Đề xuất phương hướng nghiên cứu cho giai đoạn thực tập tiếp theo

Qua 3 tuần thực tập tổng hợp tại Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững, trực thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, bước đầu em đã làm quen với các công tác và hoạt động của Vi

MỤC LỤC

Lời Mở Đầu

Thời đại hiện nay là thời đại của tri thức khoa học và sự phát triển không ngừng của công nghệ Vì vậy, thử thách đặt ra đối với sinh viên sắp tốt nghiệp ra trường ngày một lớn, đòi hỏi mỗi sinh viên không chỉ có những kiến thức cơ bản về chuyên môn mà cần vận dụng sáng tạo những kiến thức

đã học vào thực tiễn cuộc sống Qua 3 tuần thực tập tổng hợp tại Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững, trực thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, bước đầu em đã làm quen với các công tác và hoạt động của Viện Cùng với sự hướng dẫn nhiệt tình và chu đáo của PGS.TS Hà Huy Thành,Giảng viên hướng dẫn chính Ngô Văn Mỹ và các cán bộ của Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững bước đầu em đã có những kết quả nhất định và xác định được một số phương hướng nghiên cứu trong giai đoạn thực tập chuyên ngành sau này Báo cáo này gồm các phần sau:

Phần 1: Lịch sử ra đời và hình thành Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững

Phần 2: Tìm hiểu về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu

tổ chức của Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững

Phần 3: Báo cáo tổng kết năm 2007 và phương hướng công tác năm 2008

Phần 4: Đề xuất phương hướng nghiên cứu cho giai đoạn thực tập tiếp theo

Phần 1: Lịch sử ra đời và hình thành của Viện Nghiên

cứu Môi trường phát triển bền vững

Viện Nghiên cứu môi trường và phát triển bền vững, trực thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam – tên giao dịch quốc tế là Institute of Environment and Sustainable Development (viết tắt IESD); tiền thân là Trung tâm Nghiên cứu Địa lý nhân văn được Thủ tướng Chính phủ thành lập theo quyết định số 330/TTg ngày 21/06/1994 và được Chủ tịch Viện Khoa học Xã hội Việt Nam

ra quyết định số 171/QĐ/KHXHVN ngày 20/02/2004 đổi tên từ Trung tâm Nghiên cứu Địa lý nhân văn thành Viện Nghiên cứu Môi trường và phát triển bền vững Trụ sở của Viện đóng tại số 1 Liễu Giai, quận Ba Đình, thành phố

Hà Nội

Viện trưởng: PGS.TS Hà Huy Thành

Phó viện trưởng: TS Đào Hoàng Tuấn

Phần 2: Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát

triển bền vững.

1 Vị trí và chức năng

Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững có chức năng nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về môi trường và phát triển bền vững dưới góc độ khoa học xã hội, nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách, xây dựng thể chế phát triển nhanh và bền vững kinh tế, xã hội, môi trường ở Việt Nam; tổ chức tư vấn và đào tạo cán

bộ trình độ trên đại học về phát triển bền vững cho xã hội; cung cấp thông tin

về phát triển bền vững ở Việt Nam cho độc giả trong và ngoài nước

2 Nhiệm vụ và quyền hạn

1 Trình Chủ tịch Viện Khoa học Xã hội Việt Nam chiến lược, quy hoạch, kế hoạch 5 năm và tổ chức thực hiện sau khi đuợc phê duyệt

2 Tổ chức nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về môi trường và phát triển bền vững, cụ thể:

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận và kinh nghiệm quốc tế về môi trường và phát triển bền vững

- Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về môi trường và phát triển bền vững trên phạm vi cả nước, vùng lãnh thổ và các tỉnh

3 Kết hợp nghiên cứu với đào tạo trong lĩnh vực môi trường và phát triển bền vững, thực hiện đào tạo sau đại học theo qui định của phát luật, góp phần phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao theo yêu cầu của Viện Khoa học xã hội Việt Nam và của các cơ quan khác

4 Trao đổi thông tin về môi trường và phát triển bền vững với các cơ quan trong và ngoài nước; Xuất bản các bộ sách công cụ, các kết quả nghiên cứu phục vụ việc nghiên cứu, truyền bá tri thức cơ bản về môi trường và phát triển bền vững ở Việt Nam và thế giới cho công chúng

5 Theo chức năng, tổ chức thẩm định và tham gia thẩm định về mặt khoa học các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội ở các bộ, ngành, địa phương theo sự phân công của Viện Khoa học xã hội Việt Nam

Thực hiện các tư vấn khoa học phù hợp với chức năng nhiệm vụ của

6 Tổ chức hợp tác quốc tế về nghiên cứu và đào tạo theo quy định hiện hành của Viện Khoa học xã hội Việt Nam

7 Quản lý về tổ chức, bộ máy, biên chế, tài sản và kinh phí của Viện theo các qui định, chế độ của nhà nước và của Viện Khoa học xã hội Việt Nam

8 Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Chủ tịch Viện Khoa học xã hội Việt Nam

3 Cơ cấu tổ chức

Trong giai đoạn 2005 – 2010 và tầm nhìn 2020, Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững có các phòng chuyên môn và nghiệp vụ sau:

A Các phòng nghiên cứu khoa học:

1 Phòng Nghiên cứu Lý luận về Môi trường và Phát triển bền vững

2 Phòng Nghiên cứu môi trường và phát triển bền vững Nông thôn

3 Phòng Nghiên cứu môi trường và phát triển bền vững Đô thị và Khu công nghiệp

4 Phòng Nghiên cứu môi truờng và phát triển bền vững Vùng và Địa phương

5 Phòng Bản đồ và Hệ thống thông tin địa lý

6 Trung tâm Tư vấn về Môi trường và Phát triển bền vững

B Các phòng phục vụ nghiên cứu

1 Thư viện

C Các phòng giúp việc Viện trưởng

1 Phòng Quản lý khoa học và đào tạo

2 Phòng Hành chính - Tổng hợp

Sơ đồ:

4 Tạp chí

Tạp chí Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững (tên tiếng Anh: Environment and Sustainable Development Review) là cơ quan ngôn luận của Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững, là diễn đàn khoa học của ngành và của bạn đọc quan tâm đến sự nghiệp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở Việt Nam Tạp chí được tổ chức và hoạt động theo Giấy phép hoạt động Báo chí, Luật Báo chí, các văn bản pháp luật liên quan khác

và Quy chế về tổ chức hoạt động của các Tạp chí thuộc Viện Khoa học xã hôi Việt Nam Tạp chí có phòng Biên tập - Trị sự

5 Hội đồng khoa học

Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững có Hội đồng khoa học làm tư vấn cho Viện trưởng Các thành viên Hội đồng khoa học của Viện

do Viện trưởng quyết định sau khi có sự thoả thuận của Chủ tịch Viện Khoa học Xã hội Việt Nam Hội đồng khoa học của Viện gồm 12 cán bộ là các Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ thuộc các chuyên ngành khác nhau trong và ngoài Viện (10 cán bộ của Viện và 2 cán bộ ngoài Viện)

Phần 3: Báo cáo tổng kết năm 2007 và phương hướng

công tác năm 2008

1 Báo cáo tổng kết năm 2007

1.1 Công tác đào tạo cán bộ

Nhận thức việc đào tạo cán bộ có trình độ chuyên môn đáp ứng nhu cầu phát triển của Viện là việc làm quan trọng và thường xuyên, trong 2 năm

2006 – 2007 lãnh đạo Viện trong điều kiện kinh phí hạn hẹp đã động viên, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ tự nâng cao trình độ của mình dưới nhiều hình thức như tổ chức khá đều kỳ các cuộc báo cáo chuyên

đề về môi trường và phát triển bền vững, tổ chức các cuộc hội thảo lớn, nhỏ khác nhau, cử cán bộ tham gia các lớp đào tạo ngắn ngày do các cơ quan khác

tổ chức như các lớp ngoại ngữ do Viện Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức, cử cán bộ thi và đỗ cao học tại Đại học Quốc gia Hà Nội (trong đó 1 đã bảo vệ luận văn đạt loại giỏi,2 đang theo học), 1 cán bộ thi đỗ và đang theo học cao học Thư viện ở trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

1.2 Công tác Nghiên cứu khoa học:

Như đã nói ở trên, năm 2007 là năm thứ hai, Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững thực hiện phương hướng nghiên cứu cơ bản những vấn đề môi trường và phát triển bền vững bao gồm cả nghiên cứu lý luận và nghiên cứu triển khai được quy định trong Quyết định số 169/QĐ-KHXH và quy chế “ tổ chức và hoạt động” của Viện Nghiên cứu Môi trường

và Phát triển bền vững do Viện trưởng ban hành tại quyết định số 17/QĐ-VNC MT&PTBV

Tiếp tục thực hiện định hướng chung, dài hạn đó, nhiệm vụ trọng tâm đặt ra cho Lãnh đạo viện, Hội đồng khoa học, các cán bộ của Viện là tạo một bước chuyển căn bản trong nghiên cứu cơ bản thể hiện ở chất lượng lý luận,

từng bước triển khai ứng dụng các kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tạo không khí sinh hoạt học thuật sôi nổi có chiều sâu, xây dựng Viện thành tập thể đoàn kết, hỗ trợ giúp đỡ nhau, phấn đấu đưa mọi mặt công tác trước hết và quan trọng nhất là công tác nghiên cứu khoa học của Viện ổn định, phát triển bền vững

Trong năm 2007 Viện đã hoàn thành một số đề tài, dự án, hội thảo khoa học sau đây:

1.2.1 Đề tài cấp Viện

Năm 2007, Viện đã chủ động xây dựng, đề xuất một đề tài cấp Viện tập trung với chủ đề: “Phát triển bền vững theo các mục tiêu thiên nhiên kỷ ở Việt Nam” và đã được Chủ tịch Viện Khoa học Xã hội phê duyệt Sau khi kí hợp đồng giữa Viện trưởng và các chủ nhiệm chuyên đề, các nhóm chuyên đề đã thảo luận và phân công trách nhiệm cho các cá nhân cụ thể và đã có 29 đề tài được nghiệm thu tại hội nghị bao gồm các đề tài sau:

1 Mối quan hệ giữa phát triển sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp (đặc biệt là sự phát triển của các làng nghề) và phát triển bền vững nông thôn (Chủ nhiệm: TS.Trần Ngọc Ngoạn)

2 Mối quan hệ giữa phát triển sản xuất nông nghiệp và vấn đề phát triển bền vững nông thôn: những vấn đề lý luận và thực tiễn ở Việt Nam (Chủ nhiệm: CN Đặng Chút)

3 Sự phối kết hợp 3 yếu tố kinh tế - xã hội và môi trường trong phát triển nông thôn bền vững (Chủ nhiệm: CN Chu Đình Chính)

4 Hệ tiêu chí trong phát triển nông thôn bền vững của các nước phát triển: phân tích những cơ sở của việc xây dựng hệ tiêu chí (Chủ nhiệm: CN Đinh Trọng Thu)

5 Phát triển xã hội nông thôn Việt Nam bền vững

6 Mối quan hệ giữa phát triển môi trương nông thôn và vấn đề phát triển nông thôn bền vững: thực tiễn thế giới và Việt Nam (Chủ nhiệm: CN Nguyễn Song Tùng)

7 Đánh giá hiện trạng và dự báo biến động môi trường môi trường đất

do một số hoạt động kinh tế xã hội tỉnh Thái Nguyên (Chủ nhiệm: CN.Nguyễn Thị Hồng Hạnh)

8 Quản lý,bảo vệ tài nguyên môi trường ở các khu bảo tồn thiên nhiên,

đa dạng sinh học ở Việt Nam (Chủ nhiệm: TS Phan Sĩ Mẫn)

9.Vai trò của hệ thống đô thị trong quá trình phát triển lãnh thổ (Chủ nhiệm: TS.Đào Hoàng Tuấn)

10 Di dân và phát triển bền vững - một số vấn đề phương pháp luận (Chủ nhiệm: TS Vũ Quế Hương)

11 Phát triển đô thị bêng vững: chiến lược phát triển (Chủ nhiệm: KSC Hoàng Văn Kinh)

12 Dân số- việc làm và phát triển bền vững khu đô thị (lấy TP.Hà Nội làm ví dụ) (Chủ nhiệm: TS Nguyễn Bích Hà)

13 Nghèo đói và môi trường trong phát triển bền vững ở vùng núi phía Bắc Việt Nam (Chủ nhiệm: PGS.TS Nguyễn Ngọc Khánh)

14 Kinh nghiệm phát triển bền vững ở Trung Quốc (Chủ nhiệm: ThS Phạm Mạnh Hoà)

15 Định hướng phát triển đô thị vừa và nhỏ khu vực Miền Trung, cải thiện môi trường đô thị (Chủ nhiệm: CN Nguyễn Ngọc Trí)

16 Chuyển đổi cơ cấu cây trồng dưới góc độ môi trường và phát triển bền vững ở vùng đồng bằng ven biển Tây Nam Bộ (với nghiên cứu điển hình tại Cà Mau) (Chủ nhiệm: CN Đặng Đức Phương)

17 Bước đầu nghiên cứu định mục chủ đề tài liệu phát triển bền vững (Chủ nhiệm: ThS Nguyễn Hồng Anh, ThS Lê Thị Nam, Vũ Thị Bích)

18 Phát triển bền vững khu vực Đông Dương và khu vực Đông Nam Á: hiện trạng và kế hoạch hành động (Chủ nhiệm: TS Lưu Bách Dũng)

19 Kinh nghiệm của các nước và bài học cho Việt Nam về phát triển bền vững nông nghiệp – nông thôn (Chủ nhiệm: ThS Nguyễn Kim Dung)

20 Tìm hiểu về mục tiêu phát triển thiên nhiên kỷ dưới góc độ phát triển bền vững ở Việt Nam (2006 – 2007) (Chủ nhiệm: CN Nguyễn Kim Hoa)

21 Xây dựng chương trình quản lý dữ liệu và tính toán các phương trình hồi qui theo phương pháp bình phương bé nhất (Chủ nhiệm: CN Lê Xuân Khôi)

22 Tìm hiểu tình hình sạt lở đất do mưa lũ ở Việt Nam trong năm qua (Chủ nhiệm: CN Cao Thị Kim Thu)

23 Ứng dụng GIS trong nghiên cứu đói nghèo ở Việt Nam (Chủ nhiệm:

TS Đinh Thị Hoàng Uyên, Nghiêm Văn Khoa)

24 Bước đầu tìm hiểu về phát triển đô thị bền vững (Chủ nhiệm: CN Trần Thị Tuyết)

25 Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp sử dụng hiệu quả tài liệu ngoại văn tại thư viện Viện NCMT&PTBV (Chủ nhiệm: Nguyễn Như Quỳnh)

26 Bước đầu tìm hiểu về phát triển đô thị bền vững ( Chủ nhiệm: Phạm Thị Trầm)

27 Thành lập mô hình 3 chiều để quản lý, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường với sự tham gia cộng đồng (Chủ nhiệm: Nguyễn Xuân Hoà)

28 Kinh nghiệm xây dựng chỉ tiêu phát triển bền vững trên thế giới và nghiên cứu trong bối cảnh Việt Nam (Chủ nhiệm: Đồng Thị Minh Hà)

29 Tổng quan về tri thức bản địa và phát triển bền vững (Chủ nhiệm: Ngô Tuấn Ngọc)

1.2.2 Hệ đề tài cấp Bộ

Năm 2007, Viện được ký duyệt thực hiện 2 đề tài cấp Bộ:

- “Những vấn đề phát triển bền vững môi trường vùng Tây Bắc” do PGS.TS Hà Huy Thành làm chủ nhiệm Hiện đã phân công các thành viên tham gia thực hiện theo đề cương chi tiết được phê duyệt và tổ chức khảo sát

4 tỉnh: Hoà Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu vào tháng 10/2007 Trên cơ sở nguồn tài liệu (đã có) và sự quan sát thực tế của cán bộ tham gia đề tài, các chủ nhiệm đề tài nhánh đang xử lý tài liệu, chuẩn bị viết Hy vọng sẽ hoàn thành đề tài theo hợp đồng vào giữa năm 2008

- Dự án “Điều tra, phân tích hiện trạng môi trường nông thôn vùng Bắc miền Trung trong sự nghiệp CNH, HĐH nông thôn” do TS.Trần Ngọc Ngoạn làm chủ nhiệm, đã thực hiện được một số chuyên đề, dự án cũng đã triển khai điều tra thực tế ở một số vùng của tỉnh Quảng Trị

- Đề tài: “Tin học hoá công tác thông tin thư viện” do Ths.Nguyễn Hồng Anh làm chủ nhiệm, là đề tài chuyển tiếp từ năm 2006 Về cơ bản đề tài

đã hoàn thành và có thể nghiệm thu vào thời gian gần đây nhất

Trong năm 2007, theo yêu cầu của Chủ tịch Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, Lãnh đạo Viện, Hôi đồng khoa học và các đồng chí trưởng, phó phòng

và tương đương đã đề xuất 4 đề tài cấp Bộ, đến nay đã có 3 đề tài được phê duyệt và cấp kinh phí khởi động gồm:

- Một số vấn đề cơ bản trong phát triển bền vững đô thị của Hà Nội theo hướng hiện đại hoá đến năm 2020 do Ths.Đào Hoàng Tuấn làm chủ nhiệm

- Thể chế phát triển bền vững của một số nứơc Đông Nam Á và bài học cho Việt Nam do Ths.Lưu Bách Dũng làm chủ nhiệm

- Một số vấn đề cơ bản về môi trường trong phát triển bền vững vùng Đông Bắc nước ta hiện nay, do PGS.TS Hà Huy Thành làm chủ nhiệm

- Ngoài ra Chủ tịch Viện KHXH Việt Nam đã phê duyệt một đề tài cấp

Bộ và Lãnh đạo Viện đã chỉ định TS.Lâm Mai Lan xây dựng đề cương

1.2.3 Về các hoạt động khoa học hợp tác, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương:

Năm 2007, một số cán bộ của Viện đã thực hiện một số Hợp đồng nghiên cứu với các cơ quan khác như sau:

- Dự án: “Hệ thống thoát nước và vệ sinh môi trường TP.Hạ Long - Thị

xã Cẩm Phả” tại Quảng Ninh do TS Đào Hoàng Tuấn làm chủ nhiệm Viện

đã huy động hàng chục lượt cán bộ tham gia giám sát quá trình Tái định cư của Dự án Kết quả đã thu được các cơ quan đối tác là Ban quản lý dự án của tỉnh Quảng Ninh và Ngân hàng Thế giới nghiệm thu, đánh giá tốt

- Cùng với một số cán bộ trong viện, Trung tâm Tư vấn về Môi trường

và Phát triển bền vững đã thực hiện tốt hai đợt Tư vấn giám sát độc lập về tái định cư và Đánh giá hiệu quả thực hiện Kế hoạch Tái định cư (RAP) trong năm 2007 của Hợp đồng cung cấp dịch vụ Tư vấn giám sát độc lập Tái định

cư giữa Viện và Ban quản lý Trung ương Dự án Thuỷ lợi (CPO)

- Một số cán bộ của Viện được huy động và đã dành nhiều thời gian thực hiện Dự án: “Nâng cao năng lực cho chính quyền địa phương” do Chính phủ Hà Lan tài trợ và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam làm đối tác thực hiện

- Viện đã phối hợp với Đại học Thái Nguyên tổ chức Hội thảo Quốc gia: “Những vấn đề cơ bản về môi trường và phát triển bền vững vùng Đông Bắc Việt Nam” Hội thảo đã tập hợp được gần 200 cán bộ khoa học, giảng dạy, cán bộ quản lý của các viện, trường, các cơ quan Trung ương và địa phương trong và ngoài vùng Đông Bắc Việt Nam tham dự