Xây dựng quy trình phục hồi , sửa chữa cơ cấu ly hợp một đĩa ma sát trên ôtô

Để đápứng được những yêu cầu đó thì các hệ thống điều khiển trên ô tô nói chung và về :“ Bộ Ly Hợp ” nói riêng phải có sự hoạt động an toàn,chính xác,độ bền cao ,giá thành rẻ… Do vậy các

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay, ô tô được sử dụng rộng rãi như một phương tiện đi lại thông dụng, cáctrang thiết bị, bộ phận trên ô tô ngày càng được hoàn thiện và hiện đại hơn đóng vaitrò quan trọng đối với việc đảm bảo độ tin cậy, an toàn cho người vận hành và chuyểnđộng của ô tô

Là sinh viên được đào tạo tại trường ĐHSP Kỹ Thuật Hưng Yên, chúng em đượccác thầy, các cô trang bị những kiến thức cơ bản về chuyên môn để tổng kết đánh giáquá trình học tập và rèn luyện tại trường, chúng em được giao những đề tài về chuyênmôn nhằm củng cố và phát huy những kiến thức đã được lĩnh hội Bản thân em đã

được giao đề tài : Xây dựng quy trình phục hồi , sửa chữa cơ cấu ly hợp một đĩa ma sát trên ôtô.

Em rất mong rằng khi đề tài của em được hoàn thành sẽ đóng góp một phần nhỏtrong công việc giảng dạy và học tập của bộ môn này Đồng thời có thể là tài liệu thamkhảo cho các bạn học sinh, sinh viên học về chuyên ngành khác muốn tìm hiểu về kỹthuật ô tô

Trong quá trình thực hiện đồ án do trình độ và sự hiểu biết còn hạn chế Nhưng

được sự chỉ bảo của các thầy, các cô trong khoa, đặc biệt là thầy hướng dẫn: Đồng Minh Tuấn nay đề tài của em đã được hoàn thành đúng thời hạn.Tuy vậy đề tài vẫn

còn nhiều thiếu xót, kính mong các thầy các cô đóng góp ý kiến để đề tài của em đượchoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn !

Hưng Yên, ngày … tháng…năm 2012 Sinh viên thực hiện

Nguyễn Văn Mừng

Nhận xét của giáo viên hướng dẫn

Hưng yên , ngày tháng năm

Giáo viên hướng dẫn.

MỤC LỤC.

1.4 Gỉa thuyết khoa học Trang 6

1.5 Nhiệm vụ nghiên cứu…… Trang 6

8

2.1 Nhiệm vụ, yêu cầu ,phân loại ly hợp Trang 8

2.2 Kết cấu và nguyên lý làm việc Trang 10

PHẦN III: QUY TRÌNH PHỤC HỒI ,KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA CƠ CẤU LY HỢP MỘT ĐĨA MA

21

3.2.2 Động cơ bị rung giật mạnh khi nhả bàn đạp ly

hợp Trang 22

3.2.3 Khó vào số Trang 22

3.2.4 Bị rung bàn đạp ly hợp Trang 22

3.2.5 Đĩa ly hợp bị mòn nhanh Trang 22

22

3.3 Quy trình tháo lắp bộ ly hợp Trang 23

3.3.1 Quy trình tháo bộ ly hợp một đĩa ma

sát Trang 23

3.3.2 Quy trình lắp bộ ly hợp một đĩa ma

sát… Trang 24

3.5 Kiểm nghiệm sau khi sửa chữa Trang 33

1.1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI VÀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU.

1.1.1.Tính cấp thiết của đề tài

Bước sang thế kỷ 21,sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lênmột tầm cao mới.Rất nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh, sáng chế mangđậm chất hiện đại và có tính ứng dụng cao.Là một quốc gia có nền kinh tế đang pháttriển , nước ta đã và đang có những cải cách mới dể thúc đẩy kinh tế Việc tiếp nhận,

áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới đựơc nhà nước quan tâm cải tạo,đẩy mạnh sự phát triển những ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước ta từmột nước nông nghiệp kém phát triển thành một nước công nghiệp phát triển Trải quarất ngiều năm phấn đấu và phát triển Hiện nay nước ta đã là thành viên của khối kinh

tế quốc tế WTO Với việc tiếp cận các quốc gia có nền kinh tế phát triển, chúng ta cóthể giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến

để phát triển hơn nữa nền kinh tế trong nước, bước những bước đi vững chắc trên conđường quá độ lên CNXH

Trong các ngành công nghiệp mới đang đựoc nhà nước chú trọng, đầu tư pháttriển thì công nghiệp ô tô là một trong những ngành tiềm năng Do sự tiến bộ về khoahọc công nghệ nên quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá phát triển một cách ồ ạt, tỉ

lệ ô nhiễm các nguồn nước và không khí do chất thải công nghiệp ngày càng tăng cácnguồn tài nguyên thiên nhiên như:Than đá, dầu mỏ … Bị khai thác bừa bãi nên ngày

càng cạn kiệt.Điều này đặt ra bài toán khó cho ngành động cơ đốt trong nói chung và ô

tô nói riêng, đó là phải đảm bảo chất lượng khí thải và tiết kiệm nhiên liệu.Các hangsản xuất ô tô như FORD , TOYOTA , MESCEDES … đã có rất nhiều cải tiến về mẫu

mã ,kiểu dáng công nghệ cũng như chất lượng phục vụ của xe, nhằm đảm bảo an toàncho người sử dụng, tiết kiệm nhiên liệu và giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường Để đápứng được những yêu cầu đó thì các hệ thống điều khiển trên ô tô nói chung và về :“ Bộ

Ly Hợp ” nói riêng phải có sự hoạt động an toàn,chính xác,độ bền cao ,giá thành rẻ…

Do vậy các loại ly hợp cũ có dẫn động bằng cơ khí dần dần được thay thế bằng dẫnđộng có trợ lực như trợ lực thủy lực, khí nén, điện tử …Ngoài ra với việc tiến bộ vàphát triển của các hệ thống, cơ cấu khác, nó sẽ đòi hỏi sự kéo theo về các chi tiết khác,

hệ thống Do vậy đòi hỏi người kỹ thuật viên phải có trình độ hiểu biết học hỏi, sángtạo để bắt kịp với khoa học tiên tiến hiện đại nắm bắt được những thay đổi về các đặctính kỹ thuật của từng loại xe,dòng xe đời xe …Có thể chẩn đoán hư hỏng và đưa raphương án sửa chữa tối ưu vì vậy mà người kỹ thuật viên trước đó phải được đào tạovới một chương trình đào tạo tiên tiến, hiện đại cung cấp đầy đủ kiến thức lý thuyếtcũng như thực hành

Trên thực tế trong các trường kỹ thuật các trường kỹ thuật của ta hiện nay thìtrang thiết bị cho sinh viên , học sinh thực hành còn thiếu thốn rất nhiều, đặc biệt làcác trang thiết bị, mô hình thực tập tiên tiến hiện đại.Các kiến thức mới có tính khoahọc kỹ thuật cao còn chưa được khai thác và đưa vào thực tế giảng dạy Tài liệu về các

hệ thống điều khiển hiện đại trên ô tô còn thiếu, chưa dược hệ thống hóa một cáchkhoa học Các bài tập hướng dẫn thực tập, thực hành còn thiếu thốn Vì vậy mà người

kỹ thuật viên khi ra trường sẽ gặp nhiều khó khăn, khó tiếp xúc với những kiến thức,thiết bị tiên tiến, hiện đại trong thực tế

1.1.2 Ý nghĩa của đề tài.

Đề tài giúp sinh viên năm cuối khi sắp tốt nghiệp có thể củng cố kiến, tổng hợp và nâng cao kiến thức chuyên ngành cũng như những kiến thức ngoài thực

tế, xã hội.

Đề tài nghiên cứu về “Bộ ly hợp một đĩa ma sát “ giúp cho em hiểu rõ được hơnnữa và bổ trợ thêm những kiến thức mới về “Bộ ly hợp một đĩa ma sát” Giúp cho em

có một kiến thức vững chắc để không còn bỡ ngỡ khi gặp những tình huống bất ngờ về

ly hợp Tạo tiền đề nguồn tài liệu tham khảo cho các bạn học sinh ,sinh viên khóa sau

có thêm tài liệu nghiên cứu và tham khảo

Những kết quả thu thập được trong quá trình hoàn thành đề tài này trước tiên làgiúp cho em, một sinh viên của lớp ĐLK7 có thể hiểu rõ hơn, sâu hơn về “ Bộ ly hợp

một đĩa ma sát” , nắm được kết cấu, điều kiện làm việc những hư hỏng và phươngpháp kiểm tra, chẩn đoán và sửa chữa

1.2.MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI.

- Kiểm tra đánh giá được tình trạng kỹ thuật các thông số chính bên trong, cácthông số kết cấu của “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”

- Đề xuất giải pháp, phương án để kiểm tra,chẩn đoán , khắc phục hư hỏng của “Bộ

ly hợp một đĩa ma sát”

- Xây dựng hệ thống bài tập thực hành về “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”

1.3.ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU.

- Đối tượng nghiên cứu : xây dựng hệ thống bài tập thực hành, bảo dưỡng,sửachữa các bộ phận của “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”

1.4.GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Hệ thống bài tập, tài liệu nghiên cứu, tài liệu tham khảo về “Bộ ly hợp một đĩa

ma sát” phục vụ cho học tập và nghiên cứu cũng như ứng dụng trong thực tế chưa

nhiều

1.5.NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.

- Phân tích đặc điểm, kết cấu, nguyên lý làm việc của “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”.

- Tổng hợp các phương án kết nối, kiểm tra, chẩn đoán của “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”.

- Nghiên cứu và khảo sát các thông số ảnh hưởng tới “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”.

- Tổng hợp tài liệu trong và ngoài nước để hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình

- Xây dựng hệ thống bài tập thực hành về bộ ly hợp

1.6.CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

a Khái niệm

Là phương pháp trực tiếp tác động vào đối tượng trong thực tiễn để làm bộc lộbản chất và các quy luật vận động của đối tượng

b Các bước thực hiện

Bước 1:Quan sát đo đạc, tìm hiểu các thông số kết cấu (thông số bên ngoài) của

Bước 1: Thu thập, tìm tòi các tài liệu viết về “Bộ ly hợp một đĩa ma sát”.

Bước 2: Sắp xếp các tài liệu khoa học thành một hệ thống lôgic chặt chẽ theo từng

bước, từng đơn vị kiến thức, từng vấn đề khoa học có cơ sở và bản chất nhất định

Bước 3: Đọc, nghiên cứu và phân tích các tài liệu nói về điều khiển đánh lửa, phântích kết cấu, nguyên lý làm việc một cách khoa học

Bước 4: Tổng hợp kết quả đã phân tích được, hệ thống hoá lại những kiến thức(liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã phân tích) tạo ra một hệ thống lý thuyết đầy

đủ và sâu sắc

1.6.3 Phương pháp thống kê mô tả

Là phương pháp tổng hợp kết quả nghiên cứu thực tiễn và nghiên cứu tài liệu đểđưa ra kết luận chính xác, khoa học

TOYOTA HIACE ĐỘNG CƠ XĂNG 16 CHỖ

Công suất tối đa (EEC Net) 151HP/4800rpm

(Phun nhiên liệu điện tử)

- Ly hợp còn là một bộ phận an toàn ( khi quá tải ly hợp sẽ bị trượt )

2.1.2 Yêu cầu

- Thời gian đóng mở nhanh , khả năng đóng mở dứt khoát

- Mô men quán tính phần bị động của ly hợp phải nhỏ để giảm lực va đập lên bánh răng khi khởi động và sang số

- Thoát nhiệt tốt

- Khả năng nhận và truyền mô men triệt để từ động cơ sang cơ cấu đằng sau

- Truyền lực êm dịu

- Dễ thay thế và bảo dưỡng

Hình 2.1 : Sơ đồ cấu tạo của bộ ly hợp

1: Moay ơ 2: Bulông lắp ghép vỏ ly hợp với bánh đà 3: Vòng bi tỳ 4: Bulông

5: Cao su chắn bụi 6: Càng mở ly hợp ( càng cua )

7: Vỏ ly hợp 8: Đĩa ma sát

9: Bánh đà

b) Phân tích kết cấu.

- Bàn đạp ly hợp:có vai trò tạo áp

súât thủy lực trong xi lanh chính áp suất

này tác dụng lên xi lanh cắt ly hợp và cuối

cùng đóng ngắt ly hợp

Hình 2.2 : Bàn đạp ly hợp

- Xilanh chính của ly hợp:gồm có

cần đẩy piston xilanh chính , các lò xo

hãm và lò xo côn ,buồng chứa dầu Trong

quá trình làm việc sự trượt của piston tạo

ra áp suất thủy lực để đóng ngắt ly hợp

Hình 2.3 : Xi lanh chính của ly hợp

- Xi lanh cắt ly hợp : nhận áp suất

dầu thủy lực từ xi lanh phanh chính đến

điều khiển piston dịch chuyển từ đó điều

khiển càng mở cắt ly hợp thông qua một

ép ( bộ phận quay) để truyền chuyển động

56

Hình 2.7 Cấu tạo đĩa ma sát

Hình 2.10 : Cơ cấu dẫn động ly hợp bằng khí nén.

1: Bàn đạp ly hợp 2 Cần đẩy

3 Van phân phối 4 Lò xo nắp van

5 Nắp van 6 Lò xo thân van

7 Thân van 8 Thanh đẩy

2: đĩa ma sát( đĩa bị động ) 9: đòn kéo.

cơ truyền từ phần chủ động sang phần bị động của ly hợp thông qua các bề mặt của đĩa

ma sát số 2 đĩa ép số3 và bánh đà số 1 Tiếp đó mô men truyền từ xương đĩa 11 qua bộgiảm chấn 13 đến moay ơ rồi truyền vào trục ly hợp ( trục sơ cấp của hộp số ) Lúc nàygiữa bi tỳ 11 và đòn mở 12 có khe hở từ 3 – 4 mm, tương ứng với hành trình tự do của bàn đạp ly hợp

- Trạng thái ngắt ly hợp : khi cần ngắt truyền động từ động cơ tới trục sơ cấp của hộp số 6 người ta tác động một lực vào bàn đạp số 7 thông qua đòn kéo số 9 và càng mở soos 10 làm cho bi tỳ 11 dịch chuyển sang trái Sau đó khắc phục hết khe hở,

bi tỳ 11 sẽ tỳ vào đầu đòn mở 12 Nhờ có khớp bản lề của bản lề lien kết với vỏ số 5 nên đầu kia của đòn mở 12 sẽ kéo đĩa ép số 3 nén lò xo 4 lại để dịch chuyển sang phải.Lúc này các bộ phận chủ động và bị động của ly hợp sẽ được tách ra ngắt truyền động

từ trục cơ tới trục sơ cấp của hộp số

đạp ly hợp bị cong.

-Các lò xo ép yếu , bị gãy không ép đủ lực

ép -Điều chỉnh chiều cao các đòn mở không

đúng yêu cầu kỹ thuật ( không đồng phẳng)

-Sinh ra nhiệt độ

lớn làm cho cácchi tiết trong cụm

ly hợp bị biến tínhchất , chónghỏng , nhất là lò

xo , đĩa ép , đĩa

ma sat và động cơtiêu hao nhiềunhên liệu màkhông phat huyđược công suất

- Đĩa ma sát không di chuyển tự do được trên rãnh then hoa của trục ly hợp

- Gãy lò xo giảm chấn

- Nứt tấm ma sát

- Bộ trợ lực hỏng

- Làm cho các bộphận chuyển động

tương đối với

nhau chóng mòn

- Không phát huyđược công suất tối

đa

- Các ốc vít , đinhtán bị lỏng

-Đĩa ép bị biến dạng , nứt -Chiều cao của các đòn mở không đều -Moay ơ đĩa ma sat dịch chuyển khó khăn trên rãnh then hoa trục ly hợp , làm cho đĩa

ma sát tách không hoàn toàn khỏi bánh đà

-Gây nguy hiểmđối với người lái -Khó sang số vàvào số

-Đĩa ma sát bịmòn nhanh

tuổi thọ khôngcao.

5 Bàn đạp

ly hợp bị

rung

-Động cơ và hộp số không thẳng hàng , bị lệch tâm

-Bánh đà bị đảo , bị lệch tâm

-Các chi tiết bịmòn nhanh

3.2.CHẨN ĐOÁN NHỮNG HƯ HỎNG CỦA LY HỢP.

Trong hệ thống truyền lực, bộ ly hợp, bộ ly hợp là cầu nối trung gian giữa động cơ với hộp số và cầu chủ động Khi bộ ly hợp gặp sự cố thì việc điều khiển xe gặp nhiều khó khăn, thậm chí xe sẽ không hoạt động được Bộ ly hợp thường mắc một

số triệu chứng hỏng hóc sau đây:

3.2.1.Bàn đạp ly hợp nặng hơn bình thường

Cảm nhận đầu tiên khi điều khiển một chiếc xe thường là côn , số có nhẹ

nhàng hay không Nếu xe dùng bộ trợ lực côn mà khi vào số bạn phải“nghiến răng ”

để đạp côn thì có thể là do hệ thống điều khiển ly hợp bị thiếu dầu Cách tốt nhất là đưa xe vào gar a để bổ xung dầu vào hệ thống

3.2.2.Động cơ bị rung giật mạnh khi nhả bàn đạp ly hợp.

Sau khi cài số và buông chân khỏi bàn đạp ly hợp , động cơ bị giật và rungđộng rất mạnh , sự nối kết quả của bộ ly hợp không êm Khi điều này xảy ra thì xe cóthể bị chỉnh chân côn không chuẩn hoặc có thể do một chi tiết nào đó của bộ ly hợp bị

vỡ Ví dụ như gẫy lò xo giảm chấn , bàn ép bị nứt …

3.2.3.Khó vào số

Khi đạp hết khoảng chạy của bàn đạp ly hợp mà vẫn khó vào số , bộ ly hợp không cắtdứt khoát Sự cố này thường xảy ra khi điều chỉnh sai hành trình tự do của bàn đạp

3.2.4.Bị rung bàn đạp ly hợp

Hiện tượng này được cảm nhận khi ta ấn nhẹ chân lên bàn đạp ly hợp khi động

cơ đang nổ Nếu nhán mạnh chân hơn thì bàn đạp ly hợp hết chấn rung Điều đó báohiệu hỏng hóc là do sai sót khi lắp giáp đĩa ly hợp không chuẩn nên bị dịch chuyển ởmỗi vòng quay Hiện tượng này khiến ly hợp bị mài mòn nhanh chóng

3.2.5.Đĩa ly hợp bị mòn nhanh

Do tình trạng giữa đĩa ly hợp với bánh đà và bàn ép Do người lái có thói quengác chân lên bàn đạp ly hợp lúc xe đang chạy sẽ làm cho đĩa ly hợp chóng mòn hay cóthói quen đi số cao rà côn để đạt tốc độ chậm mà không chịu về số thấp

3.2.6.Có tiếng kêu nhẹ khi đạp bàn đạp ly hợp

Vòng bi “T” bị mòn , hỏng hoặc thiếu mỡ bôi trơn nên phát ra tiếng kêu khi ta đạpbàn đạp ly hợp

Thông thường khi xe gặp những sự cố trên nên đưa vào gara để điều chỉnh , sửachữa nhưng vẫn nên chú ý kiểm tra bộ ly hợp hoạt động có tốt không , hành trình tự docủa bàn đạp ly hợp được điều chỉnh đúng chưa Có thể kiểm tra rất đơn giản như sau :khởi động động cơ , cài số , nhả ½ hành trình bàn đạp ly hợp thấy xe chuyển động êm ,không “giật cục” và khi tăng ga xe “vút nhanh” chứng tỏ bộ ly hợp được điều chỉnh vàsửa chữa tốt

cờ lê tròng.

-Dấu lắp ghépgiữa

vỏ với bánh đà -Nới lỏng đều các

bu lông -Lắp trục dẫn hướng để giữ đĩa

-Vam chuyên dùng

3.3.2 Quy trình lắp bộ ly hợp.

- Xiết đủ cân lực

- Xiết các bu longphải đều nhau

- Lắp chụp cao suchắn bụi

- Chiều lắp ghép của bi tỳ

- xiết đủ cân lực

3.4 QUY TRÌNH KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA BỘ LY HỢP

3.4.1 Kiểm tra và sửa chữa ly hợp ma sát

3.4.1.1 Kiểm tra và điều chỉnh sơ bộ

a) Kiểm tra chiều cao của bàn đạp ly hợp

- Phương pháp điều chỉnh chiều cao của bàn

đạp ly hợp như sau :

Nới lỏng đai ốc khóa và vặn bu lông điều chỉnh

Trang 23

Hình 3.1 : Điều chỉnh độ cao của bàn đạp ly hợp.

1 Độ cao bàn đạp

2 Hành trình tự do của bànđạp

3 Hành trình làm việc4.Vị trí điều chỉnh độ caobàn đạp

5 Vị trí điều chỉnh hành