Nghiên cứu đặc điểm hình ảnh vμ giá trị của cộng hưởng từ trong chẩn đoán u sọ hầu Người hướng dẫn khoa học: PGS.. Tên đề tμi: “Nghiên cứu đặc điểm hình ảnh vμ giá trị của cộng hưởng
Trang 1Nghiên cứu đặc điểm hình ảnh
vμ giá trị của cộng hưởng từ
trong chẩn đoán u sọ hầu
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS phạm minh thông
Trang 3đặt vấn đề
U sọ hầu lμ u nội sọ, ngoμi trục, phát triển chậm, chủ yếu vùng yên vμ trên yên, chiếm tỷ
lệ 3-4% các u nội sọ, 15% khối u trên yên.
U thường có cấu tạo bởi cấu trúc đặc, các
mảnh can xi vμ nang dịch hoặc có khi đầy dịch.
Kỹ thuật chụp CHT lần đầu tiên ở Việt Nam tại trung tâm Medic Sμi Gòn
Trang 4 Tên đề tμi: “Nghiên cứu đặc điểm hình ảnh
vμ giá trị của cộng hưởng từ trong chẩn
đoán u sọ hầu”.
Với hai mục tiêu:
1. Mô tả đặc điểm hình ảnh của USH trên CHT.
2. Nhận xét giá trị của CHT trong chẩn đoán
USH.
Trang 5Tæng quan
S¬ l−îc vÒ USH.
- 1857 Zenker lμ ng−êi ®Çu tiªn m« t¶ vÒ USH.
- 1899 Mott vμ Barrett cho r»ng USH ph¸t triÓn
tõ tuyÕn yªn-hÇu häng hoÆc tói Rathke.
- 1932 Cushing giíi thiÖu thuËt ng÷ USH.
- 1985 Benjamin cho r»ng tæn th−¬ng vïng yªn
vμ trªn yªn chÈn ®o¸n b»ng CHT tèt h¬n
CLVT nhê sù t−¬ng ph¶n m« mÒm vμ cã thÓ
c¾t trªn nhiÒu b×nh diÖn.
Trang 6Tæng quan
Gi¶i phÉu vïng yªn vμ trªn yªn.
Trang 7Tæng quan
Gi¶i phÉu vμ sinh lý häc cña tuyÕn yªn
Trang 8Tổng quan
Sinh lý bệnh của USH.
- USH có nguồn gốc phát triển từ các biểu mô còn sót lại của khe Rathke, dọc theo vùng hầu họng đến vùng yên bướm, não thất ba.
- USH chia 2 loại:
+ U men răng: có biểu hiện thường dạng nang, kèm theo phần đặc Nang chứa dịch mμu sắc
đa dạng, thường có mμu vμng nhạt dạng “dầu máy” Phần đặc gồm những Keratin ướt, vôi
Trang 9Tổng quan
hoá loạn dưỡng, những bè cơ, khối dị bμo vμ
những biểu mô trụ hoặc vảy Chứng xơ hoá vμ
viêm rộng rãi lμ kết quả của sự bám dính của tổ chức đặc đến những cấu trúc lân cận Hay gặp ở trẻ em, u thường có vôi hoá.
+ U nhú: bao gồm thμnh phần đặc hoặc có cả đặc
vμ dịch, thμnh phần đặc chiếm ưu thế, thường
không có vôi hoá Mô học có các tế bμo vảy U hay gặp vùng trên yên, có vỏ rõ, dễ bóc U hay gặp ở người lớn.
Trang 10Tæng quan
U men r¨ng
U nhó
Trang 11Tæng quan
- §au ®Çu víi hoÆc kh«ng cã n«n vμ buån n«n.
- Rèi lo¹n thÞ gi¸c, th−êng lμ gi¶m thÞ lùc.
- T¸c dông lªn bμi tiÕt hormon: ph¸t triÓn chËm, dËy th× muén, dËy th× sím, kh¸t n−íc vμ ®i tiÓu nhiÒu.
- Mét sè triÖu chøng kh¸c: mÖt mái, hay bÞ
nhiÔm khuÈn, kh¶ n¨ng chÞu l¹nh kÐm…
Trang 12Tæng quan
C¸c ph−¬ng ph¸p chÈn ®o¸n.
- X quang quy −íc: chôp sä t− thÕ th¼ng nghiªng
Trang 13Tæng quan
- Siªu ©m n·o.
Trang 14Tæng quan
- Chôp c¾t líp vi tÝnh.
Trang 15Tæng quan
- Chôp m¹ch n·o: n¨m 1927 Egas Moniz lμ
ng−êi ®Çu tiÖn chôp c¶n quang §M c¶nh N¨m
kÝn N¨m 1954 Rander chôp §M n·o b»ng
ph−¬ng ph¸p Seldinger.
+ N¨m 1945-1946 Felix Bloch vμ E.Purcell cã thÝ nghiÖm ®Çu tiªn vÒ CHT trong vËt lý vμ ho¸ ph©n tÝch
Trang 16Tổng quan
+ Năm 1967 Jasper Jackson chụp CHT trên
động vật sống
+ Năm 1972 P.Lauterbur đã tạo được ảnh CHT của một mẫu nước.
chẩn đoán bệnh lý sọ não.
+ Năm 1980-1983, CHT được áp dụng rộng
trong y học.
Trang 17Tæng quan
Mét sè thÓ cña USH
Trang 19đối tượng vμ phương pháp nghiên cứu
tại BV Việt Đức từ 1/2006-7/2008.
chụp CHT, điều trị phẫu thuật tại BV Việt Đức, GPB lμ USH.
hoặc không còn phim, không được mổ, không có kết quả
Trang 20đối tượng vμ phương pháp nghiên cứu
+ Vật liệu NC: máy chụp CHT, thuốc đối quang.
+ Các bước tiến hμnh:
Trang 21đối tượng vμ phương pháp nghiên cứu
Bước 2: khai thác thông tin theo mẫu bệnh án về:
* Tuổi, giới, lý do vμo viện, thời gian vv.
* Tr ch lâm sμng, chẩn đoán trước mổ.
* Phương pháp mổ, mô tả trong mổ.
* Kết quả GPB, kết quả Xq, CLVT nếu có.
Bước 3: khai thác kết quả đọc phim của Bs có kinh nghiệm về CHT hoặc HV đọc cùng người hướng dẫn:
Trang 22đối tượng vμ phương pháp nghiên cứu
Đánh giá dấu hiệu trực tiếp:
* Vị trí, kích thước, đường bờ khối u.
* Cấu trúc (tín hiệu), vôi hoá trong u.
* Ngấm thuốc đối quang từ sau tiêm.
Đánh giá các dấu hiệu dán tiếp:
* Xâm lấn mạch máu, ảnh hưởng não thất.
* Phù nề não, tổn thương hố yên.
Bước 4: tổng hợp các số liệu thu được.
Trang 23đối tượng vμ phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp xử lý số liệu: sử dụng phương pháp thống kê toán học trong y học SPSS 14.0 Các chỉ tiêu định tính (%).
Trang 24đối tượng vμ phương pháp nghiên cứu
Trang 25Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
USH.
>18 18-40 41-60
>60 Tæng
Trang 26Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 27Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 28Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 29Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 30Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 31Dự kiến kết quả nghiên cứu
Đều Không đều
Tổng số
Trang 32Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 33Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 34Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
T¨ng TH Gi¶m TH
§ång TH Tæng sè
Trang 35Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 36Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 37Dự kiến kết quả nghiên cứu
Người lớn
Ngấm thuốc + vôi+ nang
Ngấm thuốc + nang
Ngấm thuốc + vôi
Nang + vôi Ngấm thuốc
Vôi Tổng Các đặc điểm của u
Trang 38Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
+ Gi·n n·o thÊt
Cã Kh«ng
Tæng sè
Trang 39Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Cã Kh«ng Tæng sè
Trang 40Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Cã Kh«ng Tæng sè
Trang 41Dự kiến kết quả nghiên cứu
+ ảnh hưởng động mạch não trước
Có Không Tổng số
Trang 42Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Cã Kh«ng Tæng sè
Trang 43Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 44Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
Trang 45Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
PhÉu thuËt CHT
Cã Kh«ng Tæng
Trang 46Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
PhÉu thuËt CHT
Cã Kh«ng Tæng
Trang 47Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
PhÉu thuËt CHT
Cã Kh«ng Tæng
Trang 48Dù kiÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu
GPB CHT
Cã Kh«ng
Tæng
Trang 49Dù kiÕn bμn luËn
Đặc điểm chung
Đặc điểm USH trên CHT
Giá trị chẩn đoán CHT trong USH