Môi trường kinh tế, chính sách kinh tế vĩ mô và sự bền vững tài chính

Môi trường kinh tế, chính sách kinh tế vĩ mô và sự bền vững tài chính

ThS Le Vall llillh *

Ngfm hang la m('>tlo~i hinhtrung gian tai chinh, ho~t

d('>ngtrong m('>tmei trU'ang

kinh te nhat dinh va thljChi$n huy

d('>ng (W tiet ki$m -S) de cho vay

(khuvljc dau tU'-I) doi voi nen kinh

te Vi v~y, r6 rang, khu vljc ngan

hang va nen kinhte co moi quan h$

qua I~i Ngan hang ch!u st,( tac d('>ng

cua cac dien bien cua mei trU'ang

kinhte vi me (cac chfnhsach kinhte

vime va cac dien bien kinhte vi me)

va ngU'9cI~i,ho~t d('>ngngan hang I~i

tac d('>ngden tang tU'dngkinh te hay

den cac bien so kinh te vi mo khac

T~i Vi$t Nam, nhG'ngnam sau khung

hoang tai chinh tien t$ khu Vljc 1997

-1998, tang trU'dng kinh t6 trong nU'oc

suy giam1, h$ thong ngan hang c6

phan tre':!nem kem lanh m~nh, n9 qua

h~n gia tang; m('>tso ngan hang yeu

kem da tUng c6 nguy CCImat kha

nang thanh toan va bu('>cphai dU'a

vao tinh tr~ng kiem so at d~c bi$t cua

Ngan hang Nha nU'oc (NHNN) R6

rang, cac chinh sach kinh te vi mo va

tinh hinh'kinh te vi mo c6 nhG'ngtac

d('>ngnhat d!nh den ho~t d('>ngngan

hang va Cl,]the hCln,n6 tac d('>ngden

tfnh ben vling tai chfnh, lanh m~nh

cua khu vljc ngan hang trong nU'oc

Trong khuon kho bai viet nay, tac gia

chi t~p trung ban lu~n ve nhG'ngtac

d('>ngcua cac dien bien kinh te vi mo

(tinh hinh va cac chinh sach) den st,(

lanh m~nh, ben vling tai chfnh cua h$

thong ngfm hang trong mtoc Voi tinh

than nhU' v~y, tac gia xem xet tac

dQng cua m('>tso chinh sach d Vi$t

Nam gan day den h$ thong ngan

hang Vi$t Nam va c6 m('>tvai 99i y

chfnh sa~,h..'1

nhung vlfn h! co cua cae ngiin hang con qua nhO be

BENvfrNG

ngan hang lanh ~nh (bank soundness)

Khai ni$m ngan hang lanh m~nh

. hay ngan hang ben vG'ngtai chinh la m('>tkhai ni$m kha phuc t~p VI v~y,

ngU'aita c6 the chap nh~n m('>tkhai

ni$m d m('>tchUngmljCnhat d!nhnao

d6 ThljCte cho thay "nganhanglanh

m?nh" hay "nganhang Mn vilng" la m(Jtkhai ni~m thLlangdLlgcdung de chi kh8 nang tai chfnhcua nganhang

0 m(JtchClngmljc ma co the ton t?i, ch;udljrlg, chongda trLlaccac tac bat

Igi cua mof trLlang Mn ngoaf (Carl -Jonhan Lindgren - 19962) NhU'v~y,

m('>tngan hang lanh m~nh haym('>t

ngan hang c6 tinh tr~ng tai chinh ben vG'ngla m('>tngan hang c6 the dam bao dU'9Ckha nang thanh tQ annhG'ng khoan nc;1(nghia vI,]n9) cLta~~t~i

nhG'ng thai diem xac d!nh Dieu d6 dan toi vi$c so sanh hai ben cua bang can doi ke toan (huy d('>ngva SLt dl,]ngvon d6 nhU'the nao) hay "von tt,( c6 rang" (hay can 99i la gia tr! ngan hang -net worth) Khi gia tr! ngan hang dU'ClngWc la hi$u gilia tai san C6 - huy d('>ng c6 gia trj dU'Clng (khong ke von va dlj trli) Dieu d6 cOng c6 nghia rang, kha nang thanh

toan dU'9cdo lU'angbang muc von tlj

c6 cua ngan hang va (c('>ngvoi) phan dt,(trli cua ngan hang (vi gia trj ngan

hang =von + dlj trli) Tren phU'Clng

di$n r('>ng hCln, ta c6 the thay rang,

vi$c ngan hang duy tri dU'9c kha nang thanh toan thU'angxuyen hay kheng.

phI,] thu('>c vao rat nhieu yeu to nhU':

Li$u ngan hang lam an c6 lai hay khOng? Tinh hinh quan iy cua ngan hang c6 tot hay khong? Va ngan hang c6 can du von de trl,]vling trong dieu ki$n xau hay kheng?

Trang dieu ki~n kinh te thi trvong nang thanhtoan ch~ngh'iln) NhVda neu, vi~cdva ra khaini$m nang d(mg va c6 c'ilnh tranh, ngan Kinh te'vi mo, chinh sach ve ben vU'ngtai chfnh doi voi ngan hang hO'iltd(mg hi~u qua va ngan kinh te' va sf! b'n vimg t&i hang la khon~dcmgian ~o v~y,vi~c

c6 tri~nv9ngtot".Va Cl,]th~ nhatla . (1) Ttnhhinhki~htff VietNamva Vi~tNamchi la tVelngdoi.Tuyv~y:

ngan hanglanh m'ilnh(Carl- Jonhan oay:' te) c6 th~ noi rang, tinh tr'ilng tiii Lindgren - 1996). Neu nhv nhU'ng

T 10 x d.:J. ,. V'A

kh' " t A

d hoo'

hA

h OA

I' k.

bA'

-d d hOA'

h' h

'

k' h too' I~n nay a em en vvng ac ngan

.

h.

k' h ?

hoo'

ngan ang em I~Uqua se a ngan .:J.

k" h too"

h' th I" '

hA ?

ang ua 0 va au qua a se ma h ,'"

k"

h .' - ' d" h mucvon an toan c Va a mucc uan

kh?

8 01

) ? .', A' k.

a nang an oan va p a san va

Nh

h' khA

(d

0 a

.

n ling ngan ang ong en

dA

hoo'

t d

- A'

t." h' h Nh- A h' ongn a In ensVan man va , oo',

k' vvng ve al c In vng ngan ang

b:' - : A h:. h . . von h'iln h~p, th! trVelngvon con em

, '

h?

( "' t .

h' thA' ) envvngcacngan angt Velngmal. :J A A' '>oo'

co th~ dV<;1ccoi la ngan hang kem (Xem bang 1) :~ trvong kinh te nhanh) Sl!yeu kern

ccfccu soc nhvnhU'ngchfrihsach, mo r9ng quy mo tien gw va cho v,~y nang Il!c c'ilnh tranh cua ngan hang ,dieu.ki~n'kirih te VI mo.thay d6idQt cua h~ thong ngan hang, Trang do, trang dieu ki~n h9i nh~p quoc te rig?t~biend9ng,~)aca(gjataj san ), d~cbi~tla Sl!ph,attri~ncuath!trd'qng dangden gan SI! yeu kem vatinh ,quairin,hty.do~qataic~fnhq~amuc.' tai chfnhve chieusau. ,< tr'ilng qua tai cua cac ngan hang

"";H~ thO'ngngan h8.ng ~n V~c Nha nVoc chu tNelng phat trang nvoc cling d~mden tinh tr'ilng

~g- ta.!<;hinh, ngan hang tri~nm9t nen kinh te hangMa; nhh~u khu vl!c ngan hang rat de d6 va, de laDh ID\\Dn.; thanh phan v~n hanh theo Celche thi t6n thvelng tNoc cac Cll soc.

vCtngtai chfnh tren dV<;1cchap nh~n trvoc tien da khuyen khfch nhieu muc van an toan (van t1,fco/ T6ng tai

thi he thong ngan hang lanh m'ilnh, thanh phan kinh te tham gia vao khu san co dVelcdieu chinh theo rui ro) h~ thong ngan hang ben vU'ngtai VI!Cngan hang, Do do, da co nhieu phai dam' bao ft nhat la 8% Tuy chfnh co th~ dVelCcoi la h~ thong 10'ilihinh ngan hang xuat hi~n k~ ca nhien, cac ngan hang Vi~t Narn

ngan hang ma h~u het (chiem da so ngan hang nVocngoai Mucvan (tinh thvang chi d'ilt 5 den 6% Uy tin tai san co cua h~ thong ngan hfmg hinh tai chfnh) cua cac ngan hang khong cao nen kha nang huy dQng trong nvoc) cac ngan hang trang h~ cling tling bVocdV<;1ccai thi~n, cling h'ilnche Trang khi n<;1ton d9ng

tai chfnh (nhV luon duy tri dV<;1ckha cac ngan hang Vi~tNam hi~n nay: lien quan den cac vI,] an, lien quan

Bang 1: £)Qsau tai chinh cua Vi~t Nam va mQtso mtac (M2IGDP)

Deln vi tinh: %

ThaiLan 69,8 72,7 74,9 79,2 78,7 80,8 91,7 102,7 104,8 102,6 102,8 Na

Washington D.C WB.

- Na:l<hong co soJieu

thLfong rat ft den ngan hang, va giao d!ch chu yeu bang tien m~t, ) Muc d9 phat tri~n cua nen kinh te th!

trLfong cOng dLfc;JCnhin nh$n qua hq

tang phap lu$t ve kinh te H$ thong phap lu$t cho cac giao d!ch kinh'te (trong d6 c6 cac giao dich ngan hang) can bat c$p va thieu nhieu NhiJng lu$t IiEmquan tn,tc tiep den hoqt d9ng cua ngan hang (nhLfLu$t

ve ngan hang, Lu$t Bat dai, B9 lu$t Dan si!, Lu$t Pha san doarih nghi$p ) can yeu kem (ve I$p phap

va tinh thi!Cthi)

Si! yeu kem cua th~ che kinh te trinr tang von nhLfngvi$c xac d!nh th! trLfongcan dLfc;JCnhin nh$n thay ngu6n hc;JpIy la rat kh6 khan M9t qua si! hqn che trEmphLfangdi$n trong nhiJnggiai phap ma Vi$t Nam quan Iy kinhte VImo, quy hoqchtong

di:idLfa ra nham tang von cho cac th~, I$p chfnh sach, dam bao d~ cac NHTMNN la phat hanh trai phieu quy lu$t cua kinh te th! trLfongphat chinh phu d~c bi$t Tuy nhien, cach huy m9t cach tich ci!c Thi!c te cho thuc d6 chi la bi$n phap tinh the thay,cac chfnhsach kinhte dLfc;JCban (Tr!nh HiJu Hqnh,2003) TrLfocm~t hanh ra thLfong khOng r6 rang va van can nhieu giai phap khac nhLf khong on d!nh; h$ thong phap lu$t giai phap co phan hoa cac NHTMNN (ca SOhq tang phap Iy) thLfongthieu, (xemTr!nh HiJuHqnh-20034) neu co thi hay thay doi bat thLfong,

(3) M A t A' A' -'fA' A' A'

t ,,; Trong mot moi trLfong nhLf vay,

0 so van ue ve mOl ruvng d h 7 A '.

k ' h tA' . h ' h " h k

th ' .A" 7' . h

h"

U bA' ,-, t

h " h 7 " A Lfang rat rUi ro va c I p I glao dlch

s en vung al C In cua cac ngan A

h.

h ' A" A" k" C.,

h.

th "'" " t N ngan ang t Lfangrat ton em ac

ang uvng mal vie am. kh 7

I'A

dA' dA'

d .

- Nenkinhte th! trLfongva th~ che thLfongla rat rui ro, ho~c khi xU'Iy nc;J kinh te th! trLfongcan kem phat trian: ton d9ng lien quan den dat dai Tren m9t phLfangdi$n nao do co thLfong la ton kem thoi gian cong

th~ danh gia rang muc d9 phat tri~n suc

cua nen kinh te th! trLfong0 Vi$t Nam -Tang trLfongkinhte chLfathi!Csi! can 0 trinh d9 thap; trinh d9 dan trf ve ben viJng, chat ILfc;Jngva hi$u qua ngan hang can hqn che (dan chung tang trLfongthap:

Bang 3: Yeu cau tang, be>sung von cho cae NHTMNN

Bang 2: Ty I~ Von tI! co/ Te>ngtai san co

den caccong trinh Ian cua Nha nLfoc)

thi yeu cau ve von cho nen kinh te la

rat Ian (nhat la von trung va dai hsm).

Cac NHTMNN hi$n la qua tai do von

hqn che, doihai von cua nen kinh te

Iqi cao, cac NHTMNN cOng phai dam

dLfang cac nhi$m vI,! chfnn tr! nhLf

tham gia VaG cac di! an lan, di! an

tr9ng di~m cua Nha nLfoc.

(Xem bang 2).

cung co theo chLfang trinh ca cau Iqi,

nhLfng von ti! c6 cua h$ thong nay

can qua nha be Banh gia ve tien

trinh cai cach, ca cau Iqi ngan hang

va Si! lanh mqnh cua khu vi!C ngan

hang hi$n nay co y kien cho rang:

"Thl/c hi~n vi~c tai ccJcau h~ thong

ngan hang thuang m?i difm bien

ch(Jm ch?p, von tl/ co tuy 68 bo sung

nhung chua d,?t h~ so an toan quoc

nhung so ton 69ng van con ra't Ian,

ch{J'tIU<;1ng tin d/,mg thap kem, rui ro

tiem an kha cao, dich vl,l ngan hang

ngMo nan, che 69 kfi toan va h~

thong tai khoan kfi toan ngan hang

bifJothil thieu chuan ml/c quoc te, quy

cM kiem toan bat bU9C khOng thl/c

hi~n tot, Ian trach cong khai tai chinh

minh b?ch, quy che bifJo m(Jt so li~u

cua nganh ngan hang ky I? va th(Jt

khO hieu, ccJ che dl/ phOng rui ro lam

Ki?p - 20033).

trong nhiing nam toi, yeu cau ve tang

von doi voj cac NHTMNN la rat Ian.

Hi$n tSJi,Chfnh phu dang co chLfang "

nLfoc

ngan hang nLfocngoai

Nguon: Tac gia uac tinh tCtnguon thOng tin hin co

TMi dim 2000 ThOidim 2006 NghintY

%GDP Nghin ty %GDP

trin nongthqn Vi$t Nam Ngan hangCongthLfdng Vi$tNam 11,0 1,8 15,0 2,9

Vi$t Nam

S6jiu@c tfnh " "

Bang 4: Tiet ki~m va dau tlJ giai dO'lln1991 -2000

Tu sau nam 1997, kinhte Vi$t

Namb9C19nhieudi~myeukem,mat

din doi.TangtrLfongkinhte suygiam

vachiing I~i, tinh hinh thi~u phat lien

tyc Hi$u qua kinh te cua cacdoanh

nghi$p thap, hang hoa san xuat ra

nhieu nhLfng khong co sUc c~nh

tranh do gia thanhva chi phi slm xuat

cao Tren ph~m vi toan nen kinh te,

nhiing yeu kem nay dLf<;1Cbi~u hi$n

qua chi so ICOR gia tang lien tl;!C

trong nhiing nam gan day cling vai

cac vl;! vi$c ve that thoat van tLtcac

cong trinh (co van dau tLf cua Nha

nLfdc).KhuvlfCsan xuat lam an kem

hi$u qua, cac doanh nghi$p lam an

kem hi$u qua cOngdong nghiavai n<;1

xau gia tang va tinh tr~ng tai chinh

cua ngan hang cOngkem ben viing

(Xem bang4)

- Bao cap doi vdi doanh nghi~p

con n~ng va Slf ben viing tai chinh

cua ngan hang:

Danh myc Undyng cua cac ngan

hang thLfong m~i phan anh chinh

sach bao cap doi vdi doanh nghi~p

con n~ng ne Hi~n t~i, quan h~ tin

dyng giiia ngan hang va doanh

nghi~pda dLf<;1Cthay doi dang k~ theo

hLfdngthLfongm~i, tinh tlfchu cua

ngan hangtrong cho yay da dLf<;1Ccai

thi~n dang k~ (xem Quyet djnh

che cho yay cua TCTD doi vai khach hang) Tuy nhien, COcau cho yay theo chi djnh tLttrLfacden nay van d~

I~i nhieu khoan ton dQng t~i cac NHTMNN va lam cho tinh hinh tai chinh cua ngan hang thLfong m~i khong thlfC slf ben viing Khi thj trLfongtai chinh kem phat tri~n, h~

thong phap lu~t kem hi~u IlfCthi kha nang thanh Iy nhiing khoan ng kho doi 0 cac DNNN, nai chu so hiiu khong ra rang, sa la cong vi~c rat kho Ngoai ra, hi~n nay, cho vay

DNNN van chiem gan 40% trong tong dlf ng va 0 do con nhieutiem an

ve ng qua h~n Neu tinh ca cho vay cua Quy ho tr<;1phat tri~n thi ty I~ cho vay DNNN sa len tai tren 45% tren tong dLf ng (WB-20035).TrLfdctinh

~~ngvoncuacacdoanhngh~pcon h~n h~p, chinh sach bao cap cua Nha nLfdcvan phai thlfChi~n doi vdi cac nganh can nhieu van Trongtinh tr~ng quan Iy con bat c~p (nhLfquan

Iy dlf an 1congtrinh tLtcac dlf an dau tLf cua Chinh phu) thi nguy cO that thoat va sau db la ng qua h~nsa kho ki~m soat dLf<;1C

(Xem bang 5)

Nhiing con so ma bao chi da dLfa

ve n<;1qua h~n va tinh hinh lam an cua cac nganh san xuat mia dLfong, giay (thLfongla cac DNNNdam nh~n) can dLfOCnhin nhan nhLfmot sLfcanh baove'nguycO~at van,ho~~cang'

lam tang tinh tr~ng khOnglanh m~nh

0 cac ngan hang (it nhat la mat can doi ve ky h~n 0 khu vlfCngan hang6)

.- Myc tieu tang trltong kinh te nhanh va sUc ep ve von'tin dyng ngan hang:

Ml;!ctieu duy tri tang trLfdngkinh

te cao nham nhanh chong dLfaVi~t Nam ra khoi tinh tr~ng doi ngheo va

CO ban tro thanh m9t nLfac cong

m9t ml;!ctieu rat xac dang7.Vai ml;!c tieu do, trong nhiing nam qua, Vi~t Nam da rat no IlfCtang van dau tLfxa h9i nham thuc day qua trinh cong

nghi~phoa va hi~n d~i hoa dat nLfac.

Trong dieu ki~n do va khi thj trLfong chUngkhoan con kem phat tri~n thi nhu cau ve van sa de n~ng len h~

Bang 5: DLtn9 cho vay cua

bon NHTMNNvdi cac DNNN

1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000

% so vai GDP

tiet ki$m

Quoc doanh 35,02 32,04 41,34 35,37 38,28 45,23 48,07 53,97 61,60 61,94

Nguon: Tong Cl}CThong ke, 89 Ke hOCjlchva Dau tu va uac tinh cua nh6m nghi{m c(Ju; Khi!Jnang chju d'l/ng tham hl}t can can thanh toan vang lai cua Vit Nam (bang 7 trang 45) - Vin Nghien c(Ju qulm Iy kinh te trung uang - Va Tri Thanh, Dinh Minh H;en, Do Thu Huang, Nguyen Thj Hong,

nganh san xuat) ngan hang

(tYdong)

dLfang

Nguon: ThiJrbaokinh te -Nguyen D(Jc- 14/05/2003)

thong ngan hang Nhiingbi~uhi$n la

tin dl:mgtang nhanh va thl1dngt~p

trung vaG cac doanh nghi$p nha

nl10c ho$c cac cong trinh Ian cua

Chinh phu Dieu dang chu '1la dl1nc;1

cho yay cua Quy ho trc;1phat tri~n

.trang thdi gian qua tang dang k~

(WB, 2003)

Tin dl:mg tang trl1dng qua mc;mh

se la rui ro va thach thuc ve ngan

ch$n nc;1xau trong tl1C1nglai neu tinh

hinh tai chinh cua ngan hang chl1a

ben viing, qUEm1'1rui ro can hc;mche

Nguyen nhan cua sl/ rui ro nay dl1c;1C

1'1giai la neu tang trl1dngtin dl,mgqua

muc se vl1c;1tqua kha nang hap thl,l

von cua nen kinh te, Vl1c;1tqua nang

hlc tai chfnh (von) cua cac ngan hang

thl1C1ngm<;li,vl1c;1tqua nang hlCquan

1'1rui ro cua cac ngan hang thl1C1ng

mai va cua nen kinh te

NhLingnam qua, nhin chung tang

trl1CJngtin dl,lng cua Vi$t Nam la kha

cao: giai dO<;ln1998-2002, muc tang

tin dl,lngla 20,8%, trong khi do cac

nl10ckhac deu tang muc thap hC1n

dang k~ SI/ tang trl1dngtin dl,lng

"qua nong" nay se la nguy CC1rui ro

doi voi khu vl/c ngan hang trong

nl1beva nguy CC1nc;1qua h<;lnse gia

tang Ben e<;lnhdo, tin dl,lng ngan

hang l<;Iit~p trung ehu yeu vaG khu

vl/e doanh nghi$p Nha nl1oe Nguyen

nhan d~n den thl/e tr<;lngnay la do

cae ngan hang thl1C1ngm<;liquoe

doanh chiem vai tro ehu d<;lotrong h$

thong tai ehfnh Vi$t Nam Khi phan

Ian cae doanh nghi$p nha nl10e l<;Ii

lam an thua 10thi nguy cC1nc;1xau ton

d(;>I1gtrong h$ thong ngan hang la

khong tranh khoi

(Xem bang 6)

Chinh saeh kfeh diu va tien t$ md

r(>ng.Tu nam 1999, trl1ae tinh tr<;ing

dinh tr$ eua nen kinh te, Chinh phu

Vi$t Nam di3 thl/c hi$n chu trl1C1ng

kfch cau ca goi, bao gom ehfnh saeh

tai khoa md r(>ng(tang chi tieu dau tl1

ngan sach qua dau tl1eua cac doanh

nghi$p nha nl1oe, tang thu nh~p eho

ngudi lac d(>ngCJkhu vl/e nha nuoe,

giam thue eho nong dan ), ehfnh

saeh tien t$ noi Iqng, thue d§y xuat

kh§u bang each bao li3nhho$e ho trc;1

m(>tphan li3isuat (Le Xuan Sang,

eao di kem voi cac ehl1C1ngtrinh, dl/ dl,lngda dl1c;1Cki~m so at d muc hc;1P1'1

an rat Ian cua Nha nuoc nhl1chl1C1ng hC1nnhling cOng can kho khan do yeu

ng<;lila chfnh sach kfch cau, d$c bi$t trl1dng tin dl,lng tU dau nam 2003,

la ehinh sach tai khoa dl1c;1ethl/c hi$n NHNN cOng cho rang "Nang II/e tai

n?an hang chl1~d~~c c~ cau IJI m~~ dieu hanh co h<;lnche ma tang trl1dng cach m<;ln~.me; tIe~ tnn~ dOl ~C11 tin dl,lngvai muc d(>cao thi rui ro tiem doanh nghl~p nha nl1CJcch<;lm.Khlnc;1 §n la rat Ian" (Thong doc NHNN Le

nh~ dl1?c n~a~ ch~~ C1mL1;:tha~ hC1~ tin dl,lng kha cao thdi gian qua cua trl1C1C,kl~ thl t~nh hmh ,that, tho~t 1<;11 Vi$t Nam cOng la 1'1do ma Fitch danh ta.~.gc1~ac ~I/ ?n do ~ha n~CJ,cdau tl1 gia nen kinh te Vi$t Nam van can rui Dleu nay 1<;11cang chLingto tmh tr<;ing ro Theo cong bo cua t6 chuc danh tang von noi chung (cho du bat ky, ',,' ' , : t' h'. d' I, .' (, t'

kenh nao) cho nen kmh te hlen tal a h" V" t

'

.

h' 11/2003 "

d''C1 d t'

C1

'

Tro,ng,~am2003; tang,trl1dngtin v9ng tin cl/c xuong muc 6n dinh dl,l,ngC1oVI~tNam ~?n kha C?O,d<;it Theo Fitch, tang trl1dngtin dl,lngd m~c 27:0 nh~ng thap hC1n~L1Cta~,g Vi$tNam thdi gian qua la qua nong,

30 Yo cua nam 2002 Thong doc cling vaitinhtrang do la hoa cao cua NHNNda co canh bao kha kipthdiva nen kinhte '

Cac ngan hang cOng da co dieu VI~tNam:

chinh nhat d!nh nhl1th~n tr9ng hC1n Trang nhieu nam qua, Vi$t Nam trong vi$c xem xet khi cho vay.Tuy da co rat nhieu no hlCtrong vi$cduy nhien, kha nang kiemche tang tl1dng tri ty gia hoi doai 6n dinh Trong

tin dl,lngCJ muc hc;1P1'1dUdng nhl1v~n nhLing nam 90, ty gia da tUng dl1c;1C

la m(>tkho khan khi cac dla phl1C1ng duy tri6n dinh kha 6n dinh,tuy nhien dua ra ml,lctieu tang trl1dngkinh te van la CLtngnhac Nhieu Ian Dong

~ha cao (nhat la cac vung dl1c;1C coi la Vi$t Nam (VNO) dl1c;1C pha gia d muc vung kinh te tr9ng di~m).Oien bien dang k~ (nhat la sau khunghoang tai

thi trl1dng tin dl,lng t<;iiHa N(>iva chinh tien t$ 1997- 1998)aa gaynen

Bang 6: Tang trU'angtin dl;lng hling nam va cac chi so chQn IQc

cua Vi~t Nam va m(>tso nU'ac

nam % (3) Vi$t Nam

Trung Quac:

In donesia

nhieu cu soc cho cac doanh nghi$p

va ngan hang Tinh tr~ng nhieu

doanh nghi$p d6 va va d~ I~i cac

khoan ng kho doi lien quan den LlC

nh~p hang tra ch~m la h~u qua cua

tinh tr~ng "soc ve ty gia" trong nhiJng

nam sa,u khung hoang tai chinh tien

t$ la nhiJng vi dl,Jve sl,!tac d(mg nay

KEftlJ ngay 25/2/1999 den nay, ty

gia hoi doai di:idugc dieu hanh theo

huang kha phu h9P vai cung cau

ng6~i t$ tren th! truang Dieu dang

chu 'I la vai co che dieu hanh mai di:i

cho phep NHNN dieu hanh ty g:a (co

len co xuong) theo huang co th~ dl,!

doan dugc nen phan nao h~n che

duc;Jcnhilng cu soc Ian doi vai doanh

nghi$p trong nuac Tuy nhien, truoe

tinh hinh xuat khau giam sut va nh~p

khau tang nhu tV nam 2003, suc ep

pha gia dong VND rat co thEfse tang

len Tinh hinh do la hoa tien gui cua

Vi$t Nam trong nhiJng nam qua cling

ggi 'I rang sl,! 6n d!nh cua VND can

duc;Jcquan tam va cung co

Bang 7: Mac d9 do la hoa

tien gui d Vi~t Nam

MQT SO GI1I t CHiNH SiCH

Tiep tllc on djnh moi trU'cJng

kinh te'vi mo va duy tri tang trU'c1ng

kinh te'ben vCitlg.

Tang cuang dau tu (tang von tV

eac kenh) S8 thuc day tang trudng

kinh te Tuy nhien, Nha nuac can co

giai phap 6n d!nh kinh te vi mo t6ng th~, dam bao tang trudng ben vG'ng

Vi$c 6n d!nh kinh te vi mo, dam bao tang trudng ben vilng se cai thi$n moi truang kinh te vi mo, giam thi~u rui ro doi vai h$ thong tai chinh Do la cOSd

quan tr9ng dam bao h$ thong ngan hang va h$ thongtai chinh noichung ho~t d(mg hi$u qua va limh m~nh

(ben viJng tai chinh)

Day miilnh cai cach kinh te'toan di~n

Nhanuac can tiep tl,JCday m~nh

cai cach kinh te toan di$n Nhilng cong vi$c tr9ng tam truac mat la cai cach h$ thong phap lu~t, cEjicach hanh chinh va d~c bi$t can dam bao vi$c cai cach doanh nghi$p (nhat la DNNN) di doi vai cai cach khu Vl,!c ngan hang

Tang CU'C1ng h9i nh~p ve' tai chinh ngan hang, tl/ do hoa tai

chinh hO'n nua

Vi$c thl,!Chi$n qua trinh tl,!do hoa tai chinh theo trinh tl,!nhat d!nh nham dam bao khu Vl,!ctai chinh -tien t$

phat tri~n m9t cach sau r9ng hdn va qua do, cac nguon II,!Ctai chinh dugc

phan b6 hi$u qua hon, Cac thanh phan kinh te se co dieu ki$n tham gia VaG khu vl,!c ngan hang sau r9ng hon Qua trinh do se thuc day qua trinh cai cach ngan hang theo huang tich cl,!c nhu tang von, tang cuang nang Il,!cquan tr! dieu hanh

Vi$t Nam dang chu trudng hQi nh~p kinh te quoc te nham t~n dl,Jng cac nguon II,!Cva kinh nghi$m quoc

te cho qua trinh cong nghi$p h6a va hi$n d~i hoa dat nuac Vi$c day m~nh h9i nh~p quoc te cho phep cac

doi tac nuacngoaitham gia VaGkhu vl,!cngan hangtrong nuac (tham gia c6 phan)S8thuc day qua trinh COcau

I~i, lanh m~nh hoa cac ngan hang

trongnuac (nhu tang von tl,!co, xu 1'1

nc;Jton d9ng, cai cach quan trL quan 1'1, ).Vi$c day m~nh h9i nh~p quoc

te cOng lam tang tlnh c~nh tranh tren th! truang dich vl,Jngan hang trong nuac lam cho th! truang nay hi$u qua hon va d~c bi$t la cOng co th~ lam tang tlnh "ky lu$t cua th! truang"

(market discipline) va co the lo~i di nhiJng ngan hang yeu kem, tai chfnh

khong ben vilng.

Day miilnh cai cach ngan himg hO'n nua theo hU'O'ngthj trU'O'ng

Vi$c tiep tl,JCd6i mai kinh te toan

di$n va chu trudng ph at trien mQt nen

kinh te hang hoa nhieu thanh phan, v~n hanh theo co che th! truang co

md cua hQinh~p quoc te doi hoi phai thuc day qua trinh cai cach khu vl,!c

ngan hang theo d!nh huang th! truang

Rieng ve lien trinh COcau I~i,lanh

m~nh hoa doi vai cac ngan hang,

trongthai gian tai,Vi$t Namcan day

nhanh vi$C CO cau I~i tai chinh va

quan 1'1doi vai h$ thong ngan hang

vl,!c ngan hang can dugc quan 1'1hi$u qua va co sl,! phoi h9P ch~t che d cae cap vi mo va vi mo Vi$c CO cau I~i cac khoan n9 kho doi, tang von nham

tang cuang nang Il,!c tai chinh cua

cac ngan hang thudng m~i la het suc

can thiet Tuy nhi€m, van de quan tr!

quan 1'1(quan 1'1rui ro) can dU9c d~c

bi$t quan tam vi do mai la giai phap ben viJng nhat NhiJng cong vi$c can

dl,Jng,so tay tin dl,Jngnham dam bao qua trinh cho vay cua h$ thong tuan thu thee nhiJng nguyen tac th! truang ch~t che va th$n tr9ng Vi$c xay

dl,fng chien luc;1Ckinh doanh (vai cac ml,Jctieu va giai phapcl,Jthe ) la can

thiet nhung cong vi$c quan 1'1chien

luc;1c nham dam bao de d~t duc;1ccac ml,Jc tieu chien lugc I~i cang la quan tr9ng, nham tranh tinh tr~ng "phong

Tr€m phudng di$n vi mo, qua trinh

Cd cau I~i ngan hang (nhat la Cejcau I~i NHTMNN) S8 la ton kem, can co

nhiJng chi phi tV ngfm sach nha nuac

Do do van de phoihc;1P ch~t Ch8 giiJa

chinh sach tien t$ va chinh sach tai kh6a (it nhat la vi$c phat hanhcac

cong ci,J nc;1cua chinh phu cho cac

nhu cau co lienquan den qua trinh C(j cau I~i NHTMNN va cac DNNN) can

duc;Jc d~t ra (IMF-2001 )11

Tci Ii~utham khao (1) Den nom 2000,kinhte co dau hi$u tang truang Ira IQi.

(2) "Bonk Soundness and Macroeconomic policy"- Carl - Jonhan ,-!-indgren.Gillinan Garciava Matthew I

J

"

Tien gill bang ngoi t$

cua ca h$ thong (%)

Nguon:PartrickHonhanandAnqingShi

"DepositDollarizionand the Financial

;Sector".Globalizationand natioanal

ifianci1systemTheWorld nk 2003

Saal - International Monetary Fund 1996

(3) Ngo Tuen Kiep 2003, "Xu Iy tlnh

trang do 10 hoa 10 suc manh de hQi nhOp

qu6c te", Tap chi Thi truong tai chinh tien

te s6 23 ngay 1112/2003 (trang 22),

(4) Trinh Huu Hanh - 2003 "Su con thiet

phai co phon hoc cac NHTMNN tai Viet

Nom trong giai doan hien nay", - Tap chi

Ng6n hang so 13/2003 trang 42-43

-(5) WB Viet Nam- Taking Stack - "An

update on Vietnam's Economic

develop-ments and reform" Consultative Group

Meeting for Vietnam, Hanoi 2-3112/2003,

(6) Do NHTMNNhuy dQng ngan han, cho vay cac DNNN va cac doanh nghiep nay kh6ng tra duoc no, ng6n hOng lai phai huy dong Mp",

(7) Xem "Chien luoc phot trien kinh te x6 hoi 10 nom 2001 2010 - Dang CQng

(8) Le Xu6n Sang-2003 "Chfnh soch kich cou 0 Viet Nom sou 4 nom nhin IQi:

thanh cong, han che va mQt vai gQi y"-Tap Chi Nghien cuu kinh te, nom 2003,

(9) Xem MQnh Hung - 2003 Boo Dou tu

so 139 ngay 19/11 /2003 trang 7 (do don),

(10) He qua cua tang truong nong -they gl qua Viet Fitch cong bo he so tin nhiem cua nen kinh te Viet Nam" - Manh Hung - Boo Dou tu so 139 ngay 19/11/2003 (trang 7),

(11) Xem Banking crises in in transition countries:Fiscal cost & Related issues -Henlena Tang, Edd Zoll & Irina Klytchnokova - 2000,

\

NGANHANGNHANu6CVIET . NAM

, thong mQt s6 10i?itien mai, dV<;Jcphep cua Thu

tvang Chfnh phu (Quyet d!nh s6 841/QD-TTg ngay

05/8/2004), tU' ngay 01/9/2004, Ngan hang Nha nvac

giay nen polymer,

17/12/2003, vi$c phat hanh dong tien 100.000 dong mai,

nang cao chat Ive;:fng,nhat 113kha nang ch6ng gia cua

dong tien Vi$t Nam.

bi lam gia nghiem trc;mg,vai ky thu~t kha tinh vi va s6

ILi0ng ngay cang gia tang Nham hi?n che va d&y lui ni?n

dV0Cphep cua Thu tvang Chfnh phu, tU'ngay 01/9/2004,

Ngan hang Nha nvac Vi$t Nam phat hanh dong tien

100.000 dong mai, in tren giay nen polymer vai nhG'ng

ung dung v~t li$u mai va ky thu~t bao an tiEmtien Ngoai

nhG'ngyeu t6 bao an thOng dl,]ng trang cong ngh$ in tien,

t6 bao an d~c bi$t, nhv: hinh &n, hinh d~p noi trang cU'a

so, yeu t6 IRIODIN, mifc khong mau phat quang : Day

ngvdi sU'dl,]ng nhvng kho lam gia.

Phat hanh vao IVu thong cac dong tien mai, co chat

hang Trung v0ng Vi$c phat hanh dong tien 100.000

dong mai, in tren chat li$u polymer khong anh hvang den

tinh hinh Ivu thong tien t$ va 10ifch h<;Jpphap cua m9i to

chuc, ca nhan.Dong tien giay cotton100.000 dong hi$n

nay van co gia tr! IVu h~mh song song.

mID

Dong tien 100.000 dong mai in tren giay nen polymer

- Krch thvac: 144mmx65mm.

- Giay in: Giay nen polymer.

dung m~t trvac va m~t sau mau xanh la cay.

- N9i dung m$t trvac: Dong chG' "CQng hoa Xa hQi Chu nghia Vi$t Nam", Qu6c hUy,chiin dung Chu tich Ho

trang trf hoa van dan tQCva hoa van Ivai hi$n di?i.

- N9i dung m$t sau: Dong chG'"Ngan hang Nha nvac Vi$t Nam", phong canh Van mieu - Qu6c TU' Giam,

tff hoa van dan tQCva hoa van Ivai hi$n di?i.

III- MQts6l1tu y trong bao qu8.n,sit dv.ng d8ng ti~n ml1i

Dong tien 100.000dong mai, in tren giay nen polymer

co dQ ben C(j h9Ccao he:fnva si?ch h0n dorig tien giay

nguon nhi$t cao (ban la, lU'a ), lam dong tien b! bien di?ng, hv hong D~ dong tien ben, d~p, dong thdi hi?n che nhG'ng chi phi khong dang co, ngvdi sU'dl,]ng can Ivu y mQt s6 van de sau trang bao quan, sU'dl;Jngtien poly-mer:

ph~ng bang c:'>r;htrai ph~ng va ep nh~.