Đánh giá tác động của CSTT đối với sự phát triển của nền kinh tế giai đoạn hiện nay

Chính sách tiền tệ là chính sách kinh tế vĩ mô mà trong đó Ngân hàng Nhà nước NHNN sử dụng các công cụ của mình để điều tiết và kiểm soát khối lượng tiền trong lưu thông nhằm đảm bảo sự

BÀI TẬP PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH:

Đề bài:

Câu1: Chính sách tiền tệ: Mục tiêu; nội dung; giải pháp hoàn thiện

Câu 2: Đánh giá tác động của CSTT đối với sự phát triển của nền kinh tế giai đoạn hiện nay

NHÓM 10:

1 – Đinh Thị Tươi

2 – Lê Việt Tú

3 – Đặng Huy Tùng

4 – Lê Thanh Xuân

5 – Hoàng Hải Yến

6 – Hoàng Thị Kim Yến

7 – Hoàng Thị Nguyệt Minh

Câu I: Chính sách tiền tệ: Mục tiêu; nội dung; giải pháp hoàn thiện

***

I – Khái niệm và mục tiêu

Để có thể theo đuổi mục tiêu kinh tế trong từng thời kỳ, Chính phủ luôn thực thi chính sách tài chính với hai chính sách cơ bản và quan trọng là chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa trong đó chính sách tiền tệ luôn được coi là trung tâm

Chính sách tiền tệ là chính sách kinh tế vĩ mô mà trong đó Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sử dụng các công cụ của mình để điều tiết và kiểm soát khối lượng tiền trong lưu thông nhằm đảm bảo sự ổn định về giá trị tiền tệ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo công ăn việc làm

Các công cụ mà Ngân hàng Nhà nước sử dụng để có thể quản lý, điều tiết CSTT bao gồm: tái cấp vốn, lãi suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ bắt buộc, nghiệp vụ thị trường mở và các công cụ, biện pháp khác theo quy định của Chính phủ Cùng với chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ bằng các công cụ của mình dưới sự điều tiết của NHNN làm thay đổi lượng tiền cung ứng cho nền kinh tế, từ đó tác động đến lãi suất => Đầu tư => Tăng trưởng => Lạm phát… => Mục tiêu kỳ vọng của Chính phủ đối với nền kinh tế trong từng thời kỳ

Thời kỳ 1997 – 2010 theo quy định tại điều 1 - luật Ngân hàng Nhà nước 12/1997 quy

định và nêu rõ quan điểm, mục tiêu của CSTT : “ổn định giá trị đồng tiền, kiềm chế lạm

phát, góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống xã hội.” Có thể thấy CSTT nổi bật trong thời kỳ này là CSTT đa mục tiêu

Cùng với mục tiêu phát triển đi đôi với ổn định kinh tế tại Nghị quyết Hội nghị TƯ 3 (khóa XI) đã xác định giai đoạn 2011 – 2015 ưu tiên hàng đầu của kinh tế Việt Nam là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội đi đôi với đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế Từ đó đưa ra mục tiêu cụ thể của CSTT trong giai đoạn này

là: “Chính sách tiền tệ quốc gia là các quyết định về tiền tệ ở tầm quốc gia của cơ quan nhà

nước có thẩm quyền, bao gồm quyết định mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền biểu hiện bằng

chỉ tiêu lạm phát, quyết định sử dụng các công cụ và biện pháp để thực hiện mục tiêu đề ra.” (Theo khoản 1 điều 3 Luật số 46/2010/QH12 quy định về luật Ngân hàng Nhà Nước

Việt Nam quy định) Đây là một sự đổi mới, hoàn thiện theo hướng CSTT đơn mục tiêu, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế

Như vậy có thể thấy, mục tiêu cơ bản nhất của CSTT là ổn định giá trị đồng tiền và

góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô khác (ổn định lạm phát; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế…) bằng các công cụ đặc trưng dưới sự điều tiết của Ngân hàng Nhà nước Từ mục tiêu cơ bản này sẽ được cụ thể hóa thành các mục tiêu chi tiết khác: tạo công ăn việc làm,

thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an ninh quốc phòng, nâng cao đời sống xã hội….sao cho phù hợp với mục tiêu kinh tế trong từng giai đoạn khác nhau

II – Nội dung của Chính sách tiền tệ

CSTT bao gồm 2 nội dung chính

1 – Xây dựng hệ thống các mục tiêu của CSTT

2 – Sử dụng các công cụ của CSTT nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

Sau đây nhóm xin trình bầy về nội dung cụ thể của CSTT

1 - Xây dựng hệ thống các mục tiêu của CSTT

Như đã nói tại mục I, mục tiêu của CSTT là ổn định giá trị đồng tiền biểu hiện bằng chỉ tiêu lạm phát Từ mục tiêu cơ bản này sẽ cụ thể hóa thành các mục tiêu chi tiết hơn, phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế trong từng thời kỳ => NHNN sẽ đưa ra chính sách tiền

tệ cụ thể cho từng giai đoạn:

- CSTT mở rộng: cung ứng thêm tiền, khuyến khích đầu tư, mở rộng sản xuất… => Chống suy thoái CSTT mở rộng thường được áp dụng trong ngắn hạn, khi mà áp lực về tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp

- CSTT thắt chắt: giảm cung ứng tiền nhằm hạn chế đầu tư, kìm hãm sự phát triển quá nóng của nền kinh tế …=> Kiềm chế lạm phát Do lạm phát cao có tác động xấu đến các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, trong khi đó nguyên nhân lạm phát lại xuất phát từ tiền tệ Chính vì vậy ở nhiều nước kiềm chế lạm phát, ổn định gía cả là mục tiêu hàng đầu và dài hạn của chính sách tiền tệ Và chính sách tác động hiệu quả để kiềm chế lạm phát là CSTT thắt chặt Không chỉ trong dài hạn, ngay cả trong ngắn hạn khi nền kinh tế phát triển quá nóng NHNN cũng sẽ sử dụng CSTT thắt chặt

Nói chung, tùy mục tiêu kinh tế trong từng thời kỳ mà NHNN sử dụng CSTT thắt chặt hay mở rộng Để có thể thực hiện các CSTT này, NHNN sẽ sử dụng và triển khai các công

cụ để thi hành CSTT Đây là nội dung thứ 2 trong CSTT và sẽ được nhóm trình bày trong mục 2 dưới đây

2 - Sử dụng các công cụ của CSTT nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

Để có thể thực thi CSTT; NHNN sử dụng các công cụ: Nghiệp vụ thị trường mở; Chính sách tái chiết khấu; Dự trữ bắt buộc và một số các công cụ khác

2.1.1 Chính sách tái chiết khấu:

Ngân hàng Nhà nước sử dụng lãi suất tái chiết khấu Lãi suất tái chiết khấu là LS mà NHNN đánh vào các khoản tiền cho NHTM vay để đáp ứng nhu cầu tiền mặt ngắn hạn hoặc

bất thường của các Ngân hàng này Thông qua lãi suất Tái chiết khấu Ngân hàng Nhà nước điều tiết dòng tiền ra của Ngân hàng TM từ đó điều tiết lượng tiền trong lưu thông => Điều tiết cung tiền (MS) trong nền kinh tế

+ Khi lãi suất tái chiết khấu bằng hoặc thấp hơn lãi suất thị trường thì NHTM sẽ tiếp tục cho vay cho đến khi tỷ lệ dự trữ tiền mặt giảm đến mức tối thiểu cho phép vì nếu thiếu tiền mặt họ có thể vay từ Ngân hàng Nhà nước mà không phải chịu bất kỳ thiệt hại nào => NHTM giảm lượng tiền dự trữ => Số nhân tiền tăng (m) => Gia tăng cung tiền (MS)

+ Khi lãi suất tái chiết khấu cao hơn lãi suất thị trường, NHTM không thể để tỷ lệ dự trữ tiền mặt của mình giảm đến mức tối thiểu thậm chí phải dự trữ thêm tiền mặt để tránh phải vay từ Ngân hàng NN với lãi suất cao hơn lãi suất thị trường khi phát sinh nhu cầu tiền mặt bất thường từ phía khách hàng => NHNN buộc các NHTM phải tăng lượng dự trữ tiền mặt

=> số nhân tiền tệ giảm xuống (m giảm) => Giảm cung tiền (MS giảm)

Công cụ lãi suất tái chiết khấu chỉ phát huy tác dụng khi mà các tổ chức tín dụng có nhu cầu vay vốn tại Ngân hàng Nhà nước

Trong năm 2011 khi lạm phát tăng cao, CP đã sử dụng CSTT – công cụ lãi suất chiết khấu và lãi suất tái cấp vốn để kiểm soát lạm phát Cụ thể Lãi suất chiết khấu đã được tăng

từ 7%/năm lên 12%/năm trong quý I, lên mức 13%/năm trong quý II và quý III Còn lãi suất tái cấp vốn được điều chỉnh tăng từ 9%/năm trong quý I lên 15% vào quý IV Với việc tăng lãi suất chiết khấu và tái chiết khấu, các NHTM rất cẩn trọng trong việc cho vay Từ đó làm giảm lượng cung tiền trên thị trường => góp phần kiểm soát lạm phát

2.2.2 Dự trữ bắt buộc

Là số tiền mà các NHTM bắt buộc phải duy trì trên một tài khoản gửi ở Ngân hàng Nhà nước Sự tăng lên hay giảm xuống của dự trữ bắt buộc tác động đến cơ chế tạo tiền (m)

và lãi suất cho vay của các ngân hàng TM Từ đó tác động lên MS

Ưu điểm: Đây là công cụ có ảnh hưởng rất mạnh đến MS Chỉ cần một sự thay đổi nhỏ

của dự trữ bắt buộc (R) sẽ dẫn đến thay đổi đáng kể khối lượng tiền cung ứng

Nhược điểm: Mặc dù có tác dụng mạnh trong việc tác động lên MS tuy nhiên khi sử

dụng công cụ này có một số nhược điểm như sau:

Đối với các ngân hàng có lượng dự trữ quá thấp, khi NHNN yêu cầu gia tăng lượng dự trữ bắt buộc => các ngân hàng này không xoay xở kịp thời hoặc phải dùng những biện pháp

có chi phí cao để có thể huy động được đủ lượng dữ trữ bắt buộc (như tăng lãi suất huy động tiền gửi cao hơn mặt bằng lãi suất chung…) => các NHTM có năng lực yếu kém đối mặt với nguy cơ mất khả năng thanh khoản => tác động đến toàn bộ hệ thống ngân hàng Thêm vào đó việc thay đổi thường xuyên tỷ lệ dự trữ bắt buộc khiến cho các NH rơi vào

tình trạng bất ổn trong việc quản lý thanh khoản, làm gia tăng chi phí => ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh

2.2.3 Nghiệp vụ thị trường mở

Để có thể tác động, điều tiết MS; NHNN sử dụng nghiệp vụ thị trường mở Nghiệp vụ thị trường mở là nghiệp vụ theo đó NHNN mua và bán các chứng khoán có giá (chủ yếu là tín phiếu kho bạc) trên thị trường Có thể nói, nghiệp vụ thị trường mở là công cụ CSTT quan trọng nhất trong số các công cụ của CSTT vì nghiệp vụ này là nhân tố làm thay đổi lãi suất và tiền cơ sở; tác động gián tiếp thông qua lãi suất LNH và tiền cơ sở đến cung tiền và lãi suất thị trường

Ưu điểm: Nghiệp vụ thị trường mở được tiến hành theo chủ ý của NHNN nên NHNN

hoàn toàn kiểm soát được khối lượng chứng khoán có giá mà không chịu ảnh hưởng của bất

kỳ nhân tố nào Đồng thời đây cũng là công cụ chính xác, linh hoạt, ít tốn kém về thời gian

và chi phí

Nhược điểm: Việc thực hiện công cụ này một cách hiệu quả yêu cầu và đòi hỏi một thị

trường tài chính thứ cấp và thị trường tiền tệ phát triển Mà đây là vấn đề khá nổi cộm của thị trường tài chính thứ cấp và thị trường tiền tệ ở Việt Nam hiện nay, vì các thị trường này vẫn còn khá mới mẻ và chưa thực sự phát triển

Ngoài các công cụ cơ bản trên, hiện nay NHNN còn áp dụng một số các công cụ như:

- Quản lý về lãi suất của các NHTM: Theo đó NHNN đưa ra khung lãi suất bao gồm lãi suất cơ bản LSCB là một công cụ để NHNN thực hiện CSTT trong ngắn hạn Theo Luật Ngân hàng Nhà nước, Lãi suất cơ bản chỉ áp dụng cho VNĐ, do NHNN công bố, làm cơ sở cho các tổ chức tín dụng ấn định lãi suất kinh doanh LSCB được xác định dựa trên cơ sở lãi suất thị trường liên ngân hàng, lãi suất nghiệp vụ thị trường mở của NHNN; lãi suất huy động đầu vào của các tổ chức tín dụng và xu hướng biến động cung – cầu vốn Theo luật dân sự VN năm 2005 quy định lãi suất cho vay của các Ngân hàng, TCTD không được vượt quá 150% lãi suất cơ bản Từ đó với việc đưa ra LSCB, NHNN sẽ kiểm soát lãi suất cho vay trên thị trường => Từ đó góp phần điều tiết lượng MS trên thị trường

Lãi suất cơ bản theo quy định của NHNN Việt Nam hiện nay là 9%/năm Theo đó lãi suất cho vay tối đa của các TCTD; NHTM là 13,5%/năm

- Ấn định hạn mức tín dụng: Đây là công cụ trực tiếp, mang tính hành chính của NHNN đối với các tổ chức tín dụng Theo đó Ấn định hạn mức tín dụng là quy định mức dư nợ tối

đa mà NHNN buộc các NHTM; TCTD phải chấp hành khi cấp tín dụng cho nền kinh tế

- Tỷ giá hối đoái: Tỷ giá hối đoái là tương quan sức mua giữa đồng nội tệ và đồng ngoại

tệ Nó vừa phản ánh sức mua của đồng nội tệ, vừa là biểu hiện quan hệ cung cầu ngoại hối

Tỷ giá hối đoái là công cụ, đòn bẩy điều tiết cung cầu ngoại tệ, tác động mạnh đến xuất nhập khẩu và hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước Chính sách tỷ giá tác động một cách nhạy bén đến tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu hàng hóa, tình trạng tài chính, tiền tệ, cán cân thanh toán quốc tế, thu hút vốn đầu tư, dự trữ của đất nước Về thực chất tỷ giá hối đoái không phải là công cụ của chính sách tiền tệ vì tỷ giá hối đoái không làm thay đổi lượng tiền trong lưu thông Tuy nhiên ở nhiều nước, đặc biệt là các nước có nền kinh tế

đang chuyển đổi coi tỷ giá là công cụ hỗ trợ quan trọng cho CSTT

3 - Các giải pháp để hoàn thiện Nội dung của Chính sách tiền tệ

Trong quá trình vận hành và ứng dụng CSTT để đáp ứng mục tiêu của từng giai đoạn kinh tế cụ thể, CSTT đã có rất nhiều ưu điểm và nhược điểm Vì vậy để hoàn thiện nội dung của CSTT, nhóm 10 đưa ra một số các giải pháp cụ thể như sau:

3.1 Giải pháp tạo môi trường, điều kiện thuận lợi

3.1.1 Các giải pháp chung

- Thị trường liên ngân hàng và thị trường tiền tệ cần phải được củng cố và phát triển theo hướng cơ cấu lại hệ thống NH, minh bạch hóa các thông tin, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh sôi động để có thể phát huy có hiệu quả ở mức tối đa của CSTT

- Hoàn thiện hành lang pháp lý về hệ thống ngân hàng, tài chính để có cơ chế thực thi CSTT nói chung và các công cụ CSTT được minh bạch và có hiệu quả Việc thực thi CSTT

3.1.2 Nâng cao vai trò và trách nhiệm của NHNN

- NHNN là đơn vị chủ quản cũng như điều hành vận hành CSTT vì vậy bản thân NHNN cũng phải không ngừng nâng cao năng lực, chuyên môn để có thể có những quyết định và vận hành CSTT một cách hiệu quả

- Ngoài ra cần phải nâng cao tính độc lập, trách nhiệm cho NHNN sao cho phù hợp với mức độ hội nhập tài chính thế giới và phù hợp với thể chế chính trị tại Việt Nam Hiện nay CSTT do NHNN thực hiện tuy nhiên để có thể vận hành CS có sự tham gia của rất nhiều bộ ban ngành vì vậy CSTT còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình đi vào thực tiễn Theo đó cần sửa đổi, bổ sung luật NHNN theo hướng trao thêm chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cho NHNN trong việc xây dựng CSTT, chủ động trong việc xắp xếp cơ cấu tổ chức nhân sự; hiện đại hóa công nghệ trong việc quản lý tổng hợp, thống kê, phân tích, dự báo… trong việc phục vụ điều hành CSTT Và NHNN phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trước Quốc Hội hoặc Chính Phủ

3.1.3 Việc hoạch định CSTT và các công cụ của chính sách cần đặt trong một chỉnh thể thống nhất có sự linh hoạt của thị trường

Để CSTT thực sự có hiệu quả cần phải đặt nó trong tổng thể với các CS kinh tế khác, đặc biệt là chính sách tài khoá Đây là 2 chính sách cơ bản trong CSTC, bổ sung và hỗ trợ cho nhau

Một ví dụ điển hình là từ năm 2006 – 2008 khi mà dòng vốn nước ngoài ồ ạt chảy vào Việt Nam (năm 2006 VN thực hiện gia nhập WTO) Nếu không kiểm soát tốt dòng vốn chảy vào này sẽ gây ra lạm phát cao Do đó CSTT thời kỳ này là CSTT với mục tiêu cụ thể

là chống lạm phát CP đã đưa ra các quy định trong việc kiểm soát lượng vốn chảy vào Việt Nam: đánh thuế hoặc kỹ quỹ đối vơi dòng vốn ngắn hạn Tất nhiên chính sách này sẽ chỉ có hiệu lực trong một thời gian ngắn, phù hợp với tình hình nguồn vốn Hiện nay, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam và thế giới sụt giảm thì việc điều hành CSTT trong quan hệ với chính sách tài chính… nhằm mục tiêu góp phần ngăn chặn nguy cơ sụt giảm nền kinh tế trong nước nhưng đồng thời kiểm soát được lạm phát

3.2 Giải pháp về việc hoàn thiện các công cụ của CSTT

Để CSTT thực sự phát huy tác dụng trong việc điều tiết nền kinh tế vĩ mô, một trong những giải pháp quan trọng đó chính là hoàn thiện, nâng cao hiệu quả của các công cụ CSTT làm sao cho các công cụ này có thể hỗ trợ, phối hợp thúc đẩy lẫn nhau, tránh tình trạng triệt tiêu hiệu quả cụ thể của nhau Cụ thể:

- Đối với công cụ hạn mức tín dụng:

Đây không phải là công cụ thường xuyên được sử dụng trong CSTT tuy nhiên NHNN cũng luôn phải theo dõi tổng số dư nợ của các NHTM ở từng giai đoạn cụ thể Tránh để trường hợp mức dư nợ quá lớn so với quy mô hoạt động của ngân hàng, giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu

- Đối với công cụ lãi suất:

Việc điều chỉnh lãi suất (tiền vay, tiền gửi) cần phải linh hoạt, theo sát thị trường trên nguyên tắc đảm bảo lợi ích người gửi tiền, tổ chức tín dụng và người vay tiền; tạo điều kiện tập trung tối đa các nguồn vốn để tài trợ cho phát triển kinh tế

Việc căn cứ điều chỉnh lãi suất một cách phù hợp phải căn cứ vào các nhân tố cơ bản như: sự biến động của quan hệ cung cầu; vốn đầu tư; mức độ lạm phát; diễn biến lãi suất trên thị trường; kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp…

- Đối với công cụ dự trữ bắt buộc:

Điều hành công cụ dự trữ bắt buộc cần phải chủ động, linh hoạt theo diễn biến của thị trường nhằm kiểm soát tiền tệ Mặt khác tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng sử dụng vốn khả dụng linh hoạt và hiệu quả

Trong điều kiện kiềm chế lạm phát (sử dụng CSTT thắt chặt) như trong năm 2007 –

2008 NHNN tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các tổ chức tín dụng từ 5% lên 10% và lên 11% là phù hợp Tuy nhiên nếu tỷ lệ dữ trự trên tiếp tục tăng cao sẽ tạo hiệu ứng ngược, các

tổ chức tín dụng sẽ gặp khĩ khăn trong hoạt động kinh doanh do chủ yếu tích trữ vốn để đáp ứng theo yêu cầu tỷ lệ dự trữ bắt buộc của NHNH Thêm vào đĩ, khi thực hiện tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc => nên tăng từ từ để các tổ chức tín dụng cĩ tư tưởng, kế hoạch cho việc chuẩn

bị nguồn vốn đảm bảo tỷ lệ dự trữ bắt buộc theo quy định Khơng nên thay đổi tỷ lệ dự trữ bắt buộc quá nhanh => Gây ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh của các TCTD

- Đối với nghiệp vụ trên thị trường mở:

Như tại mục 3.1 để các cơng cụ trên thị trường mở sự cĩ hiệu quả thì cần phải xây dựng một thị trường giao dịch đồng bộ về cách thức hoạt động, thống nhất về các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh Đặc biệt, cùng với xu thế phát triển kinh tế như hiện nay cần mở rộng quy mơ hoạt động của thị trường mở bằng cách: kết nạp thêm thành viên tham gia trên thị trường mở; đa dạng hĩa hàng hĩa giao dịch trên thị trường mở nhằm đáp ứng thanh khoản cho các tổ chức tín dụng; nâng cao vai trị điều tiết hướng dẫn của NHNN trên thị trường Tạo các điều kiện và thúc đẩy sự phát triển của thị trường liên ngân hàng; thị trường đầu tháa tín phiếu kho bạc và thúc đẩy sự phát triển của thị trường mua bán lại giấy

tờ cĩ giá giữa các tổ chức tín dụng với nhau và giữa các tổ chức tín dụng với khách hàng

Sự phát triển của thị trường sẽ là kênh dẫn cĩ hiệu quả trong cơ chế truyền tải các tác động của chính sách tiền tệ trong nền kinh tế

- Đối với chính sách tỷ giá hối đối:

Điều hành chính sách tỷ giá hối đối linh hoạt trên thị trường; phù hợp với lãi suất cĩ

sự kiểm sốt của Nhà nước nhằm đảm bảo các cân đối vĩ mơ Một số các biện pháp như: kiểm sốt xuất nhập khẩu (tăng hoặc giảm thuế xuất nhập khẩu); khuyến khích đầu tư nước ngồi vào VN (cĩ các chính sách ưu đãi với nhà đầu tư nước ngồi; nới lỏng luật đầu tư….); tạo điều kiện quản lý và thu hút nguồn ngoại tệ vào hệ thống ngân hàng; Nâng cao quỹ trữ ngoại tệ của Nhà nước Đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến cho các doanh nghiệp áp dụng các cơng cụ phịng ngừa, bảo hiểm rủi ro tỷ giá

Câu II – Đánh giá tác động của CSTT đối với sự phát triển của nền kinh tế giai đoạn hiện nay

***

2.1 Mục tiêu của CSTT:

Từ năm 2008 - 2010 với mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế, NHNN đã thực thi CSTT nới lỏng; cùng với các vấn đề nội tại của nền kinh tế từ trước đó là nguyên nhân chính dẫn tới sự gia tăng lạm phát từ năm 2011 Thêm vào đó, cũng từ năm 2011, nền kinh tế thế giới lâm vào trạng thái khủng hoảng, giá cả các mặt hàng tăng cao, sản xuất trì trệ và đình đốn Khủng hoảng kinh tế đã ảnh hưởng và tác động to lớn đến nền kinh tế Việt Nam Tất cả những nguyên nhân trên đã đưa nền kinh tế Việt Nam bước vào một giai đoạn vô cùng khó khăn và đối mặt với nhiều thách thức to lớn

Như đã nêu tại câu 1, mục tiêu của CSTT là mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền biểu

hiện bằng chỉ tiêu lạm phát vì vậy Nhóm 10 sẽ đi sâu vào diễn biến kinh tế qua các năm và

tác động của CSTT đối với mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền biểu hiện bằng chỉ tiêu lạm

phát.

Theo kết quả thống kê, chỉ số lạm phát Việt Nam qua các năm như sau:

Nhìn vào biểu trên có thể thấy chỉ số lạm phát của Việt Nam tăng cao trong các năm

2008 và 2011 Trong năm 2008, chỉ số lạm phát đã lên đến 19,9% Nguyên nhân là do sự phát triển và bùng nổ kinh tế quá mức từ các năm 2006 và 2007 Đặc biệt là giai đoạn 2006 khi Việt Nam gia nhập WTO Để có thể kiềm chế lạm phát trong năm 2008 Chính phủ đã đưa ra CSTT thắt chặt kết hợp với CSTK được thể hiện qua 08 gói giải pháp nhằm hạn chế

sự gia tăng của lạm phát Và kết quả lạm phát trong năm 2009 đã giảm xuống chỉ còn 6,5%

và tăng nhẹ lên mức 11,8% trong năm 2010 Tuy nhiên trong năm 2011 đã chứng kiến sự tăng lên một cách nhanh chóng của lạm phát Nguyên nhân gây nên lạm phát trong năm

2011 có nhiều nguyên nhân:

- Nguyên nhân do mở rộng cung tiền quá mức và tăng trưởng tín dụng quá nóng trong các năm trước Theo Tổng cục thống kê tính trung bình trong giai đoạn từ năm 2004 – 2010 Cung tiền M2 và tín dụng tăng khoảng 31,17%/năm và 35,17%; như vậy có thể thấy trong giai đoạn này tăng trưởng cung tiền M2 và tăng trưởng tín dụng là quá cao Đây là nguyên nhân tiềm tàng dẫn đến các cơ chế chính sách ổn định kinh tế vĩ mô và lạm phát

- Công tác dự báo kinh tế vĩ mô còn chưa chính xác dẫn tới việc ban hành và thi hành các chính sách còn chậm chạp và chưa kịp thời

- Từ sự tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2011, giá cả các mặt hàng tăng cao: giá dầu thô; giá nguyên vật liệu…

Chứng kiến sự gia tăng liên tục của lạm phát (trong 4 tháng đầu năm 2011 lạm phát đã tăng lên thêm 3,32% do sức ép tỷ giá, giá cả hàng hóa năng lượng và cung tiền), đẩy mức giá lên cao, nền kinh tế gặp nhiều khó khăn Đứng trước nguy cơ gia tăng của lạm phát,

mục tiêu chính và chủ yếu của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn này là kiềm chế lạm phát Mục tiêu này được duy trì từ năm 2011 – hiện tại

2.2 Các nội dung của CSTT

Năm 2011

Ngày 24/02/2011 Chính phủ ban hành nghị quyết số 11/NQ – CP về việc kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế; ban hành chỉ thị 01/CT-NHNN triển khai thực hiện nghị quyết số 11

Theo nội dung NQ số 11/NQ – CP, Chính phủ đưa ra các biện pháp để điều hành và kiềm chế lạm phát như sau (xét CSTT):

Thực hiện CSTT chặt chẽ và thận trọng:

- Thực hiện CSTT chặt chẽ, thận trọng, phối hợp hài hòa giữa CSTT và CSTK để kiềm chế lạm phát; điều hành và kiểm soát để bảo đảm tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2011 dưới 20%; tổng phương tiện thanh toán khoảng 15 – 16%; Ưu tiên vốn tín dụng phục vụ phát triển SXKD, nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ

và vừa, giảm tốc độ cho và tỷ trọng cho vay vốn tín dụng của khu vực phi sản xuất nhất là lĩnh vực bất động sản, chứng khoán

Điều hành chủ động, linh hoạt, hiệu quả các công cụ CSTT nhất là các loại lãi suất và lượng tiền cung ứng để bảo đảm kiềm chế lạm phát

- Điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối linh hoạt (phù hợp với thị trường) Tăng cường quản lý ngoại hối thực hiện các biện pháp để các tổ chức cá nhân, trước là các Tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước bán ngoại tệ cho Ngân hàng khi có nguồn thu và được mua khi có nhu cầu hợp lý, đảm bảo thanh khoản ngoại tệ, bình ổn tỷ giá, đáp ứng yêu cầu

ổn định, phát triển sản xuất kinh doanh và tăng dự trữ ngoại hối

- Kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh vàng