Tính độc lập của Ngân hàng Trung ương trong việc điều hành chính sách tiền tệ .pdf

Tính độc lập của Ngân hàng Trung ương trong việc điều hành chính sách tiền tệ .pdf

xAy Dl,TNGNGAN HANG NHA NVde VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG VONG HII;N DAI

'inh ilOcI,p cuaNganhangTrungutrng trongvi,c ilieuhanhchinhsich tient,

M.

Vc d<)d<)cIcfJpcua Ngan

hang Trung Lfong

(NHTU) d moi nLfaCla

van de rat quan trQng Tfnh d<)c

IcfJpcua NHTU phai hieu theo

nghTa tLfong doi va c6 the danh

gia theo 3 tieu thvc nhLf sau:

ThtJ nhat: Mvc d<) quyet d!nh

trong h09ch dinh va thl/C thi chinh

sach tien t$ (CSTT) quoc gia

M<)t NHTU dU'<;1ccoi la co tfnh

d<)c IcfJpcao khi NHTU c6 to~m

quyen quyet dinh cac van de

h09ch dinh va dieu hanh CSTT

quoc gia vangLf<;1c19i.

ThtJ hai: MVc d<)tl/ chu ve tar

chfnh Trang h09t d<)ng, m<)t

NHTU co tfnh d<)c IcfJpcao

la-NHTU khong ho~c ft b! rang

bu<)c, kiem soat ve tar chinh

NgLf<;1C19i, m<)t NHTU bi rang

bu<)cbdi cac quy dinh va b! kiem

soat tai chfnh la NHTUc6 tlnh

d<)c IcfJpyeu Sl/kiem soat ve tar

chinh se dan tai Sl/ can thi$p VaG

h09t d<)ngcua NHTU

ThtJ ba: Moi quan h$ cua

NHTU vai Quoc h<)i, Chinh phu

cua quoc gia d6

ThLfdng NHTU trl/c thu<)c

Quoc h<)i thi tfnh d<)c IcfJpcua

NHTU cao, NHTU khong bi apIl/c

cua Chinh phu ve chi tieu ngan

sach ho~c cac ap Il/C chfnh tri tac

d<)ng den NHTU trl/c thu<)c

TS lb Tit! Sail *

Chfnh phu ho~c B<)Tai chfnh thi tlnh d<)c IcfJpthap hon C6 the nghiEm cvu tlnh d<)c IcfJpcua NHTU m<)t so nLfac tren the giai

va Vi$t Nam nhLfsau:

I KINHNGHI~MCUANHTlfMQTso Nlf{JCTHENTHEGlOO

1 Ngan hang Trung udng

1.1 Mo hinh to' chLit;

NHTU £)Vc thong nhat hi$n

nay, vai ten gQi Deutsche Bundesbank (DBB) DBB la m<)t phap nhan mang hinh thvc cong phap trl/c thu<)c trl/c tiep Lien

bang DBB la m<)ttrang nhCf'ng t'-!HTU c6 tfnh d<)cI$p cao nhat

tren the giai ve tai chinh cOng nhLf trong xay dl/ng va dieu hanh CSTT Hi$n nay, DBB la thanh vien cua h$ thong NHTU Chau

Au va ngay tl1 khi thanh IcfJp NHTU Chau Au da xay dl/ng thanh ngan hang c6 tlnh d<)cI$p cao nhat tren the giai

Cac co quan thu<)c DBB gom:

H<)idong NHTU c6 17 thanh viE'm, Thong doc va cac Ph6 Thong doc cua DBB la Chu tich va cac Ph6

chu tichh<)idong Thong doc do

Quoc h<)i b6 nhi$m, cac thanh

'lien con 19idLf<;lCchi dinh thong qua m<)t cu<)c be phieu giCf'ad9i

di$n cUa Quoc h<)i va chinh

quyen Lien bang

H<)i dong NHTU quyet d!nh CSTT, chfnh sach tin dl,!ng cua ngan hang va de ra phLfong hU'angchi d90 chung ve vi$c lanh d90 nghi$p vl,!, cong tac quan 1'1, giai h(~mtham quyen cua Ban giam doc cOng nhLf cua Ban lanh dao NHTU

1.2 Tinh d(Jc l;Jp cua DBB a- Quan h~ giUa OBB vdi Chinh phu Lien bang

Trang khi thl/C hi$n nhi$m vl,! cua minh, DBB co trach nhi$m ho tr<;lchfnh sach kinh t8 chung cua Chinh phu Lien bang Trang quyen h9n cua minh da dLf<;lCquy d!nh trong lu$t, DBB khong b! 1$ thu<)c VaG cac chi thi cua Chfnh phu Lien bang Tuy nhien, DBB phai tLf van cho Chfnh phu Lien bang ve cac van de c6 'I nghTa quan trQng doi vai CSTT va phai cung cap thong tin theo yeu cau cua Chinh phu:

Cac thanh vien cua Chfnh phu c6 quyen tham dl/ cac cu<)c hQp cua H<)i dong NHTU HQ khong c6 quyen be phieu, nhLfng c6 the dLfa don kien nghi Chfnh phu Lien bang c6 the tri$u tc';1pChu tich Ngan hang Lien bang tham dl/ cac cu<)c hQp ban den nhCf'ng

.HQc vien Ngan hang

xAv Dl/NG NGAN HANG NHA NVde VII;T NAM TRO THANH

van de c6 'I nghTaquan trc;mgdoi

vdi CSTT

b- Ve tai chinh

Von phap d!nh cua DBB thuQc

ve tai san cua Lien bang H09t

dong ke tOEmcua Ngan hang Lien

bang phai phu h<;1pvdi nguyen tik

ke toEmtheo lu;'fltdinh Ban giam

doc phai lap quyet toan nam mot

cach nhanh ch6ng Ban quyet

toan phai dLf<;1CmQt ho~c nhieu

chuyen vien ki~m toan kinh te do

HQi dong NHTU bo nhi$m va

dLf<;1C SIJnhat trf cua Tham ke vi$n

Lien bang Ban quyet toan nam

phai dLf<;1ChQi dong NHTU thong

qua va sau d6 phai dLf<;1CBan

giam doc cong bo trLfdc cong

lu$n

c- Ve CSTT

- Muc tieu cua DBB: on dinh. .

tien t$ trong doi nQi va doi ng09i,

dam bao nhi$m vl,l thlJc hi$n cac

nghi$p vl,l ngan hang doi vdi h09t

dQng thanh toan trong nLfdc va

ngoai nLfdc

- Cac cong Cl,l CSTT: DBB

thlJC hi$n cac cong Cl,l cho vay

chieu khau va tai chiet khau;

Dieu tiet bang cong cl,l ki~m soat

tin dl,lng va cap phat tin dl,lng Lfu

dai; Dieu tiet bang nghiep vl,l th!

trLfong m&; Dieu tiet bang cong cl,l

dlJ trCtbat bUQCva dieu tiet bang

cong cl,l trlJCtiep cung ung co cau

tien Trong d6 cho vay chiet khau

va tai chiet khau la cong cl,l

thLfong xuyen, quan trQng nhat

Dieu d6 xuat phat W mQt thlJC

trang rat d~c thu la h$ thong DBB

khong chi SLrdl,lng CLraso chiet

khau nhLf mQt phLfong ti$n dieu

tiet lai suat va khoi ILf<;1ngcho vay

doi vdi cac ngan hang trung gian

ma can la mQt CLrang6 d~ W d6

DBB trlJc tiep r6t von vao thi trLfong dau tLftrung va dai h9n

2 Ngan hitng Trung udng Th1;1YDi~n

NHTU Thl,ly Dien (Riksbank) dLf<;1Cthanh l;'fIp nam 1668,

Riksbank la mQt trong nhCJ'ng NHTU ra doi sdm nhat trong I!ch SLr the gidi va dLf<;1Ccoi la mQt trong nhCJ'ngNHTU thanh cong trong vi$c h09ch dinh va thlJCthi CSTT trong mQt nen kinh te thi trLfong phat tri~n, thong qua vi$c

SLrdl,lng cac congocl,l CSTT gian tiep

2.1 Mo hinh to' chu'C cua Riksbank

Riksbank tnjc thuQc Quoc hQi,

mo hlnh to chue eua Riksbank

gom HQi dong quan trio Uy ban dieu hanh va cae bQ ph;'fln chuc nang nhLf: Ban thLf ky, cac Vl,I CSTT, H<;1ptac quoc te, Cae nghi$p Vl,l thi trLfong, Binh on tai chfnh, Quan 1'1rui ro va mQtso Vl,I khae

HQi dong quan trj gom 11 thanh vien do Quoc hQibo nhi$m, HQi dong c6 nhi$m vl,l sau: So nhi$m va bai mien doi vdi cae thanh vien thuQc Uy ban dieu hanh; De xuat vi$c phan bo lai trong h09t dQng cua Riksbank;

Giam sat tr;'flt tlJ h09t dQng cua Riksbank; va mQt so nhi$m Vl,l khac

Uy ban dieu hanh gom 6 thanh vien trong d6 bao gom Chu tich

uy ban cOng dong thai la Thong doc va Ph6 Chu tjch uy ban cOng dong thoi la Ph6 Thong doc Cae chuc nang eua Uy ban dieu hanh gom: Quan 1'1Riksbank va dLfa ra

tat ca cac quyet dinh ve CS,TT;

Chuan bi dlJ thao chi tieu ngan

saeh cua Riksbank va d$ trinh len

Uy ban Tai chfnh cua Quac h6i,

Van phong Ki~m toan cuaQuae hoi va Hoi dong quan tri cua Riksbank Qua mo hinh nay eo

th~ thay tlnh dQe lap ve to chUe cua Riksbank eao W d6 S8 quyet

dinh tlnh dQc I$p ve tai chfnh va

dieu hanh CSTT

2.2 Tinh

Riksbank

a Quan h$ giCla Chinh pM va Riksbank

a Thl,ly Di~n, Chfnh phu khong c6 tai khoan & NHTU Tuy nhien, do Chfnh phu c6 tai khoan

& h$ thong thanh toan di$n tLrtren th! trLfong lien ngan hang nen Riksbank hang ngay nam bat dLf<;1Cthong tin ve tinh hinh thu, chi cua Chfnh phu Dong thoi, do tlnh dQc l;'fIpcua Riksbank doi v&i Chfnh phu nen Chfnh phu khong

de nghi ho~e yeu cau Riksbank tai tr<;1d~ bu dap tham hut ngan saeh bang each phat hanh tien

b CSTT cua NHTU ThL,JY fJien:

d9c I~p cua

Do dQe l;'fIpvdi Chfnh phu nen Riksbank chu dQng trong vi$c h09ch dinh va thlJC thi CSTT, cl} th~:

Muc tieu cua CSTT

- Ml,Ic tieu cuoi eung: Theo lu;'flt, ml,lc tieu cuoi cung cua Riksbank la:

+ Kiem soat 19m phat: Hien nay, ml,lc tieu cua Riksbank la gilt

19mphat & muc 2%/ nam vdi bien

dQ giao dQng cho phep la 1% + Phat tri~n mQt h$ thong thanh toan an toan va hi$u qua ThlfC ra vi$c phat tri~n h$ thong thanh toan an toan, hi$u qua

xAy Dl/NG NGAN HANG NHA NUde VII;T NAM TRO THANH

cOng g6p phan de phl,)Cvl,)ml,)c

tieukiem soat I~m pMt

- Ml,)Ctieu trung gian: Kiem

soat lai suat thi trLfdng la ml,)c tieu

trung gian ma Riksbank h/a ch9n

hi$n nay

Gong Cl,Jcua GSTT:

Cl,):Lai suat Repo; Chfnh sach ty

1$dl,l'trCt bat bUQC bEing 0 va chfnh

sach ty gia tha noi hoan toan.

Hi$n nay, cong cl,) ma

Riksbank SU dyng d~ thl,l'c thi

CSTT la lai suat Repo, Riksbank

thl,l'chi$n cung ung thanh khoan

cho cac ngi'ln hang thLfCingm~i

(NHTM) de dieu tiet lai suat thi

trLfdng.Thdi diem nay Riksbank

dang ap dyng muc lai suat dieu

tietthanhkhoanla Repo+ 0,1%

doivoi lai suat cho vay va Repo

-0,1% doi voi lai suat tien gUi

II.NGANHANGNHANIIDCVI~T NAM

1 M6 hinh t6 chltc

Dieu 10 Lu~t Ngi'ln hang Nha

mroc Vi$t Nam quy dinh: "Ngan

hang Nha nLfac (NHNN) dLfC;1C to

chcic thanh h$ thong t~p trung,

thong nhat gom bQ may dieu

hanh va ho~t dQng nghi$p vl,)t~i

trl,)SOchfnh, cac chi nhanh 0 cac

tinh, thanh pho trl,l'CthuQc Trung

lIdng, cac van phong 'd~i di$n 0

trong nLfoc,0 ngoai nLfOcva cac

ddn vi trl,l'Cthu(>c.

To chuc, nhi$m vl,).quyen h~n

cua bQmay dieu hanh cua NHNN

do Chfnh phu quy dinh"

aVi$t Nam, Thong doc NHNN

la thanh vien Chfnh phu, chiu

trach nhi$m lanh d~o va dieu

hanh NHNN.Chfnhphu c6 quyen

de nghi Quoc hoi phe chu&nvi$c

bo nhi$m,mien nhi$mho~c cach

chUc doi voi Thong doc va quyet d!nh vi$c bo nhi$m, mien nhi$m cach chuc cac Ph6 thong doc cua NHNN Chfnh phu thahh I~p HQi dong tLfvan CSTT quoc gia de tLf van cho Chfnh p~u ve cac van de tien t$-ngan hang Thanh phan gom: Chu tich la mQt Ph6 Thu tLfong,mQt Ph6 Chu tich thlIdng trl,l'Cla Thong doc NHNN Vi$t

Nam,cac thanhviencan I~ila d~i

di$n BQ'Tai chfnh, BQ Ke ho~ch dau tLf,cac BQ, nganh hCtuquan khac va cac chuyen gia ve ITnh vl,l'cnganhang

NhLfv~y, so voi cac nLfocdieu hanh theo HQidong quyen Il,I'Cthi HQidong tLfvan t8TT cua Vi$t Nam khongc6 quyen bo nhi$m,

mien nhi$m Thong doc, Ph6 thong doc va cac thanh vien khac cua Uy ban dieu hanh, vi v~y,tfnh

dQc I~p cua NHNNtrong dieu hanh CSTTcang bi h~n che.

2 Tinh dQc l~p cua NHNN Vi~t Nam

2.1 Quan h~ giiJ'aNHNN Vi~t

Nam vdi Chinh phu va Quae hpi

aVi$t Nam, NHNN Vi$t Nam

la Cd quan cua Chfnh phu va la NHTU cua nLfocCQng hoa xa hQi chu nghTa Vi$t Nam Moi quan h$ giCtaNHNN Vi$t Nam, Chfnh phu va Quoe hQi dLf<;1Cthe hi$n qua Sd do:

2.2 Ve'm~t tai chinh

Theo lu~tNHNN Viet Nam quy dinh: NHNN c6 Von phap ainh do

Ngan sath nha nltac"(NSNN)'

cap, mUc von phap dinh do Thu

tLfongChrnh'phu' quy dinh

Thu~chi t~i chfnh cua NHNN

ve nguyen tacthljc hi$n thee) quy

d!nh cua Lu~t NSNN Chfnh phu quy d!nh nhCtngni?i dung thu, chi tai chfnh d~c thu phu h<;1pvoi ho~t

dQng d~c thu cua NHNN Ch>~nh I$ch thu chi hangnam cua'NHNN sau khi trfch de I~p quy thLfc hi$n CSTT quoc gia theo quy dinh cua Chfnh phu, so can -I~i phai nQp NSNN

- NHNN' co trach' nhi$m h~ch toan day du, chfnh xac, kip thdi cac khoan thu nh~p va chi phf theo dung quy d!nh cua phap lu~t

ve ke toan thongke va dieu 1$to chuc ke toan nha nLfoc NHNN

h~ch toan cac khoan thu, chi theo nguyen tac thl,l'Cthu, thl,l'c chi Cac khoan thu chi deu phai c6 hoa ddn, chung ttJ'h<;1p 1$ theo quy d!nh

- Bao cao tai chfnh cua NHNN hang namdLf<;1CKiemtoan Nha

- Ngoai ra, Chfnh phu uy

dung ten chu tai khoan t~i ~HNN Chfnh vi v~y ma Chfnh phu c6 tai

giCce ' -NHNN,- Chinh phu va Quoc h9i -

xAy DL!NG NGAN HANG NHA Nuoe VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG UONG HI1;N DAI khoan ti?i bang can dai tien t$ cua

NHNN Cac khoan thu, chi cua

NSNN dLi<;1CgCtiVaGtaikhoan ti?i

NHNN NHNN c6 trach nhi$m

theo d6i, chi tra lai, thl/C hi$n

thanh toan va cap van theo yeu

cau cua Kho bi?c Nha nLiOc,dong

thai c6 quyen sCtdl:mg so dLi khi

nhan roi NhLi v$y, c6 the thay

NHNN nam chi tiet va day du tinh

hinh tai chinh cua Chinh phu

T6m Ii?i,qua cac quy dinh tren

cho thay, cd che tai chinh cua

NHNN ve Cd ban bi rang bUQcbai

cac quy dinh va Sl/ kiem soat cua

Chfnh phu Thu, chi cua NHNN

phai theo quy dinh cua Chfnh phu

va dLioi sl/ kiem tra giam sat cua

Bo Tai chfnh Bao cao tai chfnh

cua NHNN phai dLi<;1CKiem toan

Nha nLioc kiem toan va xac nhan

Do d6 mUc dQ tl/ chu ve chi tieu

cho hOi?tdQngcua NHNN113chLia

cao

2.3 Tinh d9c I~p trong dieu

hanh CSTT

Quy dinh phap Iy va thl/C hi$n

trong xay dl/ng, thl/C thi CSTT

cua ,NHNN Vi$t Nam thai gian

qua

Trach nhi$m cua NHNN Vi$t

Nam trong vi$c thl/c hi$n CSTT,

Dieu 15 Lu$t NHNN Vi$t Nam

quy dinh NHNN "Chu tri xay dLing dl/ an CSTT quac gia, ke hOi?ch cung U'ngILi<;1ngtien bo sung cho ILiUthong hang nam trinh Chfnh phu

Dieu hanh cac cong Cl,!thl/C hi$n CSTT quac gia; thLic hi$n vi$c dLia tien ra ILiuthong, rut tien tli ILiUthong ve theo tin hi$u cua thi trLiang trong phi?m vi ILidng tien cung ung da dLi<;1CChfnh phu phe duy$t

Bao cao Chfnh phu, Quac hQi ket qua thl/C hi$n CSTT quac gia"

Tren Cd sa d6, NHNN Vi$t Nam da xac dinh dinh hLiong dieu hanh, to chuc xay dLing va dieu hEmhCSTT, Cl,!the:

a- Xac cJinh cJinh huang cJieu hanh CSTT

Thu nhEit:Xac dinh khai ILi<;1ng

cung ung tien hang nam:

Tv nam 1996 den nay,NHNN

ap dl,!ng phLidng phap xac dinh qua hai bLiOC:

BLioc 1: Xac dinh tongphLidng ti$n thanh toan tang them trong nam ke hoach

BLioc 2: Xac dinh ILi<;1ngtien Trung Lidng can tang them tren Cd

sa dl/ doan bien dQng cua h$ so

06' thj: Moi quan h~ gifra tang trU'ang kinh te, t6ng PTTT va I~m

phat:

Ty I~lam phiit

45 -,

40

35

30

25

20

15

p

10

5

0

-5

J1I-"

1995 1996 1997 1998 1999 2000 20(H 2002 2003 2004.\

gia tang tien t$ va ILi<;1ng tien cung UngabLiOc 1.

Thu hai: sCt dl,!ng khaiILiCJng tien cung ung tang them hang

nam theo nguyen tlk: Dam baG ml,!c tieu CSTT trong tling thai ky

va dam bao sLi can dai cua cac chi tieu tren bang can dai tien te cua NHNN Sau d6, NHNN phan

bo tien cung ung tang them cho cac ml,!c dfch sCtdl,!ng trong nam

ke hOi?chtheo bon kenh: Nghi$p

vI,!th! trLiong ma; Tai cap van cho

cac NHTM; Mua ngoi?i t$ cho dlf trCt;Ti?m ung cho NSNN

b- To chuc xay dLing CSTT

Theo quy dinh, NHNN c6 trach nhi$m chu tri, phai h<;1pvoi BQHi chfnh va cac BQ lien quan khac xay dl/ng CSTT quacgia d§ Chfnh phu xem xet trinh Quac h6i quyet dinh NhLi v$y, de xay dl/ng dLi<;1CCSTT, NHNN phai phai h<;Jp voi cac BQ, nganh khac, NHNN phai la ddn vi chiu trach nhi$m chfnh trLioc Chfnh phu ve nQi dung CSTT quac gia VI,! Chfnh sach tien t$ 113ddn vi dLi<;JCNHNN giao trach nhi$m chu tri xay dl/ng CSTT quac gia Cac VI,!lien quan

va cac BQ, nganh khac c6 trach nhi$m phai h<;1p,cung cap thong tin cho VI,! Chfnh sach tien t$

c- fJieu hanh CSTT Mqt la, xac djnh ml,!c tieu CSTT quac gia

Ml,!c tieu cuai cung:

Ti?i khoan 3, Dieu 1 Luat NHNN Vi$t Nam quy d!nh: "Hoi?t dQng cua NHNN nham on dinh gia tri dong tien, g6p phan dam bao an toan hO'?td('mg ngan hang

va h$ thong cac to chUc tin dl,!ng (TCTD), thuc day phat trien kinh

'" 98

T~P Cll! NCf.N

xAy Ol/NG NGAN HANG NHA NVC1e VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG VONG HII;N BAI

te-xa hQi theo dinh hLiongxa hQi

chu nghTa"

NhLiv$y, d Vi$t Nam, NHNN

dang theo du6i chinh sach da

ml,]ctieu, trong d6 6n dinh gia tri

dong tien la ml,]c tieu hang dau

doi voi hOi?tdong cua NHNN De

thl/Chi$n ml,]ctieu cuoi cung nay,

NHNNda thl/Chi$n cac ml,]ctieu

dieu hanh d6 la: Ml,]ctieu hOi?t

dQng (dLi trli cua NHTM ti?i

NHNN)va ml,]c tieu trung gian

(muc cung tien M2)

Hai la, cac cong cu dieu hanh

CSTT

Dieu 16 Lu$t NHNN quy dinh

NHNN Slt dl,]ng cac cong cl,]tai

cap van, lai suat, ty gia hoidoai,

trLiong md va cac cong Cl,Jkhac

do Thong doc quyet dinh"

3 MQt so van de bat c~p

Mf)t la, mo hinh to chuc cua

NHNN can qua cong kenh, chLia

quoc te nen da anh hLidng den

tinh dQc I$p cua NHTU trong vi$c

dieu hanh CSTT,Cl,Jthe:

- Cd quan lanh di?o cao nhat la

HQi dong tLi van CSTT quoc gia

chi c6 chuc nang tLi van cho

Chinh phu nhling van de ve

CSTT, khong c6 quyen quyet

dinh cac van de hOi?ch d!nh va

thl/C thi CSTT, Thong doc NHNN

chi la Ph6 chu tich thLiongtrl/C

cua HQi dong

- Chi nhanh NHNN dat theo

dia gioi hanh chinh nhLi hi$n nay

mQt m~t, lam cho mo hinh t6 chuc

cua NHNN cong kenh, so IU9ng

can bo bien che dong; m~t khac,

gay kh6 khan cho NHNN trong

vi$c dieu hanh CSTT

- Vi$c phan cong hOi?chd!nh, dieu hanh CSTTchLiath$t h9P Iy

Ti?i HQi Sd chinh c6 toi ba Vl,]thl/C

Chinh sach tien t$; Vl,JTindl,Jng

hOi?t dQng tac nghi$p chu yeu do HQi Sd chinh dam nh$n, trong khi

thanh pho chu yeu thl/C hi$n cong

tac thanh tra, ngan quy NHNN

d6, chuc nang NHTU Ii?icoi nhE?

hdn

Hai M, NHNNkhong c6sl/dQc I$p ve tai chfnh: NHNN la mQt Cd quan ngang BQ cua Chinh phu, luon bi rang bUQCbdi cac quy dinh va kiem soat cua Chfnh phu

Thu, chi cua NHNN phai theo quy

dinh cua Chinh phudLiaisl/ kiem

tra, giamsat cua BQHi chfnh

Sa la, trong vi$c thLic hi$n

CSTT quoc gia:

- Theo quy d!nh trong Lu$t NHNN thi tinh dQc I$p cua NHNN trong vi$c dieu hanh CSTT la thap, dieu nay dLi9Cthe hi$n ro trong ca vai tro,cOng nhLichi di?o, giam sat, xay dl/ng va thl/c thi CSTT, Cl,Jthe:

+ NHNN Vi$t Nam c6 vai tro tLidng doi hi?n che: ChUc trach cua NHNN quy djnh trong vi$c thl/C hien CSTT quoc gia tLidng dai Cl,Jthe nhLing so voi cac nLioc

da neu d tren thi can bQc IQ mQt

so hi?n che va tinh dQCI$p thap d6 la: NHNN chi chu tri xay dl/ng dl/ an CSTT quoc gia trinh Chinh phu, sau d6 khi Chfnh phu trinh Quac hQi quyet d!nh ma NHNN khong the trlfc tiep trinh QIJac hQi'

'-(vi NHNN la thanh viencua Chfnh phu)

+ NHNN chLia thl/C sl/ chu dQng trong thl/C thi CSTT: D!nh ky ILi9ng tien bo sung cho ILiUthong

hang nam deu do Chfnh phu chi dinh Vi v$y, NHNN kh6 c6 the chu dQngtrang viec Slt dl,Jngcac cong Cl,Jde dieu tiet ILi9ng tien

trong ILiUthong

+ Can kM nhieu Cd quan, t6

chUc tham gia chidi?o,giam sat,

xay dl/ng va thl/c hi$n CSTT: Theo Lu$t NHNN thi khong chi Quac hQi, Chfnh phu quyet dinh

va chi di?o, giam sat vi$c thl/c

hi$n CSTT ma mQt so t6 chUc chinh tri, chfnh quyen cac cap nhLi cac BQ, Cd quan ngang BQ,

Cd quan thuQc Chfnh phu, cac Cd quan khac cua Nha nLioc, cOng c6 trach nhi$m phoi h9P, giam

sat, kiem tra hOi?tdong ngan

hang

- Trang vi$c thl/C hi$n CSTT

donhling nguyen nhanchu quan

va khach quan NHNN cOng chLia

the hi$n ro trach nhi$m cua minh Dai vai vi$c xac d!nh khoi

ILi9ng tien cung ung hang nam PhLidngpMp xac d!nhkhoiILi9ng tien tang them (L\MS) chLiathl/c

Thl/C te cho thay, tang trLidng kinh te va Ii?m phat c~ moi quan h$ ch~t che, dieu nay the hi$n qua cong thUc xac dinh khoi ILi9ng cung ung tien t$ hang nam

aVi$t Nam, W nam 1992-1997,

sl/ bien dQng cua 3 nh6m nhan to nay la phu h9p Tu nam 1998 den nay, bien dQng nay trd nen that

mi?nh nhLingty 1$ Ii?m pMt Ii?i

giam (th€ hif!?nro quaD6 thi).

xAv Dl/NG NGAN HANG NHA NVOC VII;T NAM TRO THANH

k€mh cung ling tien t$

Thtfc te nhCf'ng nam qua cho

Iu<;mgtien COSO la khoEm ml,jc tai

san c6 ngo~i t$ rang, chiem ty

tr<;mgkhoang tLr55%-70% t6ng

gia tri nguon cung Ctng.Stf bien

d('>ngnay bi anh huong boi ke

ho~ch dtf trCf'b6 sung ngo~i t$

cua NHNN htmg nam va chi phoi

boi hi$n tli<;mgcan can thanh

toan ma NHNN khong the tac

d('>ngtrtfc tiep Cac khoan cho

yay doi vdi NSNN chiem ty tr<;mg

nho (toi da 16%) nhung bien

d('>ngthat thudng

dieu hanh dU9C toan b('>qua trjnh

cung Cingtien

Hi$n nay, trong nen kinh te

can mQt so t6 chCic c6 ho~t dQng

nghi$p vl,j ngan hang nhu: Cong

ty dich Vl,jtiet ki$m Buu di$n,Quy

he tr9 pMt trien, Cac t6 chCic nay

c6 quyenhuydQngmQi nguon tiet

ki$m nhan rei trang dan CUva cho

yay doi vdi cac dtf an cua Chfnh

phu, cho v'ay dau tu; chfnh vi v$y

da gay kh6 khan Idn aho NHNN

trang vi$c ho~ch dinh va dieu

hanh CSTT

+ NHNN chua thtfc slj chu

dQng trong dieu hanh cung Ctng

tien theo tin hi$u thi trudng, chUa

c6 nhCf'ngdtf doan trudc mQtcach

hanh ~i dieu tietnhieu khi chiia

de khac phl,jc h$u qua da xay ra

van kha dl,jng cua NHNN chUa

cao Che dQ bao cao, thong ke

hi$n hanh cua cac TCTD da

khien NHNN khong the nam bat

chfnh xac, c$p nh$t ve cung- cau van kha dl,mg cua to~m h$ thong ngan hang Cac ho~t dQng dtf

bao ve van khadl,jngcua NHNN cOng can nhieu bat cap

+ Cac cong cl,j CSTT chua thtfc stf hoan thi$n, doi khi can mang tfnh ap d~t cua NHNN ho~c thtfc hi$n cac yeu cau cua Chfnh phu Stf phoi ket h9P giCf'acac cong cl,j nhieu khi chUa mang lai hi$u qua nhu mong muon

Dai vdi cong Clj tai cap van:

Vi$c xU'Iy tai cap van cua NHNN doi khi can ch$m, chua dap Cing

TCTD

NHNN chUa thtfc stf tro thanh ngudicho yay cuoi cung boi vi lai suat tai cap van cua NHNN c6 Iuc con thap nen cac TCTD chUa thtfc stf khai thac toi da nguon van c6 the khai thac dU9Ctren thi trudng trUdc khi den yay van t~i NHNN

c$p trang d~t thau, xet thau, cae

thu t\,JCdang ky, h.1uky giay td c6 gia

4 Mc?t so de xua-t

De NHNN Vi~t Nam thtfc 5lf tro thanh NHTU cua nUdc Cong hoa xa hQi chU nghTa Vi$t Nam, can phai:

- HOEm thif?n mo hinh to chue

va b(> may qUEm 1'1cuaNHNN

Vif?t Nam.

NHNN phai dU9CcO cau li;Ji

theo hUdng tinh g9n, hi$n di;Ji

khac phl,jc tinh tr~ng qua t$p trung nghi$p vl,j t~i HQi so chinh Theo kinh nghi$m cua cac

nUdc, thietnghT trang thdi gian toi neu NHNN Vi$t Nam van trllC thuQc Chfnh phu thi can nhanh ch6ng t6 chCicI~i h$ thong NHNN theo hUdng phan cap thanh NHNN Trung uong (HQi SOchfnh)

va cac chi nhanh NHNN khu vUc Sap xep I~i chCicnang, nhi$m Vl.J cua cac vl,j, cl,jc theo dung quy d!nh, tranh stf chong cheo, giam bdt nhCf'ngcong vi$c stf vl,j, nang cao chat IU9ng cua cac cong tac nghi$p Vl,j

- Khong ngCtngnang cao nang Cong Clj nghif?p Vlj thi trudng Il/C qUEm1'1,elieu hanh cuaNHNN

Lai suat nghi$p Vl,j thi trudng quan Iy Nha nUdc tang dan chuc

mo nhin chung dU9cNHNN dieu nang NHTU H~n che nhi$m vu tiet linh ho~t song doi khi NHNN cua NHNN vdi vai tro m(>t Be)

van phaiapdl,jng lai suat chi d~o trong Chfnh phu va BQ chu quan trong cac phien giaodich Moi de NHNN t$p trung thtfc hi$n vai quan h$ lai suat nghi$p vl.J thi tro NHTU cua dat nUdc

trudng mo cOngnhu cac lai suat - Nang cao eJia vi phap 1'1cua

cua NHNN n6i chung vdi lai suat NHNN

thi trudng can chua thtfc stf gan Vi the d('>cI$p tuong doi cua

Ho~t dQng nghi$p vl,j thi cac nUdc tren the gidi Stf ton t9i trudn g mo van can mot so~at cua NHNN Viet Nam Vdi tu cach

Vi$c tai cap van cua NHNN can mang tlnh ap d~t Doi tU9ng chu yeu la cac NHTM nha nUdc, cac lo~i hinh TCTD khat tiep c$n nguon van nay chUa nhieu

')"v.-LV, '

TfJ)ellfNGAN IJJ.NG

"

:::'J:JI:'r'ENDE

xAv Dl!NGNGAN HANG NHA NVde VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG VONG HII;N DAI

la Celquan cua Chfnh phu da lam

hsln che tfnh chu d<,?ng,linh ho<;!.t

dan tdi slf can thi$p kha sau cua

Chfnh phu VaG ho9t d(mg ngan

hang nhat la trong ITnhVlfCho9ch

dinh va thlfC thi CSTT quoc gia

Thoi gian tdi, NHNN phai Celcau

19ithanh NHTLJ thlfC Slf cua m9t

quoc gia NHNN phai dLf<;1Cgiao

day du quyen ho9ch dinh va thlfC

thi CSTT quoc gia Cel quan lanh

d90 cao nhat cua NHNN phai

dLf<;1Cto chuc theo hinh thuc H(>i

dong thlfc slf la H(>idong quyen

Ilfc chu khong phai la H(>idong tLf

van nhLf hi$n nay

- H?n che si/ can thi~p qua

SEW cJoi vai NHNN cua cac Cel

quan, to chUc trong ho?ch cJinh

va thl/C hi~n CSTT

NHNN can chu d(>ng va chiu

trach nhi$m trLfdC Quoc h(>i,

Chfnh phu ve thlfc hi$n CSTT

CaCCel quan, tochuc khOng can

thi~p qua sau VaGho9t d(>ngcua

NHNN

- Trang cJieuhanh CSTT cua

NHNN n{m chuyen ftj chinh sach

cJaml,1ctieu nhLl hi~n nay sang

chinh sach cJon ml,1c tieu (d6 la

chfnh sach ml,lc tieu 19m phat)

Tren Cel Sd d6, nen nghien cuu

chuyen ml,lc tieu trung gian M2

sang lai suat thi trLfong Muon

v~y, NHNN can phai cai Mn,

hoan thi$n h$ thong thaCnhtoan

lien ngan hang an toan, hi$u qua

va thlfC hi$n vi$c dlf bao 19mphat

thLfong xuyen

- Hoan thi~n cac cong Cl,lcJieu

hanh CSTT:

+ Doi vdi cong cl,l lai suat,

NHNN can phai thiet ke, theo d6i

va chi phoi dl1<;1ccac muc li3i suat

lien ngan hang, tren CelSd d6 xay dl,J'ngdLfc;JCcac muc lfil suat lien

ngan hang d!nh hLfdng, lai suat

"chuan" theo d6 cac ngan hang cho vay Ian nhau Qua d6 tac d(>nglen lai suat toan b(>nen kinh

te.

+ Ve ty gia: Ve lau dai, Vi$t Nam phai ap dl,lng che d(>ty gia tha noi cho' phu hc;Jpvdi xu the h(>i nh~p tai chfnh kinh te khu vlfC va

quoc te TrLfdC mat, van duy tri

che d(>ty gia tha noi c6 dieu tiet nhLfng bien d(>giao d(>ngnen md r(>nghon nCtava khi dlf trCtngo9i t$ quoc gia du Idn, h$ thong ngan hang va thi trLfong tai chfnh du m9nh thi NHNN c6 the xoa bo bien d(> giao d(>ng NhLf v~y, can thi$p trlfc tiep cua NHNN se dLfc;JC xoa bo dan, ty gia S8 sat heln Vdi quan h$ cung cau ngo9i t$ tren thi trLfong

+ Cong cl,l tai cap van: Dieu chlnh lai suat tai cap van va lai suat chiet khau sac cho lai suat tai cap van thlfc slf la lai suat tran

va tai suat chiet khau la lai suat san Md r(>ng doi tLf<;1ngcho vay chiet khau, tai chiet khau toi mQi TCTD, khuyen khfch cac TCTD nam giCtcac I09i giay to c6 gia, dong thoi NHNN md r(>ng cac

giay to c6 gia dLf<;1Cphep eam co heln nCtade thlfC hi$n nghi$p Vl,l tai cap van dLf<;1Cthu~n 1c;Ji. Tang cLfong vai tro ngLfoi cho vay cuoi cung doi vdi nen kinh te va dam bao an toan cho ho9t d(>ng cua

ca h$ thong

+ Cong cl,l nghi$p vl,l thi trLfong md: Tiep Wc hoan thi$n de nghi$p Vl,l th! trLfong md thlfc slf trd thanh cong cl,l thLfong xuyen

va linh ho9t nhat Tung bl1dc tien

tdi thlfC hi$n giao dich tat ca cac ngay trong tuan vol phl1e1ngthuc giao d!ch linh ho9t, phu hc;Jp,so ILf<;1ngthanh vi en dLfc;JCtang cLfongheln.Muon v~y, NHNNcart

tiep tl,lC nghien cuu hoan thi$n cac Cel che, quy che lien quan den nghi$p vl,l thi trLfong md; hoan thi$n cac quy trinh giao

d!ch Md r(>ngcac I09i giay to c6

gia dLfc;JCgiao d!ch, da d9ng hoa cac ky h9n giao dich va tien toi xoa bo lai suat chi d90 trong dieu hanh nghi$p vl,l thi trl10ng md nham nang cao tfnh c9nh tranh tren th! trLfong

Tang cLfong cong tac tuyen truyen de thu hut them thanh vien tham gia thi trLfong Tiep tl,lChoan thi$n h$ thong thong tin va phLfelngphap dlf baode nang cao chat ILf<;1ngdlf bao van kha dl,lng Cac TCTD can quan tam den cac tin hi$u va canh bao cua NHNN tdi th! trLfong tien t$, can tang wong hon nCta chat 1L1C;1ng ho9t d(>ngquan Iy van Tang cLfong trao doi thong tin voi nhau va Vdi NHNN de chu d(>ngtham gia cac nghi$p vl,l thi trLfongtien t$

Tai li~u tham khao

-Lu(Jt NHTU mot s6 nuoc - Ha NQi 1996,

- Boo coo thuong nien tu nom 2000

- 2004,

- Luat NHNN Viet Nom va Luat coc TCTD,

- CSTTva dieu tiet VI mo cuo NHTU

-TS, Le Vinh Donh Nha xuat bon Tai chinh 2005.

- Xoc lap coc dieu kien tien de cuo viec hOQch d!nh va dieu hanh CSTT0 Viet Nom trong tien trinh hoi nhap kinh

te khu vl,lC va qu6c te - Lu(Jn an tien SI kinh te Nguyen Kim Dung - 2004,

- NhQng van de co bon ve tai chinh

- tien te cuo Viet Nom gioi doan

2000-2010 -Tai lieu hQi thoa thong 12/2004

- http://www.sbv.aov.vn.