Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI GV 1// Phùng Hải Châu Hiểu được kiến thức cơ bản về TH M-LN, đặc biệt là thế giới quan DVBC và trường nhất nguyên duy vật cho
Trang 1Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
XH
DANH MôC TµI LIÖU THAM KH¶O
PHƯƠNG PHÁP
Trang 2Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRề CỦA
Nể TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
GV 1// Phựng Hải
TÀI LIỆU
VẬT CHẤT BĐ
CHƯƠNG TRèNH GIÁO DỤC MễN
TRIẾT HỌC MÁC – LấNIN
Tổng cục chính trị
triết học
mác - lênin
TẬP I
chủ nghĩa duy vật BiỆN CHỨNG Nhà xuất bản quân đội nhân dân DÙNG CHO ĐÀO TẠO CẤP PHÂN ĐỘI TRONG CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI
THƯ VIỆN HVHQ GTL.74 QUÂN CHỦNG HẢI QUÂN HỌC VIỆN HẢI QUÂN
triết học mác –
lê-nin
Dựng cho đào tạo sỹ quan cấp phõn đội bậc đại học
KHÁNH HềA - 2013
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 3Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
- Định hướng người học theo mục đích giảng dạy,
- Điều khiển quá trình HT.
- Kết luận.
- Đọc và chuẩn bị bài trước;
- Tích cực xung phong trao đổi, chất vấn các vấn
đề học tập; (khuyến khích trình chiếu)
Trang 4Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Đọc Nghe
Nhìn Nghe và
Nhìn
Áp dụng với thực tế
Dạy lại
THÁP HỌC TẬP
(BLOW)
Trang 5Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Trang 6Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
GV 1// Phùng Hải
Triết học Mác - Lênin
Triết học Mác - Lênin
Là gì?
Vai trò như thế nào ?
Trang 7Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
GV 1// Phùng Hải
Châu
Hiểu được kiến thức cơ bản về TH
M-LN, đặc biệt là thế giới quan DVBC và
trường nhất nguyên duy vật cho người
động thực tiễn bằng phương pháp biện chứng và trên tinh thần duy vật triệt để.
Hiểu được kiến thức cơ bản về TH
phương pháp luận BCDV Xây dựng lập trường nhất nguyên duy vật cho người
chứng và trên tinh thần duy vật triệt để
CĐR1 Biết được khái quát về đối tượng; vấn đề cơ bản TH; các trường phái triết học; phép biện chứng và phép siêu hình; chức năng và vai trò của TH trong ĐSXH;
CĐR1. Biết được khái quát về đối tượng; vấn đề cơ bản TH; các trường phái triết học; phép biện chứng và phép siêu hình; chức năng và vai trò của TH trong ĐSXH; CĐR2 Vận dụng kiến thức vào xem xét, giải quyết những vấn đề trong hoạt động thực tiễn nhất là hoạt động thực tiễn quân sự
CĐR2 Vận dụng kiến thức vào xem xét, giải quyết những vấn đề trong hoạt động thực tiễn nhất là hoạt động thực tiễn quân sự
MỤC ĐÍCH
YÊU CẦU
MỤC ĐÍCH
YÊU CẦU
quan điểm sai trái về vấn đề này.
CĐR3 Đấu tranh chống lại những quan điểm sai trái về vấn đề này.
Trang 8Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
GV 1// Phùng Hải
NỘI DUNG
THỜI GIAN I Triết học và đối tượng nghiên cứu
II Vấn đề cơ bản và các trường phái triết học
02 tiết
III Chức năng và vai trò của triết học trong đời sống xã hội
Trang 9Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
a)
Thời
cổ đại
b)
Thời trun
g đại
c)
Phụ
c hưn
g cận đại
d)
Thời hiện đại
3 Đối tượng ng.cứu triết
học Mác – Lênin
a) Khái niệm
b)Đối tượng nghiê
n cứu
Trang 10Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
GV 1// Phùng Hải
I Triết học và đối tượng nghiên cứu
1
Khái niệm triết học
a)
Quan điểm ngoài mác xít
b)Quan điểm mác xít
Đ/c hiểu như thế nào là
triết học?
Trang 11Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
đông
Các nhà triết học phương tây
“Triết học” theo tiếng Hán có nghĩa là trí, bao hàm sự hiểu biết, sự nhận thức sâu rộng và đạo lý
“Triết học” nguyên nghĩa tiếng Hy Lạp là philossophia - nghĩa là
“yêu thích, sự thông thái”
Nhà triết học là nhà thông thái có khả năng tiếp cận chân
lý, làm sáng tỏ bản chất của mọi
sự vật
Philo (tình yêu) + sophia (sự thông thái)
Những hiểu biết sâu sắc, có tính khái quát
về thế giới và con người, bàn về đạo làm người, giải thích về sự đau khổ hạnh phúc của con người
Trang 12Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Hiểu Hệ thống tri thức lý luận chung
nhấtTri thức chung nhất về TN, XH và TD; phản ánh sâu sắc bản chất của SV,HT được trình bày dưới dạng những khái niệm, phạm trù, quy luật vạch ra những mối liên hệ bản chất của SV,HT
Vị trí, vai trò của con người trong thế giới ấy.
Phải là những tri thức khẳng định
vị trí, vai trò của con người trong nhận thức và cải tạo thế giới đáp ứng nhu cầu sống của con người
Trang 13Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
a)
Thời
cổ đại
b)
Thời trun
g đại
c)
Phụ
c hưn
g cận đại
d)
Thời hiện đại
Triết học có đối tượng nghiên cứu
không ?
Đối tượng nghiên cứu đó qua
các thời kỳ ntn?
Trang 14Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Thế kỷ IV đến TK XIV
Chưa phân biệt được triết học với các khoa học cụ thể ”khoa học của mọi
khoa học”
Triết học trở thành nô bộc của thần học, có nhiệm vụ giải thích kinh thánh và trở thành một bộ phận của thần học
Phục hưng, cận đại
Thế kỷ XV giữa TK XIX
- CNDV coi vật chất và các thuộc tính của nó là đối tượng
nghiên cứu
- CNDT coi ý thức, tư tưởng, cảm giác là đối tượng nghiên cứu
Hiện đại
Giữa TK XIX đến nay
Giải quyết
mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên lập trường duy vật triệt để và nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên,
xã hội và tư duy
Trang 15Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
và tư duy - thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động để nhận thức và cải tạo thế giới.
a- Khái niệm Triết học Mác-Lênin
Trang 16Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
và cải tạo thế giới
- Giải quyết khoa học, triệt để mqh giữa Triết học với các môn khoa học cụ thể
Đối tượng của triết học Mác – Lênin và đối tượng của các khoa học cụ thể là thống nhất nhưng không đồng nhất, chúng khác nhau nhưng lại quan hệ mật thiết với nhau
Trang 17Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Nội dung VĐCBCTH ?
Ý nghĩa VĐCBCTH ?
Trang 18Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Giải quyết vấn đề này là cơ sở và
điểm xuất phát để giải quyết vấn đề khác của triết học
Giải quyết vấn đề này là tiêu chuẩn để xác định lập trường thế giới quan của các nhà TH và học thuyết của họ
Trang 19Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Vấn đề cơ bản của triết học
Mối quan hệ giữa Tư duy và Tồn tại (tức là giữa Vật chất và Ý thức)
“Vấn đề cơ bản lớn của mọi triết học, đặc biệt là của triết học hiện đại là vấn đề
quan hệ giữa tư duy và tồn tại”
(TP: “Lút vích phoiơbách và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức”)
Vì sao?
Vì: tất cả mọi hiện tượng trong thế giới tuy phong phú đa dạng nhưng đều được quy về 2 phạm trù: vật chất và ý thức
Vì: Hai phạm trù này đối lập nhau
và rộng vô hạn, bao trùm mọi sự vật hiện tượng trong thế giới
Vì: Mối quan hệ của chúng bao trùm mọi mối quan hệ khác
Trang 20Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Vấn đề cơ bản của triết học
Mối quan hệ giữa Tư duy và Tồn tại (tức là giữa Vật chất và Ý thức)
2 mặt
VĐCBCTH
Mặt thứ nhất: Giữa vật chất và ý thức cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào?
Mặt thứ hai: Con người có khả năng nhận thức được thế giới hay không?
Trang 21Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Là tiêu chuẩn để phân biệt giữa chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm
Trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học và cách mạng để đấu tranh chống các trào lưu tư tưởng triết học ngoài mác xít
Là gì?
Trang 22Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Thế giới quan
Quan điểm, quan niệm của con người
Cuộc sống,
Vị trí, vai trò của con người
Về bản chấtcon người
Về thế giới
Trang 23Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Trang 24Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Thế giới quan
tôn giáo
Thế giới quan triết học
Diễn tả quan niệm của con người dưới dạng hệ thống các phạm trù, quy luật
Triết học Mác - Lênin là hạt nhân của thế giới quan, chi phối các phẩm chất cụ thể của thế giới quan con người, vì hệ thống khái niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật là kết quả phản ánh thế giới, đồng thời là công cụ nhận thức bản chất của thế giới
Nội dung và phương pháp triết học Mác - Lênin chứa đựng sự thống nhất biện chứng giữa tính cách mạng và tính khoa học, có tác dụng to lớn góp phần tích cực trong giáo dục và hình thành tư tưởng, tình cảm cách mạng của con người
Trang 25Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Chủ nghĩa
Trang 26Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Trang 27Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Các phương pháp triết học có liên quan chặt chẽ đến cách giải quyết mặt thứ hai
trong vấn đề cơ bản của triết học
Những người thừa nhận khả năng nhận thức của con người đề cập đến những phương pháp nhận thức khác nhau, suy cho cùng đều quy về 2 phương pháp chung nhất, đối lập với nhau về nguyên tắc trong hoạt động nhận thức:
Biện chứng hoặc Siêu hình
Trang 28Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
cô lập, tách rời khỏi các SVHT khác và giữa các mặt đối lập có một ranh
giới tuyệt đối
- Xem xét đối tượng trong mối liên hệ ràng buộc
lẫn nhau Cái này là
nguyên nhân của cái kia; là cơ sở tồn tại của cái kia và ngược lại Chúng
luôn xâm nhập vào nhau chuyển hóa
lẫn nhau
Trang 29Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
sự biến đổi về số lượng mà nguyên nhân của sự biến đổi đó nằm ngoài đối tượng..
- Đặt đối tượng trong trạng thái vận động, biến đổi không ngừng, trong
chung là phát triển
- Nguồn gốc của sự vận động và phát triển được tìm ngay trong bản thân đối tượng, đó là quá trình đấu tranh để giải quyết mâu thuẫn của chúng
Trang 30Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Chức năng phương pháp
luận
Triết học MLN là triết học hành
động, công khai tính Đảng,triết học nhằm cải tạo thế giới
“ Lăng kính ”
để con người nhìn nhận thế
giới
“ Phương pháp ”
Nhận thức và cải tạo thế giới
Nhìn nhận khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ
thể
Cách mạng, khoa học, triệt
để
Trang 31Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
- TGQ DVBC giúp con người hình thành quan điểm khoa học định hướng mọi hoạt động.
- TGQ DVBC nâng cao vai trò tích cực, sáng tạo của con người.
- TGQ DVBC là hạt nhân của hệ tư tưởng của GCCN và các lực lượng tiến bộ, cách mạng.
- TGQ DVBC là cơ sở k/học để đ/tranh với các loại TGQ duy tâm, tôn giáo, phản k/học.
Trang 32Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
cơ sở để xác định phương pháp trong các khoa học cụ thể.
+ Đó là hệ thống các nguyên lý, khái niệm, quy luật, phạm trù làm công cụ nhận thức khoa học giúp cho tư duy con người phát triển
+ Trong nhận thức và hoạt động thực tiễn:
- Nếu xem thường PPL triết học sẽ sa vào tình trạng mò mẫm mất phương hướng
- Nếu tuyệt đối hoá vai trò của PPL triết học sẽ sa vào chủ nghĩa giáo điều và dễ
bị thất bại
Trang 33Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Chức năng phương pháp
luận
Triết học MLN là triết học hành
động, công khai tính Đảng,triết học nhằm cải tạo thế giới
Có quan hệ chặt chẽ thống nhất nhằm giúp cho con người nhận thức và cải tạo thế giới có hiệu
quả.
Mối quan hệ
Trang 34Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Vai trò thế giới quan và phương pháp
luận của triết học Mác – Lênin Những ĐKLS quy định Vai trò ngày càng tăng của triết học Mác – Lênin trong giải quyết các nhiệm vụ cấp thiết của đời
sống xã hội Vai trò TH MLN trong giải quyết những nhiệm vụ cấp thiết của lý luận và thực
tiễn quân sự hiện nay
Trang 35Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
sống xã hội
- Là cơ sở TGQ và PPL khoa học và cách mạng để phân tích xu hướng phát triển của xã hội trong điều kiện cuộc CMKH & CN hiện đại phát triển mạnh mẽ
+ Soi đường cho GCCN & NDLĐ trong cuộc ĐTGC và đấu tranh dân tộc đang diễn ra trong điều kiện mới, dưới hình
thức mới
+ là cơ sở lý luận khoa học của công cuộc XD CNXH trên thế giới và sự nghiệp đổi mới theo định hướng XHCN
Trang 36Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
sống xã hội
- Là cơ sở TGQ và PPL khoa học và cách mạng để giải quyết Vấn đề toàn cầu:
+ Môi trường
+ An ninh phi truyền thống
+ Tội phạm xuyên quốc gia liên quan ĐTGC, DT, TG trong ĐK mới
TGQ, PPL c/m, k/h
- Là cơ sở TGQ và PPL khoa học trong Sự nghiệp đổi mới của VN hiện nay
+ Quan điểm kq, toàn diện, Lịch sử, cụ thể:
ĐH 12: “ nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa đất nước
phát triển toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh
tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại
Trong đó, Đảng ta xác định: Phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; xây dựng văn hóa, con người làm nền tảng tinh thần;
tăng cường quốc phòng, an ninh là trọng yếu, thường xuyên.”
Trang 37Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Vai trò TH MLN trong giải quyết những nhiệm
vụ cấp thiết của lý luận và thực tiễn quân sự
- Biểu hiện:
+ Là cơ sở khoa học để chúng ta phân tích, xem xét xác định chính xác bản chất, thực chất cũng như những vấn đề
có tính quy luật của chiến tranh, của đấu tranh vũ trang và các hiện tượng, các quá trình quân sự khác
+ Là cơ sở đổi mới TD QS, XD nền QPTD, XD QĐND để xây dựng, phát triển quân đội theo hướng “CM, CQ…”
+ Giải quyết mqh con người và VKTB trong SMTHCĐ của QĐ, làm rõ nhân tố tinh thần trong ctranh
+ TGQ, PPL XD QĐ về chính trị, phân tích chuyển hóa trong so sánh lực lượng thời thế, hoàn thiện cơ chế của Đảng QĐ
Trang 38Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
- Bồi dưỡng TGQ duy vật và rèn luyện
tư duy biện chứng trong phân tích LLQS
và TTQS
- Phòng và chống chủ nghĩa chủ quan, phương pháp tư duy siêu hình trong học tập và rèn luyện; hoạt động quân sự
- TTQ, PPL Triết học Mác - Lênin là cơ sở
lý luận nền tảng phân tích bản chất của chiến tranh để Quân đội, Quân chủng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, mục tiêu xây dựng QĐ ND, HQNDVN “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”
Trang 39Bài 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA
NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Nghiên cứu triết học trang bị cho chúng ta thế giới quan khoa học và phương pháp luận biện chứng là cơ sở, công cụ trong vận dụng vào hoạt động thực tiễn theo mục đích của mình
Trên cơ sở đó, đứng vững trên lập trường quan điểm của CNDVBC đấu tranh chống lại các quan điểm, luận điệu sai trái xuyên tạc chống phá chủ nghĩa Mác