ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HƯỞNG THỤ để ĐÁNH GIÁ tổn hại NHÀ đất DO bãi rác đa PHƯỚC HUYỆN BÌNH CHÁNH THÀNH PHỐ hồ CHÍ MINH

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HƯỞNG THỤ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TỔN HẠI NHÀ ĐẤT DO BÃI RÁC ĐA PHƯỚC HUYỆN BÌNH CHÁNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GVHD: TS.. ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HƯỞNG THỤ ĐỂ ĐÁNH

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HƯỞNG THỤ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TỔN HẠI NHÀ ĐẤT DO BÃI RÁC ĐA PHƯỚC HUYỆN BÌNH CHÁNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

GVHD: TS NGUYỄN HỮU DŨNG

Học viên: Nguyễn Ngọc Thuyết

Lớp: KTPT đêm 1 _ Khoá 19 Khoa Kinh tế Phát Triển Trường Đại học Kinh tế Tp.HCM

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HƯỞNG THỤ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TỔN HẠI NHÀ ĐẤT DO BÃI RÁC ĐA PHƯỚC HUYỆN BÌNH CHÁNH

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1 Đặt vấn đề

Cùng với việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hệ thống đô thị nước ta đang có những bước phát triển mạnh mẽ Với tốc độ tăng trưởng GDP hằng năm 6.7%, hệ thống đô thị luôn giữ vai trò trung tâm, động lực phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh với tốc độ tăng trưởng khỏang 11.5% Tuy nhiên, với những đặc trưng vốn có của nó, sự phát triển đô thị ở Việt Nam nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng hiện nay đang phải đối mặt nhiều vấn đề

về môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu phát triển bền vững, trong đó vấn đề rác thải đô thị là nghiêm trọng nhất

Với hơn 7 triệu dân, Thành phố Hồ Chí Minh đang có tốc độ phát triển cao về kinh

tế, thương mại, dịch vụ và du lịch….Số lượng các cơ sở sản xuất công nghiệp và khu dân cư tăng nhanh trong những năm qua Hệ quả là thành phố đang chịu một sức ép là làm thế nào quản lý và xử lý lượng chất thải phát sinh mỗi ngày từ các hộ dân cư sống tại 24 quận huyện, các nhà máy, cơ sở sản xuất vừa và nhỏ, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao, các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, trung tâm y tế và các phòng khám tư nhân Với luợng rác khổng lồ, trong đó rác sinh hoạt là 4.936 tấn, rác xây dựng là 1.069 tấn và rác y tế là 5,5 tấn thì việc tìm kiếm một giải pháp hiệu quả trong tương lai là cần thiết để giảm tối đa tổn hại với môi trường, đặc biệt là những người dân sống xung quanh khu xử lý chất thải rắn

Để giải quyết vấn nạn đó, dự án khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước với

25 hạng mục được ra đời và đi vào họat động từ năm 2007 với mục tiêu giải quyết tình trạng rác thải, thu gom, xử lý rác trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay, mặc dù khu liên hợp có cải tiến nhưng do vẫn sử dụng công nghệ chôn lấp nên gây ra mùi hôi, nước rỉ rác, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống – kinh tế các hộ dân gần khu liên hợp Hơn nữa, việc ô nhiễm môi trường không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh mà còn ảnh hưởng đến giá đất khu vực này Từ thực tế phát sinh như trên, tôi

đã tiến hành nghiên cứu đề tài “ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HƯỞNG THỤ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TỔN HẠI NHÀ ĐẤT DO BÃI RÁC ĐA PHƯỚC (KLHXLCTR) HUYỆN BÌNH CHÁNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH” để đánh giá tổn hại từ mùi hôi bãi rác Đa Phước đối với giá trị nhà đất và đề xuất kiến nghị giúp

địa phương giảm thiểu ô nhiễm trong tương lai, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và giữ gìn môi trường sạch đẹp

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Ứng dụng phương pháp giá hưởng thụ để đánh giá tổn hại từ mùi hôi bãi rác Đa Phước đối với giá trị nhà đất

2.2 Mục tiêu cụ thể

• Tìm hiểu dự án xây dựng và vận hành KLHXLCTR Đa Phước

• Tìm hiểu thực trạng rác thành phố, bãi rác Đa Phước

• Đánh giá tổn hại theo phương pháp giá hưởng thụ đối với giá trị nhà đất

• Đề xuất biện pháp giảm tổn hại do ô nhiễm

3 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp đánh giá hưởng thụ (Hedonic Pricing Method – HPM): Tính thiệt hại do

ô nhiễm không khí dựa trên giá trị bất động sản có sẵn trên thị trường

• Khái niệm:

Phương pháp này sử dụng phân tích kinh tế lượng để ước lượng chất lượng môi trường lên giá của một tài sản (ví dụ như bất động sản, nhà đất,…) Theo HPM, các đặc tính của một loại hàng hóa được đánh giá dựa trên sự thỏa mãn mà nó tạo ra cho con người

Phương pháp HPM đánh giá một cách có hệ thống sự khác biệt về giá trị các tài sản tại các khu vực khác nhau và đánh giá sự ảnh hưởng của chất lượng môi trường đối với sự khác biệt về giá của các tài sản đó

Ví dụ: Nếu hai căn nhà (hay hai lô đất) tại hai khu vực khác nhau có giá trị khác nhau trong khi chúng có tất cả các đặc tính như nhau chỉ có sự khác nhau về chất lượng môi trường tại hai điểm thì sự khác biệt về giá này phản ánh sự khác biệt về chất lượng môi trường tại hai khu vực trên

• Ưu điểm:

o Phạm vi ứng dụng rộng rãi

o Sử dụng giá thực và sự thay đổi thực trong thuộc tính môi trường

• Nhược điểm:

o Đòi hỏi những giả định của thị trường tự do cạnh tranh: người bán, người mua phải thương lượng được với nhau để thống nhất giá cả, người bán người mua phải nhận thức được thuộc tính môi trường và coi nó như một phần của hàng hóa

o Đòi hỏi sự am hiểu các phương pháp thống kê và kinh tế lượng

o Khó lượng hóa các thuộc tính môi trường

• Các bước chính để tiến hành phương pháp

Đo lường chất lượng môi trường

Cần xác định và đo lường chất lượng môi trường mà ta quan tâm thông qua các chỉ tiêu về chất lượng môi trường ví dụ như nồng độ CO, NOx, SO2, tiếng ồn,… và so sánh với mức tiêu chuẩn chất lượng môi trường quy định Việc lựa chọn các chỉ tiêu chất lượng môi trường để đánh giá phụ thuộc vào mục đích nghiên cứu

Xác định dạng hàm

Cần xác định dạng hàm theo đặc tính tài sản Hàm số này thể hiện mối tương quan giữa giá của tài sản và các đặc tính có liên quan đến tài sản đó và đặc điểm chất lượng môi trường

Hàm số thường có dạng:

P = f(Xi1, Xi2,…., Xin; Xj1, Xj2,…., Xjm; Xe) Trong đó:

P: giá của tài sản

Xi1, Xi2,…., Xin: đặc tính của tài sản

Xj1, Xj2,…., Xjm: các đặc điểm vùng, khu vực lân cận (điều kiện gần các phương tiện giao thông, công trình công cộng, chợ, trường học, tỷ lệ tội phạm tại khu vực, )

Xe: đặc điểm môi trường

Việc xác định hàm và các biến rất quan trọng và có ảnh hưởng lớn đến kết quả nghiên cứu

Thu thập số liệu

Số liệu thứ cấp

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các nghiên cứu có liên quan trước đó, các bài báo, và từ các phòng ban của ủy ban nhân dân huyện Bình Chánh các cơ quan có liên quan như: phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bình Chánh, Công Ty Môi Trường

Đô Thị, Công Trường Khu Liên Hiệp Xử Lý Chất Thải Rắn Đa Phước Dữ liệu thứ cấp bao gồm: các đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của vùng, các thông tin của các

hộ dân được phỏng vấn, khối lượng rác thải ra hàng ngày, hoạt động thu gom của khu liên hợp,…

Số liệu sơ cấp

Phương pháp này đòi hỏi phải thu thập một số lượng thông tin lớn Các số liệu thu thập được bao gồm: giá tài sản, các thông tin về đặc tính tài sản, các số liệu về đặc điểm của địa điểm và khu vực lân cận, các số liệu về chất lượng môi trường tại điểm

nghiên cứu Ngoài ra trong một số nghiên cứu cũng cần cả số liệu về đặc điểm kinh tế

xã hội của người sở hữu tài sản

Sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng, tức là chọn mẫu ngẫu nhiên nhưng có sự phân chia trong các đối tượng được phỏng vấn để đảm bảo tính đại diện của mẫu được chọn Đối tượng phỏng vấn là các hộ gia đình sống tại xã Đa Phước

Phân bố số hộ điều tra như sau:

Có nhà/đất có khỏang cách đến bãi rác :

Ước lượng hàm giá theo đặc tính tài sản

Sử dụng các số liệu thu thu thập được tiến hành ước lượng hàm hồi quy đa biến

Y = AX1α1X2α2X3α3X4α4 X5α5eut Y: Giá đất (triệu đồng/m2)

X1: Độ rộng mặt tiền (m)

X2: An ninh trật tự

X3: Giao thông

X4: Khoảng cách đến bãi rác (m)

X5: Khoảng Cách Trung Bình đến Các Khu Tiện Nghi (km)

α1 là độ co giãn của giá đất theo độ rộng mặt tiền Độ rộng mặt tiền tăng 1% thì giá đất tương ứng sẽ tăng lên α1%

α2 là độ co giãn của giá đất theo an ninh trật tự

α3 là độ co giãn của giá đất theo giao thông

α4 là độ co giãn của giá đất theo khoảng cách đến bãi rác

α5 là độ co giãn của giá đất theo khoảng cách trung bình đến các khu tiện nghi

Xây dựng đường cầu cho việc cải thiện chất lượng môi trường

Sử dụng kết quả ước lượng được, xây dựng đường cầu cho việc cải thiện chất lượng môi trường Đường cầu này thể hiện mối tương quan giữa chất lượng môi trường và giá mà các cá nhân trả cho các đặc tính chất lượng môi trường (giá được suy

ra từ ước lượng hàm hồi quy trên)

Phần diện tích dưới đường cầu thể hiện mức sẵn lòng trả cho việc cải thiện chất lượng môi trường ở mức tiêu chuẩn q nào đó

Giá các đặc tính chất lượng môi trường

D

Chất lượng môi trường

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Đặng Thanh Hà, 2005 Bài giảng kinh tế môi trường I Đại học Nông Lâm TPHCM,

53 trang

Scott J Callan, 2000 Đánh giá lợi ích cho việc ra quyết định môi trường (Phùng Thanh

Bình, Phạm Khánh Nam, Trương Đăng Thụy và Võ Đức Hoàng Vũ dịch) Kinh Tế

Tài Nguyên và Môi Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM, Việt Nam

Lê Thị Ngọc Trang, 2006 , luận văn “Tìm hiểu tình hình ô nhiễm tại bãi rác Phước

Hiệp, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh”, Khoa Kinh tế Đại học Nông

Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh

Trang web của Chương trình nâng cao năng lực quản lý đất đai và môi trường

www.semla.org.vn/imagines.upload/pdf_372.pdf

Sở tài nguyên môi trường TPHCM, 2008, Báo cáo giữa kỳ đề tài “Nghiên cứu mô

hình tổ chức thu gom chất thải rắn đô thị thích hợp tại thành phố Hồ Chí Minh”

Trang web của Chương trình đánh giá hệ sinh thái

http://www.ecosystemvaluation.org/hedonic_pricing.htm

Phụ lục: Dự Đoán Tổng Khối Lượng Rác của Thành Phố Hồ Chí Minh Tính Đến

Năm 2010

BẢNG CÂU HỎI HỘ DÂN CƯ

A THÔNG TIN CHUNG

1 Tên người được phỏng vấn: Nam/Nữ:

2 Xã: Ấp:

3 Nghề nghiệp:

4 Tổng số nhân khẩu trong hộ:

5 Xin ông (bà) cho biết hiện nay, biểu hiện rõ nhất của tình trạng ô nhiễm từ bãi rác là gì? :

6 Khi gặp khó khăn liên quan đến ô nhiễm do bãi rác gâyra,ông (bà) liên hệ với ai hoặc cơ quan nào?:

B ẢNH HƯỞNG CỦA Ô NHIỄM ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG SINH HOẠT 1 Điều kiện môi trường ở đây có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống của ông (bà)? s Việc đi lai:

s Vệ sinh (nước):

s Thực phẩm:

s Cảnh quan:

s Nhà ở:

2 Nhìn chung, tình trạng sức khoẻ của những người trong hộ như thế nào?

3 So với 2-3 năm trước đây, sức khoẻ của những người trong hộ thế nào?

a Tốt hơn b Bình thường d Xấu hơn

4 Trong những năm qua, gia đình có người bị bệnh do môi trường ở đây bị ô nhiễm không?

Nếu có thì:

Tên

người

bệnh

Tên

bệnh

Lần bệnh (lần/nă m)

Nguyê

n nhân

Số ngày bệnh

Số ngày nằm viện

Số ngày thân nhân theo chăm sóc

Tiền thuốc

Tổng chi (đồng/năm)

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

……

……

……

……

……

……

……

……

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

……

……

……

……

……

……

……

……

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

……

…

………

……

………

……

………

……

………

……

………

………

……

……

…

……

……

…

……

……

…

……

…………

…………

…………

…………

…………

…………

…………

…………

…………

…………

Ý kiến:

5 Ông (bà) vui lòng ước tính mức thiệt hại do ô nhiễm:

1 Chi tiêu tiền thuốc, bác sĩ

2 Thiệt hại về công việc làm

s Số ngày

s Số tiền

3 Thiệt hại khác (nêu rõ)

6 Gia đình có thu nhập gì từ bãi rác không? a Có b Không Mức thu:

7 Theo ông (bà), có phải mức ô nhiễm ngày càng tăng không? a Đúng b Không c Không biết Lý do chính làm ô nhiễm:

Thể hiện qua điều gì?

8 Công ty đã có biện pháp gì để giảm bớt tình trạng ô nhiễm nơi đây không? a Có b Không c Không biết Lý do:

9 Nếu có thể,ông (bà) có muốn dời nhà đi xa khỏi bãi rác không? a Có b Không C ẢNH HƯỞNG Ô NHIỄM ĐỐI VỚI NHÀ ĐẤT 1 Khỏang cách từ đất/ nhà của ông bà đến bãi rác là bao nhiêu? a K = 500 m b 500 < K ≤ 1500 m c 1500 < K ≤ 2500 m d K > 2500 m 2 Nhà/ đất của ông (bà) cách khu tiện nghi bao xa? a D < 3000 m b 3000 ≤ D < 5000 m c 53000 ≤ D < 6000 m

d D > 6000 m

3 Độ rộng mặt tiền (W) của nhà/ đất của ông (bà) là bao nhiêu?

a W < 10m

b 10 ≤ W < 30m

c W ≥ 30m

4 Tình hình An ninh trật tự

a Rất tốt

b Khá tốt

c Trung bình

d Kém

5 Tình hình giao thông

a Rất thuận lợi

b Khá thuận lợi

c Trung bình

d Bất lợi

C Ý KIẾN ĐỀ XUẤT LIÊN QUAN VẤN ĐỀ Ô NHIỄM DO BÃI RÁC GÂY

NÊN

Xin chân thành cảm ơn!