Một số suy nghĩ về xây dựng Ngân hàng Nhà nước Vỉệt Nam .pdf

Một số suy nghĩ về xây dựng Ngân hàng Nhà nước Vỉệt Nam .pdf

xAy ol/NG NGAN HANG NHA NLJOe VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG LJONG HII;N DAI

Mvt ~6 ~Uf nQhive Xd)l dlinQ ~Qdn hanQ ~ha nliue Viet ~arn. . .

N gan hang Nha nudc Vi~tNam ra doi tU'nam 1951,

tuy nhien n6 chi d6ng vai

tro la Ngan hang Trung udng

(NHTU) khi h~ thong ngan hang

Vi~t Nam dU<;1cchia thanh h~

thong ngan hang hai cap Vdi vai

la NHTU cua nudc CQng hoa xa

Ngan hang Nha nLfdc (NHNN) da

dU<;1cquy dinh r6 trong Dieu 1

"NHNN Vi{j( Nam la co quan eua

Chinh phu va la NHTU eua nUDe

CHXHCN Vi{H Nam" Trong thai

gian qua, NHNN Vi~t Nam da

lam tot chuc nang trong vi~c thl!c

hi~n cac ml,!c tieu cua Chfnh

sach tien t~ (ch~n dUng 19mphat

phi ma cua nhiJng nam cuoi cua

th~p ky 80, the ky XX; g6p phan

duy trl toc dQ tang truong kinh te

cao va on dinh, muc dQ 19mphat

h<;1pIy), t90 ra sl! phat tri~n on

dinh, ben viJng cua h~ thong cac

ngan hang thudng m9i (NHTM)

thuQc m9i thanh phan kinh te va

cac dinh che tai chfnh khac Tuy

nhien, trong boi canh nen kinh te

Vi~t Nam (trong d6 c6 ITnhvl!c tai

nh~p ngay cang sau rQng vdi th!

truong khu Vl!Cva the gidi thl vi~c

xay dl!ng 19iNHNN tro thanh mot

NHTU hi~n d9i, du sUc dieu tiet

tien t~, g6p phan thl!c hien cong

nghi~p hoa va hi~n d9i hoa dat

vi trf kMc nhau cua cac cd quan Nha nudc; vi v~y, cac cd quan I~p phap - hanh pMp - tu phap

nhau cua Nha nudc theo quy

dQng va deu chiu sl! lanh d,;:\O toan di~n cua Dang La thanh vien cua Chfnh phu, NHNN thLfc hi~n chfnh sach tien t~ (CSTT) c6 sl! phoi h<;1pchSlt che vdi cac chfnh sach kinh te vT mo khac, trong Sl! dieu hanh thong nhat

tieu cao nhat la thuc day tang truong kinh te, thl!C hi~n cong nghi~p hoa va hi~n d9i hoa dat

ta tro thanh nudc cong nghi~p Tuy nhien, d6ng vai tro la NHTU thl NHNN Vi~t Nam can phai c6 sl! dQc I~p tLfdng doi doi vdi Chfnh phu (dieu nay can quy dinh Cl,!the trong Lu~t NHNN slfa

NHTU tren giac dQ cac ml,!c tieu, d!nh hudng phat trien, cac chi tieu Cd ban (chi tieu ve 19m pMt

va tang truong kinh te), chi dinh

CSTT, chi d90 cong tac to chuc nhan sl!, ma khong can thi~p qua sau vao cac nghi~p vI,! c[,J

nudc la het sUc can thiet va cap bach Trong bai viet nay, xin de c~p den mQt so suy nghTve mQt

so van de can quan tam khi xay dl!ng 19i mo hlnh NHNN vdi tu cach la mQt NHTU hi~n d9i trong

ky nguyen mdi

1 Vi tri phiLp ly cua

Tren the gidi hi~n nay dang

(khong phai la thanh vien Chfnh

thanh vien cua Chfnh phu va c6

ca mo hinh NHTU nam trong BQ Tai chfnh Cac mo hlnh nay phan

anh muc d(5 dQc I~p cua NHTU

doi vdi Cd quan hanh phap trong vi~c dieu tiet tien t~ Moi mo hlnh NHTU neu tren deu c6 nhiJng LfU, nhu<;1cdi~m khac nhau can dLf<;1C

nghien cuu ky luong de ap dl,!ng

vao thl!C tien cua Vi~t Nam Tuy nhien theo quan diem cua ca

thuQCva la thanh vien cua Chfnh phu la phu h<;1pvdi dieu ki~n chfnh tri - kinh te -xa hQi cua dat nudc ta Nhu chung ta da biet, Dang CQng san Vi~t Nam la chfnh Dang duy nhat lanh dao

20

T.~penj NCAN 11ANC86 CtruYEN

xAy DL!NG NGAN HANG NHA Nl10C VII;T NAM TRO THANH

Ih~eua NHTLJ.Dan Clr m(>tvf dl,j,

de ki~m soat h09t d(>ng dieu

himhCSTT,Chfnh phu chi t$p

lieu19mpMt hang nam cho

NHNNthl/C hi$n; thanh I$p H(>i

dongehfnh sach tien t$; xem xet

cae bao cao dinh ky cua NHNN

ve vi$e thl/c hi$n CSTT Ke

ha~ehcung ung tien t$ nen uy

quyencho H(>idong chfnh sach

lient$ xem xet quyet dinh dinh

ky,tren cel S6 phan tfch va dl,f

baa bien d(>ng cua thi trLfang

(Ihuarigdinh ky 1 quy 1 Ian)

2.Th\l'c thi chinh sach

tien t~

N6i den NHTU la noi den

chfnhsach tien t$ vi d6 la chUc

cae NHTLJtren the giai deu xay

d~ng m(,Jc tieu cuoi cung cua

CSTTla tang trLf6ng kinh te,

kiemsoat 19m phat va thuc day

congan vi$c lam cho xa h(>i.Tuy

nhien,dekiem soat dLfc;JCcac

m~ctieu cuoi cung nay thi NHTU

phaixay dl,fng va tac d(>ng VaG

m9t h~ thong cac chi tieu trung

gian nhLf lai suat thi trLfang, ty

gia, sl/ phat trien thi trLfang tai

chfnh- tien t$ H$ thong cac

chitieu trung gian va cach thUc

lacd(>ng VaGcac chi tieu trung

giannay 6 cac nLfackhac nhau

lakhOnggiong nhau vi v$y hi~u

quatac d(>ngcua chfnhsach tien

t$cOngkhong giong nhau Hi$n

nay,doivai cac quoc gia co nen

kinhte thi trLfangphat trien thi

NHTLJdeu Slrdl,jngcac cong cl,j

gian tieptrang dieu hanh CSTT

Cac cong cl,j dieu hanh trl,fctiep

va cac bi$n phap phi kinh te da

tCtng bLfac dLfc;Jc109i bo NHTU

can thi$p VaG thi trLfang thong

qua giao dich trl,fC tiep tren thi

mua/ngLfai nh$n tien glri va

ngLfaibani cho yay de tac d(>ng vao cung - cau tien t~ tren thi

trLfang, vai chuc nang la ngLfai cho yay cuoi cung

NHNN da co nhieu co gang trang vi~c thl,fChi$n chfnh sach tien t$

thOng qua cac cong cl,j dieu hanh gian tiep cua m(>tNHTU hi$nd9i

va da' d9t dLfc;JCnhCrng ket qua

dang khfch1$, nhLf Wng bLfac tl,f

do hoa laisuat doi vai thi trLfang,

dinh hLfang do NHNN cong bo;

dLfa cong cl,j nghi$p vl,j thi trLfang

m6 vaG thl,fC hi$n; co che kiem

soat ty gia hoi doai linh h09t va

nhien, phai thCfanh$n la hi$u Il,fc

tac d(>ngcua CSTT doi vai nen

con het suc h9n che, nhLf h$

cong cl,j trang dieu hanh CSTT con chLfa bai ban va thieu co S6

khoa hQc; cong tac thu th$p, phan tfch, dl,f bao cac thong tin

cua thi trLfang de phl,jc vl,j cho cong tac dieu hanh con h9n che

Tientai m(>t NHTU hi$n d9i,

CSTT thong qua cac cong cl,j

chiu trach nhi$m cho cac TCTD

h09t d(>ngtheo co che thi trLfang.

Tuy nhien, can thiet phai hoan thi$n khuon kho phap Iy va mo hlnh to chUc dieu hanh de

napg-cao hi$u II,fCtac d(>ng cua CSTT Theo toi nen t$p trung vaG m(>t

CSTT nen to chUc thong nhat/

thong qua Ban dieu hanh chfnh

cac Vl,j, Cl,jC,S6 co lien quan t9i NHNN Co the nghien cUu m6 r(>ng chuc nang, nhi$m v(,Jcua

trLfdng m6 hi$n nay

Th(r hai, t$p trung phat trien

thi trLfdng tai chfnh, tien t$ nham

nhCrng tac d(>ng cua CSTT Wi nen kinh te NHTU chi co the giao dich trl,fC tiep vai cac dinh che tai chfnh va tac d(>ng cua CSTT doi v6i nen kinh te phai thOng qua h$ thong dinh che tai chfnh trung gian nay SI,f h09t d(>ng tfch CI,fChay kem tfch CI,fC cua thi trLfang tai chfnh tien t$ (thi trLfang giao dich cua cac dinh che tai chfnh) co anh hLf6ng rat Ian den d(> tre ve thai gian cua nhCrng tac d(>ng cua CSTT (noi cach khac NHTU da tac d(>ng VaG thi trLfdng nhLfng phai sau 1 khoang thai gian nhat dinh thi thi trLfang mai co phan ung tfch cl,fc theo mong muon cua NHTU) Vi

trien, nhLf 13 moi trLfang chuyen

tai nhCrngtac d(>ngcua CSTT Thuc day Sl,f phat trien cua thi trLfdng khong co nghTa la NHTU lam thay cac cong vi$c cua thi trLfang ma NHTU phai t90 ra khuon kho phap Iy can thiet cho

thi trLfang phat trien, ho trc;Jve co

s6 h9 tang cong ngh$ chung cho Sl,f phat trien thi trLfang nhLf h$ thong m9ng giao dich, ILfu ky,

21

xAy DI,fNG NGAN HANG NHA Nl10e VII;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG l10NG HII;N DAI

hlnh: Tr~ sa chfnh - Chi nhanh Unh blnh quan cho nen NHNNda

khuVlfC, Chi nhanh cap 2- Van khongthu hut dLf<;1CnhCtngnguai

ngan hang khu Vlfc (chi nhanh giam gQnnhE?theo hLfangnhCJ'ng

cap 1), c6 trl) sa t9i cac trung tam dich vl)cong nao c6 the thue

nay Rieng dia ban Ha N('>i,do cong ty chuyen nghi$p ben ngoai

kiemsoat cac TCTD c6 quy mo ' d~ t .t ';., h'

h

'

th

cac vn VI al ru Sv C In eo

nho trang khu, vLfc Tuy nhien,,. ., nguyen' tac'"' .mQ't'"VIf?C glao. c 0h

t dr! . 11?

I' t ' h h'o

h ~ .kh' . thLf h"

(tien mat) cho nen kinh te cho h- " "

do,

nen van phai duy trl cac chi k"

h", d

thO

nhanh cap 2 (moi tmh mot chi

h.?

th

"

t o h h'"

h" h" '? ( , d ' ho

h

vu dleu hoa tien te tren dia ban :

Q. ,? , h'. h' . " 2 Ban dieu hanh CSTT) Tang

0

h' d .d" K' h h" ; cho cac don vi chfnh sach, tham

T Q " . h th" ' t mLfu nghiep vu va can bo nghien

?

khu Vlfcva m9ng ILfai tren 300 - H09t d('>ngkinh doanh ngan

dLf<;1Ccung co vU'ng m9nh de cO quan dLf<;1CChfnh phu giao

dLf<;1Ctang cLfdng ca ve so ILf<;1ng canh Vi$t Nam da tham gia Hi~p

va chat ILf<;1ngde dap ung t6t cac~inh ThLfong m9i Vi$t - My va

thanh toan bu tru

phan Uch, dlf bao cac thong tin

cua thj trLfdng de phl)C VI) cho

vi$c dLfa ra cac quyet dinh trang

dieu hanh CSTT cua NHTU la

het suc quan trQng Tren C0 sa

NHTU tien hanh phan Uch dien

bien, xu hLfang phat trien cua thi

(trang nLfac va quoc te) den xu

nhling dlf bao ngan h9n va trung

h9n cua thi trLfdng Nhling dlf

baa nay la cO sa de NHTU dLfa ra

cac quyet dinh: C6 can thi$p VaG

th! trLfdng hay khong, muc d('>va

hlnh thuc can thi$p Trang thdi

gian qua cong tac phan Uch, dlf

bao cua NHNN Vi$t Nam con

nhieu h9n che, can phai dLf<;1ccai

tien de dap ung dLf<;1Cyeu cau

cua NHTU cac nLfac deu hlnh

thanh VI) thi trLfdng tai chfnh

c6 chUc nang xay dlfng khuon

trLfdng tai chfnh phat trien dong

thdi thu thcIlp, phan Uch, dlf bao

dien bien cua thi tru'dng tai chfnh

vcIly,cO cau t6 chuc cua NHNN

hi$n d9i cOng can thiet phai hlnh

nhi$m VI) nay

NHNN vOi vai tro lit m<;>t

NHTl1 hi~n d~i

Mo hlnh t6 chuc cua NHNN

chuc nang, nhi$m vI) cua m('>t

NHTU hi$n d9i, theo toi nen tcIlp

22

TtP Cll]NcANIIANC - <£>0 CllUYEN DE NAM 2007

xAv DlfNG NGAN HANG NHA N110C VIt;T NAM TRO THANH

NGAN HANG TRUNG 110NG HIt;N E>~I chu~n bi gia nh~p T6 chuc

thlfelngm~i the giai (WTO) thi

ho<?tdQngcua cac TCTD trong

nlfac va TCTD mlac ngoai ho~t

d(>ngt~i Vi$t Nam dan dan mat

di,t<?ora mQtsan Chdi binh d~ng

I$pTCTD ho~t dQng t~i Vi$t Nam

ma NHNN dlfa ra doi hoi phai

minh b~ch, ro rang va khong co

s~ phEInbi$t doi xl! Cl,I the la, t6

chUC ho~c ca nhan nao dap ung

ra thi dlf<;1Ccap phep thanh I~p

TCT'D;trong qua trinh ho~t dQng

NHNN co the xem xet va ap

d~ng cac che tai can thiet trong

d6 co vi$c rut giay phep ho~t

d(>ng.NHNN khOng nen dong vai

tra la cd quan chu quan cua cac

NHTM Nha nlfac va tiep tl,lCthl,l'c

hi$n bao cap doi vai cac ngan

hang nay nhlf trong thoi gian

qua

- Quan Iy ho~t dQng cua cac

TCTD can doi hoi NHNN ban

hanh khuon kh6 phap Iy cho ho~t

d(>ngkinh doanh cua cac TCTD

Bao dam tfnh thanh khoan cua

h$ thong thong qua vi$c sl! dl,lng

cac cong cl,l dieu hanh CSTT;

thl,l'Chi$n vai tro nglfoi cho yay

cuoi cung NHTU can phoi h<;1p

vaicac ddn'vi khac (nhlf la Bao

hiem tien gLti, BQ Tai chfnh )

trong vi$c xl! Iy cac tinh huang

TCTD g~p kho khan va co nguy

dan den bien dQng xa hQi

- Cong tac thanh tra giam sat

doi vai cac TCTD can dlfdc hoan

kiem tra, kiem soat tLt xa va dlfa

ra cac thong tin canh bao rui ro

hoang tai chfnh - tien' t$ nam

1997, mQt so nlfac 0 Chau A da tach nhi$m Vl,lthanh tra tai chfnh (trong do co thanh tra cac TCTD)

ra khoi NHTU va tro thanh mQt ddn vi dQc I~p Vai mo hinh nhlf v~y da cham dltt dlf<;1ctinh tr~ng NHTU vCtada bong (ban hanh Cd che, chfnh sach) vCta th6i coi (kiem tra vi$c thl,l'c hi$n) Vi v~y,

ve lau dai can nghien cuu de co the thanh I~p mQt t6 chuc thanh

hang, thanh tra tai chfnh, thanh

thuQc Chfnh phiL

5 Van de hi~n d~i hoa cong ngh~ ngan himg

Trong thoi d~i ma khoa hQCva

ngh$ tin hQc) dang phat trien nhlf

vO bao va dlf<;1CU'ng dl,lng VaG hau het cac ITnhvl,l'c kinh te nhlf hi$n nay thi cong ngh$ ngan hang thl,l'CSl,l'tro thanh mQt Il,I'C Ilf<;1ngdang ke t~o vi the c~nh tranh cho cac TCTD Trong thoi gian vCta qua cac ngan hang

NHTMNN) da co nhieu c6 gang trong vi$c dau tlf ung dl,lng cac cong ngh$ hi$n d9i VaG ho~t dQng nhlf t~o ra cac san ph~m dich Vl,l mai dl,l'a tren cong ngh$

hi$n d~i (cac 109ithe thanh toan, tfn dl,lng ), nang cao kha nang quan tri dieu hanh cua ngan hang Tuy nhien, cd so h9 tang cong ngh$ ap dl,lng chung cho

ca h$ thong thi cac NHTM khong dau tlf vi no khOng mang 19ihi$u qua kinh te cho riemg ngan hang

va so van dau tlf ban dau la kha Ian Vi v~y, NHTU phai thl,l'Chi$n dau tlf Nh~n thuc dlf<;1Cvan de nay, trong thoi gian qua NHNN

da lam dau moi de thl,l'Chi$n mQt

so dl,l' an dau tlf cd so h~ tang cong ngh$ nhlf h$ thong thanh toan di$n tl! lien ngEIn hang, h$ thong giao dich nghi$p vl,l thi

trlfong tai chfnh - tien t$ phat trien thi doi hoi NHNN phai tiep tl,lC dau tlf de xay dl,l'ng h$ thong

cd so h~ tang cong ngh$ hi$n d~i dap ung yeu cau cua thi trlfong Theo toi n€m t~p trung VaG mQt

so dl,l'an chu yeu nhlf sau:

- Dau tlf xay dl,l'ng h$ thong giao dich tien t$ lien ngan hang:

tai chfnh khac neu dlf<;1CNHNN cho phep) thl,l'C hi$n ket noi va giao djch vay mlf<;1n/gl!i tien va mua ban cac cong cl,l cua thj trlfong nay

- H$ thong IlfU ky cac cong Cl,l n<;1(d~c bi$t la trai phieu Chfnh phu) va h$ thong toan bu trCtdoi

Payment-DVP) gilia cac thanh vien cua thi trlfong

Hoan thi$n cac h$ thong giao dich nay khong nhling thuc d~y

NHNN nam bat dlf<;1Cc~p nh~t cac thong tin cua thi trlfong, phl,lc VI~cho cong tac dl,l'bao va dlfa ra cac quyet dinh ve CSTT Vi v~y, xay dl,l'ng NHNN tro thanh mQt NHTU hi$n d~i khOng the tach roi vai vi$c tLtng blfac hi$n d~i Cd

hang