Khói thuốc lá là hóa chất gây ảnh hưởng trực tiếp đến các enzyme của gan, nơi đảm nhận việc xử lý thuốc chữa bệnh khi con người uống vào và hậu quả những người hút thuốc lá phải dùng liề[r]
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TỈNH LÂM ĐỒNG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ BẢO LỘC
TRƯỜNG THCS HÙNG VƯƠNG
-\></ -BÀI DỰ THI ( Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho
học sinh trung học)
Địa chỉ: Trường THCS Hùng Vương
Họ và tên học sinh: Nguyễn Minh Quân
Ngày sinh:27 tháng 5 năm 2002 _Lớp: 8a1
Năm học : 2015-2016
I TÌNH HUỐNG :
“TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ VÀ LỢI ÍCH KHI BỎ THUỐC LÁ?”
II MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Để giải quyết được vấn đề: “Tác hại của thuốc lá” thì chúng ta cần phải:
- Nắm được tính chất hóa học của thuốc lá chúng ta có thể biết được điều này nhờ môn hóa học
DẠY TỐT HỌC
TỐT
Trang 2- Biết được ảnh hưởng của thuốc lá với người hút và người hít phải
- Cho chúng ta biết mình cần làm những việc gì và hành động của chúng ta để phòng ngừa việc hút thuốc lá ở học sinh và những người khác
- Tuyên truyền cho mọi người không nên hút thuốc lá để bảo vệ môi trường chính mình và mọi người xung quanh
- Chúng ta có thể thu thập được một số thông tin trên trong văn bản “Ôn dịch thuốc lá” trong SGK Ngữ văn 8( tập 1 – trang upload.123doc.net) hay các thông tin dữ liệu đã học trong môn khoa học ở bậc Tiểu học
III TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI
QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Theo kiến thức của môn hóa học và sinh học, văn học mà chúng em biết thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính mạng của con người còn nặng hơn cả AIDS Vì người hút thuốc lá không lăn đùng ra chết, không say bê bết như người uống rượu Nhưng ngược lại rất nguy hiểm vì trong khói thuốc lá chứa nhiều chất độc thấm vào cơ thể Nạn nhân đầu tiên là những lông rung của những tế bào niêm mạc ở vòm họng, ở phế quản, ở nang phổi bị chất hắc ín trong khói thuốc làm tê liệt Các lông mao này có chức năng quét dọn bụi bặm và các
vi khuẩn theo luồng không khí tràn vào phế quản và phổi; khi các lông mao ngừng hoạt động, bụi và vi khuẩn không được đẩy ra ngoài, tích tụ gây ho hen và nhiều năm viêm phế quản
Đặc biệt trong khói thuốc lá lại có chất ô- xít các-bon, chất này thấm vào máu, bám chặt vào các hồng cầu không cho chúng tiếp cận ô xi nữa, làm tắc các động mạch, nhồi máu cơ tim, gây ra ung thư vòm họng, ung thư phổi… Việc này không chỉ có ở nước ta mà nhiều nước trên thế giới đang lo ngại và kêu gọi mọi người đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này
IV GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Sau đây sẽ là một số biện pháp để giải quyết vấn đề trên:
- Chỉ ra một số giải pháp để giúp cho những người nghiện hút thuốc lá bớt hút thuốc
- Cấm hút thuốc lá ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm
Trang 3- Tuyên truyền, vận động mọi người không nên hút thuốc lá để bảo vệ môi trường chính mình và mọi người xung quanh bằng mọi hình thức như khuyên bảo, in hình- ở các bao thuốc, các đường phố, nơi công cộng
- Nói những hiểu biết của mình về tác hại của việc hút thuốc lá cho gia đình, bạn bè và mọi người trong cộng đồng để cùng nhau đưa ra những giải pháp tốt hơn cho vấn đề hút thuốc lá
để môi trường không ô nhiễm, con người không bị mắc những bệnh Vì một cộng đồng không khói thuốc! Vì sức khỏe của mỗi người Vì tương lai con em chúng ta
Các thầy và các bạn sinh viên nam hãy bỏ thuốc lá ngay từ bây giờ và:
- Đừng hút thuốc lá trong nhà, phòng làm việc
- Đừng hút thuốc lá nơi công cộng
- Đừng hút thuốc lá trước mặt trẻ em
- Đừng mời hoặc nhận thuốc lá từ bạn bè, đồng nghiệp
Và hãy:
- Hãy giảm hút thuốc lá
- Hãy cai nghiện thuốc lá
- Hãy kiên quyết nói không với thuốc lá khi chưa từng hút
- Hãy để môi trường xung quanh không khói thuốc lá
V THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
1 Tác hại của thuốc lá
Theo bác sĩ ở bệnh viện K (43, Quán Sứ, Q Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết 80% ung thư vòm họng và ung thư phổi là do thuốc lá Ôn dịch thuốc lá đe đọa sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS, gây ra nhiều bệnh
Trang 4Các bác sĩ ở Viện nghiên cứu các bệnh tim mạch cho biết: Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch co thắt lại, gây những bệnh nghiêm trọng như huyết áp cao, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim Có những bệnh nhân còn phải cắt từng đốt ngón tay, ngón chân và cả bàn chân, có những người 40 – 50 tuổi đã chết đột xuất vì nhồi máu cơ tim hay bệnh viêm phế quản có hàng triệu người mắc phải
Đặc biệt trong bài này chúng em sử dụng kiến thức môn hóa học để tuyên
truyền: (bài “ Hóa học hữu cơ”- lớp 9) môn sinh ( bài “ Hệ hô hấp và hệ tuần hoàn
của máu ’’- lớp 8)
Ni-cô-tin là một chất lỏng như đầu, hút ẩm và có thể trộn lẫn với nước trong dạng bazơ của
nó Khi ni-cô-tin được đưa vào cơ thể, nó được vận chuyển nhanh thông qua đường máu và
có thể vượt qua rào cản giữa máu và não Kể từ khi hít vào ni-cô-tin mất trung bình 7 giây để chạy tới não Thời gian bán phân rã của cô-tin trong cơ thể vào khoảng 2 giờ Lượng
Trang 5ni-cô-tin hít vào cùng với khói thuốc là một phần nhỏ dung lượng chất này có trên lá của cây thuốc lá (hầu hết chất này bị cháy hết khi đốt thuốc) Lượng ni-cô-tin ngấm vào cơ thể thông qua việc hút thuốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm kiểu thuốc lá, việc có hít khói vào phổi hay không, và có đầu lọc hay không Khi hút thuốc lá, với việc để thuốc lá giữa môi và lợi, lượng ngấm vào cơ thể có xu hướng cao hơn nhiều so với việc hút thuốc Ni-cô-tin bị phân rã trong gan bằng enzym cytochrome P450 (chủ yếu là CYP2A6,và cũng có CYP2B6) Cotinin là một trong các chất phân hóa ni-cô-tin chính
Hút thuốc lá - nghiện thuốc lá cũng đồng nghĩa với việc người hút tự cắt giảm thu nhập
của mình Mỗi ngày hút nửa bao, một bao Thuốc rẻ tiền thì cũng mất cả trăm nghìn một tháng, thuốc “xịn” thì phải tiền triệu Hãy thử làm phép nhân để xem người nghiện hút một tháng, một năm, một đời đốt hết bao nhiêu tiền ra khói? Có thể số tiền dành cho việc hút thuốc lá một ngày không nhiều, nhưng nếu không hút thuốc lá, ta có thể sử dụng số tiền đó vào những việc hữu ích hơn Đối với học sinh, sinh viên việc học đòi, bắt chước hút thuốc lá vừa làm nguy hại đến sức khỏe vừa làm cho tâm tính bị thay đổi dẫn đến dối trá, trộm cắp vặt để có tiền hút thuốc,
Trang 6Thuốc lá có hại như vậy Vậy làm thế nào để ngăn chặn việc hút thuốc lá? Có lẽ cần tuyên truyền nhiều hơn về tác hại của nó trên các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức các buổi sinh hoạt hướng đến những hình ảnh về lối sống khỏe mạnh và tích cực thu hút mọi người tham gia Coi việc hút thuốc lá là hành vi không đẹp bởi nó là biểu hiện của nghiện ngập và những con người dễ bị chi phối Và yếu tố quan trọng nhất là bản thân phải tự ý thức cao, chủ động không tiếp cận với khói thuốc lá để giữ gìn, bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người thân trong gia đình Trong video thí ngiệm sau, ta sẽ biết được tác hại của thuốc lá:
Video tác hại của thuốc lá.flv
Thuốc lá có hại Không một ai có thể lường hết tác hại của thuốc lá gây ra Bởi vậy thế hệ
trẻ chúng ta cùng tất cả mọi người hãy cùng nhau “Nói không với khói thuốc lá”.
Trang 7Nếu như mỗi chúng ta khi bị nhiễm độc của thuốc lá sẽ có những biểu hiện:
- Da nhợt nhạt do thuốc lá có chứa những chất độc hại và một số hóa chất Những chất gây
độc hại này có thể hút oxi vào chất dinh dưỡng của cơ thể bằng cách lấy đi các tế bào khỏe mạnh
- Giảm khả năng tập luyện: tác động tới tim, phổi của thuốc lá có thể gây bất lợi cho bất kì tham gia hoạt động nào
- Các vấn đề về sinh sản: phụ nữ hút thuốc trong một thời gian nhất định sẽ khó mang thai cũng như sinh một đứa trẻ khỏe mạnh vì các chất độc trong thuốc sẽ làm tăng nguy cơ khó thụ thai, để sảy thai hay sinh trẻ nhẹ cân
- Hình thành cho các bạn học sinh một thói quen xấu và dễ dàng rơi vào các tệ nạn xã hội một cách nhanh hơn
- Ảnh hưởng đến việc học tập, giảm sự sáng tạo nhạy bén trong học tập và các hoạt động khác
- Làm giảm sút kinh tế gia đình và xã hội
- Ô nhiễm môi trường( khói thuốc lá, xả tàn thuốc, bao thuốc)
- Có hại cho sức khỏe bản thân và mọi người xung quanh
Trang 82 Lợi ích khi bỏ thuốc lá
►Giảm chi phí hàng năm
Chi phí về thuốc lá của những người nghiện mỗi năm rất lớn, ngoài ra còn kéo theo những khoản chi phí khổng lồ khác, nhất là cho ngành y tế, bảo hiểm Bởi vậy nếu bỏ được thuốc lá
sẽ giảm được rất nhiều chi phí vô ích
►Giảm độc hại tích tụ trong cơ thể
Theo nghiên cứu thì hút thuốc lá là cách đưa rất nhiều độc tố vào cơ thể, kể cả vi rút, vi khuẩn và các chất ngoại lai gây bệnh hiểm nghèo khác
►Tăng cường khả năng tuần hoàn máu
Theo nghiên cứu của giới chuyên môn, việc bỏ thuốc lá giúp cho máu tuần hoàn tốt lên não
và các bộ phận khác trong cơ thể
►Bỏ thuốc giấc ngủ sẽ sâu hơn
Theo các chuyên gia ĐH Johns Hopkins (Mỹ), khi bỏ thuốc giấc ngủ của con người sẽ đến sâu hơn, không bị gián đoạn bởi hiện tượng "đói nicotin" như khi còn đang hút thuốc
►Làm tăng tính sáng tạo và cảm tình nơi làm việc
Trong bối cảnh kinh tế phát triển, ra đời những trung tâm, công sở mang tính môi trường cao, việc bỏ thuốc lá sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực
Trước tiên, nó làm cho mọi người có cảm tình với người đã từng nghiện nay bỏ được thói quen này, tiếp đến sẽ làm cho người trong cuộc có "hơi thở thơm tho", giúp cho môi trường trong sạch, đồng nghiệp không hít phải khói thuốc mà người ta quen gọi là hút thuốc thụ động
►Bỏ được các thói quen bất lợi khác
Một nghiên cứu do hãng RealNetworks (Mỹ) vừa thực hiện cho thấy những người bỏ thuốc
Trang 9lá còn bỏ được nhiều thói quen bất lợi khác kể cả thói quen ngồi lỳ trước màn hình hàng giờ, nghiện chơi điện tử, bỏ thói quen thức khuya, dậy muộn, lười tắm giặt, đi làm muộn, bỏ dở học hành
►Làm tăng sức khỏe xương cốt
Theo nghiên cứu của các chuyên gia ở ĐH California (Mỹ), những phụ nữ nghiện hút thuốc
lá có mức độ suy giảm tỷ trọng khoáng trong xương từ 2,3-3,3% nếu hút thuốc trên 10 năm
và tỷ lệ này sẽ tăng nếu sau mãn kinh tiếp tục hút thuốc
Vì vậy bỏ thuốc lá đồng nghĩa với việc tăng cường sức khỏe hệ thống xương cốt
►Bỏ thuốc lá giảm được những căn bệnh nan y
Đặc biệt là các loại bệnh ung thư như ung thư vòm họng, răng miệng, ung thư vú, ung thư não, ung thư phổi, và nhiều căn bệnh khác liên quan đến khói thuốc
►Hạn chế bệnh ù tai
Theo nghiên cứu, nhóm người hút thuốc lá nói riêng và sử dụng các chất kích thích nói chung có rủi ro mắc bệnh thính lực, giảm sức nghe cao hơn tới 70% so với người không hút thuốc lá, nhất là bệnh ù tai giống như ve kêu
►Hạn chế một số bệnh thường gặp
Ngoài những bệnh nan y, bỏ thuốc lá sẽ giảm được một số căn bệnh thường gặp như bệnh chân tay lạnh do máu tuần hoàn kém, bệnh vẩy nến, đặc biệt là những người nghiện, hút trên một bao/ngày
Ngoài ra, khi bỏ thuốc còn được quyền tiếp cận với những nơi bị cấm hút thuốc lá 100%, kể
cả những nơi giải trí, nghỉ mát, có thể uống cà phê một cách bình thường vì qua nghiên cứu cho thấy có tới 56% lượng cà phê uống vào đối với những người nghiện hút thuốc sẽ bị "rửa trôi" bởi khói thuốc so với người không hút thuốc
Trang 10►Làm chậm giai đoạn phát triển từ HIV sang AIDS
Nếu mắc bệnh HIV mà nghiện thuốc lá quá trình phát triển từ giai đoạn mang virus HIV sang bệnh AIDS sẽ nhanh hơn rất nhiều so với những người mắc bệnh HIV mà không hút thuốc lá
Khói thuốc lá ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chức năng hệ thống miễn dịch
►Bỏ thuốc giảm được thuốc chữa bệnh
Những người không hút thuốc sẽ ít mắc bệnh hơn so với nhóm hút thuốc Một khi bỏ thuốc
sẽ giảm được bệnh và kết quả không phải hoặc sử dụng thuốc chữa bệnh ít hơn
Khói thuốc lá là hóa chất gây ảnh hưởng trực tiếp đến các enzyme của gan, nơi đảm nhận việc xử lý thuốc chữa bệnh khi con người uống vào và hậu quả những người hút thuốc lá phải dùng liều cao hơn mới có tác dụng so với những người không hút thuốc một khi mắc chung một loại bệnh
►Làm giảm nguy cơ hỏa hoạn
Điều này đã từng được chứng kiến qua thực tế Những người hút thuốc lá làm tăng mức rủi
ro cháy nhà của chính gia đình họ cao gấp 6 lần so với những người không hút thuốc
Tại Mỹ, theo thống kê thuốc lá là thủ phạm của 55% số vụ hỏa hoạn nguy hiểm
Ví dụ, ngày 9/4/2008, một cậu bé 3 tuổi ở Texas, Mỹ đã dùng bật lửa của bố thiêu trụi toàn
bộ ngôi nhà của gia đình hoặc có những vụ hỏa hoạn rất đặc biệt trong đó những con chim sẻ
đã tha cả một mẩu thuốc lá còn đang cháy dở lên mái nhà và hậu quả thiêu rụi cả một doanh nghiệp lớn
►Giảm được nguy cơ mắc các loại bệnh liên quan đến thần kinh mãn tính
Theo nghiên cứu thì nhóm người hút thuốc lá có tỷ lệ mắc bệnh Crohn, một căn bệnh thần kinh rất nan y cao gấp 4 lần so với nhóm người không hút thuốc
Trang 11Đây là căn bệnh để lại nhiều hậu quả như gây tàn tật, đau đớn, tiêu chảy thậm chí nếu nặng
có thể phải qua phẫu thuật
►Giảm thiểu rủi ro mắc bệnh tim mạch
Do có chứa hàng trăm chất độc khác nhau nên thuốc lá là thủ phạm tăng bệnh tim mạch, đột quỵ
Theo nghiên cứu, những người hút thuốc lá có tỷ lệ mắc bệnh động mạch vành cao gấp 4 lần
so với những người không hút thuốc Từ căn bệnh này nó làm tăng nguy cơ đau tim đột ngột, dẫn đến tử vong
►Bỏ thuốc lá cải thiện vẻ đẹp cơ thể
Những người không hút thuốc không chỉ có hơi thở thơm tho, răng không bị xỉn mà làn da còn đẹp hơn những người hút thuốc Nếu cứ hút, khói thuốc còn làm cho da chóng già dễ bị nhăn nheo do máu lưu thông kém
Ngoài ra nếu nghiện thuốc trên 20 năm, rủi ro mắc bệnh ợ chua cao gấp 70 lần so với những người bình thường
►Bỏ thuốc giúp ăn ngon miệng
Nếu bỏ thuốc người trong cuộc sẽ được cải thiện về khẩu vị và các chức năng vốn có của các giác quan, giúp ăn ngon miệng, cảm nhận mùi vị tốt hơn và mũi không bị "điếc" so với khi hút thuốc, Hạn chế nguy cơ nghiện các loại thực phẩm bất lợi, giàu mỡ bão hòa và có hàm lượng cholesterol cao
►Hạn chế rụng tóc, bạc tóc
Theo nghiên cứu của các chuyên gia Viện y học Mỹ, những người hút thuốc lá có rủi ro tóc bạc, tóc gãy cao tới 3-6 lần những người không hút thuốc và tỷ lệ hói đầu gấp 2 lần so với
Trang 12những người không hút thuốc.
Ngoài ra nó còn có tác dụng hạn chế nguy cơ mắc bệnh trầm cảm, giảm bệnh cho những người thân trong gia đình do mắc chứng hút thuốc lá thụ động
►Những tác dụng về mặt môi trường
Bỏ thuốc lá sẽ giảm được hiện tượng cháy rừng, cháy nhà, phát sinh các loại khí gây hiệu ứng nhà kính và giảm được tới trên 4.000 loại hóa chất khác nhau có trong khói thuốc, kể cả những loại hóa chất nguy hiểm như cadnium, arsenic, N-nitrosamine và formanldehyde
►Bỏ thuốc lá cải thiện thị lực, trí nhớ
Môi trường khói thuốc, bất kể hút hay không hút sẽ làm tăng bệnh thoái hóa hoàng điểm cao gấp 2 lần những người không hút thuốc
Một nghiên cứu mới nhất do các nhà khoa học Hà Lan thực hiện ở 7.000 người gần đây cho thấy, hút thuốc lá là thủ phạm đẩy nhanh quá trình sa sút trí tuệ ở con người, làm cho người
ta chóng già vì nó làm suy yếu rất nhanh sức khỏe lẫn chức năng của não lẫn hệ thống miễn dịch
VI Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Cải thiện sức khỏe toàn diện
Chỉ sau 20 phút ngừng hút thuốc, huyết áp và nhịp tim trở lại bình thường Trong thời hạn
24 giờ, nguy cơ đau tim của bạn bắt đầu giảm xuống
Trong những tuần đầu tiên sau khi cai, các lông nhỏ trong phổi bắt đầu thực hiện nhiệm vụ
“quét sạch” kích thích ra khỏi phổi
Trong vòng 1 năm, nguy cơ mắc bệnh tim giảm xuống một nửa Và sau 10 năm không hút thuốc, nguy cơ tử vong vì ung thư không khác so với người không bao giờ hút thuốc