Đẩy mạnh xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnh tranh của giày dép việt nam trên thị trường thế giới

Ngoài ra, thị trường giày dép còn mang một số đặc điểm riêng như :Giày dép là sản phẩm mang tính thời trang theo mùa, các nhà nhập khẩu vàcác nhà sản xuất trên thế giới thường phải chọn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU VÀ NÂNG CAO

KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA GIÀY DÉP VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI

Người viết : Nguyễn Thu Giang - lớp Pháp 1 - K 37 Giáo viên hướng dẫn : THS Phạm Thị Mai Khanh

HÀ NỘI 2002

Lời mở đầu

CHƯƠNG 1 : THỊ TRƯỜNG GIÀY DÉP THẾ

GIỚI

1 Đặc điểm của thị trường giày dép thế giới

2 Tình hình sản xuất, tiêu thụ và buôn bán hàng giày dép thế giới

2.1 Tình hình sản xuất và xuất khẩu

2.1.1 Tình hình chung

2.1.2 Một số nước, khu vực sản xuất giày dép lớn trên thế giới

2.2 Tình hình nhập khẩu và tiêu thụ

2.2.1 Tình hình chung

2.2.2 Một số nước, khu vực tiêu thụ giày dép lớn trên thế giới

2.3 Đặc điểm mậu dịch hàng giày dép thế giới

2.3.1 Về cơ cấu xuất nhập khẩu

2.3.2 Về giá xuất khẩu mặt hàng giày dép

2.3.3 Về hệ thống phân phối

2.3.4 Về hoạt động xúc tiến và hỗ trợ kinh doanh

3 Xu hướng phát triển của ngành giày dép thế giới

3.1 Xu hướng sản xuất

3.2 Xu hướng tiêu thụ

3.3 Xu hướng cạnh tranh

CHƯƠNG 2 : NGÀNH CÔNG NGHIỆP DA GIÀY VIỆT NAM

1 Khái quát về ngành công nghiệp da giày Việt Nam

1.1 Quá trình hình thành và phát triển

1.2 Vị trí của ngành công nghiệp da giày trong nền kinh tế quốc dân

2 Thực trạng sản xuất của ngành công nghiệp da giày Việt Nam

2.1 Đặc điểm sản xuất

2.1.1 Thiết bị, công nghệ, nhà xưởng

2.1.2 Nguyên phụ liệu

1 1 2 2 2 4 9 9 10 15 15 17 18 20 22 22 24 25 27 27 27 29 30 30 30 31 33 36 37

2.1.3 Lao động

2.1.4 Tài chính

2.2 Kết quả sản xuất

2.2.1 Sản lượng sản xuất

2.2.2 Cơ cấu sản xuất

2.3 Đánh giá tổng quan thực trạng ngành da giày Việt Nam

3 Tình hình xuất khẩu và khả năng cạnh tranh của giày dép Việt Nam 3.1 Tình hình xuất khẩu

3.1.1 Các chính sách Chính phủ dành cho hàng giày dép xuất khẩu

3.1.2 Phương thức xuất khẩu

3.1.3 Kim ngạch xuất khẩu

3.1.4 Cơ cấu xuất khẩu

3.2 Đánh giá khả năng cạnh tranh của giày dép Việt Nam

3.2.1 Cạnh tranh về chất lượng

3.2.2 Cạnh tranh về giá cả

3.2.3 Cạnh tranh trong lĩnh vực phân phối

3.2.4 Cạnh tranh trong xúc tiến thương mại

3.2.5 Đánh giá chung

4 Đóng góp của ngành giày đối với nền kinh tế quốc dân

4.1 Tạo nguồn thu ngoại tệ cho đất nước

4.2 Tạo công ăn việc làm cho người lao động

4.3 Góp phần nâng cao đời sống nhân dân

4.4 Cải thiện cơ cấu và phát triển sản xuất

CHƯƠNG 3 : ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU VÀ NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA GIÀY DÉP VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI

1 Triển vọng xuất khẩu của giày dép Việt Nam

1.1 Dự báo về xu hướng phát triển của ngành giày dép thế giới

1.2 Các thị trường mục tiêu của giày dép Việt Nam

37 38 40 40 40 40 44 44 46 52 52 56 61 64 65 67 67 69 70 71

73 73 73 76 78 78 80 80

2 Định hướng và mục tiêu phát triển của ngành da

giày

2.1 Định hướng

2.2 Mục tiêu

2.1.1 Mục tiêu tổng quát

2.1.2 Mục tiêu cụ thể

3 Các giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnh tranh của giày dép Việt Nam trên thị trường thế giới

3.1 Tăng cường và mở rộng thị trường xuất khẩu giày dép

3.1.1 Thị trường EU

3.1.2 Thị trường Mỹ

3.1.3 Thị trường Nhật

3.1.4 Các thị trường khác

3.2 Giải pháp cho sản phẩm giày dép xuất khẩu

3.3 Phát triển ngành sản xuất nguyên phụ liệu

3.4 Xây dựng lợi thế tập trung

3.5 Phát triển nguồn nhân lực

3.6 Đổi mới công nghệ

3.7 Hoàn thiện cơ chế quản lí xuất nhập khẩu và môi trường pháp lí

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Vì em không đánh số trang phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo

khi in trên giấy nên trong đĩa, số trang thực phải +6 (Ghi chú này là để

thầy cô tiện theo dõi)

81

83 84 84 86 89 89 91 93 94 95 97 97

LỜI MỞ ĐẦU

Từ xa xưa, giày dép đã là một nhu cầu không thể thiếu đối với conngười, một nhu cầu cần thiết không kém gì cơm ăn, áo mặc Trong nhữngcâu chuyện cổ Việt Nam, như truyện Tấm Cám, hay những câu chuyện cổnước ngoài, như Cendrillon, truyện cổ Pháp, đôi giày đã trở thành nhânchứng cho hạnh phúc, tình yêu con người

Ngày nay, giày dép không chỉ là một vật dụng thiết yếu, mà cònmang ý nghĩa thời trang, mang dấu ấn cá tính, phong tục, tập quán của mỗi

cá nhân, quốc gia, dân tộc Ngành công nghiệp giày đã trở thành một trongnhững ngành công nghiệp tiêu dùng lớn nhất trên thế giới với sản lượnghơn 11 tỉ đôi mỗi năm

Ngành da giày Việt Nam cũng hoà chung vào không khí sôi động đócủa nghành công nghiệp da giày thế giới Công nghiệp da giày Việt Nam

có từ lâu đời nhưng chỉ thực sự trở thành một ngành kinh tế kỹ thuật độclập từ năm 1987 Mặc dù có những lúc thăng trầm trong quá trình pháttriển, nhưng da giày là ngành có mức tăng trưởng cao trong những năm vừaqua Từ chỗ không có sản phẩm da giày xuất khẩu, đến nay giày dép đã trởthành mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam Nước ta đã trở thành nướcsản xuất giày thứ 8, nước xuất khẩu giày thứ 4 trên thế giới

Hiện tại ngành da giày được coi là một trong những ngành mũi nhọntrong chiến lược phát triển hàng tiêu dùng hướng ra xuất khẩu Một trongnhững thế mạnh của ngành da giày Việt Nam là lợi thế giá nhân công rẻ vàmôi trường đầu tư thuận lợi Với lợi thế đó ngành đã thu hút một lực lượnglao động lớn của xã hội và góp phần thu ngoại tệ cho đất nước Ngành đãđạt sản lượng 320 triệu đôi giày dép, trong đó xuất khẩu 292 triệu đôi, đạtkim ngạch 1575 triệu USD, tạo việc làm cho 400 nghìn người lao động

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công đã đạt được, ngành da giàyViệt Nam vẫn còn một số thiếu sót như trình độ nghiên cứu công nghệ,thiết kế mẫu mốt thời trang và đào tạo chuyên ngành còn yếu, chưa đápứng yêu cầu, nguyên vật liệu, phụ tùng chưa thực sự được quan tâm pháttriển, Việc nhìn nhận một cách tổng quát những thành tựu cũng nhưnhững tồn tại của ngành, từ đó tìm ra những giải pháp khắc phục nhữngđiểm yếu, phát huy những thế mạnh của ngành là cần thiết Vì thế, ngườiviết đã lựa chọn đề tài "Đẩy mạnh xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnhtranh của giày dép Việt Nam trên thị trường thế giới" cho khoá luận củamình.

Nội dung chính của khoá luận được trình bày trong 3 chương, ngoài

ra còn có các phần mở đầu, kết luận và phụ lục, tên các chương lần lượt là :

Chương 1 : Thị trường giày dép thế giới

Chuơng 2 : Ngành công nghiệp da giày Việt Nam

Chương 3 : Đẩy mạnh xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnh tranhcủa giày dép Việt Nam trên thị trường thế giới

Do có sự hạn chế về kiến thức chuyên ngành da giày, về kinhnghiệm thực hiện các đề tài khoa học nên khoá luận không tránh khỏinhững khuyết điểm và sai sót, vì thế người viết rất mong nhận được nhữngnhận xét, góp ý của thầy cô bạn bè, nhất là những ý kiến từ phía các nhàchuyên môn trong ngành da giày

Để có thể hoàn thành khoá luận này, người viết đã nhận được sựhướng dẫn, chỉ bảo rất tận tình của thạc sĩ Phạm Thị Mai Khanh Em xinchân thành cám ơn cô Trong quá trình tìm tài liệu, các bác các chú ở Ban

Kế hoạch đầu tư Tổng công ty da giày Việt Nam, Công ty giày ThượngĐình và Tổng cục thống kê đã tạo điều kiện thuận lợi cho người viết, xinchân thành cám ơn các bác các chú Sau cùng, xin được gửi lời cám ơn đến

gia đình, bạn bè, người thân, những người đã luôn giúp đỡ, động viên,khuyến khích người viết trong suốt quá trình hoàn thành khoá luận.

Chương 1

THỊ TRƯỜNG GIÀY DÉP THẾ GIỚI

1 ĐẶC ĐIỂM CỦA THỊ TRƯỜNG GIÀY DÉP THẾ GIỚI

Giày dép là mặt hàng công nghiệp tiêu dùng nên thị trường giày dépchịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố Đầu tiên phải kể các yếu tố kinh tếnhư chu kỳ sản xuất của nền kinh tế hay mức sống và thu nhập của ngườitiêu dùng Các yếu tố văn hoá có ảnh hưởng quan trọng đối với thị trườnggiày dép bao gồm thị hiếu, thời trang, đời sống tinh thần của mỗi quốc gia,dân tộc Liên quan đến các yếu tố xã hội có thể kể đến nhu cầu tiêu dùngcủa mỗi tầng lớp dân cư Không thể nói đến sản phẩm giày dép mà khôngnhắc đến các yếu tố tự nhiên như thời tiết, mùa vụ, Chịu tác động tổnghoà của các nhân tố trên nên thị trường giày dép thế giới trở thành một thịtrường tương đối sôi động và linh hoạt

Ngành công nghiệp giày dép là ngành sử dụng nhiều nhân công vớitrình độ tay nghề ở mức độ không cao lắm do có yêu cầu đơn giản về mặt

kĩ thuật Ngành cũng không đòi hỏi công nghệ phức tạp, tốc độ đổi mớimáy móc và thiết bị chậm Đây là ngành có vốn đầu tư ban đầu không cầnlớn lắm nhưng khả năng thu hồi vốn lại nhanh nên được hình thành và pháttriển ở giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hoá Từ trước những năm

1970 ngành công nghiệp giày đã phát triển tại các nước Tây Âu, Mỹ Tạicác quốc gia và khu vực đã hình thành những hiệp hội ngành nghề chi phốihoạt động sản xuất và phân phối giày dép như Hiệp hội giày châu Âu, Hiệphội công nghiệp giày Mỹ, Hiệp hội giày châu Á,

Các trung tâm giày dép thế giới luôn có sự thay đổi chuyển dịch từcác nước phát triển sang các nước đang phát triển Nguyên nhân của hiệntượng này là do các nước phát triển ngày càng mất dần lợi thế về nhâncông, nhà xưởng và các chi phí khác Họ giảm dần sản xuất và xuất khẩu,tập trung vào sản xuất giày dép chất lượng cao và các thiết bị máy móc làmgiày dép Các mặt hàng sử dụng nhiều lao động được chuyển cho các nướcđang phát triển, nơi có nhân công và nguyên vật liệu rẻ và phong phú hơn.

Vì vậy, trên thị trường giày dép, tính cạnh tranh và hợp tác luôn gắn bócùng nhau : hợp tác là để tận dụng lợi thế so sánh của nhau trong khi cạnhtranh để tồn tại và phát triển

Ngoài ra, thị trường giày dép còn mang một số đặc điểm riêng như :Giày dép là sản phẩm mang tính thời trang theo mùa, các nhà nhập khẩu vàcác nhà sản xuất trên thế giới thường phải chọn mẫu mã, mầu sắc, chủngloại và xác định số lượng trước mùa tiêu thụ một năm và việc sản xuất phảitiến hành sáu tháng trước khi đến mùa Mặt hàng giày dép được nhiều nướcxếp vào nhóm hàng nhạy cảm, không khuyến khích nhập khẩu và chịu sựđiều tiết của các quốc gia bằng các công cụ kinh tế như thuế xuất khẩu,thuế nhập khẩu, hàng rào hạn ngạch, nhằm bảo hộ nền sản xuất trongnước

2 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT, TIÊU THỤ VÀ BUÔN BÁN HÀNG GIÀY DÉP THẾ GIỚI

2.1 Tình hình sản xuất và xuất khẩu

2.1.1 Tình hình chung

Theo số liệu thống kê của tạp chí World Footwear May/June 2001,sản lượng giày toàn thế giới đến hết năm 1999 đạt 11,5 tỉ đôi Nhìn chungngành công nghiệp giày thế giới có sự thay đổi cơ bản liên quan đến các

nhà sản xuất, xuất khẩu và tiêu thụ lớn của thế giới, đó là cuộc chạy đuagiữa các nước sản xuất giày để giành ưu thế Kết quả là một số nước đãtăng trưởng nổi lên, trong khi đó một số nước lão luyện bị loại ra khỏi danhsách những nhà sản xuất lớn.

Sản xuất tại châu Á tiếp tục tăng trưởng, tăng 600 triệu đôi chiếm73,9% trong tổng sản lượng giày sản xuất trên thế giới Trong số tăng đóTrung Quốc góp phần tăng 400 triệu đôi và vẫn là quốc gia đứng đầu thếgiới về sản xuất giày dép chiếm 51,4% trong tổng sản lượng giày thế giới.Quốc gia đứng sau Trung Quốc là Ấn Độ, sản lượng đạt xấp xỉ 700 triệuđôi và tiếp đó là Indonesia với 507 triệu đôi Thổ Nhĩ Kỳ từ thứ 6 nay tụtxuống vị trí thứ 10, trong khi đó Việt Nam vươn lên đứng vị trí thứ 8 vàTây Ban Nha bị loại ra khỏi 10 nước đứng đầu về sản xuất giày dép Nhưvậy, nếu kể cả Thổ Nhĩ Kỳ thì trong số 10 nước sản xuất đứng đầu có tới 7nước thuộc châu Á

Các nước Đông Âu đã tăng thị phần trong tổng sản lượng giày thếgiới từ 2,2 lên 2,3% Trong số đó chủ yếu là 2 nước Ba Lan và Rumani, thứ

3 là liên bang Nga; châu Phi cũng tăng một chút từ 1,4% lên 1,5% Các khuvực khác bị suy thoái Tại một số nước Tây Âu, đáng lưu ý là Italia và Anh,suy thoái nhiều hơn dự đoán chung, Italia giảm 10% và Anh giảm 24%.Điều này đã ảnh hưởng đáng kể làm cho sản lượng của các nước Tây Âugiảm 85 triệu đôi và chỉ đạt tổng số 969 triệu đôi trong năm 1999, lần đầutiên giảm kỉ lục dưới mức 1 tỉ đôi Mặc dù Italia sản lượng giảm chỉ đạt

381 triệu đôi, nhưng vẫn là nước đứng thứ 5 trong số 10 nước sản xuất dẫnđầu thế giới và là đối thủ duy nhất đến từ châu Âu

Sản xuất giày dép tại Bắc và Trung Mỹ giảm 10% chỉ đạt 431 triệuđôi, chủ yếu do sản xuất của Mỹ giảm 27% chỉ đạt 121 triệu đôi Ngược lạisản xuất của Mexico tăng 2% đạt 275 triệu đôi làm cho Mexico trở thành

nước sản xuất chính trong khu vực và là quốc gia sản xuất lớn thứ 6 trênthế giới Tại Nam Mỹ, Braxin là nước sản xuất giày dép chủ yếu, chiếm 2/3tổng sản lượng trong khu vực và chiếm 92% về xuất khẩu, tuy nhiên, năm

1999, sản xuất bị giảm nhẹ đạt 499 triệu đôi

Về xuất khẩu, thực tế hầu như không có sự thay đổi vị trí trong số 10nước xuất khẩu giày dép dẫn đầu thế giới Các nước châu Á có 4 trong số 5

vị trí dẫn đầu và Mexico đã thay thế Bỉ, nước chủ yếu tái xuất, đứng vị tríthứ 101 (xem chú thích nguồn tài liệu ở phần Tài liệu tham khảo)

2.1.2 Một số nước và khu vực sản xuất giày dép lớn trên thế giới

Biểu đồ 1 trên cho ta danh sách của 10 nước sản xuất giày lớn nhấtthế giới trong năm 1999 Đứng đầu danh sách này và vượt xa rất nhiều sovới đối thủ đứng thứ 2 là Trung Quốc với 5,91 tỉ đôi giày Ấn Độ đứng thứ

2 với 700 triệu đôi Vị trí thứ 3 thuộc về một quốc gia ASEAN là Indonesiavới 507 triệu đôi Các vị trí từ thứ 4 đến thứ 10 lần lượt do các nước saunắm giữ : Braxin, Italia, Mexico, Thái Lan, Việt Nam, Pakistan và Thổ Nhĩ

china india indonesia brazil italia mexico thailand vietnam pakistan turkey 0

Kỳ2 Có thể đưa ra một nhận xét chung cho hầu hết các nước này là : đó làcác quốc gia đông dân hàng đầu thế giới, do đó việc sản xuất trước mắt là

để phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước

Dưới đây chúng ta sẽ cùng xem xét tình hình sản xuất và xuất khẩugiày dép của 2 quốc gia, khu vực : Trung Quốc - đất nước sản xuất nhiềugiày dép nhất trên thế giới, Thái Lan - một đại diện khá tiêu biểu cho cácnước ASEAN và Liên minh châu Âu EU - nơi tập trung sản xuất các loạigiày dép có chất lượng cao trên thế giới

Trung Quốc :

Trong 10 năm qua, Trung Quốc luôn dẫn đầu thế giới về sản xuất vàxuất khẩu giày dép 5,91 tỉ đôi là sản lượng sản xuất và gần 3,5 tỉ đôi làsản lượng xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 1999

Sản phẩm giày dép chủ yếu của Trung Quốc là giày da, giày vải,giày thể thao, dép các loại, trong đó giày da chiếm khoảng 40% Thị trườngxuất khẩu giày dép ưu tiên của Trung Quốc là Mỹ, châu Âu, Nhật Bản vàchâu Mỹ La tinh Giày dép Trung Quốc chủng loại phong phú, chất lượngtrung bình thấp, kiểu dáng hình thức chấp nhận được, giá rẻ phù hợp vớinhững đối tượng không muốn dùng những sản phẩm quá bền để có thểnhanh chóng thay đổi mốt Ngoài yếu tố chi phí lao động thấp, Trung Quốccòn được hưởng các chính sách ưu đãi của chính phủ khi xuất khẩu nênTrung Quốc xuất khẩu những sản phẩm có giá thấp gần như phá giá Vìthế, Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh đáng kể của Thái Lan, Indonesia, Ấn

Độ, Braxin và các nước đang phát triển khác Nhưng cũng vì giá rẻ nêngiày Trung Quốc bị EU áp dụng các biện pháp hạn ngạch, phân biệt đối xử

về thuế nhập khẩu, chống bán phá giá, nhằm phần nào bảo vệ ngành giàydép châu Âu trước làn sóng giày dép đại hạ giá từ Trung Quốc tràn sang

Kinh nghiệm thành công của ngành giày dép Trung Quốc là chútrọng Quảng Đông, một mô hình phỏng theo những thành phố công nghiệp

da giày của Italia, chuyên môn hoá vào sản xuất những sản phẩm có chấtlượng cao Năm 1999, cả sản lượng (2 tỉ đôi) và kim ngạch xuất khẩu

Quảng Đông trở thành khu vực sản xuất giày lớn nhất thế giới Sau khi gianhập WTO, việc tái xuất những sản phẩm giày được gia công tại TrungQuốc cho Mỹ và châu Âu và vấn đề hạn chế hạn ngạch bị loại bỏ Đây làđiều kiện thuận lợi để Trung Quốc, Hongkong và Đài Loan có cơ hội mởrộng thị trường quốc tế

Thái Lan :

Ngành công nghiệp giày dép Thái Lan bắt đầu mở rộng sản xuất từnhững năm 70, khi giá giày dép ở Đài Loan và Hàn Quốc tăng, người muanước ngoài tìm kiếm nguồn hàng rẻ hơn từ Thái Lan Tuy nhiên trong thập

kỉ qua thì ngành công nghiệp giày dép ngày càng bị thu hẹp nhường chỗcho những ngành khác dùng ít nhân công Năm 1995, Thái Lan xuất khẩunhiều giày dép nhất với 290,3 triệu đôi, đạt 2151 triệu USD; từ năm 1997

số lượng giày dép xuất khẩu còn khoảng 160,7 triệu đôi, trị giá khoảng

1190 triệu USD

Tại Thái Lan, lương công nhân trong ngành giày dép rất cao, trung

bên cạnh đó, Thái Lan lại là nước xuất khẩu nguyên liệu và phụ liệu giàyvới giá trị ngày càng tăng Sản phẩm xuất khẩu chính của Thái Lan là giàythể thao, giày cao su, giày da, dép đi trong nhà và xăng đan Thị trườngxuất khẩu chính của Thái Lan là Mỹ, chiếm khoảng 36,45% tổng kimngạch xuất khẩu Tiếp đó là các nước châu Âu như Anh 10,4%; Bỉ 6,2%;Đức 3,2%; Hà Lan và Pháp 2%

Những thành tựu mà ngành công nghiệp giày Thái Lan đạt đượcphần lớn là nhờ chính sách khuyến khích mạnh mẽ các nhà đầu tư nướcngoài, đặc biệt là các chủ sở hữu nhãn mác quốc tế, chú trọng hàng đầu đếnchất lượng sản phẩm và đa dạng mẫu mã, kiểu dáng nhằm đáp ứng các yêucầu khắt khe của thị trường quốc tế, cố gắng tạo nên các nhãn mác riêngcho sản phẩm của nước mình Hiệp hội công nghiệp giày Thái Lan cũng đã

đề nghị chính phủ giảm thuế nhập khẩu cho các sản phẩm hoá dầu vànguyên liệu thô Bên cạnh đó, Thái Lan còn thực hiện xúc tiến xuất khẩuqua rất nhiều hội chợ hàng da giày ở châu Á - Thái Bình Dương Các nhàchính sách Thái Lan cũng rất quan tâm đến việc khuyến khích người tiêudùng dùng hàng nội

EU

Tây Âu, mà chủ yếu là EU là thị trường giày lớn bậc nhất thế giới và

là nơi có ngành công nghiệp giày dép phát triển từ lâu đời, đặc biệt là giàydép da Hàng năm, EU sản xuất trên dưới 1 tỉ đôi, chiếm khoảng 10% sovới toàn cầu Sau một thời kỳ phát triển liên tục cả về sản xuất lẫn tiêu thụ,gần đây, ngành giày dép của EU có dấu hiệu giảm sút Sản phẩm của ngànhcông nghiệp giày của EU có chất lượng cao và có tính thời trang hiện đại,nhưng chi phí nhân công ở khu vực này rất cao do đó mà giá thành giàydép cũng rất cao, tiền công chiếm một tỉ lệ lên tới 20% giá trị sản phẩm củagiày dép

Vì thế mà hiện nay, ngành giày EU rơi vào tình trạng thâm hụt cáncân thương mại nghiêm trọng (Sự thâm hụt này càng tăng lên khi tiếp theoviệc gia nhập vào EU của 3 nước thành viên mới : Áo, Phần Lan và ThuỵĐiển do sản xuất giày dép tại các nước này kém phát triển) Ta có thể nhậnthấy rõ điều này qua bảng 1 dưới đây: sản xuất giày dép của EU giảm đi rõrệt trong khi tiêu thụ thì không ngừng tăng lên Tương ứng với xu hướng

này là sự vận động ngược chiều của xuất khẩu và nhập khẩu Hết 11 thángđầu của năm 2001, tiêu thụ gấp 2,15 lần sản xuất và nhập khẩu gấp 4,14 lầnnhập khẩu.

Bảng 1 : Ngành công nghiệp giày EU (15 nước)

Nguồn : Liên đoàn Công nghiệp Giày Châu Âu

Mặc dù vậy, cho đến nay EU tiếp tục là một khu vực sản xuất vàxuất khẩu giày dép lớn của thế giới EU vẫn góp mặt trong danh sách 10nhà sản xuất hàng đầu thế giới với đại diện của mình là Italia Các thịtrường xuất khẩu quan trọng của EU là Mỹ, Canada, Nga, Nhật Bản,Hongkong, Đài Loan và Hàn Quốc

Italia là nước chủ chốt trong sản xuất giày dép của khu vực EU vớiqui mô sản xuất lớn nhất, sản lượng và giá trị xuất khẩu luôn luôn đứng vịtrí hàng đầu Công nghiệp giày dép của Italia luôn đi đầu trong các lĩnh vựcthời trang, mỹ thuật và kỹ thuật sản xuất giày của thế giới Italia chiếm trên50% tổng sản lượng giày dép hàng năm của EU Đứng thứ hai là Tây BanNha 17%, thứ 3 là Pháp 14%5

Về chủng loại, sản lượng giày da chiếm xấp xỉ 690 triệu đôi, tức làhơn 60% tổng số giày dép được sản xuất ra ở EU Giày da chủ yếu được

sản xuất ở Italia, Đức và Bồ Đào Nha Giày vải, dép đi trong nhà được sảnxuất nhiều ở Pháp, Bỉ Giày thể thao được sản xuất nhiều ở Anh.

Một số kinh nghiệm thành công của EU là áp dụng công nghệ mới

để nâng cao chất lượng sản phẩm, luôn đảm bảo uy tín và độ bền của sảnphẩm, linh hoạt trong sản xuất, thích ứng với những đơn hàng thay đổitrong thời gian ngắn, liên hệ chặt chẽ với các nhà cung ứng nguyên phụliệu, máy móc phụ tùng để đảm bảo cho công việc sản xuất không bị giánđoạn Ngành công nghiệp giày dép EU đang ở vào thế phải cạnh tranh gaygắt với các khu vực khác Do đó, EU đã có nhiều chính sách khuyến khíchsản xuất giày dép, đồng thời bảo hộ nghiêm ngặt đối với hàng nhập từngoài EU vào

2.2 Tình hình nhập khẩu và tiêu thụ

2.2.1 Tình hình chung

Mức tiêu thụ giày dép tính theo đầu người rất khác nhau trên thế giới

và mức tiêu thụ phụ thuộc chủ yếu vào chỉ số mức sống chung của mộtnước Ví dụ : Mỹ có mức tiêu thụ bình quân 6,3 đôi/người/năm trong khi

đó các nước Tây Âu là 5 đôi/người/năm và châu Á lại càng khác biệt từ 0,1đôi/người/năm tại Bangladesd đến 5,5 đôi/người/năm tại Hongkong Nóichung mức tiêu thụ giày dép bình quân tính theo đầu người ở khu vực châu

Á từ 1 đến 2 đôi/người/năm6

Trong thập niên 90, do tình hình kinh tế thế giới biến động đã dẫnđến những thay đổi mạnh mẽ về sức mua trên thị trường giày dép thế giới.Lượng tiêu thụ giày dép thế giới biến đổi liên tục ở nửa đầu thập niên 90,

có năm xuống dưới 10 tỉ đôi một năm, nhưng từ nửa sau thập niên 90, thịtrường giày dép thế giới đã lấy lại sức tiêu thụ và sản lượng tiêu thụ luôn ởmức trên 11 tỉ đôi

Năm 1999, trong danh sách 10 nước tiêu thụ giày dép lớn nhất thếgiới cũng có một vài sự thay đổi nhỏ so với năm trước đó Đức từ vị trí thứ

6 lên thứ 7 đổi chỗ cho Pháp Mexico và Thổ Nhĩ Kỳ đã bị loại ra khỏidanh sách các nước đứng đầu, thay thế vào vị trí hai nước này là Indonesiađứng thứ 9 và Pakistan đứng thứ 10 Trung Quốc thật sự là nước tiêu thụlớn nhất thế giới với 2,5 tỉ đôi nhưng hầu hết giày dép tiêu thụ có nguồngốc sản xuất trong nước Quốc gia tiêu thụ lớn duy nhất ở châu Á chủ yếutiêu thụ từ nguồn nhập khẩu là Nhật Bản

Thị trường giày dép thế giới hình thành ba khu vực tiêu thụ giày déplớn là châu Á, Tây Âu và Bắc Mỹ, trong đó Nhật Bản, EU và Mỹ là batrung tâm nhập khẩu giày dép đứng đầu thế giới

2.2.2 Một số nước và khu vực tiêu thụ giày dép lớn trên thế giới

Biểu đồ 2 dưới đây cho thấy hình ảnh về sản lượng tiêu thụ của 10nước tiêu thụ giày dép hàng đầu thế giới, lần lượt là Trung Quốc, Mỹ, Ấn

Độ, Nhật Bản, Braxin, Đức, Pháp, Anh, Indonesia và Pakistan Dễ nhậnthấy rằng đây cũng chính là các quốc gia đông dân nhất của 2 lục địa Âu -

Á và châu Mỹ (bao gồm cả Bắc Mỹ và Mỹ La Tinh)

Thông qua 3 đại diện của châu Á, châu Âu và châu Mỹ là Nhật Bản,

EU và Mỹ, chúng ta cùng phân tích về tình hình nhập khẩu và tiêu thụ củacác quốc gia trên thế giới

Nhật Bản

Nhật Bản là nước tiêu thụ giày dép lớn ở châu Á với trên 400 triệuđôi/năm Riêng thủ đô Tokyo đã tiêu thụ khoảng 54 triệu đôi/năm Mứctiêu thụ giày dép của Nhật Bản trong thời gian qua nhìn chung là ổn định,bình quân 3 đôi/người/năm Tốc độ mở rộng thị trường ở Nhật Bản trungbình là 1,7%/năm7

Sau gần hai thập kỉ là một nước sản xuất và xuất khẩu giày dép khá,hiện nay Nhật Bản trở thành một trong những quốc gia nhập khẩu giày déplớn trên thế giới Số lượng giày dép nhập khẩu của Nhật Bản tăng trungbình mỗi năm 16% Nhịp độ tăng trưởng về nhập khẩu giày dép của NhậtBản luôn luôn cao hơn nhịp độ sản xuất trong nước Để đáp ứng nhu cầutrong nước, Nhật Bản không hạn chế nhập khẩu giày dép, trừ giày da đượcbảo hộ bằng chế độ hạn ngạch Đối với giày da, nếu nhập trong hạn ngạchthì tính thuế theo qui định của GATT, nếu ngoài hạn ngạch thì tính thuế60% Đối với các loại giày dép khác như giày vải, giày thể thao cũng tínhthuế như qui định của GATT, từ 4,2% đến 27% tuỳ loại Hongkong vàTrung Quốc hiện nay được hưởng ưu đãi khi xuất giày dép sang Nhật Bản,thuế suất của chế độ ưu đãi phổ cập chỉ bằng 50% mức thuế của GATT

Sản phẩm nhập khẩu chủ yếu của Nhật Bản là giày da và giày thểthao từ Italia, Trung Quốc, Pháp, Tây Ban Nha Nhật Bản nhập khẩu giàydép nhiều nhất là từ Trung Quốc, chiếm 75,7% tổng số giày dép nhập khẩu,thứ hai là từ Indonesia, chiếm 10,3% Riêng về giày da, Italia là nước số 1xuất khẩu vào Nhật Bản, chiếm 43,7% thị phần giày dép da của Nhật Bản,

tiếp theo là Tây Ban Nha chiếm 9,6% và Trung Quốc chiếm 8,5% Về giàythể thao, ba nước xuất khẩu nhiều nhất sang Nhật Bản là Trung Quốc,chiếm 33,5% tổng số giày thể thao nhập khẩu của Nhật Bản, Hàn Quốc14,4% và Italia 12,7%8.

EU

Là một thị trường rộng lớn với trên 375 triệu dân, EU tiêu thụ bìnhquân 4 - 5 đôi/người/năm, sản lượng giày dép tiêu thụ hàng năm khoảng1,6 tỉ đôi Theo số liệu thống kê nhiều năm, nhập khẩu giày dép hàng nămvào EU tăng bình quân 10% Mặc dù là khu vực có sức tiêu thụ lớn về giàydép trên thế giới nhưng EU vẫn là thị trường đòi hỏi cao về chất lượngcũng như các yếu tố về kiểu dáng, màu sắc Vì thế, giày dép được nhậpkhẩu vào EU chủ yếu được sản xuất theo đơn đặt hàng hoặc nhập khẩu giàybán thành phẩm để hoàn chỉnh trong EU

Trong khối EU, Đức là nước có số lượng tiêu thụ giày hàng năm lớnnhất, trung bình 359 triệu đôi/năm, tiếp đó là Pháp với 330 triệu đôi/năm,Tây Ban Nha là nước tiêu thụ ít nhất trong EU đạt 110 triệu đôi/năm Mứctiêu thụ giày dép bình quân theo đầu người của các nước trong EU có xuhướng giảm nhẹ và không đồng đều giữa các nước : Pháp có mức tiêu thụcao nhất ở châu Âu với 5,82 đôi/người/năm, tiếp theo là Anh với 4,9đôi/người/năm, Đức 4 đôi/người/năm, Tây Ban Nha có mức tiêu thụ thấpnhất với 2,84 đôi/người/năm9

Năm 2000, tổng lượng giày dép nhập khẩu vào EU đạt gần 958,2triệu đôi, tăng 6,74% so với năm 1999 Qua bảng 2 dưới đây, ta nhận thấyrằng : các nguồn cung cấp giày dép chính cho EU là Trung Quốc, ViệtNam, Indonesia, Rumani, Trong đó, Trung Quốc xuất khẩu sang EU323,4 triệu đôi, chiếm 33,75% thị phần giày dép của EU; tiếp theo là Việt

Nam với 189,67 triệu đôi, chiếm 19,8%; Indonesia với 62,7 triệu đôi chiếm6,54%; Rumani với 50,4 triệu đôi chiếm 5,26%; Thái Lan với 33,14 triệuđôi chiếm 3,46%; Ấn Độ với 29,12 triệu đôi chiếm 3,04% Sản lượng xuấtkhẩu giày dép sang EU của các nước còn lại là 227,32 triệu đôi chiếm31,61%.

Bảng 2 : Nhập khẩu giày dép vào EU 1998 - 2000

Nguồn : Liên đoàn Công nghiệp Giày Châu Âu

Việc tăng trưởng nhập khẩu đột biến, ồ ạt từ các nước châu Á đãbuộc EU phải áp dụng các biện pháp bảo hộ mậu dịch như hạn ngạch, phânbiệt đối xử về thuế nhập khẩu, đặc biệt là đối với Trung Quốc Trongchương trình ưu đãi thuế quan GSP của EU, giày dép Trung Quốc (cùngvới giày dép Thái Lan, Indonesia và Braxin) đã bị loại ra khỏi diện đượchưởng ưu đãi thuế quan Sau khi Trung Quốc ra nhập WTO, EU đã cónhững chính sách điều chỉnh đối với hàng Trung Quốc nhập khẩu Tuy

nhiên, giày dép Trung Quốc với thị phần quá lớn tại EU vẫn không đượchưởng ưu đãi thuế quan Điều này được xác định rất rõ trong chính sáchGSP của EU "Quốc gia nào xuất khẩu vượt mức 25% tổng mức xuất khẩucủa tất cả các nước được thụ hưởng GSP đối với một sản phẩm cụ thể thìkhông được hưởng GSP đối với sản phẩm đó" Các qui định này nhằm bảo

vệ ngành giày dép của EU trước làn sóng giày dép đại hạ giá từ các nướctràn sang

Mỹ

Hiện nay, Mỹ là nước nhập khẩu giày dép lớn nhất thế giới cả về sốlượng lẫn giá trị Với dân số 265 triệu người, hàng năm Mỹ tiêu thụ khoảng1,6 - 1,7 tỉ đôi giày các loại, trong đó khoảng 90% khối lượng sản phẩmphải nhập khẩu Trung bình một người dân Mỹ tiêu dùng hơn 6 đôi/năm,đây là tỷ lệ cao nhất thế giới Số lượng giày dép tiêu thụ của Mỹ khôngngừng tăng qua các năm : năm 1997 là 1600 triệu đôi, năm 1998 là 1628triệu đôi, năm 1999, tăng thêm 99 triệu đôi so với năm trước, đạt 1727 triệuđôi (chiếm 15% thị trường thế giới) Chính vì thế mà số lượng giày dépnhập khẩu vào Mỹ cũng tăng lên không ngừng : năm 1997 Mỹ nhập khẩu

là 1462 triệu đôi giày các loại, năm 1998 là 1476 triệu đôi, năm 1999 là

1615 triệu đôi, năm 2000 là 1745 triệu đôi, tăng 8% so với năm 199910

Sản phẩm giày dép tiêu thụ trên thị trường Mỹ rất đa dạng và phongphú, phần lớn là giày dép không có cao su Tuy nhiên, giày của phái yếuvẫn được tiêu thụ mạnh hơn cả, chiếm hơn một nửa (50,9%) nhu cầu vềgiày dép trong toàn xã hội, giày nam chiếm 30,3% và giày thanh thiếu niênchiếm 18,9% Cơ cấu nhập khẩu giày dép vào Mỹ qua nhiều năm như sau :giày dép có mũ giày bằng da chiếm 63% về giá trị và 42% về số lượng,giày dép bằng nhựa và cao su chiếm 20% về giá trị và 36% về số lượng,giày dép có mũ giày bằng vải chiếm 12% về giá trị và 19% về số lượng

Trong số các nước xuất khẩu giày dép vào Mỹ, Trung Quốc luônchiếm vị trí số 1 với 53% thị trường tính theo giá trị và 69% tính theo sốlượng Mối lo ngại về việc quá phụ thuộc vào các nguồn giày dép giá rẻ vàgiá trung bình từ các nhà sản xuất Trung Quốc đang buộc các nhà nhậpkhẩu lớn của Mỹ tăng cường nhập khẩu từ các nước khác Điều này có lợicho các nước như Braxin, Mexico và gần đây là Việt Nam và Indonesia.Ngoài ra, Mỹ còn nhập khẩu giày dép từ Italia, Tây Ban Nha, Hàn Quốc,

2.3 Đặc điểm mậu dịch hàng giày dép thế giới

2.3.1 Về cơ cấu xuất nhập khẩu giày dép trên thế giới

Cơ cấu sản phẩm

Về chủng loại sản phẩm, giày dép da chiếm đến 43% trong tổng sảnlượng giày dép thế giới sản xuất, tức là đạt gần 5 tỉ đôi, tiêu thụ một lượng

da trên 11 tỉ feet vuông mũ da bao gồm cả da lót

Trong tổng sản lượng giày dép da, châu Á chiếm 53%, châu Âu chỉ

có 21%, con số này đã phản ánh một đặc điểm châu Âu là khu vực chuyênsản xuất các loại giày thời trang và chất lượng cao điển hình là các nướcItaly, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha

Đối với giày thể thao và giày đi dạo, châu Á chiếm 78% sản lượng,đạt 2 tỉ đôi Đạt được thành công này một mặt là do lợi thế của châu Á cólực lượng nhân công dồi dào và rẻ, mặt khác châu Á có các nhà máy trang

bị máy móc thiết bị để sản xuất với số lượng lớn theo yêu cầu, trong khi đóchâu Âu chỉ chiếm 10% và châu Mỹ 9%

Giầy bảo hộ lao động, với 143 triệu đôi chỉ chiếm trên 1% trong tổngsản lượng giầy thế giới nhưng nhu cầu thị trường đang có xu hướng tănglên do kết quả của sự truyền bá công nghiệp hoá và luật lệ an toàn nghiêm

ngặt hơn Châu Âu là khu vực sản xuất chủ yếu của loại giày này, chiếm

nhưng sản xuất loại giày này đang có xu hướng dịch chuyển sang châu Á từcác nước phương Tây

Cơ cấu thị trường

Bắc và Trung Mỹ là khu vực nhập khẩu giày dép lớn nhất thế giớivới 2201 triệu đôi, tiếp theo là châu Á với 1697 triệu đôi và Tây Âu 1587triệu đôi Tuy nhiên, số liệu nhập khẩu của châu Á có thể làm cho người tanhầm lẫn vì đã có trên 1 tỉ đôi nhập khẩu vào Hongkong để giao đi nơikhác Vì vậy, quốc gia nhập khẩu lớn duy nhất ở châu Á chủ yếu nhập khẩu

để tiêu dùng là Nhật Bản, nhập khoảng trên 400 triệu đôi/năm

Biểu đồ 3 dưới đây sẽ đưa ra một cái nhìn tổng quát về việc phânvùng lãnh thổ cho tiêu thụ giày dép trên thế giới, hình vẽ được in trên tạpchí World Footwear số tháng 5 và 6 năm 2001

BIỂU ĐỒ 3 : PHÁN VÁNG TIÊU THỤ GIẦY

Ta có thể thấy rằng Trung Quốc tiêu thụ 21,7% lượng giày dép củathế giới, các nước châu Á khác 22% Châu Đại Dương và châu Phi có sảnlượng tiêu thụ rất khiêm tốn, chỉ 0,9% và 4,1% so với toàn thế giới Nếunhư Nam Mỹ chỉ tiêu thụ 6% thì con số này ở Bắc và Trung Mỹ là 20,8%.Tây Âu có số dân không nhiều nhưng sản lượng tiêu thụ khá lớn: 14,2% thếgiới Điều đặc biệt là trong 9,8% còn lại của thị trường giày dép thế giới,Đông Âu và Trung Đông chia nhau một tỉ lệ rất đều là 4,9%

2.3.2 Về giá xuất khẩu mặt hàng giày dép thế giới

Giá cả giày dép trên thị trường thế giới ngoài quan hệ cung cầu, cònphụ thuộc vào các yếu tố khác như loại nguyên liệu sản xuất giày dép, mẫu

mã, thị hiếu, nước sản xuất, thời vụ Nhìn chung, giá cả mặt hàng giày dépkhông biến động mấy Qua tham khảo giá giày dép quốc tế trên tạp chíShoe and Leather News, có thể thấy giá xuất khẩu trung bình ở một số thịtrường như sau

- Thị trường Italia : giá xuất khẩu trung bình là 15 - 18 USD/đôi

- Thị trường Anh, Pháp, Đức : 14 - 15 USD/đôi

- Thị trường Trung Quốc : 4 - 5 USD/ đôi

- Thị trường Braxin : 9 - 12 USD/đôi

- Thị trường Hàn Quốc, Đài Loan, Bồ Đào Nha : 9 - 12 USD/đôi

giá xuất khẩu bình quân của Braxin, và chỉ bằng khoảng 1/4 giá trung bìnhcủa một đôi giày Italia.

2.3.3 Về hệ thống phân phối

Ngoài việc nghiên cứu, lựa chọn thị trường và phát triển sản phẩmcủa mình để đáp ứng yêu cầu của thị trường, các nhà xuất khẩu còn phảiquyết định tham gia vào kênh phân phối nào để qua đó thâm nhập thịtrường, cung cấp đúng đối tượng tiêu thụ, giảm thiểu các chi phí gián tiếpqua trung gian, tăng hiệu quả Mỗi khu vực, thị trường giày dép được phânphối thông qua các kênh khác nhau Dưới đây là hệ thống phân phối của 3nước (khu vực) nhập khẩu giày dép lớn nhất thế giới

Châu Âu

Giày dép được nhập từ các nhà cung cấp chủ yếu thông qua kênh bánbuôn và nhập khẩu Hiện nay, các nhà bán buôn và nhập khẩu có xu hướngmua hàng thẳng từ các nhà máy sản xuất nội địa hoặc trực tiếp nhập khẩuhàng hoá từ các nhà cung cấp nước ngoài sau đó cung cấp cho mạng lướibán lẻ trong nước

Hệ thống bán lẻ tạm phân theo qui mô như sau :

- Bán lẻ độc lập : gồm các cửa hàng vừa và nhỏ, khả năng tiêu thụlớn và tương đối ổn định Sản phẩm được tiêu thụ chủ yếu là giày dép nữ

- Khu chuyên doanh lớn : gồm các cửa hàng tự phục vụ, hiện nayhình thức này tương đối phát triển và sản phẩm chủ yếu là giày trẻ em

- Các cửa hàng thể thao : chuyên bán sản phẩm giày thể thao

- Các cửa hàng siêu thị : bị cạnh tranh mạnh bởi hệ thống các khuchuyên doanh lớn và các cửa hàng thể thao, do vậy xu hướng chung của

các nhà kinh doanh là thành lập các cửa hàng siêu thị ở nước ngoài hoặcsửa sang lại các cửa hàng trong nước cho khang trang hơn Mặt hàng dép đitrong nhà được tiêu thụ nhiều nhất trong các cửa hàng siêu thị.

- Các loại hình bán lẻ khác : sản xuất kết hợp với tiêu thụ, đó là hệthống các cửa hàng bán lẻ do nhà máy, xí nghiệp sản xuất trực tiếp lập ra

để tiêu thụ sản phẩm của mình mà không thông qua khâu trung gian nào,thường là các quầy hàng tại các khu trung tâm thương mại, các thành phốlớn hoặc các hội chợ

Mỹ

Việc nhập khẩu giày dép tiến hành chủ yếu thông qua các nhà nhậpkhẩu, các nhà bán buôn chỉ chiếm một phần rất hạn chế Hiện nay Mỹ cógần 600 công ty thường xuyên nhập khẩu bao gồm :

- 30 đến 35 nhà nhập khẩu là những nhà sản xuất lớn chiếm 42% thịphần nhập khẩu giày dép của Mỹ

- Khoảng 450 nhà nhập khẩu độc lập chiếm 43% thị phần nhập khẩu

- Còn lại là các nhà bán lẻ chỉ chiếm có 15% thị phần nhập khẩu.Hiện nay có gần 140.000 cửa hàng bán lẻ giày dép trên toàn nước Mỹ,trong đó bao gồm 37.000 cửa hàng chuyên bán lẻ giày dép và 100.000 cửahàng bán lẻ khác12

Nhật Bản

Khác với các nước châu Âu và Mỹ, kênh phân phối chủ yếu từ nhàcung cấp nước ngoài vào Nhật Bản thông qua các nhà bán buôn sau đócung cấp cho hệ thống bán lẻ trong nước Tuy nhiên, hiện nay tại Nhật Bản

các nhà máy đang có xu hướng cải tiến hệ thống phân phối của mình vàtăng cường nhập khẩu trực tiếp từ các nhà cung cấp nước ngoài.

Ngoài hệ thống phân phối giày dép nêu trên, ngày nay, việc mua bánqua mạng Internet ngày càng được sử dụng rộng rãi Mỗi công ty đều cótrang chủ (website) để giới thiệu và bán sản phẩm của mình Các giao dịchđược tiến hành qua thư điện tử còn việc thanh toán được thực hiện trên cáctài khoản ngân hàng Tuy nhiên, còn hơi sớm để kết luận hiệu quả và qui

mô phát triển trong tương lai của hình thức mua bán này bởi tính chất đặcthù của sản phẩm : phần lớn khách hàng đều có nhu cầu trực tiếp tự lựachọn, thử nhiều lần trước khi mua, đặc biệt đối với khách hàng là phụ nữthì việc mua sắm giày dép còn là một thú vui giải trí Do đó, mua bán giántiếp qua mạng Internet chưa phải là hình thức được ưa chuộng trong giaiđoạn hiện nay

2.3.4 Về hoạt động xúc tiến và hỗ trợ kinh doanh

Hình thức xúc tiến xuất khẩu phổ biến của giới kinh doanh giày thếgiới là tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế chuyên ngành Một trongnhững hội chợ giày quốc tế lớn nhất và quan trọng nhất đối với các sảnphẩm giày dép là hội chợ giày GDS tổ chức tại Dusseldorf - CHLB Đức.Hội chợ tổ chức mỗi năm 2 lần vào mùa xuân, tháng 3 và mùa thu, tháng 9.Tại hội chợ, những bộ sưu tập mới nhất và các kiểu mẫu giày mới nhất chomùa sau được trưng bày, giúp cho những người tham gia hội chợ là nhữngnhà sản xuất, nhà xuất khẩu, nhà bán buôn biết được xu hướng mẫu mốt vàsản phẩm cho mùa sau Hội chợ thực sự là điểm gặp mặt của giới kinhdoanh giày thế giới, hàng năm thu hút trên 1700 nhà triển lãm trưng bàysản phẩm từ 50 quốc gia, khu vực trên thế giới và với lượng khách đếntham quan trên 50.000 lượt người

Ngoài hội chợ GDS - Dusseldof, phải kể đến một hôi chợ khác ởItalia - quốc gia trung tâm thiết kế mẫu mốt giày thế giới Đầu tháng 3 hàngnăm Italia có hội chợ giày Micam - Bologna, hội chợ này thu hút phần lớncác khách hàng từ châu Âu đến tham quan triển lãm Triển lãm Simac,trưng bày và giới thiệu máy móc thiết bị công nghệ ngành giày thườngđược tổ chức vào đầu tháng 5 tại Bologna.

Ngoài những hội chợ triển lãm giày quốc tế có qui mô lớn tại châu

Âu, một số bang của Mỹ đều có tổ chức hội chợ triển lãm chuyên ngành dagiày và một trong những triển lãm lớn về giày là Shoe Show được tổ chứctại Las Vegas tháng 8/2001 vừa qua Ngoài ra, Global Leather cũng là triểnlãm chuyên ngành về nguyên phụ liệu, máy móc thiết bị, công nghệ của

Mỹ do Hiệp hội Công nghiệp giày Mỹ tổ chức tại Las Vegas cũng trongtháng 8/200113

Tại châu Á, hàng năm cũng có các triển lãm và hội chợ chuyênngành giày như triển lãm nguyên phụ liệu giày và thành phẩm (APLF)được tổ chức tại Hongkong tháng 4 và tháng 10 hàng năm, đây là triển lãmchuyên ngành da giày lớn nhất khu vực châu Á, thu hút nhiều khách thamquan không những từ các nước trong khu vực mà còn trên thế giới Triểnlãm giày quốc tế tại New Delhi, Ấn Độ vào tháng 7, triển lãm quốc tế về dagiày và dệt may thời trang tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10, triển lãm dagiày quốc tế tại Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc vào đầu tháng

6, triển lãm đồ da Bangkok tháng 10, cũng là những triển lãm da giày nổitiếng của châu Á Ngoài ra có rất nhiều các hội chợ triển lãm quốc tếchuyên ngành giày dép được tổ chức tại các nước, đặt biệt là các nước xuấtkhẩu giày

Bán sản phẩm ra nước ngoài là điều không dễ dàng vì thị trường thếgiới luôn có nhiều đối thủ cạnh tranh, luôn tìm cách thâm nhập và bán sản

phẩm của họ Mục tiêu quan trọng nhất đối với các doanh nghiệp tham giatriển lãm là thiết lập các mối quan hệ với người mua hàng, xúc tiến quảngcáo cho các sản phẩm và tìm hiểu xu hướng của thị trường đối với sảnphẩm, đó là những công cụ không thể thiếu để phục vụ cho mục tiêu pháttriển xuất khẩu.

3 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH GIÀY DÉP THẾ GIỚI 3.1 Xu hướng sản xuất

Sản xuất giày dép là một quá trình sử dụng nhiều lao động Vì thế,xét về mặt kinh tế, xu hướng phát triển của ngành giày dép thế giới là ngàycàng tăng tỉ lệ sản xuất giày dép tại các nước có giá thành lao động thấp,điển hình là các nước đang phát triển

Từ khi xuất hiện sự dịch chuyển sản xuất giày dép từ những nướcphát triển sang các nước công nghiệp mới tiếp đó là các nước đang pháttriển, châu Á trở thành khu vực sản xuất giày dép chủ yếu của thế giới.Phần đóng góp của châu Á trong tổng sản lượng giày dép thế giới tăngmạnh trong những năm gần đây từ 63% năm 1993 lên 73,9% năm 1999,trong đó có sự đóng góp đáng kể của các nước Trung Quốc, Ấn Độ, TháiLan, Indonesia, Việt Nam Trong khi đó tại các nước phát triển, sản lượngngày càng giảm, tỉ trọng của các nước Tây Âu đã giảm từ 16% năm 1980xuống còn 10,2% năm 1995 và 8,4% năm 1999, các nước Đông Âu giảm từ20% xuống 9% và 2%, các nước Bắc và Trung Mỹ giảm từ 9% xuống 5%

và 3,8%, châu Phi và châu Đại Dương giảm từ 5% xuống 3,3% và 0,1%14

Theo các chuyên gia trong ngành giày dép, đến năm 2005, sản lượnggiày dép thế giới sẽ đạt 14 tỉ đôi, năm 2010 đạt 16 tỉ đôi trong đó có 3,4

triệu đôi giày da Phần lớn các ý kiến cho rằng sản lượng giày dép ở cácnước công nghiệp phát triển sẽ tiếp tục giảm, bên cạnh đó là sự phát triểnmạnh mẽ của các nước đang phát triển Cơ sở của những dự báo này là :Thứ nhất, ở các nước đang phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam,Thái Lan, Braxin, Mexico nguồn nguyên vật liệu đa dạng được tận dụngkhai thác triệt để Thứ hai, chi phí lao động thấp đem lại cho các nước đangphát triển những lợi thế mà công nghệ cao ở các nước phát triển khó có thểchống đỡ Thứ ba, các nước đang phát triển đang phát huy tối đa lợi thế củacác chính sách như chính sách trợ giá, ưu đãi về thuế, đồng thời tận dụngtriệt để qui chế tối huệ quốc MFN hay hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cậpGSP mà các nước phát triển dành cho họ.

Bảng 3 dưới đây trích dẫn dự đoán đăng trên tạp chí World Footweartháng 1 và 2 năm 1999 Theo đó, đến năm 2005, dân số toàn cầu sẽ vàokhoảng 7,1 tỉ người và sản lượng giày dép sẽ đạt 14,601 tỉ đôi Châu Á vẫn

là khu vực thống trị thị trường giày thế giới, chiếm hơn 75% tổng sảnlượng (hơn 10,6 tỉ đôi), tiếp theo là châu Âu chiếm 10,8% (hơn 1,5 tỉ đôi),

Mỹ La Tinh 6,1% (864 triệu đôi), Bắc Mỹ và Trung Mỹ 4,8% (670 triệuđôi), châu Phi và châu Úc gần 3% (386 triệu đôi)

Bảng 3 : Dự báo sản xuất toàn cầu năm 2005

Nguồn : World Footwear Jan/Feb 1999

Cũng theo Liên đoàn Công nghiệp Giày châu Âu, đến năm 2010, sảnxuất sẽ tiếp tục bị các nước châu Á thống trị, chiếm 75 - 80% tổng sảnlượng giày thế giới, tiếp theo là châu Âu chiếm 11 - 12%, Mỹ La tinh 6 -7%, Bắc Mỹ và Trung Mỹ chiếm 4,5 - 5%, châu Phi và châu Úc 2,5 - 3%

3.2 Xu hướng tiêu thụ

Dự báo về sản lượng và phân vùng tiêu thụ giày dép thế giới trongthời gian tới được trình bày trong bảng 4 dưới đây Theo đó thì đến năm

2005 toàn thế giới sẽ tiêu thụ khoảng 14,343 tỉ đôi giày dép các loại Châu

Á (gồm cả viễn Đông) sẽ tiêu thụ một lượng giày dép là 6,28 tỉ đôi (chiếm43,8% sản lượng tiêu thụ toàn cầu), gần bằng châu Âu và Nam Mỹ cộng lại(6,74 tỉ đôi, 47%) Trong khi đó thì các khu vực khác, bao gồm Bắc vàTrung Mỹ, châu Phi và Nam Thái Bình Dương chỉ tiêu thụ 1,342 tỉ đôi,chiếm 9,2% sản lượng toàn cầu

Bảng 4 : Dự báo tiêu thụ toàn cầu năm 2005

Nguồn : World Footwear Jan/Feb 1999

Số lượng giày dép tiêu thụ trên thế giới phụ thuộc vào nhiều yếu tố,như tốc độ tăng dân số hàng năm, mức tăng thu nhập có tính đến yếu tố giá

cả Dự báo dân số thế giới sẽ tăng mạnh từ nay đến 2010 và làm tăng nhucầu tiêu dùng giày Theo phân tích, dự báo dân số toàn cầu năm 2005 là7,078 tỉ người và sản lượng giày dép thế giới sẽ đạt 14,061 tỉ đôi15

Bên cạnh đó, khi mức thu nhập ngày càng cao, ngoài nhu cầu về ănthì con người rất coi trọng cái mặc trong đó có giày dép Vì vậy, mức tiêuthụ giày dép bình quân đầu người ngày càng lớn, yêu cầu chất lượng ngàycàng cao, đồng thời có sự lựa chọn kĩ hơn về chủng loại, mẫu mã, kiểudáng mang tính thời trang gắn với thị hiếu, thói quen tiêu dùng và đời sốngvăn hoá của từng nước Đối với từng khu vực kinh tế và thương mại khácnhau, thị hiếu tiêu dùng giày dép cũng biến đổi vô cùng đa dạng và phongphú Xu hướng tiêu dùng của từng quốc gia, khu vực, nhất là các thị trườngtruyền thống và tiềm năng của giày dép giày dép Việt Nam sẽ được phântích cụ thể trong những phần tiếp theo của khoá luận này.

3.3 Xu hướng cạnh tranh

Cạnh tranh là một đặc trưng nổi bật của ngành giày thế giới từ trướcđến nay Xu hướng cạnh tranh của thị trường giày dép thế giới là luôn luônđổi mới về công nghệ, thiết bị, tổ chức sản xuất, chất lượng, sáng tạo mẫumốt để có những sản phẩm độc đáo, hoàn thiện về thẩm mỹ và đưa hàngthật nhanh ra thị trường

Ngoài ra, cạnh tranh về giá cả luôn diễn ra gay gắt tại các nước sảnxuất và xuất khẩu giày trên thế giới mà điển hình là tại các nước châu Á nơi

có tiềm năng lớn nhất về công nghiệp sản xuất giày Với một lượng nhâncông dồi dào, chi phí nhân công thấp, các nước châu Á đã tạo ra những sảnphẩm mang tính cạnh tranh cao và tiêu biểu là Trung Quốc Trung Quốchiện nay đang là nước đứng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu giày.Giày dép của họ có mặt ở khắp mọi nơi trên thế giới, luôn chiếm vị trí sốmột về thị phần xuất khẩu tại các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản,

Giày dép là mặt hàng mang tính thời vụ và tính hợp thời trang Mặtkhác tại nhiều quốc gia phát triển, hệ thống kho được điều khiển chính xác

theo thời gian cụ thể, nên hàng cần phải được giao đúng hạn, nếu không lôhàng rất dễ bị từ chối Vì thế, ngoài cạnh tranh về giá cả và chất lượng,ngày nay cần cạnh tranh cả trên phương diện thời hạn giao hàng.

Trước một thị trường giày dép thế giới đa dạng, phong phú và linhhoạt, trước tình hình sôi động của sản xuất và tiêu thụ mặt hàng giày dépthế giới, ngành công nghiệp giày dép Việt Nam đã có những bước tiến nhưthế nào để có tên trong danh sách 10 nhà sản xuất và xuất khẩu hàng đầucủa thế giới và còn phải tiếp tục phát triển ra sao để giữ vững, củng cố vàvươn lên trong danh sách này, điều này xin được trình bày cụ thể trong haichương tiếp theo của khoá luận

Chương 2

NGÀNH CÔNG NGHIỆP DA GIÀY VIỆT NAM

1 KHÁI QUÁT VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP DA GIÀY VIỆT NAM 1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Ngành công nghiệp da giày xuất hiện ở nước ta từ thời Pháp thuộcvới trình độ và năng lực nhỏ bé để tận dụng nguồn nhân công rẻ và nguyênliệu sẵn có, chủ yếu tập trung tại nhà máy da Thuỵ Khuê và nhà máy da SàiGòn Sau khi giải phóng miền Bắc chúng ta bắt tay vào xây dựng lại nềnkinh tế cơ sở vật chất của ngành vốn dĩ nghèo nàn lạc hậu, chủ yếu là máymóc cũ của thực dân Pháp để lại Việc khôi phục sửa chữa cơ sở vật chấtdiễn ra trong thời gian ngắn rồi đi vào sản xuất nhưng với qui mô nhỏ đểphục vụ yêu cầu trong nước Sau đó, trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa

xã hội ở miền Bắc có thêm một số nhà máy được xây dựng mới ở Hà Nội,Hải Phòng Thế nhưng nhìn chung sản lượng và chất lượng chưa cao, hơnthế nữa một số cơ sở bị tàn phá trong chiến tranh phá hoại miền Bắc của

Mỹ cho nên ngành lại càng khó khăn, sản xuất còn ở trình độ thấp Đếncuối thập kỉ 80 ngành da giày mới bắt đầu tham gia xuất khẩu nhưng kimngạch xuất khẩu còn thấp chưa đáng kể Cho đến năm 1986 trở về trướcnhìn chung ngành da giày chậm phát triển, tổng giá trị sản lượng còn thấp,chủng loại còn nghèo nàn, chất lượng thấp Ở miền Bắc mới có 4 xí nghiệpquốc doanh trung ương và địa phương tập trung chủ yếu ở Hà Nội và HảiPhòng Ở miền Nam có 2 xí nghiệp tập trung tại thành phố Hồ Chí Minh.Ngoài ra còn một số cơ sở sản xuất hàng da và giả da tư nhân

Từ năm 1987, ngành da giày Việt Nam bắt đầu có được sự quan tâm,đầu tư một số nhà máy thiết bị (chủ yếu là máy chặt và máy may công

nghiệp) để thực hiện chương trình hợp tác với các nước Đông Âu, Liên Xô

cũ sản xuất các loại mũ giày, găng tay bảo hộ lao động Đặc biệt từ năm

1992, ngành da giày Việt Nam có tốc độ phát triển rất cao, được đầu tưnhiều dây chuyền đồng bộ, cơ khí hoá và theo dây chuyền có bộ phận bán

tự động hoá Tuy nhiên, bên cạnh các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp,những làng nghề truyền thống (nhất là quê hương Hoằng Diệu, Hải Dương)vẫn duy trì sản xuất thủ công với tay nghề khéo léo, kĩ xảo, vẫn cung cấprất nhiều sản phẩm thời trang, đặc biệt giày da cho tiêu dùng xã hội

Sự ra đời của Hiệp hội da giày Việt Nam vào năm 1990 đã góp phầnthúc đẩy sự phát triển của toàn ngành da giày Việt Nam và đóng góp đáng

kể vào nền kinh tế quốc dân Khi Liên Xô cũ và các nước Đông Âu tan rã,kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đang ở mức 100 triệu rúp chuyểnnhượng xuống còn 30 triệu rúp (năm 1991) và 48 triệu rúp (năm 1992),Hiệp hội đã kịp thời động viên các doanh nghiệp hưởng ứng lời kêu gọi củaĐảng, chủ trương mở cửa, đổi mới toàn diện nền kinh tế - xã hội, củng cốlại Hiệp hội, quyết định chương trình hoạt động của ngành công nghiệpgiày và đồ da với phương châm hợp tác vươn lên, phát triển có định hướng,

mở rộng thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đầu tư các dây chuyền sản xuấtđồng bộ, hoàn chỉnh

Sau đó là thời kì tiếp nhận mạnh sự chuyển dịch sản xuất từ các nướctrong khu vực (1993) Hiệp hội đã tăng cường mở rộng mối quan hệ hợptác với các bạn hàng, khuyến khích các thành phần kinh tế cùng tham giaphát triển ngành Ngành da giày trở thành nơi thu hút nhiều lao động xãhội, có lợi thế trong cạnh tranh, sản xuất hàng xuất khẩu

Năm 2000, xuất khẩu toàn ngành đạt 1.468 triệu USD Năm 2001 đạt1.575 triệu USD, kim ngạch xuất khẩu đứng thứ 3, chỉ sau dầu khí và dệtmay Ngành đã thu hút 400.000 lao động Giai đoạn 1993 - 2000, ngành đạt

mức tăng trưởng 400% về sản xuất, 800% về giá trị xuất khẩu (tính theogiá FOB)16 Trong một thời gian ngắn, sản lượng đạt 320 triệu đôi giày dépcác loại, đồng thời cơ sở vật chất tối thiểu so với mặt bằng chung đã đượctrang bị.

Đầu mối tập trung quản lí các doanh nghiệp trung ương hiện nay làTổng công ty da giày (Leaprodexim) Việt Nam, với mong muốn hình thànhtập đoàn kinh tế mạnh, đủ điều kiện chi phối các hoạt động chuyên ngành,giúp đỡ lẫn nhau giữa các doanh nghiệp, thúc đẩy ngành phát triển Tuynhiên, do ảnh hưởng của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, hoạt động củacác doanh nghiệp quốc doanh còn bộc lộ nhiều trì trệ, cần được chuyển đổi

để mang lại hiệu quả hơn

1.2 Vị trí của ngành da giày trong nền kinh tế quốc dân

Ngành da giày có vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, làngành cung cấp các sản phẩm cho tiêu dùng cho xã hội, gắn liền với nhucầu thiết yếu của con người, là ngành thu hút được nhiều lao động xã hội.Hiện tại, ngành da giày được coi là một trong những ngành mũi nhọn trongchiến lược phát triển hàng tiêu dùng hướng ra xuất khẩu Đây là ngành cólợi thế cạnh tranh trong sản xuất các sản phẩm xuất khẩu và có tiềm năngxuất khẩu lớn, thu nhiều ngoại tệ về cho đất nước, sản phẩm da giày vừavươn lên giữ vị trí thứ 3 trong danh sách những mặt hàng xuất khẩu chủ lực

có kim ngạnh xuất khẩu cao nhất17 Đồng thời, đây cũng là ngành có khảnăng khai thác nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước để phục vụ cho xuấtkhẩu Mặc dù ngành công nghiệp này có công nghệ đơn giản và cần ít vốnđầu tư hơn so với các ngành công nghiệp khác nhưng lại mang hiệu quảkinh tế cao, rất phù hợp với điều kiện thực tế của nước ta Ngoài ra, ngànhcòn đáp ứng nhu cầu trang bị bảo hộ lao động, trang phục và đồng phục

trong nước, cung cấp các mặt hàng phục vụ nhu cầu cho nền công nghiệpnước nhà.

2 THỰC TRẠNG SẢN XUẤT CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP DA GIÀY VIỆT NAM

2.1 Đặc điểm sản xuất

2.1.1 Thiết bị, công nghệ, nhà xưởng

Về thiết bị, công nghệ :

Trong lĩnh vực sản xuất giày dép, do những hạn chế về trình độ quản

lí, về khả năng tài chính và trình độ tay nghề của lực lượng lao động, hầuhết thiết bị cho sản xuất giày dép các loại được nhập khẩu từ Đài Loan,Hàn Quốc với phương thức trả chậm trừ dần vào công phí hoặc phía đối táccung cấp để gia công không thanh toán Các dây chuyền máy móc thiết bịđược bố trí theo hệ thống băng tải, tốc độ chậm, kết cấu đơn giản và ít bốtrí được nhiều nhân công trên một đầu máy Phần lớn máy móc thuộc thế

hệ cuối thập kỉ 70, 80, tuổi thọ ngắn

Trong lĩnh vực thuộc da, hầu hết máy móc thiết bị trong lĩnh vựcthuộc da đều nhập ngoại, đắt tiền, thuộc thế hệ mới, không thua kém gìtrang thiết bị của các nước trong vùng và có khả năng sản xuất các mặthàng da có chất lượng tốt Trình độ công nghệ thuộc da của Việt Nam đượcđánh giá vào loại trung bình, tiên tiến trong khu vực

Trong những năm qua, tuy ngành có tốc độ phát triển cao về sảnlượng, song về kĩ thuật, công nghệ, quản lí và thiết kế mẫu vẫn bị lệ thuộcvào đối tác nước ngoài (trừ mặt hàng giày vải và dép đi trong nhà), việcứng dụng công nghệ tiên tiến đang rất hạn chế, cơ sở vật chất kĩ thuật tronglĩnh vực này còn nghèo nàn vì các doanh nghiệp làm gia công là chủ yếu

Các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài đầu tư thiết bị tiên tiến, côngnghệ hiện đại, sản xuất những loại giày dép có chất lượng cao, có nhãn mácnổi tiếng.

Về nhà xưởng :

Trong ngành giày dép, có sự khác biệt rõ rệt về nhà xưởng giữa cácdoanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, liên doanh và các doanhnghiệp 100% vốn nước ngoài Các doanh nghiệp quốc doanh và liên doanhchủ yếu tận dụng các cơ sở hiện có và cải tạo từ hệ thống kho tàng cũ, chỉ

có một số ít doanh nghiệp đầu tư trong một vài năm gần đây mới có nhàxưởng khang trang, phù hợp với bố trí thiết bị, công nghệ Khu vực ngoàiquốc doanh sử dụng nhà xưởng cũng còn chắp vá (trừ một số ít các doanhnghiệp có tiềm năng hoặc phía đối tác hỗ trợ) Riêng khu vực 100% vốnnước ngoài hầu như xây mới theo tiêu chuẩn sản xuất công nghiệp với qui

mô hợp lí, khép kín sản xuất trong phạm vi doanh nghiệp

Da : Ở Việt Nam, ngành da vô cùng yếu kém Theo Bộ Công nghiệp

mỗi năm nước ta phải nhập 80 triệu feet vuông da thuộc Các nhà máy

thuộc da chưa đáp ứng được 10% nhu cầu và hiện chỉ hoạt động được 25%công suất do thiếu nguyên liệu Hàng năm, Việt Nam chỉ có thể cung cấp

5000 tấn da bò và 100 tấn da trâu18 nhưng nguồn nguyên liệu nội địa khôngđược tận dụng hoặc giá trị xuất khẩu thấp 60% nguồn da này được xuấtsang Trung Quốc hoặc Thái Lan Phần còn lại không đủ tiêu chuẩn sản xuấthàng xuất khẩu Nguyên nhân là da nhỏ, bề mặt xấu do khâu chăn nuôi,giết mổ, lột da và bảo quản da sống chưa đúng kĩ thuật Vì thế các công tygiày không thể nhận hợp đồng giày da với hình thức mua đứt bán đoạn.Hiện nay, ở Việt Nam chỉ có hai nơi sản xuất da thuộc đạt yêu cầu xuấtkhẩu là da Meko ở Cần Thơ và da Sài Gòn

Vải : Ngành dệt Việt Nam hiện nay vẫn chưa đủ khả năng cung cấp

nguyên liệu đầu vào cho ngành giày, mặc dù năng lực của ngành dệt trongnước là rất lớn (450 triệu mét vải thoi, không kể 350 triệu mét do công tynước ngoài sản xuất, 15.000 tấn sản phẩm dệt kim)19 Việt Nam có thể sảnxuất các loại vải bạc 100% coton, vải colico làm phần trên đôi giày vải,giày thể thao cấp thấp, vải lót Tuy nhiên chưa dệt được các loại vải giàyđặc trưng, chưa đa dạng về chủng loại Vì vậy, nếu sản xuất giày cao cấphơn một chút phải nhập vải ngoại từ nước ngoài

Simili (giả da) : Tất cả simili có bán trên thị trường vật tư giày da chủ

yếu nhập từ Đài Loan Simili làm ở Việt Nam thường cứng và ít chịu nhiệtnên không dùng cho công nghệ lưu hoá Việt Nam cũng có thể sản xuấtđược simili mỏng, mềm có thể dùng may lót hay trang trí giày thể thaonhưng lượng sử dụng ít, thay đổi mẫu mã liên tục nên các nhà máy giàythường nhập theo đơn hàng

Đế giày : Đang phải nhập hầu như toàn bộ nguyên liệu để tạo ra đế

ngoài, đế giữa, đế mặt và đệm mũi cho mũ giày Các doanh nghiệp có100% vốn đầu tư nước ngoài với số vốn từ 7 triệu USD trở lên để sản xuất

giày thể thao đều phải có các dây chuyền sản xuất các loại đế từ các nguyênliệu thuần cao su và các loại cao su biến tính Nói chung họ đã tự túc đượccác loại đế cần thiết cả cho giày cao cấp Các doanh nghiệp trong nước chỉ

tự cung cấp được các loại đế thuần cao su, một phần tấm nở xốp cho giàythể thao, một phần phôi nhựa dẻo cho gót, đế ngoài Còn hầu hết các loại

đế khác, các loại tăng cường gót, các loại đệm không khí, các chi tiết trangtrí, đang phải nhập hoặc đang né tránh sản xuất các loại giày có sử dụngcác chi tiết định hình này

Cao su : Đây là nguyên liệu được sử dụng trong ngành giày để sản

xuất các chi tiết đế giày, keo dán Cao su tự nhiên được khai thác từ mủ câycao su, cao su tổng hợp được chế biến từ các chế phẩm của dầu hoả qua cácquá trình trùng hợp Trong quá trình chế biến các chi tiết giày, cao su đượcphối trộn với các phụ gia khác để tăng các tính năng mong muốn Việt Nam

là một trong những nước trồng nhiều cây cao su ở khu vực Đông Nam Ánên rất sẵn cao su tụ nhiên Cao su tổng hợp thường dùng SBR, BR,Neopren (dùng trong keo dán) và các latex tổng hợp Keo PVAC dùng đểcán đúp vải Việt Nam phải nhập hoàn toàn

Phụ liệu : Chưa có công ty quốc doanh chuyên cung ứng tổng hợp

nguyên phụ liệu cho ngành giày Hiện nay chủ yếu do một số doanh nghiệp

tư nhân sản xuất cung ứng các phụ liệu có vốn đầu tư nhỏ như in mác, dâygiày, khoen dán, Còn các phụ liệu có vốn đầu tư lớn thường do nhữngcông ty có vốn đầu tư nước ngoài cung ứng, chất lượng ổn định, số lượngnhiều, giá cao, họ thường cung ứng cho các công ty liên doanh hay cáccông ty 100% vốn nước ngoài sản xuất giày nhưng năng suất chưa đủ đápứng hết Các tư nhân Việt Nam cũng có thể làm được nhưng năng suất chấtlượng không cao và không ổn định Điều này gây trở ngại rất nhiều trongsản xuất hoặc phải tốn quá nhiều thì giờ và chi phí kiểm tra

2.1.3 Lao động

Ngành công nghiệp giày là ngành sử dụng nhiều lao động được đàotạo dưới hình thức kèm cặp là chủ yếu Một số lượng nhỏ được đào tạo quacác trường công nhân kĩ thuật của Bộ Công nghiệp hoặc trường May (thuộcTổng công ty Dệt may), ngành chưa có các trường chuyên Trong thời gianvừa qua, nhờ sự hợp tác với nước ngoài dưới hình thức gia công, hợp tácsản xuất, liên doanh và 100% vốn nước ngoài, phần lớn lực lượng lao động

ở các doanh nghiệp trực tiếp được các chuyên gia đào tạo ngay trên dâychuyền sản xuất, tiếp thu kiến thức và thực hành trên từng công việc đượcgiao Theo số liệu điều tra, trong toàn ngành giày có khoảng 400.000 laođộng (tính đến hết năm 2000)

Bảng 5 : Số lượng lao động ngành da giày 1997 - 2000

Nguồn : Hiệp hội da giày Việt Nam

Bảng 5 cho thấy khu vực phía Nam thu hút một lực lượng lao độngrất lớn và tăng đều qua các năm Số lượng lao động ngành giày ở miền Bắc

ít hơn miền Nam 3 - 4 lần Ở miền Trung, nhân công ngành giày là khôngđáng kể do ngành đòi hỏi nhiều lao động nên các nhà máy chỉ được xâydựng ở những nơi đông dân

Đa số lao động trong ngành giày là lao động nữ (chiếm 80 - 85%).Theo qui định mới, thang lương cho công nhân công nghệ (may, pha cắt,