CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG VIÊN ã có lúc ,người ta xem nhân viên như một loại hàng hoá hay dịch vụ mà ờ đó người lao động bán sức lao động cho công ty.Tuy nhiên,quan điểm này có l
Trang 1CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG VIÊN
ã có lúc ,người ta xem nhân viên như một loại hàng hoá hay dịch vụ mà
ờ đó người lao động bán sức lao động cho công ty.Tuy nhiên,quan điểm này có lẽ đựoc thay đổi trên thế giới từ rất sớm,nghiên cứu của Elton Mayo (1924-1932) ,(Dickson,1973) đã chỉ ra rằng người lao động không chỉ được động viên bởi yếu tố tiền bạc(thu nhập hay trả công) để trả cho sức lao động
mà còn các yếu tố về tinh thần.Ngày nay,bất kỳ một nhân viên nhân sự nào cũng biết rằng đối với các nhà quản trị , một trong những ưu tiên hàng đầu của công việc quản trị nhân sự là khám phá nhu cầu của nhân viên và động viên nhân viên làm việc
Đ
Một công ty hay một tổ chức dù có nguồn tài chính dồi dào ,máy móc kỹ thuật hiên đại đên đâu cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu không biết quản trị nhân sự.Chính phương thức quản trị nhân sự sẽ tạo bộ mặt,bầu không khí tuơi vui phấn khởi hay căng thẳng,u ám trong công ty
Bầu không khí sinh hoạt trong công ty sẽ quyết định sự thành đạt của bạn Chúng ta không phủ nhận vai trò của các lĩnh vực khác như quản trị tài chính, quản trị sản xuất, quản trị hành chính, kế toán… nhưng rõ ràng quản trị nhân sự đóng vai trò rất quan trọng trong mọi doanh nghiệp Bất cứ cấp quản trị nào cũng phải biết quản trị nhân viên của mình.
Sochiro Honda đã từng nói: “nhân viên” luôn là tài sản quý giá nhất của công ty” Qua nhận định trên, vị chủ tịch tập đoàn Honda ngụ ý rằng, nếu có một đội ngũ nhân viên tốt và hết mình vì công việc, công ty sẽ như “hổ mọc thêm cánh” Nhưng làm thế nào để nhân viên coi công ty như gia đình của mình và coi các kế hoạch kinh doanh của công ty như công việc của chính mình? Câu trả lời là với cương vị lãnh đạo, bạn cần biết cách động viên và khích lệ nhân viên sao cho hiệu quả nhất
Trang 2Thế động viên là gì?Tại sao các nhà quản trị cần phải động viên nhân viên và làm
nó bằng cách nào?Câu trả lời là sự tồn tại (smith,1994).Động viên là sự tăng cường
nổ lực hướng đến thực hiên mục tiêu của tổ chức trên cơ sở thoả mãn nhu cầu cá nhân.Mà chúng ta đã biết “nhu cầu” là một trạng thái tâm lý của cá nhân,nó xuất hiện khi chưa có sự thỏa mãn những đòi hỏi của họ.Thoả mãn nhu cầu là khi nhu cầu xuất hiên nó sẽ hình thành động cơ và dẫn đến hành động để đạt được kết quả.Khi kết quả đã đạt đuợc thì một nhu cầu mới sẽ xuất hiện và nó cứ lập đi lâp lại như một vòng tuần hoàn
Theo Maslow thì ông chia nhu cầu của con người thành 5 cấp độ được sắp thành bậc thang.Trong lý thuyết này, ông sắp xếp các nhu cầu của con người theo một hệ thống trật tự cấp bậc, trong đó, các nhu cầu ở mức độ cao hơn muốn xuất hiện thì các nhu cầu ở mức độ thấp hơn phải được thỏa mãn trước và được mô tả theo hình như sau:
Trong hình kim tự tháp, chúng ta thấy những nhu cầu này được xếp vào bậc từ thấp đến cao.Và ở đây tôi chia nó thành 2 cấp mức độ : cấp mức độ thấp và mức độ cao.
Maslow cho rằng, những nhu cầu ở mức độ cao hơn sẽ không xuất hiện trừ khi những nhu cầu cơ bản(cấp độ thấp) này được thỏa mãn và những nhu cầu cơ bản này sẽ chế ngự, hối thúc, giục giã một người hành động khi nhu cầu cơ bản này chưa đạt được.
Ông bà ta cũng đã sớm nhận ra điều này khi cho rằng: “Có thực mới vực được đạo”, cần
NHU CẦU ĐƯỢC TÔN TRỌNG NHU CẦU XÃ HỘI
NHU CẨU AN TOÀN
NHU CẦU SINH LÝ
NHU CẦU
TỰ THỂ HIỆN
Trang 3phải được ăn uống, đáp ứng nhu cầu cơ bản để có thể hoạt động, vươn tới nhu cầu cao hơn.Muốn một người phát triển ở mức độ cao thì phải đáp ứng các nhu cầu bậc thấp của họ trước: đồng lương tốt, chế độ đãi ngộ hợp lý, nhà cửa ổn định,…Chẳng phải ông bà chúng
ta đã nói: “An cư mới lạc nghiệp” hay sao?Thoả mãn nhu cầu cấp thấp thì kích thích tinh thần làm việc của nhân viên không bao nhiêu.Nhưng nếu không thoả mãn thì dễ sinh bất mãn.Ngược lại,thoả mãn nhu cầu cấp cao thì sẽ động viên tinh thần nhân viên hiệu quả hơn.
Các phương pháp động viên nhân viên sẽ giúp doanh nghiệp tồn tại trước nhu cầu của thời đại là sự thay đổi chỗ làm nhanh chóng của nhân viên.Động viên giúp tổ chức năng cao năng suất lao động.Vì vậy ,các nhà quản trị cần hiểu rõ động viên để có thể hoạt động một cách có hiệu quả.Chúng ta dễ dàng thừa nhận rằng động viên là một trong những chức năng
“phức tạp” nhất của nhà quản trị thuộc về con người!
Tại Việt Nam ,mặc dù các nhà quản trị nhân sự đều thống nhất về vai trò của động viên,tuy nhiên,vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về đo lường các biện pháp động viên trong tổ chức và doanh nghiệp.Đặc biệt các doanh nghiệp Viêt Nam cũng rất chú ý đến hiệu quả làm việc và giữ chân người tài nhất là khi Việt Nam gia nhập WTO và nền kinh tế xuất hiện nhu cầu lớn về nhân sự cũng như vấn đề nạn chảy chất xám!
Trang 4CHƯƠNG 2 : “THUẬT” ĐỘNG VIÊN BẰNG LỜI KHEN
NGỢI
ạn muốn là một nhà quản lý tốt thì phải là người luôn có thái độ đúng mực và biết cách động viên cấp dưới bằng những lời khen ngợi, hoan nghênh trung thực và lịch sự, chứ không chỉ trích hay phàn nàn Một nhà quản lý tốt luôn thể hiện mối quan tâm thật sự đến người khác bằng việc tạo cho nhân viên cảm giác chính họ mới là người quan trọng Để tạo lòng tin và sự tín nhiệm, nhà quản lý luôn biết bày tỏ mối cảm thông và đồng cảm đúng lúc”- Harold Dresner, chuyên gia nhân sự nổi tiếng người Pháp, cho biết: “Thực tế đã cho thấy công ty nào có lãnh đạo biết quan tâm tới nhân viên, khích lệ nhân viên, ở đó sẽ gây dựng được đội ngũ nhân viên làm việc hăng hái, nhiệt tình, đồng thời đem lại được thành công cho công ty của mình” Các doanh nhân thành đạt trên thế giới luôn là những người có tài khích lệ nhân viên như vậy Bạn có thể rút ra những bài học quý giá từ nghệ thuật động viên của những người đứng đầu các công ty lớn trên thế giới
B
Vậy nghệ thuật động viên đó là gì? Thật ra nó rất là đơn giản mà tôi tin rằng chắc bạn cũng biết đó là:khen ngợi khi họ làm tốt,khích lệ họ và khiển trách khi nhân viên làm sai.Việc này thì ai cũng biết nhưng phải làm thế nào để nhân viên không thấy tự tín khi được khen và chỉ trích họ ra sao để không gây oán thù,không làm họ thấy bất mãn,nhận rõ việc mình làm sai và điều đặc biệt là không làm mất thể diện của nhân viên
Đối với một người nhân viên thì thể diện cũng rất quan trọng.Bạn và tôi cũng thế,khi đi làm đâu ai muốn mình bị “sếp” la trước khách hàng,đồng nghiệp.Lúc ấy mình sẽ cảm thấy mất thể diện trước mọi người và một ác cảm của bạn về nhà quản
lý sẽ xuất hiện.Vì thế,nếu bạn là một nhà quản lý bạn nên giữ thể diện cho nhân viên của mình
Trang 5“Giữ thể diện !”Điều đó quan trọng lắm.Vấn đề sinh tử!Vậy mà chúng ta,có mấy người biết giữ thể diện cho người khác?chúng ta chà đạp lên tình cảm của họ,bắt họ làm theo ý ta,buộc lỗi họ;chúng ta rầy la con cái,người giúp việc hay nhân viên của mình trước mặt bất cứ ai,không hề nghĩ rằng lòng tự ái của họ đang
bị chà đạp.Mà có khó khăn gì đâu,chỉ cần một chút suy nghĩ,vài lời ngọt,một lòng thành thật gắng sức quên mình và hiểu người là đủ dịu hẳn vết thương.Nếu làm được điều ấy bạn sẽ tạo quan hệ tốt đối với nhân viên; khi đó nhân viên sẽ làm tốt công việc của bạn giao hơn.Tất cả những điều trên thì đa số nhân viên nào cũng đều mong muốn ở nhà quản trị của mình
Đã có người từng nói : “Chìa khoá đem lại sự thành công cho bất kì một doanh nghiệp nào đó là đời sống của nhân viên đó có được thoả mãn hay không”
Dựa trên nghiên cứu của thuyết Maslow về cấp bậc nhu cầu thì sự mong đợi của nhân viên là
• Thăng tiến và phát triển
• Tiền lương xứng đáng
• An toàn về công ăn,việc làm
• Công việc hấp dẫn và tương xứng với khả năng
• Được người khác dánh giá cao và tôn trọng
• Có quyền lực
Đó là những sự mong đợi mà bất kỳ cá nhân nào cũng mong muốn.Tôi sẽ kể cho bạn nghe về câu chuyện của ông Dale Carnigie( tác giả của cuốn sách nổi tiếng “ ĐẮC NHÂN TÂM”hướng dẫn cho mọi người cách cư xử trong cuộc sống, làm thế nào để có nhiều bạn bè và để thành công ) “ Ông ta thì ưa trái cây,nhưng không hiểu vì một bí mật gì những con cá của ông không ưa trái cây như ông mà ưa
trùng.Vì vậy khi đi câu, ông không nghĩ đến cái ông ta thích mà chỉ nghĩ đến cái
mà cá thích thôi Ông không móc trái cây vào lưỡi câu để nhử chúng, mà móc vào
đó một con trùng hay một con cào cào, rồi đưa đi đưa lại trước miệng cá và hỏi nó:
"Cá có thèm không?" Thế tại sao ta không dùng chiến thuật đó với người? Tại sao
Trang 6cứ luôn luôn nói tới cái mà chúng ta muốn? Thực là vô ích, ngây thơ và vô lý Đã đành, cái gì ta thích thì ta để ý tới luôn, nhưng chỉ có một mình ta để ý tới nó Vì những người khác họ cũng chỉ nghĩ tới cái họ thích thôi, không cần biết ta thích cái
gì
Cho nên chỉ có mỗi cách dẫn dụ người khác làm theo mình là lựa cách nói sao cho lời yêu cầu của mình hạp với sở thích của họ và chỉ cho họ cách đạt được sở thích đó.Mà người nhân viên muốn gì?Ngoài nhữngvật chất như: tiền lương,thăng tiến thì tinh thần cũng không kém phần quan trọng.Mà nó không gì khác là những lời
khen ngợi khi họ hoàn thành tốt công việc.Theo tríêt gia tâm lý cổ Abraham
Lincoln nói: "Ai cũng muốn được người ta khen mình" Chúng ta đều khát những
lời khen chân thành mà than ôi! ít khi người ta cho ta cái đó
Những kẻ nào đã học được cái bí quyết làm thỏa mãn lòng đói khát lời khen đó, nó tuy kín đáo mà giày vò người ta, đâm rễ trong lòng người ta, thì kẻ ấy "nắm được mọi người trong tay mình" và được mọi người tôn trọng, sùng bái, nghe lời, "khi chết đi, kẻ đào huyệt chôn người đó cũng phải khóc người đó nữa"
Cái vốn quí giá nhất của nghệ thuật động viên là khả năng khêu gợi được lòng hăng hái của mọi người.Chỉ có khuyết khích và khen gợi mới làm phát sinh và gia tăng những tài năng quý nhất của người ta mà thôi
Tới Công ty, bạn có thể để chỗ này một câu biểu dương, chỗ kia một câu khen ngợi, làm nhân viên nở nang mặt mũi Khi được khen ngợi, nhân viên sẽ phấn chấn, tăng khả năng chịu đựng sức ép công việc, năng suất của họ sẽ tăng lên Công khai thưởng, công khai khen ngợi, công khai đề bạt nhưng phê bình kín, khiển trách kín Có Công ty họp toàn thể nhân viên văn phòng chỉ để khen ngợi và thưởng cho một vài cá nhân mấy trăm nghìn đồng Số tiền không lớn nhưng được khen thưởng trước mặt hàng chục, hàng trăm người khác khiến nhân viên vui sướng và hãnh diện
Trang 7Những lời chỉ trích là một cách tai hại nhất để diệt vong kẻ làm công.Đừng bao giờ rầy la ai hết ,nên khuyết khích người ta và cho người ta một lý tưởng để nói tới Cho nên ta phải luôn sẵn sàng khen gợi nhân viên một cách thật thà.Đừng nên tiếc lời khen và hãy dè dặt trong lời chê.Đó là những lý thuyết cơ bản mà nhà quản trị đều biết nhưng chúng ta hành động ra sao?-Hoàn toàn trái ngược.Có gì không vừa ý là chúng ta nổi cơn lôi đình lên ; còn nếu vừa ý ta ư?ta làm thinh.Đó là những lỗi lớn mà những nhà quản trị ngày nay hay mắc phải
Bí quyết khích lệ nhân viên của ông vua thép
Sự khôn khéo của Andrew Carnegie, ông vua thép thế giới, đã bộc lộ từ khi còn nhỏ Thời thơ ấu ở vùng Ecose giá lạnh của nước Anh, có lần cậu bé Andrew Carnegie đã bắt được một con thỏ có mang Khi con thỏ cái này sinh ra một bầy thỏ con, cậu nghĩ ra một cách: Cậu đã rủ các bạn nhỏ ở cùng xóm đến xem bầy thỏ Thấy bọn trẻ này say mê đám thỏ con, Andrew liền hứa rằng nếu ai tìm được thức
ăn hàng ngày để nuôi thỏ thì sẽ được lấy tên mình để đặt cho chú thỏ con mà mình yêu thích Cách khích lệ đơn giản như vậy đã dẫn đến kết quả tốt đẹp: ngày ngày, bọn trẻ đều kiếm thức ăn mang đến để nuôi các chú thỏ con cho đến khi khôn lớn
Sau này, những kinh nghiệm đầu đời đã được Andrew Carnegie phát huy trong lĩnh vực quản lý nhân sự Ông biết cách làm cho nhân viên vui vẻ hưởng ứng ý kiến của mình Mới ngoài 26 tuổi, Andrew Carnegie đã bước chân vào ngành sản xuất thép làm thanh ray cho đường tàu lửa Ông lấy tên của chủ tịch công ty tàu hoả Pennysy Lavania Railroad là J Edgar Thomson đặt tên cho một nhà máy lớn của mình tại Pittsburg, làm cho vị chủ tịch hãng xe lửa này rất thú vị và tâm đắc, chấp nhận mua ngay những thanh ray được sản xuất từ chính nhà máy thép mang tên mình Điều đó chứng tỏ rằng Andrew Carnegie không chỉ biết “điều khiển” những người cùng trang lứa, mà còn có khả năng thuyết phục những người có địa vị cao hơn mình một cách khéo léo và thành công.Không những thế ông còn có biệt tài khen gợi người nữa đó.Ông ca tụng những người giúp việc ông trước mặt họ.Ông
Trang 8ca tụng khi họ vắng mặt.Ông còn ca tụng họ sau khi ông chết nữa Khi công ty thu được lợi nhuận, Andrew Carnegie không chỉ giữ riêng cho cá nhân mình, mà dùng khoản tiền đó để nâng cao đời sống cho nhân viên và toàn bộ công nhân trong nhà máy sản xuất thép, khiến mọi người cảm thấy gắn bó với công ty, từ đó đồng tâm hiệp lực để cùng tiến tới sự thịnh vượng chung Sau khi ông chết,ông nghĩ ra câu này và bắt mọi người khắc lên mộ chí của ông : “Đây là nơi nghĩ ngàn thu của những người biết cách thâu dụng những người thông minh hơn mình” Đây là tấm gương mà nhà quản nên học hỏi về cách thức động viên nhân viên
Và sau đây là những kĩ thuật khen gợi mà tôi nghĩ nó có thể giúp bạn
làm tốt hơn công tác quản lý nhân viên của mình:
1 Khen ngay lập tức - luôn luôn khen nhân viên đúng lúc họ làm tốt Đừng để
dành lời khen đó
2 Khen cụ thể - ai cũng muốn được đối xử tốt nhưng người ta cảm thấy thích nhất
khi được nói chính xác là đã làm tốt cái gì
3 Chia sẻ tình cảm - hãy phát biểu cảm nhận của mình - không phải là những gì
bạn nghĩ mà là những gì bạn cảm thấy Tình cảm là yếu tố thân mật hơn những ý nghĩ trong mối quan hệ con người
Quan trọng là hãy nhớ khen ngợi nhân viên ngay lúc đầu, khi mà họ bắt đầu hiểu và thực hiện được gần đúng công việc Đừng chờ đến khi nhân viên làm thật đúng rồi mới khen Những việc làm gần đúng sẽ tạo nên một việc làm thật đúng Ngoài ra, đừng bao giờ khiển trách hoặc phạt nhân viên khi họ đang tìm tòi, học hỏi cách làm tốt công việc Khiển trách họ vào lúc đó sẽ làm cho họ chán nản muốn trả đũa và thậm chí làm họ muốn thoái lui
Trang 9CHƯƠNG 3 : “THUẬT” ĐỘNG VIÊN BẰNG LƯƠNG.
ại mỗi công ty, dù ở vị trí công việc nào đi nữa, nếu lãnh đạo “đo” được trình độ nhân viên để động viên và thưởng công xứng đáng, thì ai nấy đều
sẽ cố gắng để trở thành người giỏi nhất Và cách trả lương hợp lý luôn giúp cho các công ty khích lệ và bù đắp thỏa đáng năng lực mà nhân viên bỏ ra để thực hiện nhiệm vụ
T
Lý thuyết là vậy, nhưng thực hiện điều này lại không dễ chút nào Trên thực tế, một phi công có giá trị cao hơn một tiếp viên, một quản lý khách sạn có giá trị cao hơn một người phục vụ, nhưng một nhân viên phục vụ xuất sắc vẫn có giá trị hơn một người quản lý tầm thường Vì vậy, phải thiết lập một hệ thống tính lương hợp
lý để đánh giá đúng và đủ hiệu quả làm việc của mỗi nhân viên trong công ty Mức lương cao nhất của một vị trí công việc thấp hơn phải cao hơn mức lương thấp nhất của vị trí cao hơn
Lấy ví dụ tại công ty Merrill Lynch, Mỹ Ở đây, mức lương cao nhất cho một tư vấn tài chính là 500.000 USD/năm, ngược lại, mức lương thấp nhất cho một giám đốc chi nhánh là 150.000 USD/năm Điều này được hiểu như sau: nếu bạn là một chuyên gia tư vấn giỏi và muốn chuyển sang vai trò quản lý, bạn có thể đối mặt với nguy cơ bị giảm 70% lương, nhưng nếu bạn giỏi về quản lý, mức lương cao nhất cho vị trí này rất có thể lên đến hàng triệu USD Hãng Walt Disney cũng có hệ thống lương tương tự: một người phục vụ xuất sắc trong nhà hàng của Walt Disney
có lương tối đa là 60.000 USD/năm, nhưng nếu chọn lĩnh vực quản lý, lương khởi điểm là 25.000 USD/năm Hay Stryker, tập đoàn sản xuất thiết bị y tế có doanh thu trung bình 2 tỷ USD/năm, đặt ra mức lương cho nhân viên bán hàng từ 40.000 đến 250.000 USD/năm, nhưng mức cao nhất cho chức vụ quản lý chỉ là 150.000 USD/năm Tại sao Stryker lại áp dụng cách tính này? Họ đánh giá cao những nhân viên bán hàng giỏi và muốn đội ngũ này ngày càng đông thêm để lôi kéo khách hàng Họ cũng muốn nhân viên phải suy nghĩ chín chắn khi bước vào vị trí quản lý
Trang 10Với phương pháp này, doanh số và lợi nhuận của Stryker liên tục tăng trong 20 năm qua
Ở Mỹ, các công ty quản lý theo phương pháp truyền thống cũng bắt đầu thử nghiệm hệ thống trả lương nêu trên Đặc điểm nổi bật trong cách tính lương này là
đề cao sự xuất sắc cá nhân Cũng giống như trong thể thao chuyên nghiệp, dù ở vị trí nào đi nữa, một nhân viên thực sự có năng lực vẫn luôn được công ty động viên bằng cách trả lương nhiều hơn so với các đồng nghiệp “tầm tầm bậc trung”
Từ trước đến nay, ông chủ nào cũng tự ra đặt câu hỏi: “Liệu mình đã có một đội ngũ nhân viên thật sự hoàn hảo hay chưa?” Và có thể đa số câu trả lời vẫn là chưa Vậy đâu là nguyên nhân? Rất có thể vì các nhân viên chưa thật sự hết mình với công việc, chưa coi công ty như chính gia đình của mình Nếu bạn là một trong số những ông chủ như vậy, bạn hãy thử cố gắng động viên và khích lệ nhân viên hơn nữa xem sao?