Hình thức mua sắm trực tuyến ở việt nam

Theo kết quả điều tra khảo sát của Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin 2014 giá trị mua hàng trực tuyến của một người trong năm ước tính đạt khoảng 145 USD và doanh số thu từ T

ách mạng công nghiệp 4.0 mang

đến nhiều xu hướng công nghệ

mới, nhiều sản phẩm, dịch vụ mới

đã góp phần trong việc định hình thói

quen và hành vi cho người tiêu dùng Các

doanh nghiệp nội địa cũng dần “nghiêng

người” theo bước chuyển mạnh mẽ này

Thu nhập bình quân tăng khiến mức sống

trung bình của người dân Việt theo đó

tăng lên Sự phát triển của mạng lưới viễn

thông và công nghệ mang đến hiểu biết, thông tin kiến thức cùng những tiện ích gia tăng cho người tiêu dùng Bên cạnh

đó, thị trường ngày càng đa dạng và dồi dào, giá cả thì cạnh tranh Tất cả dần trở thành những yếu tố định hình lại thói quen

và hành vi mới cho người tiêu dùng thời đại 4.0.Đó là thói quen mua sắm trực tuyến

C

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU 4 1.1 Tổng quan đề tài 4 1.1.1 Tính cấp thiết 4

1.1.2 Mục đích _ 5

1.2 Phạm vi nghiên cứu 5 CHƯƠNG II: NỘI DUNG 6 2.1 Sự phát triển của hình thức mua bán 6 2.1.1 Trước khi công nghệ 𝟒 𝟎 phát triển _ 6

2.1.2 Hiện nay _ 6

2.2 Mô hình, cấu trúc của hình thức mua bán trực tuyến _ 8 2.2.1 Khái niệm mua sắm trực tuyến 8

2.2.2 Thanh toán trong mua sắm trực tuyến 10

2.2.3 Dịch vụ vận chuyển trong mua sắm trực tuyến 12

2.3.1.1 Đối với người tiêu dùng _ 18

2.3.1.2 Đối với doanh nghiệp _ 19

2.3.1.3 Đối với xã hội _ 20

2.3.2 Tác hại _ 20

BẢNG PHÂN CHIA CÔNG VIỆC 24

Hình 1 1 Internet 5

Hình 2 1 Mua sắm trực tuyến 8

Hình 2 2 Cổng thanh toán trực tuyến 9

Hình 2 3 Quy trình mua hàng trực tuyến 10

Hình 2 4 Các bước thanh toán 10

Hình 2 5 Phiếu quà tặng (Voucher) 11

Hình 2 6 Dịch vụ vận chuyển 12

Hình 2 7 Siêu sale Shopee 5/5 13

Hình 2 8 Trang mua sắm thegioididong 13

Hình 2 9 Trang mua sắm Bách hóa XANH 14

Hình 2 10 P him ảnh Netflix 15

Hình 2 11 Spotify premium 15

Hình 2 12 Group buôn bán qua Facebook 16

Hình 2 13 Trang mua s ắm trên Instagram 16

Hình 2 14 Lừa đ ảo qua mua s ắm trực tuyến 22

1.1 Tổng quan đề tài

1.1.1 Tính cấp thiết

 Internet vào Việt Nam từ năm 1997 Với từng đó thời gian, Internet đã phát

triển với tốc độ chóng mặt Số liệu của Cục Viễn Thông Bộ Thông tin và Truyền thông (2015) cho thấy: tính đến cuối năm 2015 Việt Nam đã có có 36,28 triệu thuê bao Internet băng thông rộng, tỉ lệ người dùng Internet đạt 52% dân số Chính với sự phát triển mạnh mẽ của Internet đã dẫn đến xuất hiện một ngành nghề đó là thương mại điện tử (TMĐT) Thương mại điện tử đến nay không còn là một khái niệm mới mẻ, nó đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết Chỉ cần một chiếc máy tính hoặc một chiếc điện thoại thông minh có kết nối mạng và một cú “click chọn”, ta đã có thể mua được bất cứ thứ gì mà mình muốn Theo kết quả điều tra khảo sát của Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin (2014) giá trị mua hàng trực tuyến của một người trong năm ước tính đạt khoảng

145 USD và doanh số thu từ TMĐT B2C đạt khoảng 2,97 tỷ USD, chiếm 2,12% tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước TMĐT Việt Nam đang đứng trước thời cơ

bùng nổ với doanh thu dự kiến lên đến 4 tỷ USD trong năm 2015 Những nỗ lực đẩy mạnh TMĐT của Việt Nam đã mang lại hiệu quả nhất định Việt Nam là một nước đông dân trên thế giới Hiện tại, dân số Việt Nam vào khoảng 90,7 triệu người (Tổng cục thống kê, 2014) Với một quy mô dân số lớn như vậy thì Việt Nam là một thị trường hấp dẫn đối với các doanh nghiệp cả trong và ngoài nước Cùng với đó, thu nhập của người dân đang không ngừng tăng lên, theo số liệu của Tổng cục thống kê (2014) thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đạt

2028 USD/năm tương đương 169 USD/tháng Mặc dù vẫn còn thấp so với các nước khác trên thế giới nhưng thu nhập bình quân đầu người đã tăng đáng kể trong những năm qua Khi thu nhập tăng đồng nghĩa với mức sống, nhu cầu và chi tiêu của người dân, người tiêu dùng cũng tăng lên, đó là điều kiện thuận lợi

để các doanh nghiệp phát triển kinh doanh, tung ra những sản phẩm nhằm đáp ưng nhu cầu của người tiêu dùng

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU

Với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin, các xu hướng mua sắm tiêu dùng cũng đang ngày càng thay đổi và phát triển Người tiêu dùng đang dần chuyển sang các phương thức mua sắm hiện đại thay vì các hình thức mua sắm truyền thống Bênh cạnh đó, mua sắm trực tuyến cũng đang ngày càng phát triển Theo số liệu của Cục TMĐT và CNTT (2015) có đến 62% người sử dụng Internet

đã tham gia mua sắm trực tuyến Điều này sẽ là cơ hội cho các doanh nghiệp TMĐT hoặc có hoạt động kinh doanh trực tuyến

1.1.2 Mục đích

 Mục tiêu nghiên cứu là nhằm khám phá, có cái nhìn tổng quát về tình hình mua sắm trực tuyến ở Việt Nam

1.2 Phạm vi nghiên cứu

 Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện chủ yếu tại 4 thành phố lớn

của Việt Nam: Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế bởi các thành phố lớn

là nơi tập trung đông dân cư, là thị trường lớn của các doanh nghiệp Các thành phố này có mức độ sử dụng Internet cao hơn nông thôn và các tỉnh thành khác nên đối với nghiên cứu về hành vi mua sắm trực tuyến là hoàn toàn phù hợp Thêm vào đó, các công ty nghiên cứu Marketing trực tuyến ở Việt Nam như: Nielsen, Cimigo, Vinaresearch,…cũng thường lựa chọn các thành phố này trong các nghiên cứu của mình

Hình 1 1 Internet

CHƯƠNG II: NỘI DUNG 2.1 Sự phát triển của hình thức mua bán

Khái niệm mua bán: M ua bán là hoạt động thương mại, theo đó bên bán có

nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán, nhận hàng và quyền sở hữu

hàng hóa theo thỏa thuận

2.1.1 Trước khi công nghệ 𝟒 𝟎 phát triển

- Nói về sự xuất hiện của mua bán có thể là một trong những bộ lạc sống trong hệ thống xã nguyên thủy Lúc đó, kinh tế không khó khăn Để sinh tồn, mọi người tham gia vào việc thu thập và săn bắn Theo thời gian, họ đã có thể thuần hóa động vật và tham gia chăn nuôi gia súc và chăn nuôi

- Rồi đến sự phân công lao động Một số làm việc trên cánh đồng, những người khác chăn thả gia súc, những người khác mổ xẻ xác, lột da khỏi động vật chết Và sau đó bắt đầu cho thấy sự chuyên môn hóa giữa các bộ lạc Vì vậy, một số trong số họ đã tham gia chủ yếu vào nông nghiệp, và một số khác trong chăn nuôi gia súc, thứ ba - trong sản xuất bất kỳ mặt hàng kinh tế nào

- Khi bộ lạc bắt đầu sản xuất nhiều hàng hóa hơn mức cần thiết cho tiêu dùng, thặng

dư bắt đầu hình thành Bây giờ bạn có thể trao đổi Đó là, trao đổi với một bộ lạc khác

2.1.2 Hiện nay

- Cách mạng công nghi ệp 4.0 mang đến nhiều xu hướng công nghệ mới, nhiều sản phẩm, dịch vụ mới đã góp phần trong việc định hình thói quen và hành vi cho người tiêu dùng 4.0 như cơn mưa và các cửa hàng online xuất hiện như nấm mọc lên sau cơn mưa Điều này cho thấy cơ hội và tiềm năng 4.0 mang lại nhiều cơ hội khởi nghiệp dễ dàng hơn cho tất cả mọi người Mua bán trực tuyến đang là một xu hướng trong thời đại công nghệ mới tiêu dùng trực tuyến đã và đang là xu thế tất yếu trên toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng Tại Việt Nam, mua sắm trực tuyến đang ngày càng trở nên phổ biến và nhận được sự quan tâm lớn của người dân Với gần 45 triệu người tham gia mua sắm trực tuyến, Chính phủ đặt mục tiêu tới năm 2025 có 55% dân số mua sắm trực tuyến và doanh số khoảng 35 tỷ USD

Thống kê:

- Theo báo cáo Sách trắng thương mại điện tử Việt Nam năm 2020 vừa được Cục Thương mại điện tử và kinh tế số (Bộ Công thương) xuất bản, năm 2019 doanh số thương mại điện tử bán lẻ đến người tiêu dùng ở Việt Nam đạt khoảng 10,08 tỉ USD, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử thuộc top

3 trong khu vực Đông Nam Á

- Đi sâu vào khảo sát, Cục Thương mại điện tử và kinh tế số ghi nhận ước tính có khoảng 44,8 triệu người Việt đã tham gia thương mại điện tử, giá trị đơn hàng mua sắm trực tuyến trung bình 225 USD/người, tăng đáng kể so với 160 USD của năm

2015 Tuy vậy, tỉ trọng thương mại điện tử trên thị trường bán lẻ còn khiêm tốn chỉ đạt 4,9%, chỉ tăng nhẹ so với năm trước

- Những con số này đều tăng nhanh hơn so với mục tiêu trước đó của Bộ Công thương khi dự kiến đến năm 2020, doanh số thương mại điện tử của Việt Nam mới đạt 10 tỉ USD, 30% dân số tham gia mua sắm trực tuyến

- Đa phần người mua sắm trực tuyến thuộc nhóm người trẻ từ 18 đến 25 tuổi, có đến 77% người dùng Internet từng mua sắm online ít nhất một lần trong năm 2019, chủ yếu mua hàng trên thiết bị di động

- Hoạt động mua sắm trên nền tảng diễn đàn, mạng xã hội vẫn khá sôi động, tăng trưởng 57% trong năm 2019 so với 36% của năm 2018

- Dịch bệnh covid 19 => nhu cầu mua sắm của người dân đã có sự thay đổi rất lớn, chuyển rất nhiều sang mua sắm online hay còn gọi là mua sắm trực tuyến Tại nhiều

DN bán lẻ, DN thương mại điện tử, số lượng mặt hàng thiết yếu, mặt hàng gia dụng được người dân đẩy mạnh chi tiêu mua sắm lên gấp 2, thậm chí gấp 3 so với trước đây

Xu hướng này chắc chắn sẽ còn phát triển trong tương lai, không chỉ là bởi vì tác động của đại dịch Covid-19, mà vì bản thân thương mại điện tử và mua sắm online ở Việt Nam đều được đánh giá là có rất nhiều tiềm năng và sẽ còn tiếp tục bùng nổ

- Hơn nữa, Việt Nam còn rất nhiều dư địa để phát triển do có số lượng người tiêu dùng trẻ, năng động, tiếp cận rất nhanh với các công nghệ số và các thiết bị di động

- Báo cáo mới nhất của Google vào cuối tháng 9 cho thấy, lượng người di chuyển

đến khu mua sắm, vui chơi giải trí giảm 19% hậu Covid-19 Đặc biệt tháng 2,3/2020, lượng người di chuyển tới nhà hàng, quán cà phê rạp chiếu phim giảm 52%

- Khi đại dịch vẫn diễn biến phức tạp trên thế giới, tất cả đều phải thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày 82% cho biết mua sắm online trong giai đoạn cách ly xã hội, trong đó 98% cho biết họ tiếp tục mua online kể cả sau cách ly "Điều này đặt ra thử thách mới nhưng cũng là cơ hội cho các nhà bán lẻ thay đổi cơ chế hoạt động, thích nghi với thị hiếu người tiêu dùng

- Đại diện Google cũng dẫn kết quả nghiên cứu từ một tổ chức khác cho thấy, trong thời điểm đại dịch, 72% cho biết họ hạn chế ra ngoài mua sắm để giảm rủi ro dịch bệnh, thay vào đó 83% dành thời gian tìm hiểu hàng hoá trước khi mua online, 79% dành thời gian lựa chọn, so sánh giữa các nguồn hàng

- Khảo sát này cũng chỉ ra, một số hành vi sẽ thay đổi lâu dài với người Việt Nam sau Covid-19, đó là 63% duy trì đặt thức ăn trên mạng, 67% tiếp tục hành vi mua sắm online, đặc biệt 44% cho rằng sẽ không mua hàng bên ngoài khi mua được hàng trên mạng "Như vậy, nếu là doanh nghiệp chỉ hoạt động bên ngoài thì sẽ mất lượng khách hàng rất lớn so với doanh nghiệp cùng ngành có hiện diện và cung ứng online"

2.2 Mô hình, cấu trúc của hình thức mua bán trực tuyến

2.2.1 Khái niệm mua sắm trực tuyến

- Theo nghiên cứu của (Li & Zang, 2002), hành vi mua sắm trực tuyến (còn được gọi

là hành vi mua hàng qua mạng, hành vi mua sắm qua Internet) là quá trình mua sản phẩm dịch vụ qua Internet

- Theo Businessdictionary.com: mua sắm trực tuyến là hoạt động mua sắm sản phẩm hay dịch vụ qua mạng Internet

- Theo định nghĩa trong nghiên cứu của Monsuwe et al (2004) thì mua sắm trực tuyến

là hành vi của người tiêu dùng trong việc mua sắm thông qua các cửa hàng trên mạng Internet hoặc website sử dụng các giao dịch mua sắm trực tuyến

Hình 2 1 Mua sắm trực tuyến

 Mối liên hệ giữa người mua và người bán

Hình 2 2 Cổng thanh toán trực tuyến

 Quy trình mua hàng trực tuyến:

2.2.2 Thanh toán trong mua sắm trực tuyến

- Các phương thức thanh toán tùy thuộc vào hệ thống thanh toán của người bán, có thể sử dụng những phương thức như sau:

Hình 2 3 Quy trình mua hàng trực tuyến

Hình 2 4 Các bước thanh toán

 Thanh toán qua thẻ ATM có đăng kí dịch vụ Internet Banking (BIDV Online, Vietcombank IB@nking, )

 Thanh toán qua thẻ tín dụng (Visa, Master Card, )

 Chuyển khoản qua ngân hàng (BIDV, Vietcombank)

 Chuyển tiền mặt qua bên thứ 3 (bưu điện, dịch vụ chuyển tiền của Viettel, )

 Thanh toán qua cổng thanh toán trung gian (Ngân Lượng, Bảo Kim, )

 Thanh toán qua điện thoại di động và điện thoại cố định

 Nhân viên của doanh nghiệp giao hàng thu tiền tận nơi

 Bưu điện giao hàng thu tiền hộ (COD - Cash on delivery)

 Các loại tiền điện tử (Bitcoin, Onecoin), ví điện tử (Payoo), séc điện

tử, hối phiếu điện tử,

- Thẻ lưu giữ giá trị:

 Thẻ khuyến mại Voucher: là phiếu chứng nhận giảm giá được sử dụng để thanh toán cho một số sản phẩm, dịch vụ được chỉ định riêng với hạn mức thanh toán nhất định

 Thẻ giảm giá Coupon: là phiếu giảm giá được ghi rõ giá khuyến mãi trên phiếu, người mua nếu xuất trình coupon sẽ được giảm giá hoặc hưởng những

ưu đãi đặc biệt được ghi trên coupon

 Thẻ điện thoại: thẻ dùng để thanh toán cước phí mạng viễn thông, hiện có một số hệ thống người bán chấp nhận thanh toán bằng thẻ này (Bảo Kim)

 Một số loại thẻ khác: Thẻ nạp tài khoản game (Vcoin, Zing Xu, FPT Gate )

Hình 2 5 Phiếu quà tặng (Voucher)

2.2.3 Dịch vụ vận chuyển trong mua sắm trực tuyến

- Sau khi khách hàng chấp nhận mua hàng và chấp nhận thanh toán, hàng hoá, dịch

vụ có thể được giao trong những cách sau đây:

- Tải về: Đây là phương pháp thường được sử dụng cho các sản phẩm số như phần mềm, nhạc, phim, hình ảnh, tài liệu số,

- Vận chuyển: Sản phẩm được vận chuyển đến địa chỉ của khách hàng hoặc của một bên thứ ba khách hàng được chỉ định thông qua nhà vận chuyển Nhà vận chuyển có thể là bưu điện, các đơn vị chuyển phát nhanh (Viettel, Tín Thành, Hợp Nhất, ) qua đường bộ, đường thủy, đường hàng không,

- Nhận hàng ở cửa hàng gần nhất: người tiêu dùng sẽ đặt hàng qua mạng nhưng sẽ nhận hàng hóa ở cửa hàng gần nhất trong hệ thống phân phối, bỏ qua vị trí đại lý của nhà bán lẻ để tiết kiệm thời gian, tiền bạc, và không gian - Cung cấp một mã số được

in ra hoặc gửi email (ví dụ: mã giảm giá, vé máy bay, ) Các vé, mã số, hoặc phiếu giảm giá có thể được mua lại tại các cửa hàng vật lý hoặc trực tuyến và được xác minh

- Giao hàng tận nơi (Shipping): Sản phẩm được gởi trực tiếp đến địa chỉ khách hàng, thường

áp dụng đối với các khu vực gần nhà phân phối

2.2.4 Các hình thức mua sắm

2.2.4.1 Trang thương mại điện tử

 Shopee:

- Shopee là ứng dụng mua sắm trực tuyến và sàn giao dịch thương mại điện tử có trụ

sở đặt tại Singapore, thuộc sở hữu của tập đoàn SEA (trước đây là Garena), được thành lập vào năm 2009 bởi Forrest Li.[2] Shopee được giới thiệu lần đầu tại Singapore vào

Hình 2 6 Dịch vụ vận chuyển