Kinh nghiệm cải cách hệ thống ngân hàng thương mại Trung Quốc

Kinh nghiệm cải cách hệ thống ngân hàng thương mại Trung Quốc

, 11 'A '-" ??

THUaNGM~I TRUNGQUOCTRUaCYEUCAUMa CUA

T hl/c hi~n chuong trinh hgp

tac, trao aoi kinh nghi~m,

nang cao trinh aq can bq, ,

giiJa Hi~p hqi Ngan hang Vi~t Nam

va Hi~p hqi Ngan hang Thuc;Jng

Hai, trong cac ngaytti 17 aen 24

thang 4/2005, aoan can bq ngan

hang Vi~t Nam, do Tong giam aoc

Ngan hang thuong mf;li(NHTM) co

phan Phat trien Nha thanh pho Ho

Chi Minh lam truong aoan, cac

thanh vien bao gom mQt so af;li

ai~n Ngan hang Cong thllong Vi~t

Nam, mqt so giam aoc Chi nhanh

Ngan hang Cong thuong Vi~t Nam,

Ngan hang thuong mf;li co phan

Quan £)qi, Ngan hang thuong mf;li

co phan Sai Gon Cong Thuong, af;li

ai~n lanh af;lo Tf;lP chi Ngan

hang, aa aen tham va lam vi~c,

trao aoi kinh nghi~m voi Truong af;li

h9c tai chinh Thuc;Jng Hai

-Shanghai Financial University (hay

con 99i 103H9C vi~n tai chinh -t;en

t~ Thuong Hai), Ngan hang thuong

mf;li Trung Quoc-China Merchants

Bank, Ngan hang dan sinh Trung

Quoc - China Minsheng Banking

Corp., Ltd Nqi dung trao aoi kinh

nghi~m bao gom:

- Cai cach h~ thong ngan hang

- tai chinh - t;en t~ tf;li Trung Quoc.

- Phat trien ngan hang ai~n ta,

dfch VIIngan hang hi~n aili, dfch VII

the,.n '

- Quan 1ftrui ro, nghi~p VII bao

68

TS Nguy~n oAe lIuug *

thanh toan (Factoring),

La m9t thanh vien trong doan,

toi xinhlc;1eghi I~i Mqtsonqi dung chinh ve cai cach Ngan hang 0 TrungQuoc

Sau hon27 namthl,fehi$neong eUgedoi moi va ehfnh saeh ma eLta,h$ thong Ngan hang Trung

Quoedangdling truoesCreep e~nh

tranh rat Ion bai cae earn ket gia nh~p WTO day du vao euoi nam

2006.Hi$nt~i, h$thongnganhang TrungQuoeco:

- 4 NHTM quoe doanh va 3 Nganhangehfnhsach

-11 NHTMcophan

- 4 Congty quanIy tai san

- 112NHTMcap thanhpho

- 182Nganhangco von dautu nuoengoai

- 209 Van phOngd~i di$n ngan hang nuoe ngoai

- }31 Hc;1Ptac xa tin dl)ng do thi

- 35.544 Hc;1Ptac xa tin dl)ng nong thon

Tfnh den euoi tMng 6-2004, tong tai san eua h$ thong ngan

hang- tin dl)ng aTrung Quoe 113 khoang 26.000 ty USD;trongdo

cae NHTM quoe doanh chiem khoang 60% tong tai san va khoang80%th! phanehoyay

Trung Quoe gia nh~p WTO tlt nam 2001 nhLfngco 5 nam ehuan b! de den het nam 2006, se thl,fe hi$nday du caeearnket voi WTO

Vi v~y, phai tang thl,fcIl,fecho cae NHTM noi chung va NHTM quoe doanhnoi rieng,

Caehgegia TrungQuoedlia ra

danhgia mCred9 h9i nh~peuanen kinh te Trung Quocvoi c9ng d9ng quoete, thi h9i nh~pve thuongm,?i d~t eao nhat, toi80%;con nganh ngan hang - tai ehfnh- tien t$ d~t thap nhat, chi khoang 10%

Nguyennhan d~t mCred9 ma eLta

nganhtien t$ thap do:

- Chfnhsaeh Nha nuoc ve tien t$: nhu lc;1inhu~nva thue doi voi cae NHTM,ve quan Iy ngo,?ihoi,

ve tienluong,n,

- Nhiing khoan eho yay mang

tlnh chat ehfnhsaehtrong tong so eackhoanyay rat Ion

- San than n9i b9 cae NHTM conton t,?inhieuvan de

Do do, d~t ra van de la phaieai

each ea cae NHTM Ian co quan

quan Iy nha nuoc ve tien t$ - tai ehfnh- ho~td9ngnganhang

TrU'Cichef ve' cai each cae

ngan hang thLfO'ng m~i:

Chuanb! gia nh~pva thl,fChi$n day du cac camket gia nh~pWTO vao euoi nam 2006, h$ thong

\ .Pho TBTTQp chi Ngan hang

'" ~

T,wall NCAAIIANc- &66 NAM2005

Tin cHiNH , ,~ ~ W£~~~ULS'

NHTM Trung Quac Va cac ngan

hang c6 van dau tv nvac ngoai, dai

tac c,?nh tranh chu yeu c6 cac sl,i

cach bi~t sau day:

- SI,i khac bi~t ve CCIcau to

chuc: cac Ngan hang Trung Quac

c6 co cau to chuc mang tfnh chat

chfnh sach rat n~ng ne SI,i can

thi~p cua Nha nvac VaGco cau to

chuc, cong tac to chuc cua cac

ngan hang rat Ian

- SI,ikhac bi~t ve chat Ivgng tai

san c6 Den het thang 9/2004, ty I~

ng xau cua h~ thang ngan hang

Trung Quac la 18,7%, nhvng 4

NHTM quac doanh ty I~ nay la

21,4%, nguyen nhan chu yeu la t~p

trung cho vay cac doanh nghi~p

nha nvac lam an kem hi~u qua,

nhieu doanh nghi~p dong caa

Trong khi d6, cac ngan hang c6

van dau tv 'nvac ngoai d Trung

Quac ty I~ nay chi c6 2,7%

- Sa van dieu I~ nhe be, ty I~ an

toan van rat thap Hi~n nay, chi c6

7 NHTM d'?t dvgc ty I~ an toan van

8%

- Trinh d(>kinh doanh khac bi~t,

nhieu NHTM thua 10,th~m chf thua

10Ian.

PhU'O'ng hU'6'ng cai cach hOfJt

d9ng ngan himg Trung Quae:

- Can cu VaGcac cam ket gia

nh~p WTO, phai hoan thi~n cac

can cli phap Iy cho hO'?td(>ngcua

cac NHTM

- Ngan ch~n rui ro, nang cao

kha nang cac NHTM tl,i bao v~

minh, phong chang rui roo

- Tiep c~n trinh d(> ngan hang

Trung Quac vai tieu chuan va trinh

d(>quac te.

Ngan hang quac doanh dau tien

cua Trung Quac dvgc co phan hoa

18 Ngan hang giao thong Trung

Quac, thl,iC hi~n VaG nam 1986

Hi~n nay, m(>tngan hang cua My chiem 19,9% sa van dieu I~ cua ngan hang nay, tvong dvong vai 11,7 ty Nhan dan t~

Hi~n nay, Trung Quac con 4 Ngan hang thvong m,?i quac doanh, d6 la Bank of China, Construction Bank of China, Agricultural Bank of China va Industrial and commercial Bank of China Den het nam 2006, Trung Quac phai md caa hoan toan, tl,i do hoa th! trvdng tai chfnh theo cam ket gia nh~p WTO Giai phap quan trQng cho van de nay la co phan hoa cac NHTM quac doanh, nang cao suc m,?nh c,?nh tranh Hi~n nay, 4 NHTM quac doanh chiem 60% thi phan hO'?td(>ngngan hang t,?it1Vac nay.

De co phan cac NHTM quoc

sau bU'O'csau day:

BU'O'c1: Tim dai tac chien Ivgc dau tv VaG NHTM quac doanh dvgc co phan hoa thvdng dvgc Il,ia chQn cac nha dau tv tai chfnh cua

My Tuy nhien, Chfnh phu Trung Quac cOng quy d!nh giai h,?nty I~

co phan nha dau tv nvac ngoai Sd hltu trong 1 NHTM cua Trung Quac TY I~ co phan tai da m(>tnha dau tv nvac ngoai dvgc nam gilt trong m(>t ngan hang cua Trung

Quac dvgc nang W muc 15% len

20%, nhvng tong ty I~ co phan tai

da cua tat ca cac co dong nvac

ngoai van gilt nguyen d muc khong

qua 25%

Trvac d6, cac NHTM co phan cua Trung Quac cOng d13 dvgc Chfnh phu nvac nay cho phep ban

co phieu cho cac nha dau tv tai chfnh nvac ngoai Thang 5 nam

2004, hang dau tv Newbridge Capital cua My d13be ra 150 tri~u USD mua 18% co phan cua Ngan hang Phat trien Tham QUlen,

chiem da sa ghe trong H(>i dong quan tri gom 14 ngvdi, trd thanh nha dau tv nvac ngoai dau lien mua co phan du de tham gia quyen kiem soat Ngan hang nay, sau khi vvgt qua dai thu t~p doan Ngan hang cua Anh, The Hongkong and Shanghai Banking Corporation (HSBC) va m(>t 10'?td!nh che tai chfnh khac cua phVong Tay TrVac d6, VaGthang 3/2004, Newbridge Capital d13mua dvgc 5% co phan trong Ngan hang Dan sinh Trung Quac - China Minsheng Banking Corp., ~td, hi~n dang thVong IVgng

de mua them co phan trong ngan hang nay Hongkong and Shanghai Banking Corporation hi~n dang nam gilt 8% co phan trong Ngan hang Thvgng Hai, ngan hang Ian thu 5 a Trung Quac HSBC cOng dang thvong Ivgng de be tiep 1 ty USD van nang ty I~ co phan nam gilt trong Ngan hang Thvgng Hai len 20% Ben c,?nh d6 hi~n nay CitiBank cua My cOng dang nam gilt 5% co phan cua Ngan hang Pha Dong Thvgng Hai

Hi~n nay, Trung Quac cOng dang xem xet cho phep cac t~p doan Toyota, Volkswagen va General Motors Corp thanh I~p cac Cong ty tai chfnh chuyen cho khach hang vay tien mua 0 to Qua nghi€mcuu cho thay, thl,ic hi~n ma caa hO'?td(>ngngan hang

va thi trvdng dich vl,j tai chfnh theo cam ket gia nh~p WTO, Trung Quac cho phep cac ngan hang nvac ngoai thl,ic hi~n d!ch vl,j b~mg dong Nhan dan t~ t,?i 13 thanh pha Ian t,?invac nay

BLfO'C 2: T~ptrungxa Iy ng xau.

Thang 8/1998, ty I~ ng xau cua 4

NHTM quac doanh cua Trung

Quac chiem 25,5% tong"dv ng cho

vay cua 4 NHTM nay, thee bao cao cua cac NHTM, den het nam2004

la khoang 13 - 14%, nhU'ngtheo

nghien diu cua cac giao sl1 cua

H<;>cvi~n tai chfnh -tien t~ Thl1qng

Hai thi ty I~ nay la tren 18%

Giai phap cd ban de xii Iy nq

xau la ca 4 NHTM quoc doanh deu

thanh I~p 4 Cong ty quan Iy tai san

Tat ca cac khoan nq xau cua 4

NHTM quoc doanh dl1qc giao cho

4 Cong ty nay khai thac xii Iy

Chfnh phu Trung Quoc nguon ngan

sach ra de xii Iy nq xau Dl1qc biet

Trung Quoc de co phan hoa 2

NHTM quoe doanh, ngan sach da

phai bo ra tdi 45 ty USD

Tiep den la tien hanh ban dau

gia nq xau cho cac ngan hang

nl1dCngoai Khoan nq xau nay lien

quan chu yeu trong cac khoan cho

yay dau tl1 vao bat d(mg san Hi~n

t~i trong quy I - 2005, ty I~ nq xau

cua cac NHTM aThl1qng Hai tang

them 0,12% so vdi cuoi nam2004

va ty I~ nay dang tiep tl,JCco xu

hl1dng tang len Nguyen nhan chu

yeu cOngchu yeu do dau tl1 so von

cho yay qua Idn vao bat d(mg san,

IInh vLjc xay dLjng nha a T~p doan

tai chfnh Morgan Stanley cua My

va Ngan hang Deutsche Bank cua

Duc mua so nq xau trj gia 171 tri~u

USD cua Ngan hang xay dLjng

Trung Quoc ban dau gia, vdi gia chi

bang 1/3 so vdi gia tr! tai san khi

the chap

BWe 3: Day la bl1dCquan tr<;>ng

nhat, yeu cau cac NHTM quoc

doanh ho~ch d!nh ra ke ho~ch tLj

tang von dieu I~ de d~t ty I~ an

toan von theo thong I~ quoc te la

8% Construction Bank of China co

phl1dng an phat hanh so ll1qng co

phieu tr! gia 4,8 ty USD de tang von

dieu I~, trong do 1 ty USD co phieu

dl1qc pMt hanh trong thang

7/2004 So ll1qng con I~i se dl1qc

phat hanh trong 6 thang dau nam

2005

-BLf6'e 4: ThLjC hi~n xac d!nh gia trj doanh nghi~p, m~nh gia co phieu, thLjChi~n co phan hoa va niem yet co phieu NHTM tren th!

trl10ngchCtngkhoan Hi~n nay, m(>t

so NHTM co phan cOng dang dLj kien niem yeu co phieu tren th!

trl10ng chCtng khoan nl1dCngoai

Ngan hang dan sinh dLj kien trong quy II- 2005 se niemyet co phieu

pho thOng tren thj trl10ng chCtng khoan Hongkong va sau do la m(>t

so thj trl10ng chCtng khoan Idn khac Ngan hang phat trien Trung Quoc: China Developement Bank

ky ket thoa thu~n vdi HSBC, Marelyn va Morgan Stanley phat hanh Trai phieu cua Ngan hang nay tren thj trl10ngtoan cau

Bank of Communications, Ngan hang thl1dng m~i Idn thu 5aTrung Quoc d~t ke ho~ch se niem yet co phieu tren th! trl10ng chCtngkhoan trong 6 thang dau nam 2005 Hi~n nay, Cong ty HSBC Holdings Pic cua Anh da dau tl1 so von 1,75 ty USD mua 19,9% co phan cua

Communications

Hi~n nay, 2 trong 4 Ngan hang thl1dng m~i quoc doanh Idn nhat Tning Quoc la Bank of China

-Ngan hang Trung Quoc va Construction Bank of China -Ngan hang xay dLjngTrung Quoc da xay dLjng phl1dng an va dang ban c6 phan tren cac th! trl10ng chCtng khoan nl1dCngoai Bank of China,

da hoan tat qua trinh tai Cdcau sa hliu va co phan hoa vao ngay 27-8-2004, vdi ten g<;>iday du giao djch theo tieng Anh la Bank of China Co., Ltd Von dang ky cua ngan hang la 186,4 ty NOT, tl1dng dl1dng22,5 ty USD

BWe 5: Day m~nh van hoa kinh doanh trong ngan hang ket hqp vdi tang ll1dng hqp Iy cho can

b(>nhan vien ngan hang Hi~n nay, ll1dng cua giam doc chi nhanh NHTM co phan cao gap khoang 13

- 15 Ian ll1dng binh quan cua can b(>,nhan vien Cd quan nha nl1dc Van hoa ngan hang dl1qc hieu a day la ke ca trinh d(>chuyen man nghi~p vl,J ho~t d(>ng ngan hang theo tieu chuan quoc te, ke ca phong cach lam vi~c, kha nang giao tiep vdi khach hang va cac n(>i dung khac thu(>cve van hoa trong kinh doanh Cac cong vi~c do dl1qc gan lien vdj tinh gian bien che trong nganh ngan hang chi rieng trong nam 2004, cac ngan hang Trung Quoc da tinh giam dl1qc 45.000 ngl1Oi

Bwe 6: Hoan thi~n cac quy che quan tr! dieu hanh, Cd cau to chuc theo cac tieu chuan quoc te,

da d~ng hoa cac djch vl,J ngan hang ti~n fch Xay dLjng h~ thong quan Iy rui ro, h~ thong ke toan, h~ thong thong tin quan Iy kMc theo cac tieu chuan quoc te

Tat ca 6 bl1dCnoi tren ml,Jcdfch quan tr<;>ngnhat la nang cao kha nang c~nh tranh cua cac NHTM quoc doanh Trung Quoc Bai vi hi~n nay, chi tfnh rieng chi tieu Iqi nhu~n cua ngan hang tfnh binh quan theo dau ngl10i cua Trung Quoc co khoang cach rat xa so vdi cac NHTM cua Nh~t Ban, My va

chau Au Thi dl,Jmuc binh quan cua

cac Ngan hang Nh~t Ban la

420.000 USD/ngl1oi/nam,trong khi

do cua Trung Quoc la 8.000 - 9.500 USD/ ngl10i/nam Hi~n nay, Trung Quoc co khoang 2,8 tri~u ngl10i lam vi~c trong cac Cd quan ngan hang- tai chfnh- tien t~, trong do

co 1,65 tri~u ngl10i lam vi~c trong cac NHTM quoc doanh, khong bao gom nhan vien lam vi~c trong cac HTX tfn dl,Jng.Cd sa v~t chat ky thuat: tru sa, van PMn g lam viec,

trang thiet b! may vi tfnh va may

m6c thiet b! khac, cua cac NHTM

Trung Quac gan sat voi ngan hang

quac' te, nhLfng vi sac c6 khoang

cach ve l<;Iinhu~n t90 ra, b21ican b<)

ngan hang chLfac6 kien thuc ngan

hang tien tien, can mang n~ng tLf

tl121ngthdi ky bao cap Ben c9nh d6

121GDP binh quan dau ngLfdi cua

Trung Quac can khoang cach xa

so voi cac nLfocphat trien tren the

gioi

M~t khac, ml,jctieu cai cach h~

thang NHTM Trung Quac n6i

chung va co phan hoa NHTM quac

doanh n6i rieng can 121nang cao

kha nang phOngchang rui rooQua

nghien CW, cac giao sLf cua H9c

vi~n tai chinh - tien t~ ThLf<;lngHai,

quy n9P 19i c6 10 109i rui ro sau

day:

1- Rui ro tfn dl,jng

2- Rui ro lai suat

3- Rui ro thanh khoan

4- Rui ro ty gia hai doai

5- Rui ro th! trLfdng

6- Rui ro lu~t phap

7- Rui ro kinhdoanh

8- Rui ro quan 11',bao gom ca

rui ro d90 duc

9- Rui ro b21iChinh pM, bao gomca Cd che chinh sach, tinh tr9ngthamnhOng

10-Rui ro c9nhtranh Ml,jctieu tiep theo cua cai cach ngan hang 121nang cao kha nang sangt90,chud<)ngcuacac NHTM Trung Quac.Hi~n nay,cac NHTM c6 cac 109isan pham d!ch vl,j rat ngheonan,chi vai san pham,nhLf:

cac san phamthe, ngan hangd9i 11',tLfvan va cung cap thong tin, giao d!ch ng09i hai, quan 11'ngan quy, uy thac dau tLf Trongkhi d6

a My,cac nganhangdLfara1.200

san pham, cac ngan hang Nh~t Ban dLfara 238san pham

Cac NHTM quac doanh cua Trung Quac cOngc6 m<)tsa dieu ki~ngiangcac NHTMNN cua Vi~t Nam,d6 121cac NHTMquacdoanh c6 quy mo Ian,chiemth! phancho vay va huy d<)ngvan chu yeu DLf n<;lchovayt~ptrungnhieuvaocac

DNNN, c6 nhieu khoan n<;lkh6 doi,~

Chinh phu h9n che nguon h!c de cap van cho cac NHTM NN, 1<)trinh

m21clta th! trLfdngd!chvl,jtai chinh

vao nam2006 den gan

ThLi' hai IS wj' q~an Iy hO'!t d9ng ngan himg -tilin t~:

Till CHiNH

W£~~~TIm

TrLfoc day, chUc nang quan 11' h09t d<)ngtai chinh-tien t~-ngan hang deu t~p trung vao Ngan hang nhan dan Trung Quac, thi tLt nam

2003, dLf<;lcphan chia cho 5 Cd quan khac nhau:

- Ngan hang nhan dan Trung Quac

- Uy ban thanh tra giam sat ngan hang Trung Quac

- Uy ban thanh tra giam sat ngan hang acac khu v~c va cac d!a phLfdng

- Uy ban bao hiem tien glti

- Uy ban thanh tra va giam sat h09t d<)ngchUng khoan

Phan cap nhLftren de dam bao tfnh chat chuyen nghi~p hoa, tranh chong cheo, c6 tinh chat d<)c I~p tLfdng dai, nhLfngvan c6 mai quan h~ m~t thiet voi nhau

Ghi chu: NQi dung noi tren

dll<)C ghi chepquaphiendic.htieng Trung Quoc cho doan, qua trao doi trl!Ctiep Mng tieng Anh voi cac ndi doan den trao doi kinh nghi~m; tham khao qua td bao The Shanghai Daily so ra ngay

21-4-2005 Cac so Ii~u ten cac uy ban chlla dll<)C kiem chOngqua cac tai Ii~u chinh thuc

~iDh DUhiemh~ tru phat trieD kiDh d~aDh

to chuc xuc tien thlldng m<;1i

(Trade Promotion

Organizations- TPOs) tren the gioi

cho thay vai tro cua cac to chuc

TitS Plian 116ng Giang *

nayla nhan to xuctacquantr(;mg trong vi~c thl/Chi~n chien Ill<)C xuat khau quoc gia, thu hUt dau tll nllOC ngoai va hO tr(1 phat ')~Zen kinh

doanh Tuynhien, de co the phat huy dll<)Cvai tro cua cac TPOsdoi voi cac quoc gia dang phat trien nhll Vi~t Nam, can co sl/ nghien

.HeN9i