Tín dụng ngân hàng đối với khu vực kinh tế tư nhân .pdf

Tín dụng ngân hàng đối với khu vực kinh tế tư nhân .pdf

i -.,

tang lop xa hQi mOi- do la doanh nhan - la nhling ngLtoi kha nang dQng

Quan tri$t sau sik quan diem Ngh! quyet B9i hQi IX cua Bang, HQi ngh! Ian thv Nam Ban Chap hanh Trung LtdngBang khoa IX da

co Ngh! quyet 05-NQ/TW "Ve tiep tyc doi moi Cd che, chinh sach, khuyen khich va t90 dieu ki$n phat trien kinh te tLt nhan" Tren Cd sa danh gia tinh hinh, Ngh! quyet da xac d!nh phLtdnghLtong,giai phap nhamt90 dieu ki$n thu$n l<Ji,ho tr9, khuyen khich toi da sl/ phat trien kinh te tLt nhan a trong nhlrng nganh, ITnhvl/c ma phap lu$t kh6ng

hi$u qua quan Iy nha nLtOcdoi voi ho9t dQngcua KTTN,dam bao d!nh hLtongxa hQi chu nghTacua nen kinh te, nham dap Ltngtot hdn cac yeu cau cua qua trinh hQinh$p kinh

te quoc te va sl/ phat trien kinh te

-xa hQicua dat nLtOc

nh$n thvc chung hi$n nay

la mQt nhom cac thanh

phan kinh te, bao gom cac cd sa

san xuat, cac hQn6ngdan ca the

va tieu chu, cac hQ san xuat kinh

th!; cac doanh nghi$p tLtnhan (bao

gom cac doanhnghi$ptLtnhan,cac

cong ty trach nhi$m hlru h9n va cac

cong ty co phan cua KTTN).KTTN

dl/a tren sa hlrUtLtnhan ve tLtli$u

san xuat, la bQph$n h9Pthanh hU'u

Cd quan tr9ng cua nen kinh te dat

nLtocva ngay cang to ra sl/ nang

dQngcOngnhLttfnh hi$u qua cua no

trong nen kinh te th! trLtong Nen

kinh te nLtOcta tuy da chuyen sang

ho9t dQng theo Cd che th! trLtong

dLt<Jchdn 17 nam, song van can

trong tinh tr9ng thap kem, trong do

KTTN cOngcan nhieu kho khan, 19c

h$u va phat trien ch$m la tat yeu

Ngh! quyet B9i hQi Bang IX

kh~ng d!nh: "Kinh te ca the, tieu

khich phat trien rQngrai khong h9n

che ve quy m6 ho9t dQng trong

nhlrng nganh, nghe, ITnhvl/c san

xuat, kinh doanh co l<Jicho quoc ke

dan sinh" KTTN co nhlrng Ltuthe

chu yeu, trLtOchet la ho9t dQnggan

voi l<Jiich thiet than cua ngLtoichu,

nen tfnh hi$u qua va sVcc9nh tranh

quymo va ky thu$t.Thl/cte la sauI;

17 nam thl/Chi$n dLtOngloi doi moi

cua Bang tLt sau B9i hQiVI Bang

CQng san Vi$t Nam cho den nay,

khu vLtc KTTN co bLtOcphat trien

m9nhmeva daco nhlrngdonggapII

tfch cl/c VaGphat trien kinh te - xa

hQicua dat nLtOc.MQtla, huy dQng

PGS.,TS Nguy~o Oloh Tt1 *

dan CLtVaGphat trien san xuat, kinh

doanh Hai la, t90 ra d9i da so cong

dQng bao dam doi song va do do gap phan dang ke cho vi$c on d!nh

xa hQiva tang trLtongcua GDP.Vai tro nay cang co y nghTaquan tr9ng hdn trong dieu ki$n nLtOcta khi ma kha nangthu hut lac dQngcua khu vl/c kinh te Nha nLtOccan h9n che

Ba la, gap phan duy tri va phat

trien cac lang nghe truyen thong, kinh nghi$m san xuat kinh doanh, kinh nghi$mquan Iy da tfch IOyqua nhieu the h$; t90 I$p sl/ can doi va phat trien kinh te gilra cac vung, gap phan tfch cl/c VaGqua trinh chuyend!chCdcau kinhte, dap vng yeu cau sl/ nghi$pcong nghi$p hoa

nong nghi$p va nong th6n Bon la,

gap phan m9nh me VaGthuc dgy sVc c9nh tranh cua nen kinh te

Nam la, khu vl/c hinh thanh mQt

,

I ~ - , "

Caedoanhnghi~p khu V!/C tit nMn dangthu htJtm~tIl/rlTIgl(mlao d~ngcUatoanxii h~i

Anh: M<;mh He

.Tong bien tap TQpchi Ngan hOng

4

1 van dij ti~p c(in v6n ngon

hang cuo khuvllcKTTN

a) Ve kha nang tiep c?n

Trongthai gian qua, cac cong ty

c6 phan, cong ty TNHH, cac doanh

nghi$pvLiava nhokhacngaycang

tang kha nang tiep c$n van cua h$

thong ngan hang Neu nam 1995,

khu v~c kinh te tLt nhan chi mai

hang la 18.198 ti dong; den nam

ti dong, tang 146% so vai nam

1995; trong khi do, tin dl:mg cho

doanh nghi$p Nha nLtac chi tang

73% Den nam 1997, 1998, 1999ti

tn;>ngvan tin dl:mg cho khu v~c

KTTN trong t6ng so van tin dyng

cho cac khu v~c kinh te khoang

nay da len dang k~ (nam 2000:

55,7%; nam 2001: 57,8%; nam

2002: 61,3%; nam 2003: 64,5%)

Tuy nhien, hi$n nay KTTNdang

g~p phai mQtcan tra rat Ian den s~

phattri~n san xuat kinh doanh va la

cac doanh nghi$p thuQc khu v~c

KTTN d6 la tinh tr(,1ngthieu van d~

san xuat va ma rQngsan xuat Quy

mo cua doanh nghi$p hau het la

nho, mQtso ft c6 quy mo vLia,so c6

quy mo~I(jn rat it (theo Ngh! dinh

cua Chfnh phu so 90/2001/ND-CP

ngay23 thang 11nam 2001 thi dinh

nghTadoanh nghi$p nho va vLia la

COSOsan xuat, kinh doanh theo

phap lu$t hi$n hanh, c6 van dang

ky khong qua 10 ty dong ho~c so

lac dQng trung binh hang nam

khong qua 300 ngLtai)

Th~c te nhCtngnam gan day, so'

doanh nghi~p c6 van su dyng dLtai

10 ty dong chiem 94,93%, binh

quan 'von th~c te su dyng mQt

doanh nghi$p la 3,7 ty dong Lao

dQngbinh quan cua doanh nghi$p

tLtnhan la 26 ngLtai.Muc trang b! tai

doanh nghi$p tLt nhan chi c6 34,7 tri$u dong chi tieu hi$u qua cua doanh nghi$p tLt nhan rat thap, ty

so vai lai suat ngan hang, d~c bi$t

la cua khu v~c hQca th~ can thap hClnnCta,chu yeu la gia cong (neu san xuat) ho~c d(,1iIy (neu ban hang) nen lay cong lam lai la chfnh

Dieu nay chCingto kha nang tlch ty

va huy dQng van cua KTTN trong toan xa hQican thap

LLt<;1ng vanWc6 cua cac doanh nghi$p chi dap ung tl1 20% den 30% yeu c8U Cac doanh nghi$p thieu van dan den vi$c h9 khong c6 dieu ki$n dau tLt khoa h9C cong ngh$ hi$n d(,1i.Nhieu nha doanh nghi$p ban dau c6 y d!nh phat tri~n

g~p nhieu kh6 khan lung tung trong vi$c tri~n khai va nhieu khi h9 phai

Dieu d6 giai thfch t(,1isac khu v~c

thLtClngm(,1idich vy, nhCtngnganh nghe doi hoi van ft, thai gian thu hoi van nhanh, thu lai ngay chu chLta

du suc dau tLt VaG nhCtngnganh nghe, ITnhv~c quan tr9ng doi hoi nhieu van, c6 cong ngh$ tien tien

Can vai cac nha san xuat, trong ba hinh thuc t6 chuc kinh doanh (doanh nghi$p tLt nhan, cong ty trach nhi$m hCtuh(,1nva cong ty c6

hClnca Tfnh chat san xuat nho van ton t(,1itrong khu v~c nay

M~c du khu v~c kinh te tLtnhan

nhLtngnhin chung vi$c tiep c$n van tl1 khu v~c ngan hang thLtClngm(,1i quoc doanh van can khong ~ kh6 khan

Cho vay doanh nghi$p ngoai quoc doanh cua cac ngan hang

thLtClng m(,1i quoc doanh t$p trung

chu yeu 02 ngan hang: Nganhang

Cong thLtClngVi$t Nam va Ng~n

nang than Vi$t Nam va gan day la

(nay la Ngan hang Chfnh sach xa hQi),bai cac ngan hang nay c6 chi nhanh xuong t$n dClnv! cap huy$n,

.cap xa Theoso li$u bao cao cua

Ngan hang Nang nghi$p va Phat tri~n nong than Vi$t Nam den cuoi

doanh nghi$p ngoai quoc doanh tang 95,5% so dau nam (ti tr9ng

tang 34% so dau nam (ti tr9ng 63%)

b) NhiJngkh6 khan, vuong mik trang vi~c tiep c?n van ngan hang cua KTTN

T(,1ibao cao ki~m di~m nua nhi$m ky th~c hi$n Ngh! quyet D(,1i hQiDlmg Ian thu IX da neu: "Khu v~c kinh te tLt nhan c6 bLtacphat tri~n vLt<;1tb$c so vai trLtac day,

dQngva cho ngan sach Nha nLtac" Tuy nhien, bao cao cling da de c$p:

"MQt so chfnh sach khuyen khfch phat tri~n cac thanh phan kinh te ngoai quoc doanh ch$m dLta vaG cUQcsong Nha nLtacchLtaquan

tam ho tr<;1dung muc doi vai cac

doanh nghi$p vLiava nho; kinh te tLt nhan va kinh te t$p th~ can kh6 tiep c$n vai nguon van Ltudai cua Nha nLtdc va van tin dyng cua ngan

hang thLtClng m(,1i Nha nLtdc" Thu nhat, ve van de the chap, cam co, bao lanh Theo cac quy drnh hi$n hanh cua Nha nLtacva nganh Ngan hang ve "bao dam tien vay cua cac t6 chuc tin dyng" thi: khi cac doanh nghi$p su dyng tai san d~ the chap, cam co, bao lanh thi rat kh6 khan trong vi$c xu Iy cac thu tyc nhLt:dang ky quyen sa hCtu tai san, kh6 khan trQng vi$c xac dinh gia tr! cua tai san the chap nhat la' tai san the chap la dat, nha

5

Thu hai, da so cac doanh

nghi$p thL1ang khong du dieu ki$n

d~ vay van tin chap t~i ngan hang

nhL1: chL1a c6 tin nhi$m vai ngan

hang trong vi$cSVdl:mgvan vay va

tra n<;j day du, dung h~n (ea goc va

lai), khong it doanh nghi$p ILtadao,

chay i tra n<;j;hi$u qua san xuat kinh

doanh kem, khong ro rang ve so

sach

Thu ba, van con tinh tr~ng hinh

sl,f h6a quan h$giCta ngan hang va

doanh nghi$p, nhieu can b9 tin

dl:mg khong dam cho vay do s<;jlam

trai lu~t Vi$c tl! c\liu trach nhi$m ve

quyet d!nh trong vi$c cho vay, va

vi$c khong m9t to chuc, ca nhan

nao dL1<;jc can thi$p trai phap lu~t

vao quyen tl,f chu trong qua trinh

cho vay va thu hoi n<;jcua to chuc

tin dl,!ng van chL1a dL1<;jcthong

thoang Vi$c cho phep to chuc tin

dl,!ng dL1<;jccho vay theo phL10ng

thuc ma phap lu~t khong cam, phu

h<;jp vai dieu ki$n ho~t d9ng kinh

doanh cua to chuc tin dl,!ng va d~c

di~m cua khach hang, nhL1ngtrong

thl,fC te cac doanh nghi$p van kh6

tiep c~n vai nguon van ngan hang,

m~c du c6 nhCtng doanh nghi$p

kinh doanh tot, d~t doanh so va n9P

thue rat cao nhL1ngcac ngan hang

vankhongdamm~nhd~nchova~

nhat 113 doi vai khoan vay Ian khong

c6 tai san the chap (d~c bi$t 113 sau

vI,! an Minh Phl,!ng - EPCo) Ngoai

ra, con khong it doanh nghi$p ngoai

quoc doanh khac ILtadao, chay i tra

n<;j Trong khi d6, nhCtngm~c cam

ve muc d9 rui ro cua van vay doi vai

KTTN tLt cac ngan hang van con

kha n~ng ne Vi$c w quan hanh

phap coi ngan hang 113ngL1aigay

h~i trong m9t so vI,! an ILta dao

chiem do~t tien vay, ma thl,fC ra

ngan hang cOng 113ngL1ai bi h~i,

trong thai gian qua van d~ I~i tam Iy

n~ng ne doi vaj cac can b9 tin dl,!ng

cua ngan hang.

d,!ng d~ khu v'!c KTTN phat tri~n, phat huy vai tro tich c,!c trong nijn kinh tij nvac ta

Tn/eYc hef, phai xoa bo m~c

eam ve thanh phan kinh te; nghi€m cuu bo cl,!m tLt: "thanh phan kinh te" Cac ddn vi thu9C khu Vl,fC

th~ phai tl,fminh tim giai phap thoat

ra khoi eanh thieu than, d6i ngheo

va thl,fChi$n cac bi$n phapt~o van, dau tL1mo r9ng san xuat - kinh doanh theo hL1angnang cao nang

suat va chat 1L1<;jng.

Tht1' hai, Nha nL1ac can hoan

thi$n cd SOphap Iy d~:

- T~o san ch0i binh d~ng cho m<;>i thanh phan kinh te, t~o cho khu vl!C KTTN (trong d6 c6 cac doanh nghi$p) dL1<;jc binh d~ng trong vi$c tiep c~n van, binh d~ng ve lai suat (trong do c6 L1Udai cho di$n chinh sach xa h9i).

- Xem xet ve chinh sach thue hi$n t~i, c6 th~ ap dl,!ng bi~u thue suat luy tien tLtng phan, doi vai thue thu nh~p doanh nghi$p Mo r9ng di$n L1u dai doi vai cac doanh nghi$p mai thanh I~p; thl!C hi$n chinh sach thue L1Udai trong xuat khau; tiep tl,!c eai cach hanh chinh

ve thue theo hL1ang d0n gian, ro

rang,t~o thu~nl<;jicho cac d0n vi

ngoai quoc doanh

- T~o Cd SOphap Iy d~ khu vl!c KTTN dam bao cac dieu ki$n vay van ngan hang va tren Cd SO d6 ngan hang yen tam cho vay van.

- Tien hanh sap xep I~i d~ cac ddn vi thu9C khu VI!C KTTN, trong d6 c6 cac doanh nghi$p vLtava nho lanh m~nh ve to chuc, ve tai chinh,

du dieu ki$n ve h~ch toan ke toan, thong ke Thl!c hi$n tot vi$c ki~m soat n9i b9, tien tai thl!c hi$n ki~m toan d9c I~p theo d!nh ky qua d6 t~o sl! minh b~ch vai xa h9i va long tin doi vai ngan hang va nha dau tL1.

- C6 bi$n phap giam thi~u toi da tinh tr~ng hinh Sl,f h6a quan h$ tin dl,!ng se 113dieu ki$n d~ cac ngan

hang tang CL1C1ngcho cac doi tL1<;jng

cua KTTN vay van c6 the chap ho~c tin chap.

Tht1'ba, cac ngan hang thL10ng

m~i m9t m~t mo r9ng kinh doanh

den m<;>idoi tL1<;jngthu9C khu VI!C KTTN, d~c bi$t chu tr<;>ngkhu vl!c nong nghi$p va nong thon; vung sau, vung xa, vung d~c bi$t kh6

khan d~ m<;>ingL1C1i,m<;>iddn vi de

tiep c~n vai van ngan hang M~t khac, can c6 chinh sach dao t~o va dao t~o I~i nham c~p nh~t nang cao kien thuc trinh d9 cho can b9, nhan vien D~c bi$t can nang cao trinh d9 tham d!nh cac dl! an san xuat kinh doanh cua doanh nghi$p, tLt d6 lam

Cd SOd~ ngan hang cho vay van c6 hi$u qua.

Tht1' tLl, lam m~mh me hdn cai

cach hanh chfnh theo hL1ang ddn gian h6a thu tl,!Cd~ cac doi tL1<;jng c6 th~ vay van m9t cach nhanh ch6ng, kip thCli tri~n khai cac phL10ngan ho~t d9ng san xuat kinh doanh M~t khac, can tang CL1C1ng cac d!ch vI,!thanh toan, bi!iO lanh, tL1 van cho KTTN.

Tht1' nam, thuc day nhanh vi$c

tri~n khai ho~t d9ng cac quy bao lanh tin dl,!ng cho cac doanh nghi$p vLta va nho.

Tht1'sau, hoan thi$n chinh sach

ke toan, ki~m toan nhL1:xay dtfng chuan ml!c ke toan doanh nghi$p Vi$t Nam theo chuan ml!c quoc te;

bo sung, slta doi d~ hoan thi$n Che d9 ke toan doi vai doanh nghi$p vLta va nho

Vi$c do bo nhCtngvL1angmac giCta ngan hang va KTTN, khai thong the be tac cua tinh tr~ng "ddn

vi thieu van, trong khi ngan hang

khong cho vay dL1<;jc" se 113 m9t yeu

to quan tr<;>ngthuc day KTTN phat tri~n, d6ng g6p nhieu h0n nCtavao cong cU9c CNH - HDH cua dat

nL1ac .

6