Con đường lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam

Đi lên CNXH đây là do đặc điểm của sự ra đời phương thức vô sản cách mạng và đặc điểm của cuộc cach mạng vô sản quyết định cuộc cách mạng vô sản khác với các cuộc cách mạng khác là khi g

MỤC LỤC

Lời mở đầu 2

B-NỘI DUNG 4

Phần I: Lý luận chung về quá độ đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội 4

1.Tớnh tất yếu của thời kỳ qua độ 4

1.1 thời kỳ quỏ độ là gỡ? 4

1.2 Tớnh tất yếu của thời kỳ quỏ độ 4

2.Quỏ độ lờn CNXH ở Việt Nam 5

2.1 Tớnh tất yếu khỏch quan của thời kỳ quỏ dộ lờn CNXh ở Việt Nam 5

2.2 Vỡ sao quỏ độ len CNXH bỏ qua chế độ TBCN là một tất yếu lịch sử đối với nước ta 6

Phần II Quá trình nhận thức về con đờng lên Chủ Nghĩa Xã Hội ở nớc ta 9

1/ Quá trình nhận thức của chúng ta về con đờng này qua hai thời kỳ từ trớc tới nay 9

1.1Quỏ trỡnh nhận thức của chỳng ta 9

1.2 Quá trình bổ sung và hoàn chỉnh đờng lối cách mạng XHCN của Đảng 10

1.3 Cả nớc quá độ lên CNXH và công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi x-ớng và lãnh đạo 11

2 nhiệm vụ - nội dung về thời kỳ quá độ lên CNXH đặc điểm thực chất nên quá độ ở nớc ta 12

2.1.Phát triển lực lợng sản xuất, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc .12

2.2 Xây dựng quan hệ sản xuất mới theo định hớng XHCN 13

Phần III: Những giải pháp cơ bản để thực hiện thắng lợi lên CNXH bỏ qua TBCN 14

i Những giải pháp về phát triển lực lợng sản xuất 14

1-Phát triển lực lợng sản xuất: 14

2 Giải phỏp cho việc mở rộng và hiệu quả kinh tế đối ngoại 15

3 Giải pháp cho một số lĩnh vực khác 15

Lời Kết 17

Tài Liệu Tham Khảo 18

Đề tài: Con đờng lên Chủ Nghĩa Xã Hội ở Việt Nam

Lời mở đầu

Thời đai ng y nay l ày nay là ày nay là thơi đai quỏ độ từ CNTB lờn CHXH diễn ra trờn phạm vị toàn xó hội ,là thời kỡ lịch sử mà bất kỡ một quốc gia nào cung phải trải qua

Sau hai cuộc kháng chiến trờng kỳ chống giặc ngoại xâm và giành đợc

độc lập, đất nớc ta tiếp tục con đờng mình đã lựa chọn đó là con đờng đi lên CNXH, chúng ta đang vững bớc tiến vào thế kỷ mới với những thách thức và khó khăn mới với con đờng mà chúng ta đã chọn, nhng không vì thế mà ta chịu lùi bớc,chịu khuất phục trớc khó khăn Chúng ta sẽ vẫn tiếp tục đi theo con đờng mà chúng ta đã lựa chọn, chúng ta đề ra nhiệm vụ để hoàn thành nó

và những phơng hớng để dẫn chúng ta tới thắng lợi trên con đờng mà chúng ta

đã chon Tuy nhiên để tiến đến đợc CNXH chúng ta còn phải trải qua nhiều chặng đờng đầy gian lao và thử thách , đó là bớc quá độ để Tổ quốc Việt Nam

có thể sánh vai với các cờng quốc hùng mạnh trên thế giới , đó là bớc quá độ

để chúng ta tiến đến chế độ mới , chế độ Cộng sản chủ nghĩa , chế độ mà mọi ngời đều đợc hởng hạnh phúc , ấm no và công bằng Tuy nhiên từ giờ đến đó chúng ta còn bao nhiêu công việc phải làm , bao nhiệm vụ phải hoàn tất Con

đờng mà chúng ta đang đi đầy chông gai, đòi hỏi chúng ta phải có đợc phơng hớng đúng đắn.Phải nêu đợc rõ nhiệm vụ cơ bản mà chúng ta cần làm Để có thể làm đợc điều đó , chúng ta cần có nhận thức đúng đắn về CNXH và con đ-ờng quá độ để tiến lên CNXH Và để có thể làm đợc điều đó thì tất cả chúng

ta cùng phải đồng long, chung sức vun đắp nó Đặc biệt là đối với thế hệ trẻ chúng em, thì nhiệm vụ càng nhiều và thêm phần nặng gánh , đòi hỏi chúng

em phải cố gắng ,nỗ lực hết mình để góp phần vào cùng đất nớc tiến lên Đó chính là lý do khiến em chọn đề tài này Em mong rằng sau đề tài mà mình làm, em có thể biết rõ hơn về con đờng mà chúng ta đang đi , nhận thức về nó sâu sắc hơn sẽ có thể hiểu đợc nhiệm vụ mà cả nớc ta phải làm , con đờng mà chúng ta phải vợt qua

Qua đề tài này, em muốn gửi lời cảm ơn tới PGS.TS Lờ Đức Hạnh,

ng-ời đã giúp em hiểu sâu sắc hơn con đờng mà cả nớc ta đang tiến đến Những lời giảng của thầy giúp em biết thêm những khó khăn và thử thách mà cả nớc

đang phải trải qua trên con đờng tiến lên CNXH Với đề tài này , em muốn góp phần nhỏ bé của mình vào công cuộc xây dựng và phát triển của đất nớc

Trong quá trình thực hiện đề tài ,em cũng đã rất cố gắng , xong cũn nhiều thiếu sút Do vậy em kớnh mong thõy cụ xem xộta và chỉnh sửa để cho bài tiểu luận này được hoàn chỉnh hơn

Em xin chõn thành cảm ơn !

B-NỘI DUNG Phần I: Lý luận chung về quá độ đi lên

Chủ Nghĩa Xã Hội 1.Tớnh tất yếu của thời kỳ qua độ

1.1 thời kỳ quỏ độ là gỡ?

Mở đầu giai đoạn thấp của phương thức sản xuất CSCN đú là thời kỳ lịch sử đặc biệt gọi là thời kỳ quỏ độ từ CNTB lờn CNXH

Thời kỳ quỏ độ là thời kỳ cải biến cỏch mạng sõu sắc triệt để toàn diện từ

xó hội cũ sang xó hội mới _xó hội XHCN về kinh tế : đõy là thời kỳ bao gồm những mảng những phần những bộ phận của CNTB và CNXH xen kẽ tỏc động lẫn nhau tức là thời kỳ tồn tại nhiều quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất

do dú tồn tại nhiều thành phần kinh tế chỳng cũng tồn tại vừa thống nhất nhưng vừa mõu thuẫn và cạnh tranh gay gắt với nhau

Thời kỳ này bắt đầu từ khi giai cấp vụ sản giành chớnh quyền và kết thỳc khi xõy dựng xong về cơ bản cơ sở vật chất của CNXH

Thời kỳ quỏ độ này được chia thành nhiều bước quỏ độ nhỏ , bao nhiờu bước là tuỳ thuộc điều kiện cụ thể của từng nước( Nhưng cỏc nước càng lạc hậu đi lờn CNXH thỡ thời kỳ quỏ độ càng kộo dài và chia làm nhiều bước quỏ

độ nhỏ, hết sức phức tạp và giằng co nhau

1.2 Tớnh tất yếu của thời kỳ quỏ độ.

Thời kỳ quỏ độ lờn CNXH là một tất yếu khỏch quan Đú là do đặc điểm ra đời phương thức sản xuất CSCN và đặc điểm của cỏch mạng vụ sản Cuộc cỏch mạng vụ sản khỏc với cỏc cuộc cỏch mạng trước đú ở chỗ cỏc cuộc cỏch mạng trước khi giành được chớnh quyền là kết thỳc cuộc cỏch mạng Cũn cỏch mạng vụ sản khi giành được chớnh quyền mới chỉ là bước đầu cũn vấn đề cơ bản chủ yếu hơn đú là phải xõy dựng một xó hội mơớ cả về quan hệ sản xuất , lực lượng sản xuất , cả về cơ sở kinh tế lẫn kiến trỳc thượng tầng,

cả về tồn tại xó hội, ý thức xó hội vỡ vậy cần phải cú một thời gian tương đối dài Đú chớnh là thời kỳ quỏ độ lờn chủ CNXH

2.Quá độ lên CNXH ở Việt Nam

2.1 Tính tất yếu khách quan của thời kỳ quá dộ lên CNXh ở Việt Nam.

Là tất yếu khách quan đối với mọi đát nước Đi lên CNXH đây là do đặc điểm của sự ra đời phương thức vô sản cách mạng và đặc điểm của cuộc cach mạng vô sản quyết định (cuộc cách mạng vô sản khác với các cuộc cách mạng khác là khi giành được cách mạng chỉ là bước đầu chủ yếu là tham gia vào công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước

Nước ta quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN là hù hợp xu thế khách quan của thời đại trong diều kiện cụ thể của nước ta

Từ khi hoà bình lập lại 1954, miền bắc nươc ta bước vào thời kỳ qúa độ lên CNXH vơi đặc điểm như chủ tich Hồ Chí Minh đã nói : “đặc điểm to lớn nhất của nước ta trong thời kỳ quá độ là từ một nước nông nghiệp lạc hậu , tiến thẳng lên CNXH không phải qua gia đoạn phát triển TBCN”

(Hồ Chí Minh : toàn tập NXB Chính trị quốc gia Hà Nội 1996)

Từ năm 1975 sau khi đã hoàn toàn độc lập và cả nước thống nhất, cách mạng dân tộc dân chủ đã hoàn toàn thắng lợi trên phạm vi cả nước thì cả nước cũng tiến hành cách mạng XHCN , cùng quá độ lên CNXH

Xu thế của thời đại ngày nay là quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm

vi toàn thế giới :

Thực tế đã khẳng định CNTB là xã hội đã lỗi thời về mặt lịch sử không phải là tương lai của lòai người sớm hay muộn cũng phải đươc thay thế bẳng hình thái xã hội mới- xã hội XHCN không phải là qúa trình cải lương ,duy ý chí mà quá trình cách mạng sôi đông trải qua nhiều giai đoạn khách quan hợp với quy luật lịch sử.quá trình cách mạng đó vì sự nghiệp cao cả là giải phóng con người,vì sự phát triển tự do và toàn diẹn của con người,vì tiên bộ chung của loài người

Mặt khác từ điều kiện cụ thể của nước ta là một nước nông nghiêp,thuộc địa nửa phong kiến, đảng cộng sản lãnh đạo cách mạng dân tộc dân chủ giải phóng dân tộc và đồng thời tiến hành cách mạng dân

XHCN.Ngày nay chỉ có đi lên CNXH mới giữ vững được độc lập, tự do cho dân tộc,mới thực hiện dược mục tiêu dân giau nước mạnh xã hội dân chủ công bằng văn minh.Sự lựa chọn con đường độc lập dân tộc CNXH của nhân dân ta là sự lựa chọn của chính lịch sử dân tộc lại vùa phù hợp với xu thế của thời đại Điều đó thể hiện sự quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN ở nước

ta là một tất yếu lịch sử

2.2 Vì sao quá độ len CNXH bỏ qua chế độ TBCN là một tất yếu lịch

sử đối với nước ta

Quá độ đi lên CNXH là một tất yếu lịch sử

Thời ký quá độ lên CNXH lá tất yếu đối với mọi quốc gia đi len CNXH.Bộ phận quan trọng trong học thuyết cua LENIN về xây dựng chủ nghĩa xã hộilà lý luận về thời kỳ quá độ lên CNXH.Theo LENIN sự cần thiết khách quan cần phải có thời kỳ quá độ lên CNXH là do đặc điểm ra đời phát triển của phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa và cách mạng vô sản quy định

Quan hệ sản xuất phong kiến và quan hệ sản xuất TBCN đèu dưa trên

cơ sở chế độ tư hữu về TLSX Do vậy, quan hệ sản xuất TBCN có thể ra đời

từ trong long xã hội phong kiến.Sự phát triển cua phương thức sản xuất TBCN đến một trình độ nhất định làm sâu sắc thêm mâu thuẫn của xã hội phong kiến, CMTS sẽ nổ ra Nhiệm vụ của cách mạng tư sảnchủ yéu chỉ là giải quyết về chính quyền mặt nhà nước, làm chokiến trúc thượng tầng thích úng với cơ sở hạ tầng của nó

Cuộc cách mạng vô sản khác với các cuộc cách mạng khácở chỗ các cuộc cách mạng trướcđó giành được chính quyền là kết thúc cuộc cách mạngvì nó dũa trên chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất.Con cuộc cách mạng vô sản giành được chính quyền mới chỉ là bắt đầu.Còn vấn đề chủ yêu cơ bản hơn đó là giai cấp vô sản phải xây dựng được một xã hội mới cả

về LLSX và QHSX cả vế cơ sở hạ tầng lẩn kiến trúc thượng tầng cả về tồn tại

xã hội và ý thức xã hộihơn nữa sự phát triển của phương thức sản xuất CSCN

là mọt thời kỳ lâu dài không một lúc có thể hoàn thiện được để phát triển LLSX và tăng năng suất lao động xây dựng chế độ công hữu XHCN về TLSX xây dưng kiểu xã hội mới cần phải có thời gian tương đối lâu dài Nói cách khác tất yếu phải có thời kỳ quá độ lên CNXH

-Lý luận của LENIN về con đường lên CNXH ở những nước CNTB chưa phát triển

C.MAC và ĂNGHEN là những người đầu tiên đã nêu lên khả năng những nước còn đang phát triển tiến lên CNTB có thể chuyển thẳng lên hình thái chế độ CSCN và khả năng phát triển rút ngắn của các nước này bỏ qua chế độ TBCN.Còn về nội dung thời kỳ quá độ đónhư thế nào và nó có nhiệm

vụ cụ thể gì thì hai ông chưa đề cập đến Đây là thời điểm phát triển của LENIN về cách mạng XHCN và thời kỳ quá độ ở những nước tiền đề kinh tế cho cuộc cách mạng ấychưa chin muồi cho dù ở nước đóCNTB phát triển ở mức trung bình (như NGA năm 1917 )

Lý luận của LENIN về thời kỳ quá độ lên CNXH ở các nước chưa có CNTB phát triển gồm một số luận điểm sau :

Để phản đối cuộc cách mạng tháng 10 năm 1917 ,nhưngx người theo quốc tế thứ 2 cho rằng nước nga chưa lên làm cách mạng XHCN vì LLSX ở nước nga chưa phát triển đầy đủ.LENIN cho rằng luận điểm này là trái với phép biện chứng cách mạng của chủ nghĩa MAC vì chủ nghĩa Mac cho rằngtính quy luạt chung của sự phát triển trong lịch sử toàn thế giới không loại trừ trái lại còn bao gồm cả các hình thức phát triển đặc thủơ một quốc gia riêng biệt.Như vậy là những người theo quốc tế 2 không thấy được thời kỳCM mới gắn với những mô thuẫn cơ bản gay găt của CNTB,không hiêu được tình thế cách mạngcó thể xuất hiện ở nơi này hay nơi kháccho các dan tộc có thể bước vào cuộc chiến tranh để thoát khỏi CNTB và giành lấy sự tiến

bộ xã hội.Từ đó LENIN nêu rõ luận điểm: ở một nước kém phát triểncó thể

và cần phải tạo ra những điều kiện kiên quyết để thực hiện CNXH bắt đầu

bằng một cuộc thiết lập chớnh quyền cụng nụng thong qua chớnh quyờn ấy mà đuổi kịp cỏc dõn tộc khỏc

-hai là luận điểm về thời kỳ quỏ độ vứi một loạt cỏc bước quỏ độ.luận điểm này được LENIN rỳt ra sau những sai lầm dẫn tới cuộc khủng hoảng kinh tế chớnh trị ở NGA sau nội chiến Phõn tớch nguyờn nhõn khủng hoảng ở NGA,LENIN đó chỉ rừ rằng: đối với một quốc gia mà CNTB chưa phỏt triển cao như ở NGA khụng thể thực hiện trực tiếp quỏ độ lờn CNXH được mà phải trải qua một loạt cỏc bước quỏ độ

LENIN viết “ nếu phõn tớch tỡnh hỡnh chớnh trị hiện nay chỳng ta cú thể núi rằng chỳng ta đang ở một thời điểm quỏ độ trong thời kỳ quỏ độ Toàn bộ nền chuyờn chớnh vụ sản là một thời kỳ quỏ độ song hiện nay cú thể núi rằng chỳng ta cú cả một loạy cỏc thời kỳ quỏ độ mới

Luận điểm “ một loạt những bước quỏ độ ’’ xõy dựng CNXH ở một nước

mà trỡnh độ phỏt triển kinh tế chưa chớn muồi của LENIN bao gồm những nội dung chủ yếu sau đõy :

- Khụng thể trực tiếp quỏ độ lờn CNXH mà phải qua con đường giỏn tiếp chứ khụng thể “ quỏ vội vàng thẳng tuột và khụng được chuẩn

bị ”

- Những bước quỏ độ ấy theo LENIN là CNTB , nhà nước và CNCS thỡ cần thiết phải cú những bước quỏ độ như CNTB nhà nước và CNXH

- Bước quỏ độ TB nhà nước được thể hiện trong “ chớnh sỏch kinh tế

” mới mà việc trao đổi hang hoỏ được coi là “đũn xe chủ chủ yếu ” cho nờn cần cú những nhượng bộ tạm thời và cục bộ đối với CNTB nhằm phỏt triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất từng bước xó hội hoỏ

sả xuất trong thực tế

Phần II Quá trình nhận thức về con đờng lên

Chủ Nghĩa Xã Hội ở nớc ta

1/ Quá trình nhận thức của chúng ta về con đờng này qua hai thời kỳ từ trớc tới nay

1.1Quỏ trỡnh nhận thức của chỳng ta

Qúa trình cách mạng XHCN ở miền Bắc diễn ra trong sự tác động qua lại giữa đờng lối của Đảng và thực hiện phong trào quân chúng Đờng lối của Đảng từng bớc đợc bỏ sung, hoàn thiện trong quá trình phát triển của nhận thức lý luận trên cơ sở thực tiễn tổ chức thực hiện đờng lối Vấn đề

đặt ra là phải làm rỏ những bớc đi, những nhiệm vụ cụ thể trong mỗi bớc

đi Điều đó đòi hỏi phải đẩy mạnh công tác lý luận của Đảng Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ơng(12-1957) cho rằng “Từ nay ta phải

“chuyển” vè công tác tơng và công tác lý luận” Cùng với việc “Xây dựng

đờng lối cách mạng trong giai đoạn mới và tổng kết kinh nghiệm về một số vấn đề thuộc về công tác và lãnh đạo của Đảng”, Hội nghị đề ra nhiệm vụ

“tổ chức cho cán bộ đợc dần dần học tập chủ nghĩa Mác-Lênin một cách

có hệ thống” Việc Chủ tịch Hồ Chí Minh đích thân đọc diễn văn khai mạclớp học lý luận khoá đầu tiên cho cán bộ cao cấp và trung cấp của

Đảng tại Trờng Nguyễn ái Quốc(7-9-1957) đã nói lên điều đó Trong diễn văn khai mạc, Ngời nói: “Đảng ta là một Đảng Mác-Lênin, đã đợc rèn luyện, thủ thách lâu dài trong đấu tranh gian khổ, vì thế Đảng ta có rất nhiều u điểm

Đảng ta sớm vạch rõ đặc điểm lớn nhất của cách mạng XHCN ở miền Bắc là nớc ta từ một nớc nông nghiệp lạc hậu, sản xuất nhỏ với lao động thủ công là chủ yếu quá độ lên CNXH khồg kinh qua giai đoạn phát triển t bản chủ nghĩa nên quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa ở mièen Bắc, ngoài những quy luật phổ biến trong Tuyên bố Mátcơva năm 1957 còn có thêm quy

luật công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa.

Đại hội III của Đảng đánh dấu một mốc lịnh sử quan trọng của cách mạng Việt Nam, vạch ra con đờng tiến lên CNXH ở miền Bắc và con đờng giai phóng miền Nam, thống nhất nớc nhà Đờng lối chung của Đảng trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở miền Bắc đợc Nghị quyết Đại hội nêu lên là: “Đại

đoàn kết, phát huy tinh thần yêu nớc nồng nàn, truyền thống phấn đấu anh dũng và lao động cần cù của nhân dân ta, đồng thời tăng cờng đoàn kết với các nớc XHCN anh em do Liên xô đúng đầu và đua miền Bắc tiền nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên XHCN, xây dựng đời sống âm no, hạnh phúc ở miên Bắc và củng cố miền Nam thành cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh hoà bình thống nhất nớc nhà, góp phần tăng cờng phe XHCN, Bảo vệ hào bình ở

Đông Nam á và thế giới

Nhìn một cách tổng quát, thực hiện đờng lối cách mạng do Đại hội

Đảng lần thứ III nêu, miền Bắc đã có những bớc tiến và phát triển nhanh các lĩnh vực kinh tế và xã hội; cơ sở vật chất trong công nghiệp, nông nghiệp và kết cấu hạ tầng đợc xây dụng, phát triển tơng đối nhanh, xã hội miền Bắc trở thành xã hội do những ngời lao động làm chủ, đời sống tinh thần lành mạnh, chính nhờ những thành tựu này mà miền Bắc trở thành hậu phơng lớn, căn cứ

địa ở nớc ta

1.2 Quá trình bổ sung và hoàn chỉnh đờng lối cách mạng XHCN của Đảng

Thời kỳ tìm tòi, thử nghiệm cũng là thời kỳ diễn ra nhiều cuộc họp bàn, thảo luận khá sôi nổi trong Bộ Chính trị, trong Trung ơng và trong toàn Đảng, trong các cơ quan nhà nớc, trong giới khoa học-lý luận cũng nh trong quần chúng nhân dân với nhiều ý kiến phong phú, đa dạng về nhiều vấn đề quan trọng trong đời sống chính trị, kinh tế và các mặt khác của đất nớc Tất cả những vấn đề ấy đều tập trung vào mục tiêu: làm thế nào đua đất nớc thoát khỏi khủng hoảng, làm thế nào đa đất nớc đi lên CNXH trong tình hình thế giới đã và đang có những biến động lớn Sự thảo luận, bàn bạc đi đôi với những tìm tòi, thử nghiệm trong hoạt động thực tiễn ở nhiều địa phơng, cơ sở với nhiều điển hình sinh động có sức thuyết phục, đã bổ sung cho nhau, tạo cơ

sở cho đổi mới nhận thức về CNXH Cuộc đấu tranh cho việc ra đời những ý t-ởng mới, những quan điểm mới, thay thế cho những quan điểm cũ càng diễn

ra sôi nổi hơn từ cuối năm 1985 sang nâm 1986, khi công việc chuẩn bị cho

Đại hội Đảng lần thứ VI đã đợc đặt ra

1.3 Cả nớc quá độ lên CNXH và công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xớng

và lãnh đạo.

Sau khi miền Nam đợc hoàn toàn giải phóng, Hội nghị lần thứ 24 Ban Chấp hành Trung ơng Đảng (8-1975) đã xác địng nhiệm vụ chiến lợc của cách mạng nớc ta trong giai đoạn mới là: hoàn thành thống nhất nớc nhà, đa cả nớc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên CNXH Miền Bắc phải tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng CNXH và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ