Phối hợp chính sách tiền tệ và tài khoá ở Việt Nam thông qua mối quan hệ.pdf

Phối hợp chính sách tiền tệ và tài khoá ở Việt Nam thông qua mối quan hệ.pdf

xAy OlfNG NGAN HANG NHA NLIoe VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG LIONG HII;N £)f\1

PHUaNGAN TOCHaCLal HaNGLUOICHINHAtiH

"GA""A"G""A "(foe

khuynh hUdng thay d6i

m~mh me trong moi

truong kinh te - chfnh trL van

hoa - xa h(>i,cong ngh$, phap Iy

noi chung, trong cau truc h$

thong tai chfnh noi riEmg, do tien

trinh cai cach, ma clta va h(>i

nh~p mang l<iJi,la d(>ng IlfC chfnh

t<iJOsUc ep bu(>cNgan hang Nha

nudc (NHNN) phai dan thay d6i

phuong thuc va cac cong e~

quan Iy, dieu hanh, cOng nhu

cac quy trinh hO<iJtd(>ng nghi$p

v~ truyen thong cua minh trEm

cae ITnh vlfc nhu: Xay dlfng va

dieu hanh ehfnh sach tien t$

(CSTT); T6 chuc, quan Iy va

giam sat vi$c v~n hanh cac h$

thong thanh toan; Cung ung va

dieu hoa tien mc;lt; Quan Iy va

thanh tra giam sat h$ thong cae

t6 chuc tin d~ng (TCTD); Thlfc

thi cac nghi$p v~ Ngan hang

Trung uong (NHTU) khac,

Dieu nay, tat yeu dan tdi doi hei

can dieu chInh, sap xep l<iJim(>t

cach tuong ung b(> mayt6 chuc

cua NHNN; trong do, co m<iJng

IUdi chi nhanh

Tren co sa phan tich thlfc

tn~ng t6 chuc va hO<iJtd(>ng cua

cac chi nhanh NHNN, xin kien

nghi phuong an t6 chuc l<iJi

m<iJngludi chi nhanh NHNN

TS Trill" quallg 1\11"*

1 Thl;tc tr~ng to ch lie va ho~t d(mg cua m~ng lttai chi nhanh NHNN

Cu(>c cai cach ngan hang bat dau tLfeuoi th~p ky 80, dUQcdc;le trung bang vi$c tach ra d~ hinh thanh h$ thong ngan hang hai

cap, gom: Co quan cua Chfnh

phu - NHNN mdi la NHTU va 4 ngan hang thuong m<iJi(NHTM) nha nUdc chuyen doanh d(>c I~p M(>th$ thong phap lu~t ve ngan hang da dUQc xay dlfng

nham t<iJOI~p nhLing khuon kh6 phap Iy ban dau cho slf v~n hanh cua h$ thong Ngan hang mdi Trong khi NHNN muu cau dam duong nhLing nhi$m v~

thong thuong cua m(>t NHTU trong nen kinh te thi truong -hO<iJchdinh, thlfc thi CSTT quoc gia va giam sat ngan hang theo nghTa r(>ng, cac NHTM bih dau hUdng ve m~c tieu tim kiem IQi nhu~n va t~p dUQt h<iJchtoan kinh te,

Trong suot nhLing nam nay, mc;lc du da tach be chuc nang trlfc tiep kinh doanh tien t$, tin d~ng va dich v~ ngan hang d~

tra ve vdi vai tro la cO quan cua

Chfnh phu thuan tuy thlfC hi$n chuc nang quan Iy nha nudc ve

tien t$ va hO<iJtd(>ng ngan hang, dong thoi la NHTU cua da! nudc, NHNN van chua hoan toan thoat ra khei khuon mau truyen thong mang nc;lng tfnh quan Iy hanh chfnh cua thdi ky ngan hang m(>t cap truoc day B(> may t6 chuc cua NHNN van mang dang dap cua m(>t co

quan hanh chinh co cEiu true nganh dQc Hau nhu khong co

slf thay d6i dc;lc bi$t nao ve t6 chuc bQ may cua NHNN k~ tlt khi Lu~t NHNN dLfQeban Mnh, trong khi mei truong hO'?td(>ng ben ngoai dang va se thay d6i m<iJnhme, doi hei NHNN phai thay d6i mQt cach can ban t6 chuc va hO'?td(>ng cua minh Cung trong boi canh chung nay, t6 chuc va hO<iJtdQng cua m,?ng luoi chi nhanh NHNN cOng dang dan bQc IQ m(>t 56 mc;lth<iJnche can khac ph~c Thlfc tr<iJng cac chi nh~tnh cua NHNN dc;ltdan trai t<iJitat eEl cac tInh, thanh pho trlfc thu(>c Trung uong (ton t<iJisong song voi m<iJngludi nay la h$ thong Kho b<iJcNha nuoc dUQct6 chuc tLf cap Trung uong tdi cap huy$n); hau het, cac don vi nay

co chuc nang, nhi$m v~, quyen

h,?n va co cau t6 chuc giong

58

.NHNN

TNJ Cll! NGANfIANG -86 CllUYEN DE NAM2005

xAy DI,ING NGAN HANG NHA NLJde VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG LJONG HII;N £)1\1

nhau (theo d6, nguon Il/C phan

b6 cho cac chi nhanh thLfang

mang tlnh cao b~mg), m~c du

moi dia phLfdng mang mQt d~c

thu riEmg, da lam cho bQ may

NHNN them cong kenh, gay

lang phi nguon Il/C va lam giam

Hnh t$p trung thong nhat trong

dieu.hanh cua toan h$ thong

T9i nhieu chi nhanh, mQt so

chuc nang, nhi$m vl,l dLfc;1cgiao

dang dan trd len khong kha thi,

trang khi mQt so khac 19i mang

tlnh bao cap, Sd chu quan

khong con phu hc;1PnCra Thl/c

tien cho thay:

- Do moi trLfang h09t dQng

thay d6i, vai tro thanh tra giam

sat cac chi nhanh TCTD va t6

chuc cong tac thanh toan bu tnJ

trEm 'd!a ban dang dan b! suy

yeu hoi?c it con Cd Sd de thl/C

hi$n; trong khi nhi$m vl,l lam

tham mLfu cho cap uy, chinh

quyen dia phLfdng, ho~c nhLf

cong tac cung ung tien mi?t va

lam cac dich vl,l ngan quy khac

dang trd nen qua tai mQt cach

bat hc;1PIy Hay ngay nhLf nhi$m

vl,l thanh tra, kiem tra cac t6

chuc khac c6 h09t dQng ngan

hang tren dia ban (tiet ki$m bLfu

di$n, h09t dQng'mang ban chat

tin dl,lng cua cac cong ty bao

hiem, Quy Ho trc;1phat trien va

Kho b9c Nha nLldc, tin dl,lng nQi

bQ trong cac hc;1Ptac xa, )

cOng gan nhLf b! sac nhang

ho~c it c6 kha nang trien khai

thl/c hi$n

- Moi quan h$ giCrachi nhanh

NHNN(Giam doc chi nhanh/ Bi

thLf Ban can Sl/ dang Ngan

hang tlnh) vdi cap uy, chinh

quyen d!a phLfdng dang bQc IQ

mQt so van de can dLfc;1cdieu

chinh. amQt muc dQ nhat d!nh,

cong tac nhan sl/ (can bQ lanh d90, quan Iy) va h09t dQng chuyen man cua chi nMnh ch!u Sl/ anh hLfdng cua cap uy, chfnh quyen d!a phLfdng.1 Tuy nhien,

do xu the t$p trung hoa ve t6 chuc va h09t dQng cua cac NHTM nha nLfdc keo theo Sl/

suy giam muc dQ phl,l thuQc cua

cac chi nhanh NHTM nha nLfdc doi vdi chi nhanh NHNN tren d!a ban; v! the, vai tro cua chi nhanh doi vdi cap uy, chfnh quyen dia phLfdng, n6i chung, dang thay d6i

- Cong tac chi d90, dieu hanh

tU Trl,l Sd chfnh NHTLJ gi?P kh6

khan vi tlnh t$p trung thong nhat cua b9 may NHNN bi suy giam;

che d9 thong tin bao cao, cac van ban hanh ch[nh, cac thu tl,lC hanh chfnh, , trd nen rLfam ra, phien toaL

2 Kien ngh~ phu'dng an

A? ,

to chuc l:;ti Thl/C hi$n chu trLfdng t6 chuc, sap xep 19i m9ng ILfdi chi nhanh NHNN, Wng bLfdC hinh thanh m9t so chi nhanh khu vl/c (CNKV) t9i nhCrng trung tam kinh te - tai chfnh cua dat nLfdc, chUng toi kien ngh! phLfdng an trien khai nhLf sau:

Tren cd Sd khao ,sat, danh

gia, tien hanh phan cac chi nhanh hi$n c6 thanh: 109i I, 109i

II va 109i III - de lam Cd Sd quyet dinh muc d9 phan cap cho tUng

109i chi nMnh, cOng nhLf c6 cach thuc quan Iy, dieu hanh thich hc;1P2.Cac chi nhanh 109i I S8 dLfc;1ct6 chuc 19i,md r9ng quy

mo h09t d9ng (vLfc;1tra khoi ranh gidi hanh chfnh tlnh, thanh pho trl/c thu9c Trung Lfdng) va pMt trien len thanh CNKV

Song song vdj qua trlnh nay: cac chi nMnh 109i II va III S8 dLfc;1crut dan nhi$m Vl,l va quyen h9n, thu hE?Pdan quy mo h09t d9ng de: (i) Ho~c chuyen thanh cac van phong d9i di$n (VPDD) tinh, chu yeu lam nhi$m vl,l nghien cuu kinh te dia ban nham tham mLfu cho Trung Lfdng/ khu vl/C va tLi van cho chfnh quyen d!a phLfdng ve ITnh vl/c tien t$ va h09t d9ng ngan hang c6 lienquan (cham dCtt h09t d9ng nghi$p Vl,l ngan hang); (ii) Hoi?c t9m thai van giCr nguyen la chi nMnh tlnh (d~c bi$t la d nhCrng vung sau, vung

xa, dieuki$n giao thong kh6 khan) va nhLf v$y, tiep tl,lC dLfc;1C

thl/C hi$n m9t so h09t d9ng nghi$p vl,l ngan hang (chu yeu

la cung ung tien m~t va thanh tra giam sat h09t d9ng cua cac TCTD hc;1Ptac) theo Sl/ uy quyen Cl,l the cua Thong doc.3 Trang dai h9n, Sl/ ton t9i va quy

mo Cl,lthe cua cac ddn v! nay S8 phl,l thu9c vao yeu cau khach quan t9i tUng d!a phLfdng (c6 tlnh den yeu to chfnh tri va kha nang xu Iy can b9) va do Thong doc NHTLJ quyet d!nh

phl,l thu9c cua NHTLJ, chiu sl/ lanh d90 va dieu hanh t$p trung, thong nhat cua Thong doc va Ban Dieu hanh Day la ndi trl/c tiep giao dich vdi cac khach hang cua NHTLJ tren dia ban, bao gom: HQi Sd chfnh cua cac TCTD (c6 the ca cac chi nhanh

T~ CIIiNCf.NIIANC- 86 CffUYEN DE NAM 2005

59

xAy Dl/NG NGAN HANG NHA NUde VII;;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG UONG HII;N E).~I

TCTD tren dia ban), Kho bStc

Nha nLJ'dC,cac t6 chCtctien t$

-ngan hang quoc te va cac t6

chCtc nLldc ngoai khac (neu

dLlqc Thong doc uy quyen),

nham thl!C thi cac nghi$p vI,!

NHTU

Giam doc CNKV - dStidi$n

phap nhan NHTU tSti khu vl!c

do, dl! kien dLlqc thl!Chi$n cac

nhi$mvI,!,quyen hStn(theo phan

cap Cl,! the cua Trung Llong)

trong phStm vi dia ban: Cung

Ctngtien m~t va thl!c hi$n cac

dich vI,!tien t$, ngElnhang khac;

Lam trung tam thanh toan bu

tru; HoStt d(>ng ngoStihoi; Tai

cap von; Nghien cU'uva dl! bao

kinh te dja ban nhamtham mLlu

cho Trung Llong va tLl van cho

chfnh quyen dia phLlong ve

nhCtng ITnh vl!c co lien quan;

Thl!Chi$n mQt so nhi$m vI,!Cl,!

the khac do Thong doc giao

Moi Chi nhanh, tuy thuQc quy

mo CI,!the cua Wng khu vl!c,bao

gom 3 bQ ph$n chfnh la: Giao

d!ch; Kho quy; Ho trq dieu hanh

va cac dich vI,!ho trq khac (van

phOng hanh chfnh quan tri

-nhan sl!; thong ke va nghien

cCtu kinh te khuvl!c; cong ngh$

thong tin; )

Moi CNKV co the dLlqcphan

cap trl!c tiep quan Iy mQt so chi

nhanh tlnh, VPBDtinh (tien than

la nhCtng NHNN chi nhanh tlnh

cO 10Sti II va III) thuQc (ho~c ke

c$n) dja ban mlnh.4

Chi nhanh tinh la dOn vi phI,!

thuQc cua NHTU,ve nguyen

tik, chiu sl! lanh dStova dieu

hanh t$p trung, thong nhat cua

Thong doc va Ban Bieu hanh

60

the doi vdi cac VPBDtinh (va d cac chi nhanh tinh) thuQc dia ban theo phan cap Cl,! the cua Thong doc

3 L<) trinh thvc hi~n Qua trlnh t6 chCtc ISti m,;mg

ILldi chi nhanh NHNN bat dau W

nam 2006 va ve cO ban, 58 hoan thanh vao cuoi nam 2010 (rieng vi$c thanh I$p thf diem CNKV dLlqc thl!C hi$n theo tien

dQ nhanh hon) bao gom ba bLlac chfnh sau:

Chi nhanh tinh dl! kien dLlqc thl!c hi$n mQt so cac nhi$m vI,!, quyen hStntheo uy quyen Cl,!the cua Thong doctrong phStm vi dja phLlong mlnh: Cung Ctng tien m~t va thl!C hi$n mQt so dich vI,! tien t$, ngan hang khac;

Quan Iy va thanh tra giam sat cac TCTD (trong phStm vi hStn che va chu yeu doi vdi cac TCTD hqp tac); Nghien cCtukinh

te dia ban nham tham mLlu cho Trung Llong/khuVl!C va tLl van

cho chfnh quyen dja phLlongve ,

nhCtng ITnhVl!Cva cac hO'?tdQng ~?U'cr~1 (2006) - Cong tac

,

co len quan; Thl!c hi$n cac .'

nhi$m vI,! dLlqc uy quyen khac - Xay dl!ng tieu chf phan IOSIi

theo quy d!nh chi nhanh va I$p de cLlongkhao

VPf)D tinh la' don vi phI,! sat;

thuQC cua NHTU, co nhiem vu: - Tien hanh dieu tra, khao Nghien eCtu kinh te di~ ba'n sat, danh gia va phan CaGchi nham thammLlucho khu'vLlCva nhanh tinh, thanhpho trl!Cthu(Jc

tLl van cho chfnh quye~ dia Trung Llongthanh ba nhom I, II phLlong ve ITnhvl!C tien t$ ~a va III;

hoStt dQng ngan hang co lien - Xay dl!ng quy hoStch t6ng quan; Thl!C hi$n mQtso nhi$m the mStng ILldi chi nhanh, vI,! Cl,!the khac dLlqc uy quyen phLlong an s~p xep, xU' Iy can

.VPf)D ngoai nU'c1cla don vi - Trien khai cac de an ve d5i

phI,! thuQc cua NHTU, co nhi$~ mdi t6 chCtc va hoStt dQng cua vI,! dSti di$n theo sl! uy quyen Thanh tra, Thanh toan va Kho cua Thong doc va Ban Bieu quy trong phStm vi toan quoc hanh Ve nguyen t~c, VPBD theo hLldngt$p trung hoa dlja khong tien hanh hoStt dQng tren ket qua phan 10Stithu dl1<;1c; nghi$p vI,!ngan hang - Xay dl!ng quy che t6 chuc Thong doc la ngLldira quyet va hoSttdQng cua chi nhanh dinh thanh I$p, me, rQng hay thu theo hLlang quy dinh "khung"

h~p qui mo, ho~c dong cU'a (thay the Quy che ban hanh

CNKV, VPBD ngoai nLldc tuy kem theo Quyet d!nh so theo sl! can thiet khach quan va 1440/2004/QB-N HNN ngay trong Wng hoan canh Cl,Jthe, 08/11/2004 cua Thong, doc Giam doc CNKV co the co NHNN)

quyen de nghi Thong doc ra BU'c1c 2 (2007 - 2008):

quyet dinh sap nh$p ho~c giai", Tien hanh dieu chinh l<;1i

Ti'J) Cll!NcANffANC86CffUYEN DE NAM 2005

xA y m,TNG NGAN HANG NHA NlJaC VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG lJdNG HII;N E>AI

a

a

I\ni~m'JI,I,qu)'en n;;m, Cd diu \e>

chuccua cae chi nhC:mh\Inh,

thanhpho trem Cd so ket qua

pMn IO;;tichi nhanh a BIlGC 1 d~

dambllO rang vdi moi lo;;ti nhom

canco mQtquy mo bQ may to

chucthfch h<;1p, theo do la nhu

cautlfdngung ve nguon Ilfc:

-TrEmco so quy ho;;tch tong

th~ m;;tng ILldi chi nhanh, tien

hEmhphan cap, uy quyen cl,Jth~

cho tCfnglo;;ti nhom chi nhanh

(Thongdoc ra quyet dinh ca bi$t

quyojnh ve chuc nang, nhi$m

v~,quyen h;;tnva Cd cau to chuc

cua tCfngchi nhanh);

- Tach ho;;tt dQngthanh tra

so chi nhanh lo;;ti II, III d~ t~p

trung ve cac chi nhanh lo;;ti I

dugc chQn Ilfa;

- Tach ho;;tt dQng thanh toan

bu tn! ra khoi mQt so chi nhanh

lo~iII, IIId~ t~p trung ve cac chi

nhanh 109i I dLl<;1cchQn It/a;

-Thu h<?p dan ho;;tt dQng tien

t$ - kho quy cua m9t s6 chi

nMnh lo;;tiII, III; dong thai, ma

rQngho;;ttdQng nay trong cac

chi nMnh 10;;ti I dLl<;1cchQn Ilfa

(ho~c ma rQng ph;;tm vi ho;;tt

oQng cua Trung tam Dich Vl,Jtien

t$ - kho quy dlf kien se dLl<;1c

hinh thanh);

Tach mang thanh tra giam

sat cac TCTD ra khoi cac chi

nMnh lo;;ti I va hinh thanh cac

chi cl,Jc giam sat ngan hang

(ho;;tt dQng nay nem dLl<;1ctien

hanh dong thai vdi vi$c thanh

I~p cac CNKV - SLldc 3)

- Xac dinh l;;tinhu cau nguon

ItfC(nhan IlfC, tai IlfC- kinh phf

ho;;tt dQng, v~t IlfC - trl,J so,

T,AJ)011 NcANtfANC-86('!Ill) i:t1Dt: NAM 200'5

pncmg ban, kno tang, trang thiet

bi lam vi~c, ) can co cho Wng

ngan h;;tn va trung h;;tn;8anh gia l;;tinguon Ilfchi$n co va kha nang khai thac Slt dl,Jngchung;

Can doi cung -cau ve nguon IlfC

va de xuat giai phap xli' Iy

"khoang chemh",d~c bi$t la vi$c sap xep, xli'Iycan bQ.

- Slta doi, bo sung Lu~t NHNN, trong do 8ieu 10 va 8ieu 12 dLl<;1cslta 19i sac cho dam bao t90 I~p dLl<;1ckhuon kh6 phap lu~t cho vi$c to chuc 19i m9ng ILldi chi nhanh thee hLldng de c~p a tren

BL/eYe3 (2008 - 2010):

Hinh thanh cac CNKV tren Cd

so mQt so chi nhanh tinh, thanh pho thuQc 109i I da dLl<;1cIlfa chQn; Xem xet vi$c ket thuc h09t dQng cua mQt so chi nhanh tlnh 109i II va III da va dang bj thu h<?pdan quy mo h09t dQng, ho~c chuy~n mQt so thanh cac VP8D voi quy mo khac nhau tuy thuQc vaG Wng dia ban cl,Jth~

Thanh IQp thf diem 1 den 2

CNKV,sau do tong ket rutkinh nghi$m, roi nhan len di$n rQng

Ve nguyen tac, can tranh

nhLlTP Ho Chi Minh, Rieng tren dja ban Ha NQi,dlf kien se thanh I~p mQtchi cl,Jcgiam sat ngan hang, dong thai, xoa bo NHNNchi nhanh thanh pho; So

So Giao dich Trung Lldngt9i Ha NQiva cung vdi Chi Cl,JCgiam sat ngan hang dLl<;1c thanh I~p,

se dam dLldng mQi nhi$m vl,J,

quyen hc~mhi$n nay cua NHNN Chi nMnh Thanh pho

Co th~ xem xet, Ilfa chQn: Thanh pho 8a Nang lam ndi d~t CNKV voi ph9m vi h09t dQng bao gom cac tinh, thanh ph6 trlfc thuQc Trung Lldngnhu: 8a Nang, Quang Nam, Quang Ngai, Sinh 8,nh, Phu Yen, Khanh H6a; Thanh pho Hai Ph6ng cho khu vlfCHai Ph6ng, Quang Ninh, Sac Ninh, Hai DLldng,HLlngYen, Thai Sinh Tuy dieu ki$n va nguon IlfC cho phep, se tien hanh thanh I~p song song hay tuan tlf hai CNKVnay Tren Cd so ket qua lam thf di~m, tong ket, rut kinh nghi$m, roi tien hanh thanh I~p d9i tra cac CNKVtren ph9m vi toan quoc (sau khi Lu~t slta dOi,

bo sung Lu~t NHNN da dLl<;1c Quoc hQithong qua va co hi$u IlfCthi hanh)

(1) Trong khi do, CSTTquac gio ma NHNNxay dl,lng va to chuc thl,lc hi$n chi co m9t va 16duy nhat (Nh6 nuoc to

10 Nha nu6c don nhat); cac ml,lCtieu Cl,JCbQ rieng re cuo cac cap chfnh quyen dio phuong khong dUQc phep xung dQt hOQc lam phuong hoi den ml,Jc tieu quac gio.

(2) Tieu chi mong tfnh tong hQp nhat co ban nhat co the lam can cu

de phon 10Qichi nhanh 10:Nhu cau ve dich vl,Jthonh toan ngan quy va cac dich vl,Jngan hOng khac tren dio ban; Yeu cau va kha nang quan Iy dieu hanh tu Trl,Jso chfnh NHTUdoi vai djo ban.

(3) Cach thuc xu Iyvan de nay bat dau tu vi$c to chuc IQicac hOQtdong thonh tro giam sat ngon hOng thonh toan va kho quy tren phQm vi toan quoc thee huang t(Jp trung hOo.

(4) Cl,Jthe nhu trong vi$c chi doo huang don nghi$p vl,J chuyen mono ho(Jc trong vi$c thl)c hi$n che d<,? thOng tin boo coo nQibQ NHNN.

GI