tội phạm học những yếu tố có vai trò làm tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm. Theo anhchị cần phải thực hiện những giải pháp nào để giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 3 NỘI DUNG 3 I.Khái quát về nạn nhân của tội phạm 3 1.Khái niệm nạn nhân của tội phạm 3 2.Ý nghĩa của việc nghiên cứu nạn nhân của tội phạm 3 II.Các yếu tố có vai trò làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm 4 1.Vai trò của các yếu tố khách quan (môi trường sống) trong việc thúc đẩy làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm 4 1.1.Thời gian và địa điểm 4 1.2.Yếu tố nghề nghiệp 5 1.3 Mối quan hệ giữa nạn nhân và người phạm tội 5 2. Các yếu tố chủ quan thuộc về cá nhân con người trong việc thúc đẩy nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm 6 2.1. Các đặc điểm tâm, sinh lí 6 2.2. Yếu tố sinh học 7 2.3. Lối sống 7 III.Giải pháp giúp giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân tội phạm 8 KẾT LUẬN 10 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11   MỞ ĐẦU Hiện nay kinh tế phát triển, đời sống người dân ngày càng được nâng cao. Xã hội ngày càng phát triển, bên cạnh những thành tựu đạt được thì cũng xuất hiện nhiều tiêu cực, việc xem trọng vật chất, cám dỗ đồng tiền kèm theo đó là sự tha hóa về đạo đức, lối sống làm phát sinh tệ nạn xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội. Tội phạm theo đó cũng diễn ra ngày càng phức tạp, tinh vi và gia tăng một cách đáng lo ngại trên nhiều lĩnh vực đời sống. Mà những người ảnh hưởng lớn nhất từ những tội phạm đó chính là nạn nhân của tội phạm. Để ngăn ngừa rủi ro trở thành nạn nhân và có những biện pháp phòng ngừa tốt nhất em xin phép lựa chọn đề tài số 8 “Trình bày những yếu tố có vai trò làm tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm. Theo anhchị cần phải thực hiện những giải pháp nào để giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm”. Do hạn chế về kiến thức và thời gian, có thể bài nghiên cứu của em vẫn còn nhiều thiếu sót mong các thầy cô góp ý để em được hoàn thiện hơn, em xin chân thành cảm ơn NỘI DUNG I.Khái quát về nạn nhân của tội phạm 1.Khái niệm nạn nhân của tội phạm Theo tội phạm học, nạn nhân của tội phạm là cá nhân, tổ chức phải gánh chịu những hậu quả trực tiếp từ hành vi phạm tội đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần, tình cảm, tài sản, hoặc các quyền cơ bản khác của cá nhân. 2.Ý nghĩa của việc nghiên cứu nạn nhân của tội phạm Giúp ngăn ngừa rủi ro và hạn chế những nguyên nhân thúc đẩy nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm, giúp cho việc tìm hiểu, đánh giá các nguyên nhân từ phía nạn nhân làm phát sinh hành vi phạm tội. Việc đánh giá một cách

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO



BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN: TỘI PHẠM HỌC

ĐỀ SỐ 8: Trình bày những yếu tố có vai trò làm tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm Theo anh/chị cần phải thực hiện những giải pháp

nào để giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm

Sinh viên:

Mã sinh viên:

SBD:

Lớp:

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 3

I.Khái quát về nạn nhân của tội phạm 3

1.Khái niệm nạn nhân của tội phạm 3

2.Ý nghĩa của việc nghiên cứu nạn nhân của tội phạm 3

II.Các yếu tố có vai trò làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm 4

1.Vai trò của các yếu tố khách quan (môi trường sống) trong việc thúc đẩy làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm 4

1.1.Thời gian và địa điểm 4

1.2.Yếu tố nghề nghiệp 5

1.3 Mối quan hệ giữa nạn nhân và người phạm tội 5

2 Các yếu tố chủ quan thuộc về cá nhân con người trong việc thúc đẩy nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm 6

2.1 Các đặc điểm tâm, sinh lí 6

2.2 Yếu tố sinh học 7

2.3 Lối sống 7

III.Giải pháp giúp giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân tội phạm 8

KẾT LUẬN 10

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

MỞ ĐẦU

Hiện nay kinh tế phát triển, đời sống người dân ngày càng được nâng cao Xã hội ngày càng phát triển, bên cạnh những thành tựu đạt được thì cũng xuất hiện nhiều tiêu cực, việc xem trọng vật chất, cám dỗ đồng tiền kèm theo

đó là sự tha hóa về đạo đức, lối sống làm phát sinh tệ nạn xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội Tội phạm theo đó cũng diễn ra ngày càng phức tạp, tinh vi và gia tăng một cách đáng lo ngại trên nhiều lĩnh vực đời sống

Mà những người ảnh hưởng lớn nhất từ những tội phạm đó chính là nạn nhân của tội phạm Để ngăn ngừa rủi ro trở thành nạn nhân và có những biện pháp

phòng ngừa tốt nhất em xin phép lựa chọn đề tài số 8 “Trình bày những yếu

tố có vai trò làm tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm Theo anh/chị cần phải thực hiện những giải pháp nào để giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm” Do hạn chế về kiến thức và thời gian,

có thể bài nghiên cứu của em vẫn còn nhiều thiếu sót mong các thầy cô góp ý

để em được hoàn thiện hơn, em xin chân thành cảm ơn!

NỘI DUNG I.Khái quát về nạn nhân của tội phạm

1.Khái niệm nạn nhân của tội phạm

Theo tội phạm học, nạn nhân của tội phạm là cá nhân, tổ chức phải gánh chịu những hậu quả trực tiếp từ hành vi phạm tội đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần, tình cảm, tài sản, hoặc các quyền cơ bản khác của cá nhân

2.Ý nghĩa của việc nghiên cứu nạn nhân của tội phạm

Giúp ngăn ngừa rủi ro và hạn chế những nguyên nhân thúc đẩy nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm, giúp cho việc tìm hiểu, đánh giá các nguyên nhân từ phía nạn nhân làm phát sinh hành vi phạm tội Việc đánh giá một cách toàn diện các yếu tố đóng vai trò quan trọng từ phía nạn nhân trong việc thúc đẩy việc hình thành ý định phạm tội và thực hiện hành vi phạm tội của tội phạm, tìm hiểu đặc trưng của nhóm người có nguy cơ cao trở thành nạn nhân của tội phạm có ý nghĩa quan trọng việc xây dựng những định hướng cũng như các biện pháp phòng ngừa

Giúp cho việc xây dựng và thực hiện tốt các chính sách xã hội và trong việc xây dựng các chế tài hình sự để tăng cường bảo vệ, giúp đỡ nạn nhân và gia đình họ, đảm bảo sự hợp tác của họ với cơ quan có thẩm quyền

II.Các yếu tố có vai trò làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm

1.Vai trò của các yếu tố khách quan (môi trường sống) trong việc thúc đẩy làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm

Ngoài những yếu tố thuộc về cá nhân con người, những yếu tố khách quan thuộc về môi trường sống cũng đóng vai trò đáng kể trong việc làm gia tăng nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm Đó là các yếu tố như thời

gian, địa điểm cũng như mối quan hệ giữa nạn nhân và người phạm tội

1.1.Thời gian và địa điểm

Thời gian và địa điểm luôn đóng vai trò quan trọng trong cơ chế hình thành tội phạm Người phạm tội luôn tận dụng khoảng không gian và thời gian thuận lợi cho quá trình thực hiện hành vi phạm tội của mình Mỗi loại tội phạm có những khoảng thời gian và địa điểm thích hợp với việc thực hiện hành vi phạm tội Những tội phạm như bắt cóc, cướp, hiếp dâm, luôn chọn

những lúc, những nơi vắng vẻ và ít người Ví dụ, thời điểm vào buổi trưa,

đêm khuya, rạng sáng, ở những nơi xa dân cư như khu bỏ hoang, cánh đồng, tuyến đường vắng người hay những khu vực ít người qua lại, thậm chí ngay

cả ở trong nhà nhưng ở những thời điểm người lớn đi vắng hết chỉ còn người

già và trẻ con Những người có các hoạt động phù hợp với thời gian và địa điểm đặc trưng của các tội phạm này sẽ rất dễ trở thành nạn nhân của tội phạm Ví dụ tội hiếp dâm thường xảy ra ở những nơi ít người và vào thời điểm vắng vẻ Tội trộm cắp thường xảy ra vào ban đêm, buổi trưa lúc người quản lý tài sản đang nghỉ ngơi, lơ là Tội cướp giật thường xảy ra trên các đoạn đường lớn, có nhiều đường nhánh cắt ngang và có mật độ người không

quá đông thuận tiện cho việc tẩu thoát

1.2.Yếu tố nghề nghiệp

Yếu tố tiếp theo có vai trò khá quan trọng trong cơ chế hành vi phạm tội là yếu tố nghề nghiệp Do đặc thù nghề nghiệp nên một só người thường

là mục tiêu nhắm tới của một số loại tội phạm Một trong số những nghề nghiệp có nguy cơ dễ bị tội phạm xâm hại đó là nhóm người làm nghề lái xe taxi, xe ôm hoặc cho thuê xe ô tô, kinh doanh trang sức, đá quý hay đồ đắt tiền, dễ trở thành nạn nhân của tội cướp, giết người, trộm, nhất là khi những người này thực hiện công việc trong những điều kiện thời gian và địa điểm thuận lợi cho hành vi phạm tội như đi xe vào những nơi vắng vẻ, vào đêm khuya, cửa hàng vàng bạc nằm ở những nơi vắng vẻ, có ít người Nhóm người khác là người làm trong các cơ quan bảo vệ pháp luật như cảnh sát giao thông, công an, kiểm sát, tòa án do việc thi hành công vụ tác động đến

lợi ích của người khác nên họ dễ trở thành nạn nhân của các tội chống người thi hành công vụ

1.3 Mối quan hệ giữa nạn nhân và người phạm tội

Mối quan hệ giữa nạn nhân và người phạm tội cũng có vai trò rất quan trọng trong cơ chế hành vi phạm tội Các mối quan hệ xã hội có thể được chia thành các nhóm sau: Các mối quan hệ gần gũi (gia đình, bạn trai/gái); các mối quan hệ quen biết (bạn bè, hàng xóm, láng giềng, công tác, hành chính, cộng đồng); các mối quan hệ bạn bè thân thiết; các mối quan hệ mới thiết lập

và các mối quan hệ không quen biết (các mối quan hệ hoàn toàn xa lạ)

Ở một số loại tội phạm thì người phạm tội thường lợi dụng các mối quan hệ quen biết tạo sự tin tưởng để thực hiện hành vi phạm tội như lừa đảo chiếm đoạt tài sản; lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản hay các tội xâm phạm tình dục trẻ em Đó là vì ở những tội phạm này, các mối quan hệ quen biết là yếu tố vô cùng thuận lợi giúp người phạm tội dễ dàng tiếp cận nạn nhân để thực hiện hành vi phạm tội Ngược lại, ở một số loại tội khác, những người xa lạ lại là mục tiêu nhắm đến của người phạm tội như các tội cướp, cướp giật tài sản hay trộm cắp tài sản Lý do giải thích cho việc này là do việc thực hiện hành vi phạm tội với những người xa lạ có khả năng che giấu tội phạm cao hơn Đối với các tội phạm liên quan đến tình dục đối với trẻ em

thì mối quan hệ quen biết giữa nạn nhân và người phạm tội vừa là điều kiện giúp người phạm tội có thể dễ dàng tiếp cận nạn nhân cũng vừa nhờ các mối quan hệ quen biết này mà người phạm tội sau khi thực hiện hành vi phạm tội

có thể đe doạ, khống chế, mua chuộc nạn nhân và người thân của họ để họ không dám tố cáo và để có thể tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội

2 Các yếu tố chủ quan thuộc về cá nhân con người trong việc thúc đẩy nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm

Trong các yếu tố chủ quan tác động đến Tội phạm học và nạn nhân học luôn đi sâu cơ chế hành vi phạm tội trước hết phải kể tìm hiểu, giải thích những nguyên nhân đến những đặc điểm tâm, sinh lí của nạn khiến một người trở thành nạn nhân của tội phạm

2.1 Các đặc điểm tâm, sinh lí

Các đặc điểm tâm, sinh lý của con người đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình trở thành nạn nhân của tội phạm Các đặc điểm tâm, sinh lý trước hết tác động đến việc thực hiện hành vi của họ thông qua cử chỉ, lời nói, hành động Chính những cử chỉ, lời nói, hành động này trong các tình huống cụ thể góp phần kích thích, thúc đẩy làm phát sinh hành vi phạm tội Các đặc điểm tâm, sinh lý có vai trò đáng kể trong quá trình phát sinh tội phạm đó là những đặc điểm sinh học như khí chất cục cằn, nóng nảy, thô lỗ,

hay sự dâm đãng, háo sắc Do khí chất nóng nảy, cục cằn, khả năng tự kiềm chế bản thân không tốt nên một số người trong mối quan hệ xã hội, đặc biệt

là khi rơi vào những trường hợp không vừa ý trong cuộc sống đã có những cách cư xử làm người khác không hài lòng mà còn làm nảy sinh sự phản kháng ở họ Ví dụ như khi có những va chạm nhỏ chỉ cần những lời nói cử chỉ không đúng mực, coi thường đối phương như chửi thề, văng tục có thể dẫn đến làm kích động tới những người đối diện Những đặc điểm sinh lý này thường được thấy trong các tội phạm liên quan tới sức khỏe, tính mạng

Bên cạnh đó, những phẩm chất, suy nghĩ lệch lạc như lòng tham, sự ích

kỉ thậm chí coi thường các chuẩn mực xã hội, các giá trị đạo đức, quá đề cao giá trị đồng tiền, coi thường tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của nguời khác, thậm chỉ cả thói quen hưởng thụ, lười nhác, sự háo sắc, đặt trong những tình huống tiêu cực cụ thể cũng dễ làm phát sinh các hành vi, cử chỉ, lời nói thúc đẩy sự hình thành ý định phạm tội cũng như thúc đẩy việc thực hiện hành vi phạm tội ở những người khác Một số người do quá ham lợi ích trước mắt đã bị những người khác thực hiện các hành vi lừa đảo, qua mặt một cách dễ dàng

Một số đặc điểm tâm lí khác như tâm lí quá tự tin, quá dễ dàng tin vào

sự an toàn của bản thân cũng như tâm lí thiếu sự đề cao cảnh giác đối với việc bảo vệ tài sản của mình hay tâm lí thích phô trương tài sản cũng đóng vai trò đáng kể trong quá trình phát sinh tội phạm

2.2 Yếu tố sinh học

Ngoài yếu tố tâm lí, yếu tố sinh học cũng có vai trò thúc đẩy việc phát sinh và thực hiện hành vi phạm tội Đó là những đặc điểm đặc thù như độ tuổi, giới tính hay sức khoẻ Tội phạm học xác định một số nhóm người có những đặc điểm hạn chế về khả năng tự bảo vệ, do đó đã làm nảy sinh ý định phạm tội điển hình là các nhóm người yếu đuối dễ bị tổn thương như là phụ

nữ, trẻ em, người già, người khuyết tật hay người mắc bệnh tâm thần

2.3 Lối sống

Lối sống của một người hay nhóm người trong nhiều trường hợp cũng

là nguyên nhân quan trọng thúc đẩy quá trình trở thành nạn nhân của tội phạm Có thể hiểu đơn giản lối sống là những nét điển hình được lặp đi lặp lại, và định hình thành phong cách, thói quen trong đời sống Lối sống được hình thành từ sự tổng hợp ảnh hưởng của nhiều yếu tố và hình thành một nếp sinh hoạt ở mỗi người, một nhóm người Lối sống cũng được thể hiện trong

cuộc sống hàng ngày thông qua phong cách cư xử, nói năng, cách làm việc, giải trí hay thú tiêu khiển Điều này tạo ra sự đặc trưng cho riêng mỗi nhóm người trong xã hội Có rất nhiều lối sống tưởng chừng vô hại nhưng khi nó kết hợp với những điều kiện khác lại khiến người đó trở thành nạn nhân của tội phạm Ví dụ điển hình là lối sống khép mình khiến nhiều người không có

đủ kinh nghiệm sống cũng như những hiểu biết xã hội và kinh nghiệm giao tiếp cần thiết Chính điều này làm cho họ dễ bị lợi dụng và trở thành nhóm

lập, thiếu quan tâm đến nhau của hảng xóm, láng giềng cũng làm cho khả năng tự bảo vệ trước sự xâm hại của hành vi phạm tội giảm đi đáng kể

Lối sống đua đòi và thói quen vui chơi giải trí, thiếu lành mạnh, sử dụng chất kích thích đã làm gia tăng đáng kể nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm Mỗi nhóm, loại tội thường được đặc trưng bởi những lối sống đặc thủ của nạn nhân Các vụ án hiếp dâm thường được đặc trưng bởi ngoại hình

và thói quen ăn mặc hở hang, không đứng đắn, hành vi, lời nói thể hiện sự dễ dãi; Các vụ án về các tội xâm phạm sở hữu thường đặc trưng bởi tính khoe khoang, thích phố trương tài sản hay sự thiếu thận trọng, mất cảnh giác trong việc bảo vệ tài sản

III.Giải pháp giúp giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân tội phạm

Để hạn chế những yếu tố khách quan về thời gian, địa điểm Biện pháp tốt nhất là tăng cường khả năng tự bảo vệ như tránh đi một mình ở những nơi vắng vẻ, không đeo trang sức nhiều khi ra đường, tránh cho trẻ em mang nhiều đồ trang sức khi đi học Đối với các nghề nghiệp có nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm cao như buôn bán vàng bạc thì nên có các biện pháp phòng tránh như, không mở quá khuya, thuê bảo vệ, lắp camera, ở những khoản thời gian trưa vắng người hạn chế cho phụ nữ bán hàng Đối với ngành tài xế thì hạn chế hoạt động quá khuya hoặc ở những nơi vắng người Thường xuyên cập nhật, tập huấn các kỹ năng về phương pháp và thủ đoạn của tội phạm để cảnh giác, và có các xử lý phù hợp nâng cao khả năng phòng chống tội phạm

Mối quan hệ gia đình và xã hội trong nhiều trường hợp cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng thúc đẩy nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm Xây dựng quan hệ gia đình gắn bó, thương yêu sẻ chia trong gia đình và mở rộng quan hệ láng giềng, tình làng nghĩa xóm giúp đỡ lẫn nhau Cần phải đặc biệt chú ý đến các mối quan hệ không lành mạnh giữa các thành viên trong gia đình, họ hàng, hàng xóm hay bạn bè Những mối quan hệ không lành

mạnh rất dễ bị lợi dụng để thực hiện các hành vi phạm tội, nhất là các tội phạm liên quan đến tình dục, lừa đảo hay lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Thời đại công nghệ số, nhu cầu giao lưu cáo trên các nên tảng mạng xã hội cũng hoạt động, sử dụng một cách văn minh và có chọn lọc Loại trừ các thói quen xấu, xây dựng văn hoá công sở, nâng cao kĩ năng giao tiếp, ứng xử cũng là biện pháp quan trọng, hạn chế đáng kể nguy cơ trở thành nạn nhân của nhóm người này

Bản thân chúng ta cần xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh, điều

độ tránh xa những tệ nạn, không đùa đòi sống ảo, đề cao giá trị vật chất mà xem thường các chuẩn mực xã hội, giá trị đạo đức Nhất là thời đại mạng xã hội bùng nổ như hiện nay thì việc đánh giá và chọn lọc thông tin là một kỹ năng vô cùng quan trọng Trau dồi các kỹ năng sống thông qua việc tham gia những buổi giao lưu lành mạnh, giao lưu cộng đồng trong xã hội hiện này là một điều cực kỳ cần thiết Đối với lứa thanh thiếu niên, gia đình phải quan tâm, giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho các em ngay từ khi còn nhỏ Bởi giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa là giáo dục cách làm người, cách đối nhân

xử thế, giáo dục cách sống tốt đẹp, đúng chuẩn mực Khi người chưa thành niên biết sống phù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội thì sẽ hạn chế được

nguy cơ phạm tội Bên cạnh đó, gia đình phải bồi dưỡng, giáo dục cho người chưa thành niên nhận thức đúng, có hành vi chuẩn mực và có kiến thức pháp luật Gia đình nên giới thiệu các kiến thức pháp luật một cách có lựa chọn, có

hệ thống nhằm giúp cho các em hiểu được đâu là hành vi hợp pháp, đâu là hành vi vi phạm pháp luật, biết mình nên làm gì và không nên làm gì Như vậy, sẽ hình thành cho các bạn kiến thức tránh xa hành vi vi phạm pháp luật

và phạm tội sau này