Sử dụng điện SWIFT để hạn chế rủi ro trong các phương thức thanh toán quốc tế ở BIDV .pdf

Sử dụng điện SWIFT để hạn chế rủi ro trong các phương thức thanh toán quốc tế ở BIDV .pdf

I

I

KE HOA-CH PHAT TRIEN KINH TE-xA H(H2006 - 2010TRONGLINHVUC NGAN HANG

N gay nay, da so m9i ngLfdideu cong nh~n rang muon

. tang trLfongnhanh va ben

viing thi phai quan Iy tot ve m~t

kinh te vi mo C6 nghia la vi$c xU'

Iy cac van de ve 19m phat, that

nghi$p, ty gia hoi doai bang cac

chfnh sach c6 lien quan nhLftai

khoa, tien t$ la deu nham thuc

d§y vi$c tang cLfdngtfch luy trong

nLfdc va lam cho dau tLf c6 hi$u

qua de thu nh~p quoc gia ngay

me)ttang Nhiing chfnh sach tot la

nhiing chfnh sach khOng gay mat

can doi Idn doi vdi cac bien so

kinh te chfnh SI! quan Iy kinh te vi

mo kem hi$u qua d13 lam cho

nhieu nen kinh te van me)t thdi

th!nh vLfc;JngnhLfBrazin tro nen tri

tr$ cOng nhLfd13lam cho nen kinh

te cua me)t quoc gia dau khf nhLf

Nigeria di den cho suy thoai Tren

con dLfdng dan den tang trLfong

nhanh do cai cach kinh te, Vi$t

Nam phai doi ph6 vdi nhieu thU'

thach Me)ttrong nhiing thU'thach

gay go nhat ma Vi$t Nam phai xU'

Nguy~n Th! Thu *

Iy la quan Iy tot kinh te vi mo.

KhOng quan Iy tot kinh te vi mo thi

se khOng the tang trLfong nhanh

va ben viing dLfc;JC

Trong ph9m vi cua bai viet nay, toi se gidi thi$u cung b9n d9C nhiing van de mang tfnh chat nghien cuu ve Sl! can thiet trong vi$c phoi hc;Jpdong be)gicrachfnh sach tai khoa va chfnh sach tien t$ trong chu ky kinh doanh cua Vi$t Nam nham d9t dLfc;JC ml,lc tieu tang trLfong kinh te cao va ben viing D6 la, trong tCtnggiai d09n cua chu ky kinh doanh nen ap dl:mg chfnh sach nao? tai khoa, hay tien t$? ho~c phoi hc;Jpca hai chfnh sach nay nhLfthe nao?

1 Chu ky kinh doanh:

Chu ky kinh doanh la nhiing bien de)ng len, xuong cua thu nh~p quoc dan thl!c te (GNP) theo thdi gian dLfc;JClap di lap 19i c6 tfnh chat chu ky, t90 thanh

nhiing chu ky kinh doanh cua moi

quoc gia (Hinh 1) Diem cao nhat

trong GDPthl!c te 0 moi chu ky la

dlnh cua chu ky kinh doanh, diem thap nhat la day Thdi ky nam gicra dlnh va day dLfc;JC99i la khung

hoifmg, sau khung hoang 19i la

thdi ky h6i phl)c dLfc;Jchoa nh~p vao giai d09n bEmh tn/{;ng tiep

di~n cho tdi khi d9t dlnh tiep theo Bat ky nen kinh te tren the gidi nao cOng d13trai qua nhieu chu ky kinh doanh (th~m chf chu ky kinh doanh doi vdi toan be)nen kinh te the gidi), nhiing giai d09n pMt d9t

va giai d09n kh6 khan xen Ian nhau Nhin chung GNP thl!c te

ngay cang tang theo thdi gian, nhLfng trong tCtngthdi ky Cl,lthe la nhcrng bien de)ng len xuong Nhiing bien de)ngd6 the hi$n cac chu ky kinh doanh I~p di I~p 19i trong suot I!ch sa C6 the tham

khao mUc tang trLfong cua me)tso

nLfdc theo thdi gian (the hi$n chu

ky kinh doanh) nhLf sau: (Xem

bang 2)

Me)t trong nhiing cd che gay nen chu ky kinh doanh la tac de)ng qua 19igicra so nhan cua Keynes

va nhan to gia toc, c6 the t6m tat nhLf sau:

- Vi$c tang van, tang dau tLf con xay ra khi cac doanh nghi$p van con thu dLfc;Jclc;Jinhu~n, qua trinh nhLfsau: Dau tLftang~San ILfc;Jngtang (theo mo hinh so nhan)~Dau sau 19i tang (theo

* Vu ChTnh sach tien t$, NHNN

KE HOA.CH PHA T TRIEN KINH TE xA H(>I2006 - 2010 TRONG LiNH VUC NGAN HANG

tang Qua trinh eu tiep tl,le nhLt

v~y, nhLtngdo quy lu~t l<;:Jinhu~n

bi€mgiam dan va chi phftLtdngdOi

tang dan n€m den m(>tlue nao d6

l<;:Jinhu~n doanh nghi$p bang

khong (chi phf san xuat ra m(>t

ddn vi san pham mdi bang gia

ban) thi lue nay qua trinh di?t den

dlnh ehu ky Day ehfnh la thdi ky

phl,le hei va banh trLtdngeua ehu

ky kinh doanh

- Tiep den san ILt<;:JngngCtng tang Dau tLtgiam San ILt<;:Jng giam (theo mOhinh so nhan) dau tLt,giam (theo nhan to gia toe) San ILt<;:Jnggiam, qua trinh

eu tiep tl,le nhLtv~y eho den khi ehi?m day ehu ky Day la thdi ky suy thoai va khung hoang eua ehu ky kinh doanh

Bang 2: M((etang tntdng binh quan eua mQt so nU'dequa eae th~p

(Don vi: % tang truang GDP binh quan)

Ghi eM; * Vi?t Nam s61i~u chi co tl1 nom 1986-1990 (ngu6n TCTK);

** t111997-2003;*** t112001-2003;**** t111994-2003;*****

t111996-2003 (ngu6n Reuters)

Do thi 3

':Il<;n8 Inmim

Irlld.,.

12.0'"

Di~n bien toe d9 tang tntdng GDP eua Vi~t Nam

(tCt1986 den 2005)

100".

8.0'1

6.0<;

.\.11';

'.\.7'1

2.0<;

t"~'

21';

o.w;

1~86 1~88 1')<)0 1')<)2 1')').\ 1')% 1~~8 2000 2[812 200.\ Ndlll

62

M('>teach giai thfeh khac ve ehu ky kinh doanh la do d('>trE~ giiia cae quyet dinh thLtdng m~i vdi tae d(>ng eua n6 Neu d('>tre giiia nhiing thay doi ve eau san pham va vi$e dieu ehlnh trang san xuat hang hoa la hang thang ho~e c6 the la hang nam thi dieu khong the tranh khoi la san xuat khong bao gid haan toan dap ung dLt<;:Jceau C6 th~ tham khao chu ky kinh doanh

eua Vi$t nam W nam 1986-2004

6 Do thi 3 dLtdiday.

Vi chu ky kinh doanh la dieu tat yeu doi vdi bat ky nen kinh te cua bat ky quoc gia nao, n6 I~p di I~p I~itrang nhieu the ky, nhLtngd61a dieu khong dang ao Ltdc.Do do, di?ida so chu de kinh te h9Cvi mo lien quan den tfnh kha thi cua vi~c c,-Ifnhphu co gang kiam che cac ehu ky kinh doanh, tuc la lam cho sl,/'tang cua GNP thl,/'cte em tham hdn va nhiing bien d('>ng len xuong bdt gay gat Trang do, nhiing cong cl,I chmh sach ma nha nLtde thLtdng dung la Chfnh

soat mueeungtien ho~claisuat

va Chfnh saeh tai ehfnh bao gom vi$c thay doi mUc chi lieu cua ehfnh phu va cae mUethue de d~t dLt<;:JCm('>ttrang eac ml,lc tieu la

dam bao on dinhkinhte va h~n che vi$csuygiamcua GNPtrang thdi ky khunghoang.V~ychung

ta hay xemxet tac d('>ng cua cac ehfnhsaeh tai khoava tient$ ra sac trangehu kykinhdoanh.

2 Tae dong eua ehinh saeh tai khoa va ti~.n t~ trong ehu ky kinh doanh

- Mo hinh IS-LM:

Chfnhsach tai khoa nham chu

yeu tae d('>ng vao thi trLtdnghang hoa ma di?idi$n la lam dLtdngIS d!eh ehuyen, con chfnh saeh tien t$ thi Ii?inham tac d('>ngvao thi trLtdngtien t$ ma di?idi$n la lam

'l'~ Cll!NcANMNC- 86 CllUYENDE NAM 2007

KE HOA.CHPHAT TRIEN KINH TE - xA H(n2006 - 2010 TRONG LiNH VUC NGAN HANG

dLtdngLM d!ch chuyen,qua do

tac d(>ng tdi san ILtc;mgS8 dLtQc

gidithi$usau day qua mo hinh

IS-LMbieu th! sl! can bang cua th!

trLtdnghang hoa va tien t$:

- DLtdngIS phan anh cac to

hQpkhac nhau giltalaisuat va thu

nh~p dam bao cho tr~ngthai can

bang cua th!trLtdnghang hoa, co

nghTala san ILtQngsan xuat ra

luon btmg tong cau cua nen kinh

te (tong cung luon bang tong cau

-Hinh 4) DLtdng IS co d(> doc

xuong do lai suat cao hdn tong

cau S8 suy giam d~n den thu

nh~p suy giam.

-DLtdng LM phan anh tat ca

nhltng to hQpkhac nhau gilta lai

suat va thu nh~p dam bao cho

tr~ngthai can bang cua th!trLtdng

tien t$ (to hQpnay phai dam bao

cau tien MDluon phat bang muc

I

I

cung tien MS xac d!nh va cho

trLtdC- Hinh 4) DLtdngLM co d(>

doc nghiEmg di len bdi khi thu

nh~p tang, lai suat phai tang thee

de giam bdt cau tien nham duy tri sl! can bang cua th! trLtdngtien t$

khi cung tien khong doi

Binh thLtdng nen kinh te d tr~ng thai can bang cua ca hai thj trLtdng hang hoa va tien t$ Tac d(>ngqua I~igilta hai th! trLtdngan

dinh muc lai suat va thu nh~p can

bang dong thdi cho ca hai thj trLtdng.Mo hinh IS-LM cho biet tr~ng thai can bangdong thdi xay

ra t~igiao diem E cua hai dLtdng

IS va LM (hinh 4).

Khithl!c hi$n Chinh sach tai

(tang chi tieu chinh phu, giam thue) S8 lam tong cau gia tang,

dLtdng IS djch chuyen sang phai

LM

t

,

diem can bang sang E', lai suat tang len j' (hinh4) va khi ap dl;!ng

chlnh sach tai khoa that ch~t trLtdng hQp xay ra S8 la ngLtQcI~i; Khi thl!C hi$n chlnh sach tien

t$ mdr(>ng m(>tcach d(>cI~p(tang

cung tien, ho~c giam lai suat) lai suat giam tlt i xuong i" co tac dl;!ng lam tang tieu dung,dau tLtva xuat khau rang d~n den tong cau gia

tang, dLtdng LM d!ch chuyen sang phai LM", san ILtQngtang tCt Y sang Y", diem can bang sang E"

(hinh 4)

Ho~c khithl!c hi$n dong thai

ca hai chlnh sach tai khoa vatien t$ mdr(>ngS8 lam d!ch chuyen ca

hai dLtdng sang phai,san ILtQngvi v~y ma tang len Y"', diem can bang chuyen sang Em

Tuy nhien, co the thay rang

thu(>c VaGd(>doc cua dLtdng IS va

dLtdng LM Khi dLtdng IS va dLtdng

LM cang thoai san ILtQng tang

cang nhieu, can khi hai dLtdng

nay doc san ILtQngtang it va nhLt

v~y hi$u qua cua vi$c Slt dl;!ng Chinh sach tien t$ ho~c Chintf sach tai khoa S8 khong cao V~y

d(>doc cua dLtdng LM va IS phI;!

thu(>cVaGyeu to nao? va moi quan h$ gilta d(>doc cua dLtdng

ISva LMtrongchu ky kinhdoanh nhLtthe nao? Do la cau hoi can

dLtQctra Idi

D(>doc cua dLtdngLM S8phI;!

thu(>cVaG:H$ so co giangilta cau tien va thu nh~p theo quan h$

dong bien va H$ so co gian gilta

thu nh~p va lai suat thee quan h$ ngh!ch bien NhLtv~y, khi cau tien nhcn cam vdi thu nh~p va kem nh~y cam vdj lai suat dLtdng LM

S8 rat doc.

thu(>c VaG d(> nhC?ycam vdj Iai suat cua tong cau Neu nhltng ti;1ay" doi trong lai suat dLtaden

'.

LM'~

i"

v V' V'" V

CmNGANMNG 86 CtlUYENDENAM2005

63

KE HO!CH PHAT TRIEN KINH TE-xA H(n2006 -2010 TRONG LiNH VUC NGAN HANG

nhG'ng dich chuyen nho trong

tong diu thi duangIS ser<3:tdoc.

Truang h<;,pnay xay ra trong giai

do~n khung hoang cua chu ky

kinh doanh, d6 la do thai d9 bi

quan, long tin thap ve sUc sinh I<;,i

trong tUdng lai cua dau tu trong

gidi kinh doanh va nguai tieu

dung nen dulai suat c6 giam den

dau gidi kinh doanh cOng gan nhu

khong muon dau tu va nguai tieu

dung do bi quan ve thu nh~p

trong tUdng lai nencOng khong

tang tieu dung (theo Keynes day

la truang h<;,pchi tieu khOng doi

Lrng),duang IS Iuc nay se rat doc,

gan nhu th~ng dLrng

Qua phan tfch tren cho thay

trong dieu ki$n nen kinh te suy

thoai (tuc la trong giai do~n khung

hoang cua chu ky kinh doanh),

duang IS rat doc thi Iuc nay ap

dl,mg chfnh sach tien 1$ md r9ng

I~i khong may tac d\,jng, thu nh~p

duang nhu bi tac nghen dXho~c

c6 chang thu nh~p cOngtang rat ft

tCt Y sang Y' (hinh 5) cho du

duang LM c6 dich chuyen m~nh

sang phai va lai sUat da giam tCti

xuongi'

Do do, trang st,l v;[ln dQng cua

chu ky kinh doanh, neu d€ nham

mllC tieu tang tr/.longkinh te thi khi

chu ky kinh doanh 0 tr?ng thai'

khung hoang suy thoai nen ap

dllng chinh sach tai khoa mo rQng

/a chu yeu Con trang giai do?n

phllC h6i va banh tr/.long cua chu

ky kinh doanh thi nen ap dllng

chinh sach lien tf) /a chu yeu.

Tuy nhien, cOng can n6i them

trong sl,1v~n d9ng cua chu ky kinh

doanh can phai xem xet CI,Jthe

tUng truang h<;,p,da d~t san lu<;,ng

tiem nang hay chua, c6 can thay

doi cd cau trong dau tu hay

khong? cOng deu la nhG'ngvan de

d~t ra cho cac nha ho~ch dinh

chfnh sach kinhte vi mo tong the

de co the d<;ltdu<;,chieu qua cao

nhat khi ap dl,JngtUng chfnh sach

trong tUng thai ky

mc?t so nudc trong vi~c v~n d\lng phoi hgp giua chinh sach tai khoa va

Chinh sach ti~n t~:

a My, vao thai ky diem day

cua CU9C khung hoang kinh te 1981-1982, chfnh quyen Reagan

da ra I$nh cat giam thue va du<;,c lu~t dinh vao thang 8/1991 Vi$c nay da lam cho dau tu d My tang len m9t cach dang ng~c nhien

CI,Jthe la giG'anam 1982 dau tu

co dinh thl,1c te khOng phai vao nha d da tang 26,9%, giG'a nam 1985-1986 l<;Iitang them 6% nG'a NhG'ng khfch 1$ bang thue

1981-1982 lam cho kho TLSX tang len

khoang 8% giG'a nam 1982 N6i chung, nguai ta da thong kedl!<;1c

rang khoang 1/3 muc tang trl!ong

nhanh cua dau tu trong thai gian 1982-1985 la do nhG'ng khfch I~ ban dau bang thue dUdi thai Reagan Den nam 1986, sl,1dao 19n chfnh sach thue khoa bang vi$c xoa be nhG'ngkfch thfch bang

thue lam muc tang trudng cua

dau tu ch~m l<;IitCt nam

1986-1988 Den 1989, kho TLSX hau nhu hoan toan giong nhu nhiing nam 1980 (Ia nam khOng he co 51! thay doi trong thue khoa)

NhG'ng cong trinh nghien cUu

nay g<;,iy rang nhG'ngthay doi

trong nhG'ngkhfch 1$bang thue c6 tac d9ng quan trQng doi vdi dau

tu Tuy nhien, nhG'ng thay doi

'!I!

%

M6i quan h~ giiia lai suat cho vay va tin dl"mg

(tlr 1995-2004)

5.0'/'

13.2% "., I'

11.4%

10.2%

] 999 2000 20r)] 2002 2(0) U"c 2004

r Dothi 6

40.0';;

25.0%

20.0';;

15.0';;

]O.O'/"

0.0';;

]995 ]9% 1997 ] 99~

64

T,w 011NcANMNC- 86 ClimN DE NAM2005

KE HOA.CH PHA T TRIEN KINH TE - xA H(n 2006 - 2010 TRONG LiNH VUC NGAN HANG

trong kfch thfch b~mg thue luon

luon phai trai qua m9t CU9Ctranh

lu~n keo dai d quoc h9i va trong

thoi gian tranh lu~n c6 the c6

nhltng tac d9ng c6 h<;li.Hai la c6

m9t ch~m tre ve thoi gian giG'aluc

thong qua lu~t thue va luc chi tieu,

dau tlf do d6 ma c6 Chung ta con

chlfa con chlfa c6 kha nang lfdC

tfnh trlfdc nhltng tac d9ng d!nh

Ilf<;1ngcua m9t trong nhG'ngkhfch

I I~ bang thue va nhltng con so lfdC

. tfnh trong nhG'ng cong trinh

nghien ccru dlf<;1ct6m tat tren day

~ con phai dlf<;1Ccac tac gia cua

chung Ian nglfoi phe phan chUng

dinh tfnh nhieu nG'a

4 Nhin nh<:in vao thtfc

te Vi~t Nam:

- Nam 1992 tang trlfdng la 8,7%, sau d6 den nam 1993, giam xuong 8,1% va l<;Iibat dau tang len 8,8% nam 1994, roi 9,5%

vao nam 1995

- Nam 1995 d<;lttang trlfdng cao nhat 9,5%, sau d6 lien tl,jc giam cho den nam 1999 la 4,77%

- Tuy nhien, nam 1993 chi c6 m9t nam nen cOng chlfa the hi~n dlf<;1Cro Do v~y ta S8 chi xem xet

d giai dO<;ln2 la tCt 1995-1999 chfnh sach tien t~ md r9ng c6 tac dl,Jng nhieu den tang trlfdng kinh

te khong? Ta hay cung xem xet (1) Moi quan h~ giG'a lai suat va dau tlf (the hi~n qua tin dl,Jng)va (2) Moi quan h~ giG'a Iai suat va tieu dung cuoi cung the hi~n qua

Do thj 6 va 7.

TCI'nam 1995 den nam 1999, m~c du lai suat cho vay ngan h<;ln cua h~ thong Ngan hang giam m<;lnhtCt25,2% (1995) xuong con 11,4% (1999) nhlfng tin dl,Jngcho nen kinh te cua h~ thong ngan hang cOng khong vi the ma tang len ma th~m chf con giam m<;lnh nhlf bieu dien tren do thi 7; Tuy nhien tCtnam 2000-2004, doi vdi Vi~t nam dang la chu ky phl,Jchoi

va banh trlfdng cua chu ky kinh doanh nen tfn dl,Jng trong giai dO<;lnnay da tang dang ke (do thi 5) Con moi quan h~ giG'alai suat

va lieu dung cuoi cung thi sao?

Hay xem xet d do thl 7

Do thi tren cho thay tCl'nam 1995-1999, m~c du laj suat tien glii ngan h<;ln giam m<;lnh tCt 18%/nam (nam 1995) xuong con 5,8%/nam (nam 1999) nhlfng toc d9 tang trlfdng tieu dung cuoi cung trong giai dO<;lnsuy thoai cua chu ky kinh doanh nay van khong tang len, th~m chf con giam tCt7,33% nam 1995 xuong con 1,79% Tuy nhien, tCl' nam

2000 den nay la giai do~m'phl,Jc'

-Trong gan 20 nam doi mdi nen

kinh te Vi~t Nam da d<;lt dlf<;1C

nhltng thanh tljU dang kham phl,Jc

I trong nhG'ng nam dau cua qua

I trinh chuyen doi sang nen kinh te

I thi trlfong Trong vong 10 nam

dau (1986-1995), Vi~t Nam da

I thljc hi~n nhltng blfdc chuyen Idn

lao, nhanh hdn ca Trung Quoc

(theo Wain 1993) va c6 hi~u qua

hdn ca CHLB Nga va cac nlfdc

Dong Au (cO)vao cung thoi diem,

tang trlfdng kinh te da tang m<;lnh

W 2,3% nam 1986 len hdn 9,5%

vao nam 1995 Tuy nhien, sau d6

theo chu ky kinh doanhl<;Iigiam

xuong 4,8% nam 1999 va den

nam 2004 tang trd '<;Ii d mUc

7,7%

(Xem do thi 3)

Hay xem xet tac d9ng cua

chfnh sach tien t~ trong chu ky

kinh doanh cua Vi$t Nam nhlf the

nao tCtnam 1991trd l<;Iiday (Ia

thoi diem moc thljc hi$n hai Phap

I$nh Ngan hang) Nhin vao do th!

3 cho ta thay W nam 1991 den

nam 2004, chu ky kinh d6anh

cua Vi$t Nam da trai qua hai giai

dO<;Jnsuy giam (the hi$n bang

dlfong net dLtt),d6 la:

hoi va banh trlfdng cua chu ky kinh doanh nen m~c du lai suat huy d9ng chi giam chut ft tCt6,8% den 6,5% nhlfng tieu dung cuoi cung van tang m<;lnh tCt 1,79% nam 1999 len 7,29% nam 2003 Nhlf v~y, trong giai dO<;lnsuy thoai cua chu ky kinh doanh d Vi$t Nam tCt 1995-1999, m~c du lai suat giam m<;lnhnhlfng tin dl,Jng

va lieu dung van khong tang nen cOng khong lam thay doi dlf<;1Cslj Sl,Jtgiam cua toc d9 tang trlfdng kinh te tCt9,5% xuong con 4,7% theo chu ky kinh doanh

TCI'Iy thuyet den thljc tien qua nhltng nghien ccru tren day chi ra rang cong vi$c cua nhG'ng nha hO<;lchdinh chfnh sach kinh teVI

mo tong the la va cung quan trQng Vi$c nghien ccrunhltng dien bien cua chu ky kinh doanh den vi$c quyet djnh ap dl,Jng chfnh sach nao, slj can thiet trong lieu Ilf<;1ngphoi h<;1pgiG'a cac chfnh sach ra saD trong tlfng giai dO<;ln

Cl,Jthe la het sUc phuc t<;lp.Tuy

nhien, neu cac nha hO<;Jchdjnh chfnh sach kinh te VI mo tong the trong chien Ilf<;1C5 nam, 10 nam neu c6 nhltng quyet sach dung dan S8 c6 nhltng ket qua to Idn doi vdi cong CU9Cxay dljng dat nlfdc

va tang trlfdng kinh te ben vltng.1I

Toi Ii~u thom khao:

1 Kinh te vi mo, Jobert J Gordon, NXBKhoa hQc ky thuQt Ha N9i 1994

2 Mn te, Ngan hang va th! truong tai chinh, Frederic S.Mishkin, NXBkhoa hQC va ky thUQt Ha N9i, 1995

3 NhClngvan de co ban ve kinh te

vi mo, Truong dQi hQc kinh te quoc dan, NXBgiao dl,lc 1995

cach kinh te 6 Vi$t Nam", GS, DWight,

Harvard

5 So lieu lai suat chovay, lai suat huy dong, tin dl,lng - Nguan NHNN

6 So lieu GDP Tieu dung cuoi cung

- NguanTCTK

Tt.P Cll] NGANMNG- 06 CllUYEN DE NAM 2005 65