SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học

SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học SKKN ÂM NHẠC giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Sự nghiệp giáo dục luôn được Đảng và nhà nước khẳng định là quốc sách hàng đầu, đặc biệt trong công tác giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam trở thành những người lao động mới làm chủ đất nước Giáo dục đã trở thành nhân tố tích cực, một động lực thúc đẩy sự phát triển của sản xuất mà sản phẩm chính là nguồn nhân lực cho xã hội, mở đường cho sự phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, văn hoá… Chính vì vậy Đảng và nhà nước đòi hỏi nghành giáo dục phải đổi mơí mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp đào tạo nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là giáo dục phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam Một trong những môn học góp phần to lớn trong việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh đó là môn Âm nhạc

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật phản ánh cuộc sống bằng các hình tượng âm thanh, từ lúc sinh ra cho đến lúc chết đi con người luôn gắn bó với âm nhạc Đối với trẻ em, từ lúc lọt lòng cho đến lúc lớn lên âm nhạc luôn là một người bạn và gắn với mọi hoạt động của trẻ Âm nhạc luôn cùng với các em ngay cả khi nghỉ ngơi, vui chơi, học tập… Do đó, tiếp xúc với âm nhạc thường xuyên là nhu cầu không thể thiếu của trẻ

Mục đích của giáo dục Âm nhạc trong nhà trường Tiểu học là đưa âm nhạc vào đời sống, bắt đầu cho việc giáo dục văn hoá âm nhạc, góp phần giáo dục thẩm

mỹ, đạo đức, phát triển trí tuệ, thể chất của học sinh

Giáo viên giảng dạy Âm nhạc là người trực tiếp giảng dạy âm nhạc cho học sinh, là người hoàn thành mục đích giáo dục âm nhạc thông qua các phân môn: day hát, nghe nhạc, tập đọc nhạc, âm nhạc thường thức Chính vì vậy đòi hỏi sự nghiêm túc trong quá trình giảng dạy của mình

Trên thực tế, nhiều giáo viên còn hạn chế về khả năng hoạt động âm nhạc cũng như phương pháp sư phạm, nhiều giờ dạy chất lượng còn thấp, phương pháp

sư phạm còn chưa đúng với cơ bản dẫn đến hiệu quả giáo dục chưa cao Bên cạnh

đó, nhiều nhà trường chưa thật sự quan tâm đầu tư thích đáng cho môn học này như: thiếu cơ sở vật chất, thiếu giáo viên…

Trong những năm qua, trường Tiểu học xã đã có nhiều cố gắng trong công tác giảng dạy và đã đạt được những thành tích đáng kể Tuy nhiên do còn nhiều khó khăn về trang thiết bị, cơ sở vật chất, … Cho nên, nhìn chung hiệu quả giáo dục môn Âm nhạc trong đó có phân môn học hát còn chưa cao

Từ thực tế giảng dạy, Nay tôi muốn vận dụng những kiến thức đã được học

để nghiên cứu, tìm tòi nhằm đưa ra “giải pháp nhằm nâng cao chất luợng dạy học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học ” Tôi hy vọng vơí những kết quả

nghiên cứu của mình góp phần nhỏ nhằm nâng cao hơn hiệu quả phân môn học hát lớp 5

2 Mục đích nghiên cứu:

Tìm hiểu đánh giá đúng thực trạng dạy học tại Trường Tiểu học Từ đó đưa

ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học – học hát.Tôi mong muốn kết quả của sáng kiến có thể áp dụng ở một số trường Tiểu học trong và ngoài Tỉnh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Dự giờ giáo viên, khảo sát năng lực và kết quả học hát của học sinh

Xử lý thông tin thu được trong quá trình thực tế để đưa ra một số giải pháp nhằm năng cao chất lượng dạy học hát tại Trường Tiểu học

4 Đối tượng nghiên cứu:

Thực trạng của việc dạy và học phân môn học hát tại Trường Tiểu học Trên cơ sở của kết quả nghiên cứu tôi đã đưa một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hát tại Trường Tiểu học

5 Phạm vi nghiên cứu:

Do thời gian nghiên cứu không cho phép nên tôi chỉ tiến hành khảo sát

và nghiên cứu tại Trường Tiểu học

Để hoàn thành được sáng kiến của mình tôi đã tham khảo được một số tài

liệu như: Phương pháp dạy học âm nhạc (Hoàng Long, Hoàng Lân); Học hát (Ngô Thị Nam); Những vấn đề về tâm lý học của trí nhớ (A.A X miannôp); Giáo dục âm nhạc (Ngô Thị Nam, Phan Thị Hoà), Giáo trình âm nhạc ( Nguyễn Văn Nhân ),Sách giáo khoa âm nhạc tiểu học… và nhiều nguồn tài liệu tham khảo

khác

6 Những phương pháp nghiên cứu chính:

Khi thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: +) Phương pháp điều tra

+) Phương pháp quan sát

+) Phương pháp thống kê

+) Phương pháp phân tích và tổng hợp…

Trong quá trình nghiên cứu của mình tôi đã vận dụng chặt chẽ các phương pháp trên

7 Bố cục sáng kiến:

Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, sáng kiến được chia thành 2 chương:

* Chương 2: Thực trạng về giảng dạy phân môn học hát tại Trường Tiểu học

* Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy phân môn học hát cho học sinh

lớp 5 Trường Tiểu học

CHƯƠNG 1

THỰC TRẠNG VIỆC DẠY VÀ HỌC PHÂN MÔN HỌC HÁT TẠI TRƯỜNG

TIỂU HỌC

1.1 Tầm quan trọng của ca hát đối với học sinh tiểu học:

Ca hát là một nhu cầu của con người, có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần Tiếng hát là một " nhạc cụ " bẩm sinh, ai cũng có thể bộc lộ trong các loại hình hoạt động am nhạc thì ca hát là loại hình phổ biến nhất Hoạt động ca hát ảnh hưởng trực tiếp đến con người bằng tác động của giai điệu và lời ca Âm nhạc có lời ( âm nhạc cho giọng hát ) có ảnh hưởng trực tiếp và sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, cảm xúc của mọi người Hiếm có loại hình nghệ thuật nào có khả năng truyền bá, phổ cập nhanh chóng và sâu rộng như ca hát

Ca hát đặc biệt gần gũi và phù hợp với các lứa tuổi nhi đồng đặc biệt là trẻ nhỏ Đó là hình thức hoạt động rất quan trọng trong chương trình giáo dục ở các độ tuổi từ nhà trẻ đến mẫu giáo và trường tiểu học Ca hát là một hoạt động giáo dục nhẹ nhàng và hấp dẫn những nội dung phong phú với nhiều cung bậc tình cảm của bài hát sẽ bổ sung cho vốn sống và đời sống tinh thần của các em Cách diễn tả tinh tế, cách thể hiện khéo léo của các nội dung trong ca từ sẽ giúp trẻ em về cách diễn đạt Những giai điệu đẹp đẽ cùng với tiết tấu phong phú, những sắc thái đa dạng của bài hát làm rung động những xúc cảm thẩm mỹ trong các em

Hoạt động ca hát là người bạn đồng hành của trẻ em lúc học tập, khi vui chơi, trong những phút nghỉ ngơi giữa những tiết học mệt mỏi, lúc tham quan, cắm trại, trên sân trường, trên đường về nhà và các đêm lửa trại, thi hội diễn văn nghệ Trong khi tham gia ca hát, trẻ em vừa thể hiện một cách tích cực những xúc động và tình cảm của mình, qua đó cảm thụ âm nhạc cũng được bồi dưỡng và nâng cao dần dần Dạy học ở trường tiểu học, giáo viên cần phải giúp học sinh hát đúng, hát hoà giọng, biết thể hiện tình cảm, sắc thái của bài hát, hiểu nội dung tác phẩm

và cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng âm nhạc qua giai điệu và lời ca được thể hiện qua từng bài hát

1.2 Đặc điểm cơ bản về lứa tuổi học sinh T.H

Mọi ý tưởng và hành động của nhà sư phạm đều phải chú ý đến cá tính và sự phát triển trí tuệ của đối tượng Nói cách khác, đó là sự quan tâm tới đặc điểm tâm

lý lứa tuổi Ý tưởng đó bao trùm lên toàn bộ công việc và phương pháp chính của

“Giáo dục hiện đại” nói chung và “Giáo dục âm nhạc nói riêng”.

Giáo dục và dạy học Âm nhạc góp phần hình thành và phát triển trí tuệ, hình thành những phẩm chất nhất định của cá nhân, đáp ứng những yêu cầu của xã hội

Các nhà tâm lý học đã chỉ rõ quá trình trưởng thành của con người chia ra từng giai đoạn phát triển

Âm vực thuận lợi của trẻ:

Mỗi giai đoạn đó có những đặc điểm riêng biệt Lứa tuổi học sinh Tiểu học

là giai đoạn bước đầu làm quen, phát thanh phát triển âm còn chậm, dung lượng không khí chứa trong phổi ở các em nam và nữ giống nhau, ở các em có giọng trầm, ngoài sự rung động của rìa thanh đới còn có thêm sự rung động của toàn bộ chiều dày thanh đới Hơi thở ngày càng sâu hơn, âm cứ giọng hát các em nam, nữ vẫn gần giống nhau Đây có thể coi là thời kỳ bước đầu hướng các em tới sự phát triển và hình thành nhân cách Hơn nữa ở lứa tuổi này, để hướng các em vào hoạt động học cần phải có kết sự phong phú trong hình thức giảng dạy để tạo sự tích cực chủ động trong việc lĩnh hội các tri thức Do vậy, tất cả các kiểu học máy móc, khô khan của các phương pháp dạy học Âm nhạc không xuất phát từ đặc điểm lứa tuổi đều dẫn đến kết quả chưa cao Cần hiểu rằng mỗi giờ dạy Âm nhạc phải mang đến cho học sinh một niềm vui hạnh phúc, sự cân bằng thoải mái Chính trong không khí “dễ chịu” đó, âm nhạc sẽ thực hiện tốt các chức năng hàm chứa trong nó

Trong công tác giáo dục cần tôn trọng quy luật chung của sự phát triển tâm

lý trẻ em, đó là tính không đồng đều của sự phát triển tâm lý của mỗi cá thể Không nên đòi hỏi kết quả như nhau ở tất cả các học sinh trong lớp, dù chúng có cùng một độ tuổi Giờ dạy Âm nhạc cũng cần tạo điều kiện thuận lợi để những tiềm năng được nảy nở, các em được tự bộc lộ mình một cách hào hứng, sáng tạo

và tự giác

1.3 Các kỹ năng ca hát và phương pháp rèn luyện:

Tập hát, học các bài hát là một trong những nội dung quan trọng trong chương trình âm nhạc Tiểu học, tập hát rèn luyện một số kỹ năng mang tính phổ thông về ca hát được vận dụng vào các bài hát cụ thể trong chương trình Học hát các bài hát cụ thể tách rời việc rèn luyện một số kỹ năng hát

Các kỹ năng hát cần rèn luyện cho học sinh gồm có:

1.3.1 Tư thế hát:

Trong quá trình học hát trước hết phải luyện tập tư thế hát Hát tập thể có thể tiến hành ở tư thế đứng hoặc ngồi

- Khi đứng hát: người thẳng, đầu không nghiêng, vai không so, hai tay buông dọc theo thân thoải mái, toàn bộ thân thể dồn vào hai chân đêu nhau

- Khi ngồi hát: đầu và thân người giống như khi đứng hát, hai tay đặt trên đầu gối, lưng thẳng không tựa vào ghế, không vắt chân nọ lên chân kia

- Tập tư thế hát đúng giúp cho việc hô hấp thuận lợi mà hô hấp là một việc rất quan trọng trong quá trình ca hát

1.3.2 Hơi thở:

Trong ca hát, thở là một vấn đề hết sức quan tâm, cách thở đúng là biết cách hít vào một lượng hơi vừa đủ để hát hết một câu hát (câu hát có thể dài ngắn khác nhau) Khi tập hít hơi vào không nên hít nhiều quá, hơi sẽ bị căng phải lên gân không điều tiết được hơi Giáo viên cần phải hướng dẫn học sinh lấy hơi bằng mũi, không hít bằng miệng Lấy hơi bằng miệng cổ họng chóng bị khô gây rát…

Khi hát các bài hát có nhịp độ chậm hay vừa phải, cần phải hướng dẫn cho các em lấy hơi chậm hít bằng mũi Nên đánh dấu những chỗ lấy hơi trong bài hát

để học sinh có thể thực hiện đúng Biết cách lấy hơi, lấy hơi hợp lý mới có thể hát ngân dài ở cuối câu hát

1.3.3 Hát chính xác:

Trong ca hát, việc hát chính xác có tầm quan trong đặc biệt Hát chính xác

có nghĩa là hát đúng giai điệu, tiết tấu của bản nhạc Mức độ hát chính xác của tùng học sinh phụ thuộc vào từng khả năng nghe nhạc và khả năng của các cơ quan phát âm Nếu học sinh tập trung chú ý, phân biệt rõ được độ cao thấp, nhanh chậm của âm thanh, ghi nhớ được giai điệu, tiết tấu thì khi giáo viên hát mẫu các em có thể nhắc lại chính xác Nếu học sinh phải hát cao hơn hoặc thấp hiưn giọng trung bình của bản thân thì có thể ảnh hưởng ngay tới việc hát chính xác Một trong những điều kiện để giúp cho học sinh phát triển kỹ năng hát chính xác là việc lựa chọn giọng bài hát cho phù hợp với âm vực giọng của các em

1.3.4 Hát đồng đều:

Giáo viên cần dạy cho các em có kỹ năng hát đồng đều và hoà giọng, có thể vận dụng một số biện pháp như sau:

- Thu hút sự chú ý của toàn thể học sinh

- Dẫn vào câu hát đầu tiên bằng động tác chỉ huy hay nghe dạo nhạc hoặc nghe giáo viên hát một câu ngắn rồi theo hiệu lệnh đếm để bắt vào bài

- Theo động tác tay chỉ huy của giáo viên học sinh có thể hát nhanh, chậm, to, nhỏ, nhấn, nẩy, hoặc hát liền hơi

- Giúp học sinh cách phát âm, nhả chữ đúng cũng làm cho giọng hát của các em đồng đều, hoà hợp

1.3.5 Phát âm, nhả chữ, hát rõ lời:

Nhả chữ là sự cấu tạo rành rọt, chính xác về phương diện phát âm của từ Khi hát tập thể cũng như hát cá nhân rất cần quan tâm đến vấn đề này

Hát rõ lời góp phần truyền cảm và thông tin chính xác nội dung ca từ của bài hát Những nguyên tắc phát âm lời ca trong ca khúc Việt Nam có liên quan chặt chẽ đến sự vận đông của 6 thanh điệu (thanh không dấu, sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng), trong ngữ âm Tiếng Việt

1.4 Trình tự dạy hát:

Việc dạy âm nhạc ở bậc Tiểu học chủ yếu là dạy hát Học hát chính là tiếp xúc với âm nhạc có lời Ngoài giai điệu và tiết tấu, lời ca của bài hát còn biểu hiện nội dung cụ thể về một sự vật, sự việc Mỗi bài hát là một cảm xúc, một tâm trạng, một cách nhìn thế giới khách quan và thể hiện nội tâm được diễn tả bằng ngôn ngữ văn học và âm nhạc

Dạy hát cần chú ý: hát đúng cao độ, trường độ và phát âm rõ lời, chính xác Tiếng hát còn phải thể hiện được “cái hồn ” của nhạc, có sức biểu cảm với những trạng thái khác nhau như: vui vẻ, hồn nhiên, nhí nhảnh

Cách dạy hát thông thường bao gồm các bước :

a Giới thiệu bài hát:

Phần này có ý nghĩa quan trọng để thu hút sự chú ý của các em Ngoài lời giới thiệu bài hát, tên tác giả, giáo viên có thể dùng tranh ảnh để dẫn dắt tới bài hát sắp học

b Hát mẫu:

Sự hấp dẫn của một bài hát khi giáo viên trình bày hoặc cho học sinh nghe băng nhạc sẽ có ấn tượng tốt đối với các em Nghe băng nhạc để đảm bảo tính nghệ thuật và sự chuẩn mực nhưng giáo viên hát cho học sinh nghe sẽ vô cùng thú

vị đối với các em Giáo viên hát kèm theo động tác diễn xuất lại càng làm cho các

em thích thú hơn

c Đọc lời ca:

Cho các em đọc đồng thanh lời ca theo tiết tấu 1 - 2 lần Đọc lời ca giúp cho các em cảm nhận nội dung và phát âm đúng

d Dạy hát từng câu:

Giáo viên phân bài thành từng câu hát rồi dạy truyền khẩu, câu sau nối tiếp câu trước cho đến hết bài Nếu giáo viên sử dụng đàn, sẽ đàn cho học sinh một đến hai lần trước khi các em hát tiếp theo

Khi tập hát cho các em gõ đệm theo bài hát Khi dạy hát, có thể chia các em thành nhóm nhỏ để các em thay nhau vừa hát vừa nghe, tránh mệt mỏi

Trong một bài hát, nếu có câu nào giai điệu giống nhau hoàn toàn hoặc gần giống nhau, giáo viên chỉ cần chỉ ra hoặc gợi ý cho các em tự tìm

đ Củng cố, luyện tập:

Giáo viên cho các em luyện nhiều lần để hát đúng giai điệu và thuộc lời ca Luân phiên hát giữa các tổ, nhóm và cá nhân là hình thức quen dùng để củng cố bài, tạo không khí làm việc tích cực, có tác dụng động viên tất cả học sinh đều tham gia bài học

1.5- Vài nét về trường Tiểu học :

Trường có bề dày về hoạt động dạy và học, có đội ngũ giáo viên đông đảo

và có kinh nghiệm giảng dạy lâu năm

- Tổng số lớp của trường là : 13 lớp, trong đó gồm: 2 lớp 1; 3 lớp 2; 3 lớp 3; 2 lớp 4; 3 lớp 5

* Về cơ sở vật chất: trường có:

+) 01 phòng Hiệu trưởng

+) 01 phòng họp

+) 01 phòng kế toán văn thư

+) 14 phòng học dành cho học sinh

+) 01 phòng đồ dùng

+) 01 phòng thư viện

+) 01 phòng đội

Các phòng được lắp đặt đầy đủ hệ thống đèn thắp sáng, quạt điện, ổ cắm, bàn nghế đủ tiêu chuẩn, bảng chống loá Các tiêu chuẩn kể trên cho thấy cơ sở vật chất khá đầy đủ tuy nhiên thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy môn Âm nhạc còn nhiều hạn chế: Chưa có đài đĩa hoặc đầu đĩa phục vụ bộ môn Âm nhạc, có hai nhạc

cụ chuyên dùng nhưng ít tranh ảnh minh hoạ và ảnh của các nhạc sỹ, chưa có phòng chức năng…

Nhìn chung trường có cơ sở vật chất tương đối đầy đủ Trong những năm gần đây đã được đầu tư thêm nhiều thiết bị phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập

* Thực trạng việc dạy và học phân môn học hát Trường Tiểu học hiện nay:

Giáo viên Âm nhạc của trường là một giáo viên có lòng nhiệt huyết với nghề, yêu học sinh, nhiệt tình với công việc, được học sinh quý mến Mặt khác các học sinh của trường đa số rất ngoan, có nhiều em đã thể hiện năng khiếu về Âm nhạc

Tuy vậy, việc dạy và học môn Âm nhạc mà đặc biệt là phân môn học hát vẫn bộc lộ một số tồn tại sau:

* Từ phía học sinh :

- Hạn chế lớn nhất của học sinh là thói quen thụ động trong quá trình học tập, trong giờ học Âm nhạc cụ thể là phân môn học hát, các em chưa chủ động tìm hiểu bài mà chỉ trông chờ vào giáo viên để hát lại một cách máy móc Đối với các

kí hiệu ghi trên bài hát thì các em tỏ ra lúng túng trong việc ghi nhớ

- Năng lực cảm thụ Âm nhạc của học sinh còn nhiều hạn chế, thực tế cho thấy trong quá trình giảng dạy, giáo viên ít khi cho học sinh nghe những bài hát

ngoài sách giáo khoa, điều này cũng làm hạn chế vốn hiểu biết về phân môn học hát của các em

- Bên cạnh đó, nhận thức của học sinh về giá trị, vai trò của phân môn học hát trong chương trình học còn nhiều hạn chế

- Trong giờ học hát có nhiều em học sinh không chủ động xây dựng bài Bên cạnh đó, giờ học hát còn tẻ nhạt không thu hút được các em Học sinh chỉ thích giờ học hát vì sẽ được ra chơi sớm Giáo viên phụ trách giảng dạy môn

Âm nhạc của trường còn chưa có nhiều sáng tạo trong mỗi tiết học của các lớp

+ Ngoài ra, các trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy phân môn học hát cũng chưa được trang bị đầy đủ như: tranh ảnh minh hoạ ; tranh ảnh các nhạc sĩ …

Mặt khác, do chương trình đào tạo hiện nay, do nhận thức của xã hội và phụ huynh học sinh thậm chí có cả giáo viên vẫn còn cho rằng, Âm nhạc là môn học phụ nên chưa định hướng cho các em đầu tư nhiều vào môn học này

Một thực tế đáng buồn đó là những trò chơi điện tử mang nội dung không lành mạnh lại đang cuốn hút các em hơn là các sinh hoạt văn hoá, văn nghệ của trường, lớp và của địa phương

Để đưa ra một cách chính xác nhất về mức độ yêu thích giờ học hát của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học , đồng thời làm cơ sở cho việc đánh giá khả năng tiếp thu kiến thức phân môn học hát của các em, giúp giáo viên dạy Âm nhạc của trường có biện pháp dạy thích hợp nhất với học sinh của mình Tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát mức độ yêu thích phân môn học hát của học sinh lớp 5 toàn trường năm học 2015 – 2021 Kết quả đạt được như sau:

Tên lớp Sĩ số

Thích Bình thường Không thích

Số

Số

Số

Kết luận:

Qua quá trình khảo sát và điều tra thực tế và tình hình dạy và học phân môn học hát của học sinh lớp 5 trường Tiểu học , tôi đã phần nào khái quát được một số thuận lợi và khó khăn đối với việc dạy và học phân môn học hát Đây sẽ là cơ sở

để tôi đưa ra những biện pháp nâng cao hơn nữa hiệu quả giảng dạy

Nhìn chung, vấn đề dạy và học phân môn học hát của học sinh khối lớp 5 Trường Tiểu học trong những năm gần đây đã có sự chuyển biến tích cực do các

em có điều kiện tiếp xúc với các phương tiện như: đàn organ, đài đĩa, tivi… Song

để đáp ứng được yêu cầu thực tế của phân môn học hát thì điều đó vẫn chưa đủ

Chính vì vậy để nâng cao chất lượng đào tạo của phân này, tôi xin mạnh dạn

đưa ra “ giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy học hát lớp 5 ở Trường Tiểu học ”

CHƯƠNG II

BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY HỌC HÁT CHO

HỌC SINH LỚP 5 TRƯỜNG TIỂU HỌC

2.1 Đổi mới phương pháp dạy học:

So với nhiều môn học truyền thống đã được giảng dạy lâu năm ở trường Tiểu học thì Âm nhạc là một môn còn tương đối mới mẻ, đội ngũ giáo viên ít và công tác giảng dạy còn nhiều hạn chế, chưa thực sự phù hợp với đối tượng học sinh Trong những năm qua dù môn âm nhạc chưa được giảng dạy đại trà nhưng những người làm công tác nghiên cứu giáo dục âm nhạc cùng với các giáo viên cũng đã xây dựng được một mô hình tương đối hợp lý về phương pháp dạy học âm nhạc ở trường phổ thông từ bậc tiểu học đến bậc trung học cơ sở

Hiện nay ở tất cả các bậc học đang có một cuộc vận động đổi mới phương pháp dạy học Rất nhiều người nhất trí rằng phương pháp dạy học hiện nay là bất cập, lạc hậu rất cấn sự cải tiến, thay đổi Đó vừa là nội dung vừa là phương pháp

chủ đạo phù hợp với vấn đề giảng dạy Âm nhạc cho đối tuợng đại chúng (nghĩa là bất kể trẻ em nào đang ngồi trên ghế nhà trường đều phải học, dù em đó thích hoặc không thích âm nhạc, có năng khiếu hay không có năng khiếu) Chính vì thế

chúng ta cần nghĩ đến việc đổi mới và giảng dạy từng phân môn theo hướng tích hợp Dạy Âm nhạc theo hướng tích hợp chính là sự phối hợp các hoạt động nghe -hát - đọc - ghi và cảm thụ trong mỗi bài học, mỗi tiết học từ nội dung đến phương pháp, từ cách thức truyền thụ của thầy đến cách học tập và tiếp thu Âm nhạc của trò

Những phương pháp cụ thể:

* Phương pháp trình bày tác phẩm:

Tác phẩm âm nhạc nằm trên giấy chỉ là âm nhạc không có sức sống, nó cần phải được vang lên để thành âm nhạc “sống” Muốn vậy, tác phẩm phải được trình bày, biểu diễn dưới các hình thức khác nhau nhắm khơi gợi, hấp dẫn, thuyết phục ngưòi học Giai điệu vang lên sẽ gợi được cảm xúc và mang đến những yếu tố thẩm mĩ Vì vậy, giáo viên cần phải giới thiệu tác phẩm qua lời nói (xuất xứ, tác giả, nội dung, nghệ thuật ); trình bày tác phẩm bằng giọng hát, tiếng đàn (do giáo viên thể hiện hoặc dùng băng đĩa) Khi giáo viên trình bày tác phẩm thì lúc đó giáo viên đóng vai trò như một “nghệ sĩ biểu diễn” Thông qua đó giáo viên mang đến cho học sinh những vẻ đẹp của tác phẩm bằng sự xúc động thật sự và diễn cảm sâu

sắc Qua mỗi lần như thế, giáo viên có thể gợi lên trong tâm hồn trẻ em niềm vui,

sự hứng khởi, sự thán phục và càng làm tăng thêm lòng yêu thích môn âm nhạc

Có thể nói, đây là phương pháp nhanh nhất, mạnh nhất tác động đến học sinh, đưa trẻ vào thế giới âm nhạc diệu kỳ một cách sống động và trực tiếp

* Phương pháp thực hành luyện tập theo mẫu:

Thực hành – luyện tập là phương pháp giúp hình thành kĩ năng thể hiện

ậm nhạc, giúp học sinh cảm thụ âm nhạc, hiểu biết về nhịp điệu, tiết tấu, sắc

thái, cách biểu hiện âm nhạc Quá trình thực hành luyện tập diễn ra lần lượt, có

lúc đan xen cho đến khi hoàn thiện bài học Có thể nói trong dạy học âm nhạc thì phương pháp Thực hành – luyện tập chiếm ưu thế độc tôn hàng đầu Không

có thực hành luyện tập sẽ không bao giờ thực hiện được mục tiêu môn học

* Phương pháp trực quan thính giác:

Phương pháp trực quan thính giác có vị trí cực kì quan trọng đối với môn học âm nhạc Phương pháp này gắn liền với đặc thù của nghệ thuật âm nhạc – nghệ thuật sử dụng âm thanh để tác động vào thính giác, gợi lên những cảm xúc, tình cảm, tâm trạng của người nghe Có những kiểu, cách khác nhau khi thực hiện phương pháp này nhưng nói chung đều phải dùng âm thanh vang lên thông qua tiếng đàn, giọng hát hay các động tác như gõ, vỗ tay sau khi giải thích bằng lời nói

* Phương pháp kết hợp hát và vận động ( hoặc trò chơi )

Ở bậc Tiểu học, dạy hát kết hợp vận động hoặc trò chơi luôn luôn là một yêu cầu hết sức quan trọng không thể thiếu Âm nhạc và vận động có mối quan hệ mật thiết với nhau Việc học hát kết hợp với vận động sẽ giúp cho học sinh nhạy cảm với tiết tấu âm nhạc, phát triển tai nghe, rèn luyện trí nhớ âm nhạc Bên cạnh đó còn tạo hứng thú học tập “học mà chơi - chơi mà học” của học sinh Với phương pháp này giáo viên sẽ khuyến khích cho học sinh tham gia sáng tạo, tạo được không khí vui tươi sôi nổi trong giờ học Học sinh được thư giãn, thoải mái bên cạnh đó còn phát huy được tính tích cực của học sinh

*Phương pháp kiểm tra - đánh giá:

Kết thúc một nội dung dạy học hoặc một phần của nội dung, thông thường người ta tiến hành kiểm tra Dạy Âm nhạc cũng thế, không thể thiếu kiểm tra -đánh giá Với môn Âm nhạc có thể kiểm tra như sau :

+ Kiểm tra hát theo nhóm, cách này chỉ mất ít thời gian và có thể kiểm tra được cả lớp

+ Đánh giá bằng quá trình học tập như: chăm chỉ, có khả năng, đạt, chưa đạt hoặc khá giỏi

2.2 Áp dụng phương pháp đổi mới vào một tiết dạy cụ thể:

Xin được trình bày một giáo án cụ thể của chương trình Âm nhạc lớp 5