Ảnh từ Internet... Chúng ta giáo d c cho con cháuụ chúng ta lãnh trách nhi m này trong tệ ương lai và không làm cho con cháu chúng ta ho ng s ".
Trang 1HNM) - V n đ Trái đ t nóng lên, n ấ ề ấ ướ c bi n dâng cao và khí h u đang ể ậ
bi n đ i m t cách kh c nghi t không còn là chuy n c a th gi i, mà ế ổ ộ ắ ệ ệ ủ ế ớ
đang đe d a tr c ti p đ n Vi t Nam Lũ l t, h n hán, tri u c ọ ự ế ế ệ ụ ạ ề ườ ng ngày càng n ng n h n, nh h ặ ề ơ ả ưở ng tr c ti p đ n s an toàn c a con ng ự ế ế ự ủ ườ i và
c n n kinh t ả ề ế
Đe d a an ninh l ọ ươ ng th c ự
V i hi n t ớ ệ ượ ng bi n đ i khí h u toàn c u và nh ng t n ế ổ ậ ầ ữ ổ
th t do thiên tai gây ra Vi t Nam, các chuyên gia ấ ở ệ ngành Khí t ượ ng-Th y văn nông nghi p c nh báo, s ủ ệ ả ẽ
có t i 22 tri u ng ớ ệ ườ i Vi t Nam, đ c bi t nh ng ng ệ ặ ệ ữ ườ i
s ng các vùng Trung và Nam b b nh h ố ở ộ ị ả ưở ng, n u n ế ướ c bi n tăng lên m t mét ể ộ
Th m h a bi n đ i khí h u cũng gây nên nhi u lũ bão h n trong nh ng năm t i Theo ả ọ ế ổ ậ ề ơ ữ ớ Giáo s Nguy n Tr ng Hi u (Trung tâm Khí t ư ễ ọ ệ ượ ng-Th y văn nông nghi p), bi n đ i ủ ệ ế ổ khí h u s làm cho tài nguyên n ậ ẽ ướ c, c th là các dòng ch y gi m t 2% đ n 25% và ụ ể ả ả ừ ế dòng ch y lũ gia tăng t 5% đ n 15%, đ c bi t là tình tr ng n ả ừ ế ặ ệ ạ ướ c bi n dâng s d n ể ẽ ẫ
đ n vi c xâm nh p n ế ệ ậ ướ c m n vào các vùng tr ng lúa và các cây hoa màu Ngoài ra, ặ ồ
bi n đ i khí h u khi n tình tr ng h n hán và lũ l t gia tăng, s n xu t l ế ổ ậ ế ạ ạ ụ ả ấ ươ ng th c gi m ự ả sút Các chuyên gia đ u cho r ng, đ đ i phó v i nh h ề ằ ể ố ớ ả ưở ng c a bi n đ i khí h u ủ ế ổ ậ trong nông nghi p, c n tăng c ệ ầ ườ ng h n n a vai trò c a chính quy n đ a ph ơ ữ ủ ề ị ươ ng, các nhóm c ng đ ng xã h i trong vi c phát tri n, th c hi n và giám sát các bi n pháp thích ộ ồ ộ ệ ể ự ệ ệ
ng v i thay đ i khí h u; tăng ngân sách cho nông nghi p đ c i thi n h t ng c s ,
t o các ngu n v n trong d ch v nông nghi p cho các h ti u nông Trong đó c n chú ạ ồ ố ị ụ ệ ộ ể ầ
tr ng đ n vi c xây d ng các m ng l ọ ế ệ ự ạ ướ i qu n lý r i ro khí h u, an toàn trong vi c th c ả ủ ậ ệ ự hành nông nghi p b n v ng b o đ m an ninh l ệ ề ữ ả ả ươ ng th c, h tr n n nông nghi p b n ự ỗ ợ ề ệ ề
v ng thích ng v i bi n đ i khí h u là chìa khóa thúc đ y nông dân gia tăng an ninh ữ ứ ớ ế ổ ậ ẩ
l ươ ng th c ự
Nh n di n và ng phó ậ ệ ứ
Trên th c t , bi n đ i khí h u đã tác đ ng đ n hàng ch c tri u ng ự ế ế ổ ậ ộ ế ụ ệ ườ i Vi t Nam ệ
H qu đ l i đang khi n cho cu c s ng ng ệ ả ể ạ ế ộ ố ườ i nghèo và nh ng ng ữ ườ ậ i c n nghèo vùng núi, vùng bi n, vùng đ ng b ng b đe d a L ở ể ồ ằ ị ọ ượ ng m a th t ư ấ
th ườ ng và luôn bi n đ i, nhi t đ tăng cao h n, di n bi n th i ti t kh c li t h n ế ổ ệ ộ ơ ễ ế ờ ế ố ệ ơ
T n su t và c ầ ấ ườ ng đ bão lũ, tri u c ộ ề ườ ng tăng đ t bi n Các d ch b nh xu t ộ ế ị ệ ấ
hi n và lan tràn Di n tích r ng ng p m n cũng b tác đ ng Nguy c tuy t ệ ệ ừ ậ ặ ị ộ ơ ệ
ch ng các loài đ ng, th c v t gia tăng Ngu n th y, h i s n b h y ho i Bi n ủ ộ ự ậ ồ ủ ả ả ị ủ ạ ế
đ i khí h u đang bao trùm, n u không đi u ch nh, các th h mai sau s là ổ ậ ế ề ỉ ế ệ ẽ
nh ng ng ữ ườ i ph i tr giá Nh n th c rõ nh h ả ả ậ ứ ả ưở ng nghiêm tr ng c a bi n đ i ọ ủ ế ổ khí h u, Vi t Nam đã ký Công ậ ệ ướ c khung c a LHQ v Bi n đ i khí h u và Ngh ủ ề ế ổ ậ ị
đ nh th Kyoto R t nhi u d án gi m thi u và thích ng v i bi n đ i khí h u đã ị ư ấ ề ự ả ể ứ ớ ế ổ ậ
và đang đ ượ c các b , ngành nghiên c u đ xây d ng chi n l ộ ứ ể ự ế ượ ứ c ng phó t ươ ng
ng Bi n đ i khí h u đang đe d a nh h ng x u đ n m c tiêu tăng tr ng
c a đ t n ủ ấ ướ c và đi u ki n s ng c a ng ề ệ ố ủ ườ i dân Bi n đ i khí h u là đi u không ế ổ ậ ề
Nông dân cần có những biện pháp khắc phục
hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu. Ảnh từ
Internet
Trang 2th tránh kh i nên đòi h i chúng ta ph i có nh ng hành đ ng c th ng phó đ ể ỏ ỏ ả ữ ộ ụ ể ứ ể
b o đ m phát tri n b n v ng ả ả ể ề ữ
Các nhà khoa h c Vi t Nam đang lúng túng trong vi c l a ch n k ch b n bi n đ i khí h u nh m xây ọ ệ ệ ự ọ ị ả ế ổ ậ ằ
d ng k ho ch ng phó v i v n đ này Vi t Nam… ự ế ạ ứ ớ ấ ề ở ệ
Nh m ng phó v i v n đ bi n đ i khí h u, B Nông nghi p và Phát tri n nông thônằ ứ ớ ấ ề ế ổ ậ ộ ệ ể
(NN&PTNT) đã nhanh chóng thành l p ban ch đ o "Chậ ỉ ạ ương trình hành đ ng thích ng v i bi nộ ứ ớ ế
đ i khí h u" và l p đ cổ ậ ậ ề ương xin ý ki n các nhà khoa h c xây d ng chế ọ ự ương trình hành đ ng.ộ Tuy nhiên, t i H i th o "Hạ ộ ả ướng t i Chớ ương trình hành đ ng c a ngànhộ ủ NN&PTNT nh m gi mằ ả thi u và thích ng v i bi n đ i khí h u" do B NN&PTNT t ch c t i Hà N i vào ngày 11/01, cácể ứ ớ ế ổ ậ ộ ổ ứ ạ ộ nhà khoa h c đã r t lúng túng và có nhi u ý ki n khác nhau gi a hai k ch b n d báo c a Ngânọ ấ ề ế ữ ị ả ự ủ hàng Th gi i (WB)ế ớ m c nự ước bi n dâng là 1m và c a y ban liên chính ph v thay đ i khí h uể ủ Ủ ủ ề ổ ậ (IPCC) là 69cm!
Theo đánh giá c a Chủ ương trình Phát tri n Liên hi p qu c (UNDP), Vi t Nam n m trong top 5ể ệ ố ệ ằ
nước đ ng đ u th gi i d b t n thứ ầ ế ớ ễ ị ổ ương nh t đ i v i biên đ i khí h u N u m c nấ ố ớ ́ ổ ậ ế ự ước bi n tăngể
1 mét VN s s m t 5% di n tích đ t đai, 11% ngở ẽ ẽ ấ ệ ấ ười m t nhà c a, gi m 7% s n lấ ử ả ả ượng nông nghi p và 10% thu nh p qu c n i GDP N u m c nệ ậ ố ộ ế ự ước bi n dâng lên là 3-5m thì đi u này đ ngể ề ồ nghĩa v i "có th x y ra th m h a" Vi t Nam.ớ ể ả ả ọ ở ệ
C n xây d ng m t k ch b n cho Vi t Nam ầ ự ộ ị ả ệ
Đ xây d ng để ự ược m t chộ ương trình hành đ ng chu n xác, t o n n t ng đi đúng hộ ẩ ạ ề ả ướng, ông Hoàng M nh Hòa, đi u ph i viên bi n đ i khí h u (V H p tác qu c t ) - B Tài nguyên và Môiạ ề ố ế ổ ậ ụ ợ ố ế ộ
trường (TN&MT) cho r ng: "Chúng ta c n ph i xây d ng m t k ch b n cho Vi t Nam".ằ ầ ả ự ộ ị ả ệ
Ông t ra băn khoăn v i các k t qu nghiên c u c a các nhà khoa h c trên th gi i hi n nay.ỏ ớ ế ả ứ ủ ọ ế ớ ệ Theo k t qu nghiên c u c a Ngân hàng Th gi i, m c nế ả ứ ủ ế ớ ự ước bi n dâng là 1m, nh ng k t quể ư ế ả nghiên c u c a IPCC m c nứ ủ ự ước bi n dâng là 69cm kèm theo trong đi u ki n băng tan khôngể ề ệ
đ t bi n (!).ộ ế
V y câu h i đ t ra là n u băng tan các vùng c c Nam hay c c B c c a Trái đ t,ậ ỏ ặ ế ở ự ự ắ ủ ấ m c nự ướ c
bi n dâng cao có n i lên t i 5-10m, Vi t Nam s ra sao? Trong b i c nh nào thì băng tan đ tể ơ ớ ệ ẽ ố ả ộ
bi n và con s là bao nhiêu thì chúng ta ph i tr l i và chúng ta ph i xây d ng k ch b n cho Vi tế ố ả ả ờ ả ự ị ả ệ Nam
B i vì, theo ông Hòa, v n đ khí h u và bi n đ i khí h u m i qu c gia l i có di n bi n khácở ấ ề ậ ế ổ ậ ở ỗ ố ạ ễ ế nhau H n n a, v n đ bi n đ i khí h u không ch đ n gi n làơ ữ ấ ề ế ổ ậ ỉ ơ ả c a ngành nông nghi p mà nóủ ệ còn liên quan đ n nhi u v n đ kinh t , xã h i khác n a.ế ề ấ ề ế ộ ữ
Do v y, Vi t Nam ph i xây d ng k ch b n chi ti t cho t ng th p niên: năm 2020, 2030, 2050,ậ ệ ả ự ị ả ế ừ ậ 2070 và đ n năm 2100 T đó, các nhà ho ch đ nh chính sách, các b , ngành m i có th xâyế ừ ạ ị ộ ớ ể
d ng chự ương trình hành đ ng đúng.ộ
Tuy nhiên, TS Hoàng Minh Hi n - Phó Giám đ c Trung tâm Qu n lý, phòng, ch ng và gi m nhề ố ả ố ả ẹ thiên tai - B NN&PTNT cho r ng chúng ta c n ph i tham kh o các k ch b n khác nhau, đ c bi tộ ằ ầ ả ả ị ả ặ ệ
là k ch b n c a Ngân hàng Th gi i.ị ả ủ ế ớ
Trang 3TS Hi n lý gi i, có th các nhà khoa h c trên th gi i đ a ra các con s khác nhau, h có nh ngề ả ể ọ ế ớ ư ố ọ ữ
hướng gi i quy t khác nhau K ch b n chu n hi n nay mà chúng ta có th theo là k ch b n c aả ế ị ả ẩ ệ ể ị ả ủ IPCC Tuy nhiên, các nhà khoa h c VN c a chúng ta ph i vào cu c b i vì n u m c nọ ủ ả ộ ở ế ự ước bi nể dâng 1m hay 5m thì VN v n là m t trong nh ng nẫ ộ ữ ước b nh hị ả ưởng n ng nh t ặ ấ
Theo TS Hi n, khi Trái đ t nóng lên, băng đ nh núi Himalaya tan và Đ ng b ng sông C uề ấ ở ỉ ồ ằ ử Long (ĐBSCL) s là n i h ng ch u m c nẽ ơ ứ ị ự ướ ấc y, hay Đ ng b ng sông H ng (ĐBSH) s h ngồ ằ ồ ẽ ứ
ch u m c nị ự ước c a dãy núi Vân Nam (Trung Qu c) Khi đó, n u chúng ta theo k ch b n c aủ ố ế ị ả ủ IPCC thì ĐBSH và ĐBSCL s ph i h ng ch u thiên tai r t nhi u ẽ ả ứ ị ấ ề
Do v y, các nhà khoa h c ph i ch rõ vùng nào c a Vi t Nam s ch u nh hậ ọ ả ỉ ủ ệ ẽ ị ả ưởng nhi u nh tề ấ
c a băng tan, phân tích c th di n tích vùng b ng p, vùng ph i di chuy n và nh hủ ụ ể ệ ị ậ ả ể ả ưởng đ nế các vùng khác ch a đư ược đ c p t i.ề ậ ớ
T đó, Vi t Nam m i có th xây d ng đừ ệ ớ ể ự ược k ho ch hành đ ng và khai thác ngu n v n cũngế ạ ộ ồ ố
nh s h trư ự ỗ ợ trong và ngoài nước
B n đ các vùng ch u nh h ả ồ ị ả ưở ng n ướ c bi n dâng Đ ng b ng sông H ng: ể ở ồ ằ ồ
Theo d báo,ự nhi u vùng thu c ĐBSH nh H i Phòng, Thái Bình, Nam Đ nh, Ninh Bình s ng p chìm tề ộ ư ả ị ẽ ậ ừ
2-4m trong vòng 100 năm t i (Ngu n: ICEM)ớ ồ
B n đ các vùng ch u nh h ả ồ ị ả ưở ng n ướ c bi n dâng Đ ng b ng sông C u Long: ể ở ồ ằ ử
Trang 4Theo d báo,ự nhi u vùng thu c ĐBSCL nh An Giang, Đ ng Tháp, Ti n Giang, Vĩnh Long, Cà Mau sề ộ ư ồ ề ẽ
ng p chìm t 2-4m trong vòng 100 năm t i (Ngu n: ICEM)ậ ừ ớ ồ
Trong khi đó, KS Nguy n Ty Niên - nguyên C c trễ ụ ưởng C c Đê đi uụ ề Phòng ch ng l t bão - Bố ụ ộ NN&PTNT: "Còn quá s m đ chúng ta xây d ng t m nhìn đ i v i ngành nông nghi p" ớ ể ự ầ ố ớ ệ
Theo ông, bi n đ i khí h u là v n đ g m nh m, m i năm, nhi t đ và m c nế ổ ậ ấ ề ặ ấ ỗ ệ ộ ự ước bi n tăng d nể ầ lên Do v y, cách ti p c n c a chúng ta là ti m c n d n v i nh ng bi n đ i Chúng ta không thậ ế ậ ủ ệ ậ ầ ớ ữ ế ổ ể hành đ ng s m cũng nh quá mu n mà chúng ta ph i hành đ ng đúng lúc, hành đ ng phù h pộ ớ ư ộ ả ộ ộ ợ
và thích ng v i nó ứ ớ
Tháng 06/2008, s trình Chính ph ẽ ủ
Trước nh ng ý ki n tranh lu n khác nhau v k ch b n cũng nh đ a ra các gi i pháp xây d ngữ ế ậ ề ị ả ư ư ả ự
chương trình hành đ ng, Th trộ ứ ưở B NN&PTNT Đào Xuân H c cho bi t: "Trong ch đ o c ang ộ ọ ế ỉ ạ ủ
B NN&PTNT đã xây d ng chộ ự ương trình hành đ ng v i c hai k ch b n d báo c a Ngân hàngộ ớ ả ị ả ự ủ
Th gi i v i m c nế ớ ớ ự ước bi n dâng là 1m và c a IPCC là 69cm M c dù, còn r t nhi u ý ki n tranhể ủ ặ ấ ề ế cãi, nh ng chúng ta ph i ti n hành hành đ ng đúng nh các khuy n cáo c aư ả ế ộ ư ế ủ Liên h p qu c t iợ ố ạ
H i ngh Bali".ộ ị
Th trứ ưởng cho bi t thêm: "Trong th i gian s p t i, Ban ch đ o s đ a ra đ nh hế ờ ắ ớ ỉ ạ ẽ ư ị ướng c th " ụ ể Theo Th trứ ưởng H c, cho dù là k ch b n nào thì v n đ bi n đ i khí h u đã x y ra và tác đ ngọ ị ả ấ ề ế ổ ậ ả ộ
m nh m đ n đ t nạ ẽ ế ấ ước chúng ta t t c các ngành, đ c bi t là ngành s n xu t nông nghi p.ở ấ ả ặ ệ ả ấ ệ
B i vì, chúng ta đang qu n lý 74% di n tích đ t nông nghi p, g n 80% ngở ả ệ ấ ệ ầ ười nông dân đang sinh s ng vùng nông thôn và s ng nh vào s n xu t nông nghi p.ố ở ố ờ ả ấ ệ
Do v y, song song v i vi c nghiên c u, xây d ng chậ ớ ệ ứ ự ương trình hành đ ng, chúng ta v n ti p t cộ ẫ ế ụ
ti n hành nh ng vi c liên quan đ n gi m thi u tác đ ng c a bi n đ i khí h u nh : tr ng r ng,ế ữ ệ ế ả ể ộ ủ ế ổ ậ ư ồ ừ
s d ng công ngh s ch, v n đ gi m khí th i vào không khí ử ụ ệ ạ ấ ề ả ả
Đ ng th i, Th trồ ờ ứ ưởng H c cũng yêu c u các nhà khoa h c ti p t c nghiên c u đ a ra các gi iọ ầ ọ ế ụ ứ ư ả pháp c th ví d nh : đ i v i ngành th y l i, chúng ta ph i xây d ng l i t t c nh ng quy trình,ụ ể ụ ư ố ớ ủ ợ ả ự ạ ấ ả ữ quy chu n, quy ph m v thi t k , đ i v i ngành nông nghi p, chúng ta ph i nghiên c u gi ngẩ ạ ề ế ế ố ớ ệ ả ứ ố
Trang 5cây có th thích ng v i vùng ng p m n và cho năng su t cao ể ứ ớ ậ ặ ấ
Liên quan đ n k ho ch th c hi n s p t i, ch Nguy n Phế ế ạ ự ệ ắ ớ ị ễ ước Bình Thanh - Đ i s quán Vạ ứ ươ ng
qu c Hà Lan đ a ra ý ki n: "Chúng ta ph i làm rõ t m nhìn trong t ng giai đo n: 10 năm, 20ố ư ế ả ầ ừ ạ năm Làm rõ h n v cách ti p c n trong khu v c, qu c gia không ch làm gi m thi u mà c v nơ ề ế ậ ự ố ỉ ả ể ả ấ
đ thích ng, ngăn ch n C n có s tham gia c a Nhà nề ứ ặ ầ ự ủ ước và nhân dân cùng làm"
Còn theo ông Rolf Samuelsson - Đ i s quán Th y Đi n thì:ạ ứ ụ ể "Chúng ta c n quán tri t và k t h pầ ệ ế ợ
v i nhau h n n a đ gi i quy t v n đ này Chính ph ph i là ngớ ơ ữ ể ả ế ấ ề ủ ả ườ ứi đ ng đ u trong vi c ph iầ ệ ố
h p v n đ này và đ t ra m c tiêu hành đ ng c th M t v n đ quan tr ng n a là chúng taợ ấ ề ặ ụ ộ ụ ể ộ ấ ề ọ ữ
ph i nâng cao nh n th c c a các nhà lãnh đ o và ngả ậ ứ ủ ạ ười dân Chúng ta giáo d c cho con cháuụ chúng ta lãnh trách nhi m này trong tệ ương lai và không làm cho con cháu chúng ta ho ng s " ả ợ Liên quan đ n l trình th c hi n và kinh phí, Th trế ộ ự ệ ứ ưởng H c cho bi t: "D ki n,ọ ế ự ế đ n tháng 6 t i,ế ớ Ban ch đ o s hoàn thành báo cáo trình lên B và Th tỉ ạ ẽ ộ ủ ướng Chính ph cùng v i các v n đủ ớ ấ ề
bi n đ i khí h u chung c a c nế ổ ậ ủ ả ước Trên c s đó, chúng ta s hình thành kinh phí và l trìnhơ ở ẽ ộ
th c hi n, tr thành chự ệ ở ương trình hành đ ng chung c a c nộ ủ ả ướ c"
N i dung, nhi m v đ c ộ ệ ụ ề ươ ng Ch ươ ng trình hành đ ng gi m thi u và thích ng v i bi n ộ ả ể ứ ớ ế
đ i khí h u ngành NN&PTNT: ổ ậ
- Thi t l p h th ng thông tin, website v bi n đ i khí h u (BĐKH) ế ậ ệ ố ề ế ổ ậ
- T ch c các h i ngh , h i th o chuyên đ , các l p đào t o, b i dổ ứ ộ ị ộ ả ề ớ ạ ồ ưỡng, t p hu n, thu th p, xậ ấ ậ ử
lý thông tin
- Xây d ng Trung tâm l u tr BĐKH, tri n khai th c hi n chự ư ữ ể ự ệ ương trình nghiên c u v tác đ ngứ ề ộ
c a BĐKH, đ xu t các gi i pháp thích ng v i BĐKH ủ ề ấ ả ứ ớ
- ng d ng các công ngh hi n đ i trong s d ng, b o v và phát tri n b n v ng tài nguyênỨ ụ ệ ệ ạ ử ụ ả ệ ể ề ữ
nh r ng, đ t, nư ừ ấ ước
- Ti p t c ti n hành rà soát, đ i chi u có h th ng các văn b n quy ph m pháp lu t, các chínhế ụ ế ố ế ệ ố ả ạ ậ sách c a ngành.ủ
- Xây d ng m i quy trình, quy ph m qu n lý chuyên ngành, các tiêu chu n, quy chu n k thu tự ớ ạ ả ẩ ẩ ỹ ậ trong quy ho ch, thi t k , xây d ng các h th ng c s h t ng nông nghi p và nông thôn ạ ế ế ự ệ ố ơ ở ạ ầ ệ
- Xây d ng c ch ph i k t h p gi a các b , ngành, Trung ự ơ ế ố ế ợ ữ ộ ương và đ a phị ương, c ch qu n lýơ ế ả các chương trình, d án ự
- Rà soát vi c quy ho ch các h th ng h t ng c s nông nghi p, nông thôn, các h th ngệ ạ ệ ố ạ ầ ơ ở ệ ệ ố canh tác s n xu t nông, lâm, ng nghi p, h th ng phòng ch ng gi m nh thiên tai ả ấ ư ệ ệ ố ố ả ẹ
- T ch c các ho t đ ng kinh t , chuy n giao công ngh đ b o v , qu n lý, phát tri n và sổ ứ ạ ộ ế ể ệ ể ả ệ ả ể ử
d ng t ng h p các lo i tài nguyên đ t, nụ ổ ợ ạ ấ ước, r ng H p tác qu c t trong lĩnh v c gi m nh tácừ ợ ố ế ự ả ẹ
Trang 6đ ng và thích ng v i bi n đ i khí h u.ộ ứ ớ ế ổ ậ