Ngan hang Nha nU'dc Ii?i c6

-trach nhi$m thlfc hi$n nhieu nhi$m vI,] thuQc ve chuc nang quan Iy nha nLidc Ngoai ra, vi la

Cd quan cila Chfnh phil nen co khi Ngan hang Nha nU'dc phai thlfc hi$n nhCtngnhi$m vI,] khong phu h<;1pvdi ml,]c tieu cila chfnh sach tien t$, ch~ng hi?n nhU' tai cap von de khoanh,!xoa n<;1cac khoan vay cila NHTM Nha nLidc Vi v~y, can khan trLidng nghien cuu sLra doi, bosung cac quy dinh phap Iy c6 lien quan nham bao dam cho Ngan hang Nha nLidc c6 mQt muc dQ dQc I~p nao d6 de xay dlfng va thlfC thi chfnh sach tien t$ theo nguyen tac th! trU'Cing,dong thCiithlfC hi$n c6 hi$u qua cac chuc nang, nhi$m vI,] khac cila NHTU

Theo chung toi, vai tro dQc I~p cila Ngan hang Nha nLidc can dLi<;1Cthe hi$n qua mQt so quy dinh:

- Ngan hang Nha nU'dc dU'dc quyen quyet dinh cac dinh hU'dng, giai phap trong xay dlfng va dieu hanh chfnh sach tien t$ quoc gia cOng nhLitrong vi$c thlfc hi$n cac chuc nang khac cila NHTLJ, Tat nhien, cac tham quyen nay can dLi<;1Ctrao cho mQt Cd quan toi cao cila NHTU la H9i dong NHTLJ (ho~c HQi dong quan tri NHTU)

Cd quan nay can dU'<;1cquyet dinh nhCtng dinh hLidng Cd ban trong hOi?t dQng va chfnh sach cua NHTU nhU': quyet d!nh cac dinh hLidng, giai phap cila chfnh sach tien t$; ra quyet d!nh cap va thu hoi giay phep hOi?t dQng ngan hang; phe duy$t muc cho yay Chfnh phil; phe duy$t dlf toan thu

xAy Dl/NG NGAN HANG NHA Nuoe VieT NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG LIONG HleN BAI

nhiflp, chi phi cua NHTU; phe

duy$t biw cao nam va bao cao tai

chinh cua NHTU; ban hanh cac

van ban phap quy va cac quy

dinh ve tuy~n dl,lng, b6 nhi$m,

mien nhi$m, sa thai, tra Ivong cho

nhi!m vien cua NHTU phu h<Jpvai

quy dinh cua pMp lu~t

- NHTU la co quan duy nhat

c6 quyen thl!C hi$n chLtc nang

thanh tra, giam sat hO<;ltd(mg

ngan hang tren toan quoc Nhv

vifly, can dB bo m(>tso dieu khoan

quy dinh vai tro giam sat, ki~m tra

vi$c thi hanh phap luiflt ve tien t$

va hO<;ltd(>ng ngan hang cua m(>t

so co quan nhv H(>i dong nhan

dan, Uy ban nhan dan, M~t trifln

T6 quoc Vi$t Nam

- NHTU dV<Jcapdl,lng m(>tco

che tai chinh d~c bi$t (do tfnh

chat d~c thu, h~mg nam NHTU c6

nguon thu rat Ian n(>p VaG ngan

sach Nha nVac) va dV<Jctrao m(>t

so tham quyen khac nhv: quyet

djnh vi$c thanh I~p, giai th~ cac

don vi thu(>c co cau t6 chLtc cua

NHTU (cac chi nMnh, don vi Sl!

nghi$p, t6 chLtc khac); quyet dinh

cac van de ve tuy~n dl,lng, b6

nhi$m, mien nhi$m, sa thai, co

che tien Ivong cho can b(>,cong

chLtccua NHTU

Tat nhien song song vai cac

tham quyen dV<Jc trao, Ngan

hang Nha nvac phai chiu tnkh

nhi$m trvac Quoc h(>ive ket qua

dieu hanh chinh sach tien t$ va

thl!c hi$n cac chLtc nang cua

NHTU Quoc h(>i c6 quyen giam

sat, yeu cau H(>idong NHTU giai

trinh ve vi$c dVa ra cac quyet

dinh trong dieu hanh cua NHTU

nham bao dam phuh<Jp vai cac

ml,lc tieu phat tri~n kinh te ma

Quoc h(>i da de ra.

3- D!a V! phap ly cua NHTU Vi~t Nam nhu the

niw?

£)~ dam bao tfnh d(>cIiflptrong vi$c thl!c hi$n ml,lc tieu cua minh, Ngan hang Nha nvac can c6 dia

vi phap Iy nhv the nEw? M(>tso y kien cho rang, nang cao vi the, vai tro d(>cIiflp cua NHTU khong hoan toan dong nghTa vai vi$c tach NHTU ra khoi b(> may cua Chinh phu y kien nay khong phai

la khong c6 co sa thl!C te, ch~ng h<;ln nhv trl!dng h<Jp cua Trung Quoc M~c du Ngan hang Nhan dan Trung Quoc la co quan nam trong b(> may cua Quoc Vl,I vi$n (Chinh phu), nhvng Quoc Vl,I vi$n khong can thi$p VaG vi$c hO<;lch djnh va dieu hanh chinh sach tien t$ cua NHTU Cac chi nhanh cua Ngan hang Nhan dan Trung Quoc cOng rat d(>cIiflpvai chinh quyen dia phvong, k~ ca ve m~t t6 chLtc dang va dieu nay dl!<Jc quy dinh trong Luiflt Ngan hang Nhan dan Trung Quoc

M~c du vifly, theo chung toi, vai d~c di~m van hoa, tiflp qUEm Ltng xV cua ngl!di Vi$t Nam, neu Ngan hang Nha nvac van la co quan cua Chinh phu thi kh6 tranh

khoi nhiing chi phoi qua mLtccua Chinh phu, thiflm chi la W cac co

quan ngang cap khac trong Chinh phu, dieu n~y c6 th~ dan den vi$c dVa ra nhiing quyet dinh khong phu h<Jpvai ml,lc tieu cua chinh sach tien t$ Vi vifly, mo hjnh Ngan hang Nha nvac la co quan trl!c thu(>cQuoc h(>i,chiu sl!

giam sat, ki~m tra cua Quoc h(>i c6 Ie phu h<Jpva thuifln ti$n hon cho vi$c phat huy vai tro d(>cIiflp cua Ngan hang Nha nvac

Nhl! v~y, vai dia vi pMp Iy,va

tham quyen da neu, vi$c quan trio dieu hanh NHTU se do H<)idong NHTU thl!C hi$n (tn.Jdng hqp thanh I~p Ban dieu hanh d~ dieu h~mhhO<;ltd<)ng cua NHTU, thi H<)idong chi thl!C hi$n chLtc nang quan tri NHTU) :

-H<)idong NHTU se bao gom Chu tjch, cac Ph6 Chu tjchva m<)t

so thanh vien d<;lidi$n cho m<)ts6 8<), nganh quan trQng, giam d6c m<)tso chi nhanh Ngan hangNha nvac quan trQng Thong doc NHTU 113Chu tich H(>i dong

NHTU, cac Ph6 Thong doc NHTV

la cac Ph6 Chu tich H(>idong

- Chu tich va Ph6 Chu tjchH<)i

dong NHTU se do Quoc h(>ib6

nhi$m, mien nhi$m theo de ngh! cua Uy ban Thl!dng vl,l Quoc hQi !

Cac thanh vien khac cua H9i dong NHTU do Uy ban Thvdng vl,l Quoc h<)i b6 nhi$m, mien nhi$m theo de nghi cua Chu tich H(>idong NHTU

- Thong doc NHTU la ngu<'1i

chi d<;lo,dieu hanh ho~t d(>ngcua NHTU theo ngh! quyet cua H9i dong NHTU Thong doc NHTV cOng do Quoc h(>ib6 nhi$m, mien nhi$m theo de nghi cua Uy ban Thvdng vl,l Quoc h(>i

4 Quan h~ gi ua NHTU voi Chinh phu?

Neu c6 sl! cai thi$n dja viphap

Iy va tham quyen k~ tren quan h~ giLra NHTU vai Chinh phu va cac

cO quan Nha nvac khac se nhl! the nao? Can tranh khuynh hvang cho rang, nang cao vai tro d<)c Iiflpcua NHTU nghTala NHTU thoat Iy hoan toan khoi Chinh phu Ml,Ic tieu cuoi cung cua chinh sach tien t$ va cOng laml,lc tieu hO<;ltd<)ng cua NHTU 1136n dinh gia ca, thuc day tang trvdng

' 12

T~ CtI!NGANtL~NG - 80 CtIUYENDENAM2005

xAv Dl/NGNGAN HANG NHA NUde VII;T NAM TRO THANH

kinh te Vi v$y, din thiet I$p cac

quy d!nh pMp Iy ve moi quan h$

giiia NHTLJ voi Chfnh phu nham

b{w dam ho~t d(>ngcua NHTLJho

trg tot cho cac chuang trinh kinh

te cua Chfnh phu:

sOi?nthao cac chuang trinh, chfnh

sach kinh te cua Chfnh phu va de

di?tykien cua minh ve cac quyet

dinh cua Chfnh phu; tu van cho

Chfnh phu ve nhCrngvan de quan

trQnglien quan den nhi$m vI,! va

th~m quyen cua NHTLJ

- Khi xay dtJng de an chfnh

sach tien t$ hang nam, H(>idong

NHTLJc6 trach nhi$m glti de an

cho Chfnh phu de c6 y kien, sau d6 se trinh Quoc h(>i de an nay cung vdi y kien cua Chfnh phil,

- NHTLJ va cac B(>, nganh thu(>c Chfnh phil duy tri ca che trao doi, cung cap thong tin de theo doi, nam bat kip thai cac dien bien vi mo cila nen kinh te

- D~i di$n H(>i dong NHTLJ dLi<;1Ctham gia cac cu(>c hQp cila Quoc h(>iva Chfnh phil; di?i di$n cila Chfnh phil dLi<;1Cmai tham dl!

cac phien hQp cila H(>i dong NHTLJ

Xay dtJngva phat trien Ngan hang Nha nLidctheo hLidngthl!c

sl! la NHTLJ hi$n d<;li,la nhi$m vI,! cap thiet va het sUc kh6 khan, phuc ti?P De thl!c hi$n thanh

cong, can c6 ke hOi?chva cacgiai pMp trien khai Cl,! the, thai do quyet tam cao, sl! chi di?oco hi$u qua cila cac cap lanh di?o va sl! phoi h<;1pchiilt cM cila cac dan vi

ca quan hCruquan Vdi suy nghi nhLi v$y, chung toi cho rang DI!

an tien Wi m(>tNHTLJ hi$n di?ima Ngan hang Nha nLidc Vi$t Nam

dang khai thao da g<;1ima nhieu

van de rat bo fch, can dLi<;1Cquan tam, ban lu$n ky ILiang de tim ra tieng n6i chung cho vi$c thl!c hi$n ml,!c lieu diilt ra,

IliN T181\\4\.'1'SttKIIA t:4NI wE '1'11;t:ll!, TOf.llrt: II~)4\AY

I M~C liEU HO~T DONG CUA NGAN

HANGmUNG U1JNGVI~T NAM (NHTU'VN)

Sa m$nh cua NHTV VN cOng

nhLl cua hau het mQi NHTV khac

trem the gidi la: chlu trach nhi$m

xay dtJng va dieu himh chfnh

sach tien t$ quoc gia (CSTT QG)

thong qua cac cong Cl,! va giai

phap nham d~t tai cac ml,lc lieu

cua chfnh sach ma Quoc h(>ida

phe chu~n; ch!u trach nhi$m ve

sl! v$n hanh troi chay cua h$

thong thanh toan va sl! binh on

cua h$ thong tai chfnh, va la

nguai cho vay cuoi cung

Phu h<;1pvaj boi canh thl!C tien

cua NHTLJ VN dLi<;1Cxac djnh la:

on ajnh gia trj aang lien dLi<;1Ccoi

la ml,lc lieu dau lien va quan (1) Nhamorfd!nh gia trj VND, trQng nhat cua NHTV; ml,!c tieu

.tru:ac h.$t va chu yeuJa on ajnh (3) la h$ qua cua cac ml,lc lieu

':gia'ca,Jml,lc lieu I~m pMt); . ; (1)va (2) Sau day, chung ta se :'(2)"G6p phan on dinh 'h$'pi vao phan Hch chi tiet han ve Ih~h.9t~i.'Chfnh, gom: (i).G6p cae owc tieu nay

ph.aJf(fa~baoanloan ho~t~9ng." Ve, ml;Jc:Ji~';J(~~:!'IhLi da de ngan hang"'va h$ thongcacto .:c$p, slr' hi.$rlpcp~;NMTUtrlfdc chac tfn dl,/ng (TCTD);(ii) Th~c het la chiu trach nhi$mxay di;tng

d~Ysl!v;\1n'h~nh troi 'chay, c6 va dieu hanh.s.:STT QG.Do~~y,

h'e' q a? C? h.

th'" th h muc tieu hoat don g quan trong

toan' nhat cua NHTV cung laml,!c ,!leU , " ? cua CSTT Ml,Ic tieu cUQi cuQ"g (3) Qua do, ho tr<;1tang trLiang cua CSTTQG hatfnhtt t60ng

kinh tem(>tcach ben vCrng,toan nhat a cac nLidcd61~on djnh gia

di~n va cai thi$n cong an vi~c tr!dong ban t~, t~o tien de thuc

lam.

Plu~UI 1i4f1l Dftllg *

Trang ba ml,lc lieu neu tren, Ph6 Vl,J trv6ng Vl,J To chuc can bo.

NHNN