Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh ♣♣♣♣♣♣♣♣♣ Trong bất kỳ lĩnh vực hoạt động kinh doanh nào, muốn tồn tại và phát triển, bên cạnh việc quản lý của các quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, không thể không chú trọng đến công tác quản lý nợi bợ, đó có kiểm tra, kiểm sốt nợi bợ Đới với hoạt đợng kinh doanh của hệ thống Ngân hàng Thương mại cũng vậy, lĩnh vực hoạt động này chứa đựng nhiều rủi ro tiềm ẩn, nhiều tác động từ phía khách quan cũng chủ quan, dẫn đến việc không tuân thủ đúng các quy định của Nhà nước, của Ngành và các quy trình của ngân hàng đề ra, làm thiệt hại rất lớn đến tài sản cũng uy tín của các NHTM Vì vậy, việc thực hiện quản lý và theo đó là thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ đầy đủ, hiệu quả và bộ phận kiểm toán nội bộ vững mạnh có vai trò, vị trí hết sức quan trọng Hoạt động kiểm tra, kiểm toán nội bộ giúp các nhà lãnh đạo điều hành hoạt động của NHTM theo đúng hành lang pháp lý, tôn chỉ, mục đích và chiến lược phát triển, góp phần cho hoạt động của các NHTM an toàn hơn, hiệu quả hơn, từng bước đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế Với tư cách là một trung gian tài chính, NHTM là một doanh nghiệp kinh doanh đồng vốn Doanh nghiệp ngân hàng là loại hình kinh doanh đặc thù Chất liệu kinh doanh chủ yếu của loại hình này là “quyền sử dụng các khoản tiền tệ” Ngân hàng vừa là người “cung cấp” đồng vốn, đồng thời cũng là người “tiêu thụ” đồng vốn của khách hàng Xét về chức năng, NHTM không trực tiếp tham gia sản xuất và lưu thông hàng hóa các doanh nghiệp thông thường mà nó thực hiện các chức trung gian tín dụng, trung gian toán và làm dịch vụ tiền tệ, tư vấn tài chính cho các khách hàng… Ngân hàng kinh doanh tiền tệ chủ yếu không phải bằng vốn tự có, mà chủ yếu bằng vốn của những người gửi tiền qua vai trò trung gian tín dụng, làm môi giới cho các nhà đầu tư và những người có tích lũy Thực hiện các chức trung gian SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh của mình, NHTM nắm tay một bộ phận lớn nhất của cải xã hội dưới dạng giá trị, không có quyền sở hữu chúng, mà chỉ có quyền sử dụng với những điều kiện ràng buộc, đòi hỏi NHTM phải chịu trách nhiệm vật chất đối với những người chủ sở hữu thực của các tài sản này và sử dụng tài sản vốn đúng với điều kiện ràng buộc cho có hiệu quả nhất Xuất phát từ lý luận và thực tiễn hoạt động kinh doanh của ngân hàng, qua thời gian thực tập tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải, với đề tài “Tăng cường kiểm soát nội bộ đối với khoản mục vốn bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải - Quảng Trị” em muốn sâu tìm hiểu và nhìn nhận những thủ tục kiểm soát cũng mạnh dạn đưa những giải pháp nhằm góp một phần nhỏ đảm bảo cho khoản mục vốn bằng tiền được thực hiện đúng quy trình và sử dụng có hiệu quả, đúng mục đích Ngoài lời mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục viết tắt, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận bao gồm phần: Phần I: Cơ sở lý luận kiểm soát khoản mục vốn tiền Ngân hàng Thương mại Phần II: Thực trạng kiểm soát nội bộ khoản mục vốn bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải Quảng Trị Phần III: Một số nhận xét và giải pháp tăng cường kiểm soát nội bộ đối với khoản mục vốn bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải - Quảng Trị Trong giới hạn về thời gian và điều kiện nghiên cứu, với kiến thức và nhận thức còn hạn chế, đề tài chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự hướng dẫn của cô giáo – Thạc sĩ Nguyễn Thị Hồng Minh để đề tài được hoàn chỉnh Em xin chân thành cảm ơn! Đà Nẵng, tháng năm 2007 Sinh viên thực hiện Hoàng Thị Thùy Linh SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh PHẦN I ********* CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT KHOẢN MỤC VỐN BẰNG TIỀN TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Đặc điểm của Ngân hàng Thương mại ảnh hưởng đến công tác kiểm soát 1.1.1 Khái niệm Ngân hàng Thương mại Ngân hàng Thương mại là một loại hình doanh nghiệp đặc thù hoạt động kinh doanh lĩnh vực tiền tệ, tín dụng giữ vai trò trọng yếu việc điều hòa vốn của nền kinh tế Ngân hàng Thương mại (NHTM) được thành lập theo theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ toán khác 1.1.2 Chức của Ngân hàng Thương mại  Chức trung gian tín dụng Chức trung gian tín dụng là chức bản và quan trọng nhất của NHTM Thực hiện chức này NHTM là trung gian tài chính, là cầu nối giữa nơi thừa và nơi thiếu vốn NHTM sẽ mang lại lợi ích công bằng cho cả chủ thể nền kinh tế, đó là: người gửi tiền, ngân hàng và người vay Nhờ chức trung gian tài chính mà NHTM đã thực sự huy động được sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế vào quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa Từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng thêm việc làm, cải thiện đời sống nhân dân  Chức trung gian toán Khi thực hiện chức trung gian toán, NHTM cung cấp các phương tiện toán cho nền kinh tế qua hệ thống ngân hàng một cách nhanh chóng, chính xác, an toàn và tiết kiệm chi phí lưu thông, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của nền kinh tế SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Thông qua chức trung gian toán, các NHTM có điều kiện huy động một lượng tiền gửi thông qua việc mở tài khoản, cho phép các NHTM mở rộng quy mô tín dụng đối với nền kinh tế  Chức tạo tiền Những hoạt động mà NHTM thực hiện đã làm hình thành nên một chế tạo tiền toàn hệ thống ngân hàng Đây là chức riêng có của NHTM, chức này được thực hiện thông qua hoạt động cho vay và đầu tư của các NHTM mối quan hệ với Ngân hàng Trung ương Chức tạo tiền có ý nghĩa kinh tế to lớn, mở những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của quá trình sản xuất, đáp ứng nhu cầu sử dụng tiền của xã hội bên cạnh lượng tiền Ngân hàng Trung ương phát hành Ngoài ra, NHTM còn có một số chức khác như: + Làm dịch vụ ủy thác: với dịch vụ này NHTM có trách nhiệm sử dụng vốn để đầu tư và quản lý vốn, kể cả việc phân phối thu nhập theo các điều khoản của Hợp đồng ủy thác + Bảo quản an toàn vật có giá: với lợi thế là nơi kiên cố để bảo quản tiền bạc và vật có giá của bản thân mình, các NHTM có điều kiện thức hiện chức bảo quản vật có giá của khách hàng 1.1.3 Đặc điểm chung của Ngân hàng Thương mại ảnh hưởng đến công tác kiểm soát - Ngân hàng Thương mại thường có khối lượng lớn các tài sản tiền và tương đương tiền, các giấy tờ có giá Các biện pháp an ninh thường phải được áp dụng cho các tài sản này từ việc cất trữ đến vận chuyển - Các Ngân hàng Thương mại thường có khối lượng giao dịch nhiều, giá trị lớn, vì vậy đòi hỏi phải có hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ phức tạp và chặt chẽ, thông thường dựa hệ thống máy tính - Đối với các Ngân hàng Thương mại lớn có nhiều thành viên, nhiều chi nhánh phân bổ ở nhiều khu vực khác nhau, hệ thống tổ chức, hệ thống kế toán, hệ thống kiểm soát bị phân tán và không đồng nhất Do đó cần phải có hệ thống văn bản quy định về tổ chức hoạt động kiểm soát nội bộ một cách thống nhất, nhằm đảm bảo cho công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ được diễn một cách thường xuyên và liên tục, hạn chế những rủi ro có thể xảy SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp - GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Các Ngân hàng Thương mại thường có rất nhiều các cam kết với các tổ chức kinh tế khác Các khoản này thường được gọi là các khoản ngoại bảng Do đó công tác kiểm soát nội bộ phải theo dõi chặt chẽ các khoản này để đảm bảo sự đúng đắn và hợp lý - Ngân hàng Thương mại thường chịu sự quản lý chặt chẽ của các quan chức thông qua các quy định Điều đó đòi hỏi công tác kiểm soát phải được tăng cường nội dung và phạm vi hoạt đông nhằm hướng đến sự tuân thủ các quy định của Nhà nước, pháp luật và các quy định của ngành - Ngân hàng Thương mại thường phát triển các dịch vụ, hàng hóa trước sự phát triển của các nguyên tắc kế toán và kiểm soát cho các nghiệp vụ mới đó Vì vậy cần phải đổi mới và hoàn thiện chế cũng các quy định đối với hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ ngân hàng nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển ngày càng cao của ngân hàng - Hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương mại và những rủi ro như: rủi ro tín dụng, rủi ro khoản, rủi ro lãi suất, rủi ro ngoại hối, rủi ro hoạt động ngoại bảng, rủi ro công nghệ và hoạt động, rủi ro quốc gia và các rủi ro khác Do đó cần phải nâng cao trách nhiệm và phạm vi hoạt động của công tác kiểm soát nhằm xác định, đo lường và cho phép kiểm soát hợp lý các rủi ro thông qua nhiều cách chấp nhận, loại bỏ hay chuyển đổi rủi ro - Hoạt động Ngân hàng Thương mại nhạy cảm với những biến động kinh tế Việc xây dựng thành công một hệ thống KSNB phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu phát triển của ngân hàng sẽ góp phần làm giảm rủi ro phát sinh của các khoản lỗ ngoài dự kiến, các hành vi gian lận hoặc những ảnh hưởng không tốt đến uy tín của ngân hàng - Các nguyên tắc kế toán chủ yếu áp dụng kế toán Ngân hàng: + Nguyên tắc giá gốc (Historical Cost) + Nguyên tắc phù hợp (Matching) + Nguyên tắc nhất quán (Consistant) + Nguyên tắc thận trọng (Caution) + Nguyên tắc trọng yếu (Materiality) + Nguyên tắc hoạt động liên tục (Concern Going) SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp + GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Nguyên tắc sở dồn tích (Accrual) Trong đó, nguyên tắc sở dồn tích bao gồm phương pháp với quan điểm: phương pháp hạch toán thực thu – thực trả về lãi (Cash Accounting) và phương pháp hạch toán dự thu – dự trả về lãi (Accrual Accounting)  Cash Accounting: Các khoản thu nhập, chi phí về lãi được hạch toán NHTM thực sự thu được (chi ra) dòng tiền về lãi, mà không quan tâm đến lãi đó phát sinh kỳ kế toán nào  Khi ngân hàng ghi nhận một khoản thu nhập (chi phí) đồng nghĩa với việc phát sinh một dòng tiền (cash flow)  BCTC không phản ánh đúng bản chất, kết quả kinh doanh kỳ kế toán  Accrual Accouting: Các khoản thu nhập, chi phí về lãi được hạch toán phát sinh, mà không quan tâm đến việc ngân hàng đã thực sự thu được (chi ra) dòng tiền lãi hay chưa  Khi ngân hàng ghi nhận một khoản thu nhập (chi phí) không nhất thiết phát sinh một dòng tiền (cash flow)  1.2 BCTC phản ánh đúng bản chất, kết quả kinh doanh kỳ kế toán Một số vấn đề về hệ thống kiểm soát nội bộ 1.2.1 Khái niệm về hệ thống kiểm soát nội bộ Định nghĩa về KSNB được chấp nhận rộng rãi COSO (Committee of Sponsoring Organization) đưa vào năm 1992 là: “Kiểm soát nội bộ là một quá trình người quản lý, hội đồng quản trị và các nhân viên của đơn vị chi phối, nó được thiết lập để cung cấp một sự đảm bảo hợp lý nhằm thực hiện bốn mục tiêu dưới đây: - Bảo vệ tài sản của đơn vị - Báo cáo tài chính đáng tin cậy - Các luật lệ và quy định được tuân thủ - Hoạt động hữu hiệu và hiệu quả.” 1.2.2 Mục tiêu của hệ thống KSNB a) Mục tiêu của hệ thống KSNB a.1 Mục tiêu kết quả hoạt động: Hiệu quả và hiệu hoạt động SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh - Sử dụng có hiệu quả các tài sản hiện có và các nguồn lực khác - Hạn chế rủi ro - Đảm bảo sự phối hợp, cùng làm việc của toàn bộ nhân viên Ngân hàng để đạt được mục tiêu của Ngân hàng với hiệu và sự nhất quán - Tránh được các chi phí không đáng có, việc đặt các lợi ích khác (của nhân viên, của khách hàng…) lên lợi ích của ngân hàng a.2 Mục tiêu thông tin: Độ tin cậy, tính hoàn thiện và cập nhật của các thông tin tài chính và quản lý - Các báo cáo cần thiết được lập đúng hạn và đáng tin cậy để quyết định nội bộ ngân hàng - Thông tin gửi đến Ban TGĐ, HĐQT, các cổ đông và các quan giám sát phải có đủ chất lượng và tính nhất quán - BCTC và các báo cáo quản lý khác được trình bày một cách hợp lý và dựa các nguyên tắc kế toán đã được xác định rõ ràng a.3 Mục tiêu tuân thủ: Sự tuân thủ luật pháp và quy định Đảm bảo mọi hoạt động của ngân hàng đều tuân thủ: - Các luật và quy định - Các yêu cầu về giám sát - Các chính sách và quy trình nghiệp vụ của ngân hàng a.4 Mục tiêu bảo vệ tài sản và sổ sách: Sự bảo vệ tài sản và sổ sách phải được hệ thống KSNB thực hiện một cách hữu hiệu và nghiêm túc - Tài sản được bảo quản an toàn, không bị lạm dụng, không vượt thẩm quyền và sử dụng sai mục đích - Phân công công tác ghi sổ và bảo vệ tài sản độc lập (người ghi sổ khác người bảo vệ) b) Mục tiêu tổng quát của KSNB về kế toán Đối với KSNB về kế toán, để có thể cung cấp thông tin và số liệu một cách chính xác, bảo vệ tài sản hữu hiệu và nhằm xây dựng BCTC trung thực, hợp lý, nhà quản lý xây dựng hệ thống KSNB về kế toán đều mong muốn đạt được những mục tiêu tổng quát sau đây: SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp - GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Các nghiệp vụ kế toán xảy phải chính xác, đúng trình tự, có sự phê duyệt của quản lý nhằm tránh các trường hợp gian lận, khai khống để trục lợi của nhân viên, thực hiện trái với quy định của đơn vị - Các nghiệp vụ phải có chứng từ đầy đủ, hợp lý, hợp lệ, xác minh sự phát sinh nghiệp vụ và làm cứ ghi sổ tương ứng - Kiểm tra đầy đủ nhằm tránh bỏ sót hay ghi nhầm các nghiệp vụ vào sổ Các nghiệp vụ phải được ghi sổ kịp thời vào ngày phát sinh hoặc sớm nhất có thể và phải được đánh giá đúng đắn để ghi sổ chính xác - Định kỳ, sổ tổng hợp và sổ chi tiết phải đối chiếu số liệu Từ số liệu của sổ chi tiết và sổ tổng hợp lên sổ cái phải thận trọng, tránh sai sót và giảm thiểu gian lận nảy sinh 1.3 Các bộ phận cấu thành của hệ thống KSNB 1.3.1 Môi trường kiểm soát Môi trường kiểm soát là bao gồm toàn bộ nhân tố bên ngân hàng và bên ngoài ngân hàng có tính chất môi trường tác động đến việc thành lập, hoạt động và xử lý dữ liệu của các loại hình kiểm soát nội bộ của ngân hàng  Các nhân tố bên trong: là các nhân tố thuộc môi trường kiểm soát chung của ngân hàng chủ yếu liên quan đến: - Cơ cấu tổ chức Cơ cấu tổ chức thực chất là sự phân chia trách nhiệm và quyền hạn giữa các bộ phận NHTM Nói cách khác, cấu phù hợp sẽ là sở cho việc lập kế hoạch, điều hành, kiểm soát và giám sát các hoạt động xảy NHTM Cơ cấu tổ chức của ngân hàng thường được mô tả qua sơ đồ tổ chức, đó phản ánh các mối quan hệ về quyền hạn, trách nhiệm và báo cáo - Năng lực của cán bộ ngân hàng Năng lực ở bao gồm kỹ và kinh nghiệm nghề nghiệp, trình độ học vấn, quan điểm thái độ, nhận thức cũng hành động và đạo đức của nhà quản lý và cán bộ ngân hàng nói chung + Năng lực của cán bộ quản lý Trên thực tế, tính hiệu quả của hoạt động kiểm tra, kiểm soát các hoạt động tổ chức phụ thuộc vào các nhà quản lý tại tổ chức đó Nếu các nhà quản lý ngân SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh hàng cho rằng công tác kiểm tra, kiểm soát quan trọng và không thể thiếu đối với mọi hoạt động đơn vị thì mọi thành viên của đơn vị đó sẽ có nhận thức đúng đắn về hoạt động kiểm tra, kiểm soát và tuân thủ mọi quy định cũng chế độ đề Nhưng nếu hoạt động kiểm tra, kiểm soát bị coi nhẹ từ phía các nhà quản lý thì chắc chắn các quy chế về kiểm soát nội bộ sẽ không được vận hành một cách hiệu quả bởi các thành viên của đơn vị Phong cách điều hành của các nhà quản trị cũng có ảnh hưởng lớn đến môi trường kiểm soát của một tổ chức Ban Giám đốc là một tập thể thống nhất điều hành hay thực chất chỉ một cá nhân nắm quyền Nếu ngân hàng tồn tại tình trạng độc quyền quản lý thì hoạt động KSNB rất khó có hiệu quả Môi trường kiểm soát nội bộ cũng không chặt chẽ nếu Ban Giám đốc giao phó toàn bộ quyền hành, trách nhiệm cho nhân viên dưới quyền + Năng lực của cán bộ ngân hàng Ngoài lực của cán bộ quản lý, sự thành công hay thất bại hoạt động kinh doanh của NHTM chủ yếu phụ thuộc vào lực của cán bộ ngân hàng, vào chính sách tuyển dụng đào tạo, khen thưởng, kỷ luật và cả môi trường làm việc của họ Đó là những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm soát ngân hàng Năng lực của cán bộ ngân hàng thể hiện ở trình độ, kỹ giao tiếp với khách hàng, ở việc thu thập, xử lý thông tin về khách hàng và thông tin nghiệp vụ kế toán… Bên cạnh đó thì phẩm chất đạo đức cán bộ ngân hàng cũng rất quan trọng Một cán bộ ngân hàng có đạo đức kém (hoặc bị tha hóa) thường thông đồng với khách hàng, hoặc vì lợi ích cá nhân sẽ thực hiện những hành vi gian lận, cố ý làm trái với những quy định đề Sự tiêu cực của cán bộ ngân hàng nguy hiểm ở chỗ bản thân họ chỉ nhận được một phần rất nhỏ lại có thể làm mất uy tín của ngân hàng Đối với cán bộ làm công tác kế toán – ngân quỹ, những người thường xuyên tiếp xúc với một lượng tiền lớn ngân hàng thì những yếu tố là rất cần thiết Do đó đòi hỏi các kế toán viên phải trung thực, phải ghi chép và hạch toán rõ ràng, cụ thể và kịp thời tránh sai sót gây ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng - Chính sách nhân sự SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Sự phát triển của mọi ngân hàng luôn gắn liền với đội ngũ cán bộ, nhân viên; và họ luôn là một nhân tố quan trọng kiểm soát nội bộ Nếu lực lượng này của ngân hàng lại yếu kém về lực, tinh thần làm việc và đạo đức, thì dù cho đơn vị có thiết kế và trì một hệ thống KSNB rất đúng đắn và chặt chẽ vẫn không thể phát huy hết hiệu quả Ngược lại, một đội ngũ cán bộ, nhân viên tốt sẽ giúp giảm bớt những hạn chế vốn có của KSNB Hoạt động của ngân hàng chứa đựng những rủi ro và hằng ngày tiếp xúc với một lượng tiền vào rất lớn nên yếu tố về lực và phẩm chất đạo đức là rất quan trọng Do vậy cần có chế tuyển dụng chặt chẽ, trung thực và khách quan - Cách thức phân định quyền hạn và trách nhiệm Phân định quyền hạn và trách nhiệm được xem là phần mở rộng của cấu tổ chức Nó cụ thể hóa về quyền hạn và trách nhiệm của từng thành viên các hoạt động của ngân hàng, giúp cho mỗi thành viên phải hiểu rằng họ có nhiệm vụ cụ thể gì và từng hoạt động của họ sẽ ảnh hưởng thế nào đến người khác việc hoàn thành mục tiêu Do đó, mô tả công việc, ngân hàng cần phải thể chế hóa bằng văn bản về những nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của từng thành viên và quan hệ giữa họ với - Công tác kế hoạch Nếu việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch được tiến hành khoa học và nghiêm túc, thì nó sẽ trở thành công cụ kiểm soát rất hữu hiệu Chính vì thế các nhà quản lý của ngân hàng phải quan tâm xem xét về tiến độ thực hiện kế hoạch, định kỳ so sánh giữa số liệu thực hiện và số liệu kế hoạch, để phát hiện những vấn đề bất thường và xử lý kịp thời  Các nhân tố bên ngoài: bao gồm: - Môi trường pháp lý Hoạt động ngân hàng nền kinh tế thị trường chịu sự tác động, ảnh hưởng của pháp luật gọi là môi trường pháp lý về ngân hàng Môi trường pháp lý về ngân hàng ít nhất bao gồm các yếu tố bản: các quy phạm pháp luật về ngân hàng là khung vật chất bản; các quy phạm pháp luật khác liên quan đến hoạt động ngân hàng (Hiến pháp, luật dân sự, luật đất đai, luật công ty, luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam…) SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Phụ lục 13 NHNo Quảng Trị Trang:… NHNo KV Triệu Hải LIỆT KÊ CHỨNG TỪ Ngày…tháng…năm… Sbt Tập TK ghi Nợ TK ghi Có Số tiền ngoại tệ Số tiền VNĐ TK… TK… … Cộng: … … Kế toán SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 93 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh DANH MỤC VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa NHTM Ngân hàng Thương mại NHTMTW Ngân hàng Thương mại Trung ương NHNN Ngân hàng Nhà nước NHNo&PTNT Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông NHNo thôn KSNB Ngân hàng nông nghiệp KTNB Kiểm soát nội bộ HĐQT Kiểm toán nội bộ TGĐ Hội đồng quản trị GĐ Tổng Giám đốc BCTC Giám đốc CNTT Báo cáo tài chính BHXH Công nghệ thông tin BHYT Bảo hiểm xã hội KPCĐ Bảo hiểm y tế CNV Kinh phí công đoàn TK Công nhân viên CĐTK Tài khoản HĐTD Cân đối tài khoản SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 94 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Hợp đồng tín dụng ♣♣♣♣♣♣♣♣♣ Chi nhánh Ngân hàng nơng nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải từng bước đổi mới và phát triển lên theo xu hướng chung của nền kinh tế đất nước Ý thức được chức và vai trò của mình, chi nhánh nỗ lực hết mình để dành một vị trí xứng đáng toàn ngành, góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế của địa phương, của đất nước đúng với phương châm “ mang phồn thịnh đến với khách hàng” Bởi vậy, sự kiểm soát các lĩnh vực hoạt động, đặc biệt là đối với khoản mục vốn bằng tiền đã và được chú trọng một cách thích đáng nhằm tìm biện pháp quản lý tốt hơn, phục vụ kinh doanh có hiệu quả Với đề tài “Tăng cường kiểm soát nội bộ đối với khoản mục vốn bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải Quảng Trị” đã cho em từng bước tiếp cận với sự kiểm soát hoạt động thu – chi tại ngân hàng Qua thực tế kiểm soát cho thấy chi nhánh NHNo&PTNT khu vực Triệu Hải đã có những biện pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ vốn bằng tiền, thực hiện đúng quy định của nhà nước và của ngành, không ngừng bồi SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 95 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh dưỡng và đào tạo kiến thức chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác kế toán – ngân quỹ và công tác tra, kiểm toán nội bộ Mặc dù Quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống kiểm tra, kiểm toán nội bộ chưa được chỉnh sửa, bổ sung kịp thời đã tạo những khó khăn lúng túng việc tổ chức, thực hiện hoạt động kiểm soát nội bộ với sự nỗ lực của mình, chi nhánh đã từng bước khắc phục khó khăn và hạn chế được những sai phạm, rủi ro có thể xảy ra, đem lại sự an tâm cho khách hàng đến với ngân hàng Qúa trình học tập tại nhà trường và thời gian nghiên cứu thực tế tại ngân hàng đã giúp em tiếp thu được những lý luận bản và những kinh nghiệm quý báu công tác thực tế, nhận thức được sâu tầm quan trọng cũng vị trí, vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ từ đó nâng cao hiếu biết của mình về các nghiệp vụ cụ thể Vì vậy đề tài em xin mạnh dạn đề cập đến những vấn đề cấp bách, đưa một số giải pháp và kiến nghị thực hiện những nghiệp vụ có liên quan đến khoản mục vốn bằng tiền công tác kế toán – ngân quỹ và công tác tra, kiểm toán nội bộ nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng kiểm soát của ngân hàng Tuy nhiên với sự hạn chế về tài liệu và kiến thức của bản thân mình, đề tài không tránh khỏi những sai sót Kính mong quý quan và thầy cô thông cảm và cho em thêm ý kiến để đề tài hoàn thiện Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của cô giáo – Thạc sĩ Nguyễn Thị Hồng Minh và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cô chú, anh chị phòng Kế toán – ngân quỹ, phòng Giám định viên tại chi nhánh NHNo&PTNT khu vực Triệu Hải - Quảng Trị quá trình thực tập và hoàn thành khóa luận này! Đà Nẵng, tháng năm 2007 Sinh viên thực hiện Hoàng Thị Thùy Linh SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 96 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh TÀI LIỆU THAM KHẢO Kiểm toán nội bộ hiện đại – Đánh giá các hoạt động và hệ thống kiểm soát Victor Z.Brink and Herbert Witt – Nhà xuất bản Tài chính năm 2000 Kiểm toán Khoa Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh Nhà xuất bản Thống kê năm 2004 Kiểm toán tài chính Khoa Kế toán, Trường Đại học kinh tế quốc dân Nhà xuất bản Tài chính, Hà Nội tháng năm 2001 Ngân hàng Thương mại Giáo sư – Tiến sĩ Lê Văn Tư, Lê Tùng Vân – Lê Nam Hải (Chuyên viên kinh tế) Nhà xuất bản thống kê Giáo trình Kiểm toán nội bộ Ngân hàng Thương mại Thạc sĩ Nguyễn Hoàng Phú, khoa Kế toán – Kiểm toán, Học viện Ngân hàng Tạp chí Khoa học và đào tạo Ngân hàng Số 51, tháng năm 2006 Tài liệu Hội nghị tập huấn chuyên đề kiểm tra, kiểm toán nội bộ, tiếp dân và giải quyết đơn thư SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 97 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, Hà Nội tháng 2/ 2004 Báo cáo Tổng kết năm 2006 và mục tiêu, nhiệm vụ năm 2007 hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, ngày 21/12/2006 Quyết định về việc ban hành quy định chế độ chứng từ kế toán áp dụng hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam, ngày 27/10/2006 10 Một số tài liệu có liên quan khác NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP ►▼◄ SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 98 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ►▼◄ SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh 99 Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN ►▼◄ SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 100 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Phụ lục Mẫu số 1/BCNQNHNo NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Chi nhánh:… Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự – Hạnh phúc BÁO CÁO KIỂM KÊ TIỀN MẶT NGOẠI TỆ Báo cáo tháng… năm… STT MÃ SỐ LOẠI TỶ GIÁ NGOẠI HẠCH TỆ TOÁN SỐ LIỆU THEO SỐ LIỆU KIỂM CHÊNH LỆCH SỔ SÁCH NGOẠI QUY KÊ THỰC TẾ NGOẠI QUY THỪA (THIẾU) NGOẠI QUY TỆ VNĐ TỆ VNĐ TỆ VNĐ Cộng …, ngày … tháng … năm … Lập biểu Trưởng phòng KT-NQ SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 101 Giám đốc Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Phụ lục Mẫu sớ 3/BCNQ-NHNo NGÂN HÀNG NƠNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NƠNG THƠN VIỆT NAM Cợng hòa xã hợi chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự – Hạnh phúc Chi nhánh:… BÁO CÁO KIỂM KÊ TIỀN MẶT VNĐ THUỘC QUỸ NGHIỆP VỤ Đơn vị: VNĐ Tiền mặt đủ tiêu chuẩn lưu Loại tiền thông Thành Số tờ tiền Polyme Số tờ Thành tiền Kim loại Số tờ 500.000 200.000 100.000 50.000 20.000 10.000 5.000 2.000 1.000 SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 102 Thành tiền Tổng cộng Số tờ Thành tiền Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh 500 200 - - - - Tồn quỹ tiền mặt thực tế: Tồn quỹ tiền mặt theo sổ sách: Chênh lệch thừa (thiếu): …, ngày … tháng … năm … Lập biểu Trưởng phòng KT-NQ Giám đốc Phụ lục 11 Ngân hàng No&PTNT Triệu Hải Chi nhánh:… BÁO CÁO THỰC HIỆN THU – CHI TIỀN MẶT QUA QUỸ NGÂN HÀNG Biểu: NA01/T001 ĐVT: tr.VNĐ Nội dung Số tiền I – Nguồn thu : - Thu bán hàng - Thu nguồn tiền gửi KBNN - Thu tiền bán ngoại tệ - Thu tiền bán vàng - Thu tiền gửi tiết kiệm - Thu tiền bán kỳ phiếu, trái phiếu - Thu nợ - Thu chuyển tiền qua Ngân hàng - Các khoản thu còn lại TỞNG CỢNG THU - Tờn quỹ tiền mặt đầu kỳ (Thu) - Giao dịch nội bộ (Thu) - Tiền mặt rút từ NHNN CÂN SỐ II – Nguồn chi : SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 103 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh - Chi lương và có tính chất lương - Chi thu mua gia công bằng tiền mặt - Chi tiền gửi KBNN - Chi mua ngoại tệ - Chi mua vàng - Chi tiền gửi tiết kiệm - Chi trả trái phiếu, kỳ phiếu - Chi cho vay - Chi tiền mặt chuyển qua Ngân hàng - Chi các khoản còn lại TỞNG CỢNG CHI - Tờn quỹ tiền mặt ći kỳ (Chi) - Giao dịch nội bộ (Chi) - Nộp tiền vào NHNN CÂN SỐ Lập bảng SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Lớp:23KT8 Kiểm soát Triệu Hải, ngày … tháng … năm … Giám đốc 104 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh Phụ lục Mẫu số 7/BCNQ-NHNo NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Chi nhánh:… Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự – Hạnh phúc BÁO CÁO TIỀN GIẢ – TIỀN BỊ PHÁ HOẠI Loại tiền TIỀN GIẢ Số dư đầu Thu kỳ kỳ Số tờ TIỀN BỊ PHÁ HOẠI Nộp NHNN Thành Số Thành Số Thành tiền tờ tiền tờ tiền Số dư đầu Số tờ 8=2+46 Thu kỳ Dư cuối kỳ kỳ Nộp NHNN Thành Số Thành Số Thành Số Thành tiền tờ tiền tờ tiền tờ tiền 9=3+5-7 10 11 12 13 14 15 Dư cuối kỳ Số tờ Thành tiền 16=10+12- 17=11+13- 13 15 100.000 50.000 … Cộng …, ngày … tháng … năm… Lập biểu Trưởng phòng KT-NQ Giám đốc Phụ lục Mẫu sớ 8/BCNQ-NHNo NGÂN HÀNG NƠNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Chi nhánh:… SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự – Hạnh phúc Lớp:23KT8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hồng Minh BÁO CÁO TRẢ TIỀN THỪA CHO KHÁCH HÀNG Báo cáo quý … năm… CHI NHÁNH NGÂN HÀNG Tổng số món trả lại Tổng số tiền trả lại STT MÓN TIỀN THỪA CAO NHẤT ĐÃ TRẢ LẠI Họ và tên Họ tên, địa chỉ Số tiền người trả người nhận NGƯỜI CÓ SỐ MÓN TRẢ TIỀN THỪA NHIỀU NHẤT Số món Tổng số tiền Họ tên 10 Cộng …, ngày … tháng … năm… Lập biểu Trưởng phòng KT-NQ Phụ lục 10 NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Chi nhánh:… SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự – Hạnh phúc Lớp:23KT8 Giám đốc Khóa luận tốt nghiệp GVHD:Th.S Nguyễn Thị Hờng Minh BÁO CÁO THỚNG KÊ THU – CHI CÁC LOẠI TIỀN THUỘC QUỸ NGHIỆP VỤ I- Tiền mặt tồn tại quỹ Loại tiền Tồn quỹ đầu kỳ Thu từ NHNo Thu kỳ Thu Thu từ lưu nội bộ thông Thu đổi loại Cộng Chi từ thu NHNo Chi kỳ Chi từ Chi lưu nội bộ thông 10 Chi đổi loại 11 Cộng chi 12 Tồn quỹ cuối kỳ Tỷ lệ (%) Thu Chi 13 14 15 Cộng II- Tiền mặt không đủ tiêu chuẩn lưu thông chờ xử lý Loại tiền Tồn đầu kỳ Nhập kỳ Xuất kỳ Tồn cuối kỳ Cộng Lập biểu SVTH:Hoàng Thị Thùy Linh Trưởng phòng KT-NQ Lớp:23KT8 …, ngày … tháng … năm… Giám đốc ... nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải, với đề tài ? ?Tăng cường kiểm soát nội bộ đối với khoản mục vốn bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát. .. bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải Quảng Trị Phần III: Một số nhận xét và giải pháp tăng cường kiểm soát nội bộ đối với. .. khoản mục vốn bằng tiền tại Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn khu vực Triệu Hải - Quảng Trị Trong giới hạn về thời gian và điều kiện nghiên cứu, với