Tăng cường bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền .pdf

Tăng cường bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền .pdf

~ VOl NGAN HANG

'\

~

CUANcvaI em TIEN

TS Nguy~n Th! Kim Oanh * ThS Le Vi~t Nga *

Chfnh sach blw hiem tien

glti (BHTG) trh3n khai d

Vi~t Nam thai gian qua da

thljc slj di VaG CU9Csong, gop

phan blw v~ quyen va IQifch hQp

phap cua ngLfaiglti tien

Mi;icdau v~y, cung vdislj phat

trien d!ch vl,J ngan hang trong

nhilng nam qua, cac quy d!nh

dieu chlnh vi~c blw v~ quyen IQi

cua ngLfoi glti tien de c~p t<gliNgh!

dinh so 89/1999/ND-CP trLfdcday

24/8/2005, Chfnh phu da ban

hanh Nghi dinh so

109/2005/ND-CP ve vi~c slta doi, bo sung m9t

so dieu cua Nghi dinh so 89 ve

BHTG Theo do, quyen IQi cua

cac doi tac tham gia trljc tiep

trong chfnh sach BHTG da dLfQc

quan tam nhieu hdn, d~c bi~t la

quyen IQi cua ngLfoiglti tien

Ben c<glnhvi~c nang h<glnmltc

chi tra BHTG W 30 tri~u len 50

tri~u dong cho m9t ngLfoi gLti tien,

Nghi d!nh da md r9ng doi tLfQng

glti tien dLfQc bao~ hiem va quy

d!nh reShdn thong tin v~ vi$cto

chltc huy d9ng tien glti co th~am

gia BHTGhay khong tdi ngLfoiglti

IQi cua ngLfoiglti tien, bai viet nay

trao doi cungb<glndQc3 khfac<glnh

co lien quan va mong muon dLfQC

quan tam

hi~m

Vi~c xac dinh IO<glitien glti nao

dLfQcbao hiem phl,J thu9C VaG chfnh sach tien t$, trinh d9 phat trien cua h$ thong ngan hang va tien trinh phat trien kinh te cua m6i quoc gia Nham phan anh ml,Jctieu chfnh sach BHTG, hau het cac quoc gia deu quy d!nh reS IO<glitien glti nao khongdLfQCbao hiem va IO<glitien glti nao dLfQC

bao hiem.Quy dinh nay het sltc

quan trQng va can thiet vi no lie~

quan trljc tiep den vi$c xac d!nh ngLfoi glti tien ma chfnh sach BHTG se bao v~ trljctiep qua chi tra tien bao hiem va vi~c tfnh phf BHTG

Nhieu tai li~u dLfQCcong bo cho thay quy d!nh ve tien glti dLfQCbao hiem can dLfQCthong nhat vdi nhilng quy d!nh ve tien glti dLfQCSlt dl,Jng trong Lu~t va cac quy d!nh cua Ngan hang

j Anh:CTV

Quy d!nh reSrang, chfnh xac ve tien glti dLfQc bao hiem se tranh dLfQC Slj khong nhat quan va nhilng xung d9t tiem tang co the xay ra khi co m9t to chltc tham gia BHTG bj dong clta Ca to chltc tham gia BHTG va to chltc BHTG co trach nhi~m thong tin tdi cong chung, di;ic bi~t la ngLfoi

glri tien veIO<gli tien glti nao dLfQC

bao hiem va IO<glitien glti nao

khong dLfQCbao hiem NgLfoiglri

tien co quyen dLfQCbiet de yeu

cau bao v$ IQifch cua hQ khi co slj ki~n dong clta ngan hang

Dong thoi vi~c quy d!nh reS IO<gli

tien glti dLfQc bao hiem cOng

nham kiemsoat tothdn rui rod<glo

dltc co the xay ra trong hO<gltd9ng. ngan hang va BHTG

Ngh! d!nh so 109 quy d!nh tien

OOCilfllH fI~HU<tP

glti duqc bao hi~m la "ti~n gLti

bang Dong Vi~t Nam cua nglldi

gLtiti~n la ca nhan, hC)gia dinh, to

hc;Jptac, doanh nghi~p tll nhan va

cong ty hc;Jpdanh gili t?i to chuc

truang hqp duqc Ii~t ke cl,l th~

trong Nghidinh Theo quan di~m

chung veBHTG tren the giai va

nham phong ngua cac rui ro dc;to

dllC, Nghi dinh so 109 da quy

dinh khongbao hi~mchonhilng

nguqi tn!c tiep ho~c gian tiep

quyet dinh hoc;ttd(>ng kinh doanh

cua to chllC nh~n tien glti Bay la

m(>t trong nhilng di~m mai cua

Nghi dinh so 109 so vai Nghi dinh

so 89truacday B~ giam thi~u rui

rd trong hoc;ttd(>ng BHTG, tang

cuang 51!bao v~ cho nguai glti

tien, 3 loc;titien glti sau can duqc

xem xet nghien cUu:

hi~mchonh[(ng khoan tien gltic6

lai suat cao, vithuang cac to chuc

nh~ntien glti lam vao tinh trc;tng

kh6 khan ve kha nang thanh

. tofm, nang lai suat d~ thu huttien

glti la giai phap CllU canh SI! vi~c

xay ratc;tiNgan hang Nichijukin a

Nh~t Ban nam 1992 la minh

chung cl,Jth~ Ben thang 3 nam

1992, c6 tai 31,4% du nq cho yay

cua Ngan hang nay la'nqqua hc;tn

khong duqc phat hi~n kip thai B~

dam bao c6 Iqi nhu~n, Ngan hang

nay da huy d(>ng tien gltivai lai

suat cao va cho cacdClnvihoc;tt

d(>ngvai rui ro Ionyayvaj lai suat

cao, dan den thua 10,pM san (6)

Vi~c tang lai suat m(>tcach tuy

ti~n nham thu hut tienglti cho dau

tu qua mllc la m(>t trong cac

nguyen nhan gay bat on cho h~

thong ngan hang.Vai lai suat huy

d(>ngvon cao hCln mllc cho phep,

cac ngan.hang d6 phaicho yay

lai suat cao, chap nh~n rui ro cao

la dieu kh6 tranh khoi Nghien

58

'cllU cua Garcia (2000) cho biet m(>tso to chuc BHTG khong bao hi~m cho loc;titien glti huy d(>ng vaj lai suat cao (3) Bao hi~m tien glti Vi~t Nam (BHTGVN) cOng da c6 Cong van so 140/CV-BHTG

ngay 10/4/2002 quy dlnh tien glti duqc huy d(>ng n6ng, vai lai suat cao thi chi tlnh lai chitra theo muc

lai suat c6 kyhc;tn cao nhat cung thai di~m, toi da bang lai suat cho yay thong thuang

Tien gin co ky hlflndili

Chlnh sach BHTG t~p trung

quan tam tai nguai glti It tien, G6

thu nh~p thap, la nhilng doi tac thuang g~p kh6 khan trong vi$c tiep c~n thong tin ve dieu hanh va tinh hinh hoc;ttd(>ng cua cac ngan hang Nhilng nguai glti tien vai ky hc;tndai thuang la nhilng nguai c6 tien nhan roi, du thua chua ca,n dung den trong m(>tthai gian dai

Do v~y, m(>tso h~ thong BHTG khong bao hi~m cho tien glti c6

ky hc;tndai, VI dl,l nhLl h~ thong BHTG Canada, BHTG Anh khong

bao hi~m cho tien glti tiet ki~m ky

hc;tntren 5 nam(5)

Tien gUt tin thac

Tien glti tin thac la so tien khach hang chuy~n vao to ChllC nh~n th3nglti va uy thac cho to

chllC nay quan Iy vai lai suat va

ky hc;tn cl,l th~ duqc quy dinh trong thoa thu~n do 2 b€m ky

Khong phai tat ca cac I)gan hang deu c6 nang Il!c cung cap dlch Vl,l tin thac vi nang II!Cnay can dLlqc cac nha I~p pMp thong qua Tuy nhien, am(>tso nuac, cac ngan hang Ian deu c6 b(>ph~n tin thac

Trong hO<;lt d(>ng, ngan hang duqc uy thac c6 th~ chiu 51! chi d<;lo cua khach hang ho~c thay

mi;ltkhach hang dua ra cac quyet dinh cl,l th~, VI dl,Jnhu Il!a chQn tai

khoand~ glti tien nhamdap llng

tot nhat nhu cau chi tieu cua

kMch hang Tien glti tin thac doi hoi phai tuy~t doi an to~m Nghien CllU cua Peter S.Rase cho biet tien glti tin thac cOng

duqc hau het cac h~ thong BHTG bao hi~m nhu cac loc;titien glti

duqc bao hi~m theo gioi h~n

duqc quy dlnh va bat ky luqng tien naa vuqt giai h<;ln baa hi~m deu duqc bao v~ bang cac la~i chllng khoan dau tu chat IUc;Jng cao cua ngan hang(2).

Khong phai quoc gia naa eOng

bao hi~m eho tien glti tin thae.

Th~m chi vi~c c6 baa hi~m eha

tien glti 10<;linay hay khOngcon

tuy thu(>c vao ml,Jc dlCh, VI dl,J BHTG Nh~t Ban khong baa hi~m

chotien gltitinthac khong vi ml)c

arch bao lanh dau tu chung khoan, nhung bao hi~m chatien

glti tin thac d~ baa lanh dau tLJ chung khaanvai mUe baa hi~m

toi da 10 tri~u Yen (1)

2 DOi tr1t trong chi tra tien bao hi~m

Ben c<;lnhvi~c quy dinh ve la~i

tien glti duqc bao hi~m, vi~e d6i tru cac trach nhi~m nc;JcuangLJdi glti tien cOng can duqc quy;dinh Cl,lth~, th~ hi~n 51! bao v~ cong btmg quyen Iqi cua nguai gltitien duqc bao hi~m

Ml,Jc4 ChuClng VII, Thong tLt

so 03/2000-TT-NHNN5 quy dinh:

"Trang trlldng hc;Jpnglldi giti ti~n

co nghTavl,l nc;J doi voi to chuc

hifim dllc;JC thl/c hj(~nsau khi aa trlJ cac khoan nc;Jcua nglloi gai ti~n thee d~ nghi cua t6 chuc tham gia BHTG': Cong van s6

140/BHTG8 ngay 10/4/2002cua BHTG Vi~t Nam cOng quy dinh

nguai glti tien thu(>c doi tl1c;Jng

duqc bao hj~m t<;lito chuc tham

gia BHTG neu c6 cac khaan ng

T~ Cl1iNGANI1ANG-ro4 NAM2006

=->0 bat k~ den h9n hay chl1a den h9n

thanh toan, t9i to chuc tham gia

BHTG phat sinh sl/ co phai chi tra

c6 trach nhi~m phai thanh toan

cac khoan n<;.l,ho~c tit3n bao hi~m

ma hQ dl1<;.1cnh~n S8 bi doi trCt

cac khoan n<;.ld6

0day c6 2 I09i quan h~ MQt

la, quan h~ bao hi~m, dl1<;.1chinh

thanh gilia BHTG Vi~t Nam va to

chuc tham gia BHTG quy djnh

trach nhi~m cua BHTG Vi~t Nam

phai chi tra tien bao hi~m cho

ngl1ai giJi tien t9i to chuc d6 theo

quy djnh cua phap lu~t Hai 18,

quan h~ cong n<;.l,th~ hi~n dl1di

d9ng H<;.Ipdong tfn dl,jng, dl1<;.1c

hinh thanh gilia to chuc tham gia

.BHTG vdi ngl1ai vay tit3n t'iii to

chuc d6 quy dinh trach nhi~m cua

ngl1di vay tien doi vdi to chuc cho

vay Trong chCtng ml/C nhat djnh,

hai quan h~ nay khong lien quan

trl/c tiep den nhau, vi v~y, vi~c doi

trCt cac khoan 11<;.1 chl1a den h9n

cua khach hang theo H<;.Ipdong

tfn dl,jng cho khoan tien ma to

chuc BHTG phai tra theo muc chi

tra bao ~i~m can dl1<;.1cnghien

cuu w

Van de doi trCtn<;.ltrong chi tra

tien bao hi~m can dl1<;.1cxem xet

va thl/c hi~n theo hl1dng cai tien,

tang tfnh binh d~ng gilia quyen I<;.Ii

va trach nhi~m cua cac ben lien

quan thee co che thj trl1ang va

nham dam bao thl/c hi~n chi tra

day du, dung doi tl1<;mgcho ngl1ai

giJi tien Nen changsotien dl1<;.1c

chi tra bao hi~m cho ngl1ai giJi

tien t9i to chuc tham gia BHTG

chi khau trCtcac khoan n<;.lqua

h9n va den h9n, chu khong khau

trCtcac khoan n<;.lchl1a den h9n

cua ngl1aid6 t9i to chuc tham gia

BHTG

3.Thong tin too.ngum giti

tien

To chuc tham gia BHTG va to

T~ CHI NGAN HANG -ro4 NAM 2006

chuc BHTGc6 trach nhi~m tuyen truyen va thong tin day du cho

ngl1aidan ve quyenI<;.Ii, hl1dng d~n va h6 tr<;.lngl1ai dan thlfC hi~n cac thu tl,jC nhanh nhat d~ hl1dng

cac quyenI<;.IiveBHTG Doi vdi chinh sach BHTG, ngl1ai glti tien danh nhieu quan tam tdi 2 thong tin: Thong tin ve to chuc huy d(mg tien giJi da tham gia BHTG va thong tin ve I09i tien giJi dl1<;.1c bao hi~m

C6 nhieu hinh thuc thong tin, tuy nhi€m, van de quan trQng la lam the nao d~ ngl1ai glti tien c6 th~ tiep c~n nhling thong tin nay m<?tcach de dang va c~p nh~t nhat Ngoai vi~c tuyen truyen, thong bao tren cac phl10ng ti~n thong tin d9i chUng nhl1 phat thanh, bao chi, truyen hinh,

web-site , vi~c thong bao m<?t to chuc c6 tham gia BHTG hay khong can dl1<;.1cniem yet, quang cao t9i chinh to chuc tham gia BHTG d6 Nghi dinh so 109 quy dinh: "Gac to chuc tham gia

BHTG phai niem yet cong khai ve vi~c tham gia BHTG t~i trll sa va

cac dia diem giao dich': Bang cach nay, ngl1ai giJi tien c6 th~

tiep c~n trlfc tiep thong tin to chuc tfn dl,jng ma hQ dl/ dinh giJi tien c6 tham gia BHTG hay khong

Tuy nhien, khong phai m<?tto chuc da tham gia BHTG thi tat ca cac khoan tien glti cua khach hang t9i to chuc nay deu dl1<;.1c bao hi~m Vi v~y, ngoai vi~c thong tin tdi cong chung rang to chuc nh~n tien giJi da tham gia BHTG, m<?ttrong nhling n<?idung thong tin ma ngl1ai giJi tien can dl1<;.1cbiet la thong tin ve I09i tien giJi nao dl1<;.1cbao hi~m va I09i tien giJi nao khong dl1<;.1cbao hi~m Gong chung n6i chung va ngl1ai giJi tien n6i rieng khi biet tien glti cua hQ dl1<;.1cbao hi~m S8 yen tam hon khi II/a chQnhinh

(Q>~/A\fI))IHI fI))~IHIII@;fPJ

-VOl NGAN HANG

thuc giJi tien thay vi dau tl1 vao m<?t kenh sinh lai khac tren thi trl1ang

Theo I~p lu~n tren, d~ thong tin nay tdi khach hang m<?tcach don gian, hi~u qua va chinh xac nhat, nghien cuu cua Garcia (1999) va cac nha nghien cuu ve BHTG t9i My da khuyen nghi cac

to chuc tham gia BHTG nen d6ng dau tren cac an chi, cong Cl,jhuy d<?ngtien giJi vdi n<?idung tien giJi dl1<;.1cbao hi~m theo quy d!nh ho~c ngl1<;.1C19i, nham giup khach hang xac dinh m<?t cach chinh xac nhat I09i tien giJi, hinh thuc glti tien cua minh co dl1<;.1cbao hi~m hay khong

Nhling quy djnh t9i Nghj d!nh s6 109 cua Chinh phu ve BHTG

da tCtng bl1dC dap ung hai hoa quyen l<;.Iiva nghTa Vl,jcua cac doi tac tham gia trlfc tiep trong ho9t

d<?ngBHTG, phu h<;.lpvdi muc d<?

phat tri~n ho9t d<?ng ngan hang

va dap ung tien trinh md ciJa, h<?i nh~p cua dat nl1dc Hy vQng rang cac quy dinh t9i Nghi djnh so109 S8 dl1<;.1ctri~n khai day du, thOng qua cac van ban hl1dng d~n chi tiet trong d6 th~ hi~n ro hon quyen I<;.Ii dl1<;.1cnang cao cua ngl1ai giJi tien, dong thai h9n che kh6 khan c6 th~ phat sinh trong tac nghi~p Cl,jth~ t9i to chuc trl/c tiep tri~n khai chinh sach BHTG

Toi Ii~u them khao:

-HQi thao TOKYO veBHTG Nh9t ban (2005)

-Peter S R (2001) Quan trj Ngan hang thuong mQi

and CrisisManagement

-Garcia G G H.(1998.1999) British BankersOAssociation

- Choi J B (2000) Structuring a Deposit Insurance System from the Asian Perspective

- Rosenbluth (Yale) F.and Thies M F (UCLA)(1998), The electoral fundations

of JapanDs financial politics: The case

of Jusen

59