Dạy trẻ 5 6 tuổi kĩ năng phòng tránh bị xâm hại tại trường mầm non thanh lương 2

Bên cạnh đó cần phải cung cấp kiến thức để trẻ có thể xác định được giới tính của bản thân cũng như của các bạn khác nhằm giúp trẻ có những hành vi ứng xử phù hợp với giới tính của bản t

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến ngành Giáo dục thị xã Bình Long

Tôi tôi ghi tên dưới đây:

Số

TT

Họ và tên Ngày

tháng năm sinh

Nơi công tác (hoặc

nơi thường trú)

Chức danh

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

ĐĂNG THỊ THU

05/08/1992 Trường

MN Thanh Lương

Giáo viên Lớp: Lá 1

ĐHSP

1/ Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Dạy trẻ 5- 6 tuổi kĩ năng

phòng tránh bị xâm hạitại trường mầm non Thanh Lương

2/Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng

kiến

3/ Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục 4/ Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 15/09/2020 5/ Mô tả bản chất của sáng kiến:

5.1.Tính mới của sáng kiến:

Trẻ em là mầm non của đất nước, là niềm tự hào và niềm hy vọng của gia đình và xã hội Cha mẹ, thầy cô và cả xã hội đều dành những gì tốt đẹp cho

chúng với niềm mong mỏi là các em sẽ sớm trưởng thành, trở thành những có

người hữu ích cho xã hội.Nhưng trên thực tế xã hội ngày càng phát triển kéo theo

hàng loạt các tệ nạn xã hội: nạn bắt cóc, xâm hại trẻ em diễn ra ngày càng phổ

biến

Xâm hại trẻ em là một vấn đề được quan tâm của toàn xã hội và của nhiều quốc gia trên thế giới

Theo thống kê của tổ chức dân số liên hợp quốc:

Cứ 4 Trẻ gái thì có 1 em bị xâm hại tình dục

Cứ 6 Trẻ trai thì có 1 em bị xâm hại tình dục

Có thể nói tình trạng trẻ em bị xâm hại hiện nay đang ở mức báo động cấp thiết đang là mối lo ngại trăn trở của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội Đó là vấn đề gây lo lắng cho toàn xã hội, nó gieo rắc sự sợ hãi, ám ảnh trong lòng trẻ thơ khiến trẻ đánh mất sự tự tin, lạc quan và niềm tin vào người lớn, ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lí của trẻ

Xâm hại trẻ em ở Việt Nam đang diễn ra không chỉ ở các thành phố lớn mà còn có ở các vùng nông thôn, vùng xâu, vùng xa và xảy ra với các em học sinh ở mọi lứa tuổi trong đó trẻ em mầm non không nằm ngoại lệ Trên các phương tiện thông tin hiện nay chúng ta không khó khăn để tìm thấy những thông tin về học sinh bị xâm hại gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong dư luận xã hội Xâm hại trẻ em diễn ra ở nhiều hình thức nhiều mức độ xuất phát ở nhiều nguyên nhân khác nhau Vì vậy để bảo vệ trẻ em không bị xâm hại là một trong những vấn đề cần thiết cấp bách trong xã hội hiện nay Nó không phải là việc làm chỉ dành riêng cho những người làm công tác giáo dục hay của những người làm công tác xã hội

mà đó là trách nhiệm chung của cả cộng đồng

Tuy nhiên nhiều người cho rằng giáo dục giới tính cho trẻ mầm non là quá sớm và ngại nhắc đến chuyện tế nhị Thực ra đây là việc cần thiết để bảo vệ các bé trước nguy cơ bị xâm hại

Bên cạnh những thực trạng của xã hội đó thì bản thân tôi là 1 người giáo viên trực tiếp đứng lớp chăm sóc và giáo dục trẻ tôi quan sát có một số trẻ tại lớp mình chủ nhiệm có những hành vi như ôm, hôn bạn, nằm đè lên bạn đây là những hành vi không phù hợp và chưa đúng với lứa tuổi của trẻ

Từ đó tôi đặt ra câu hỏi phải làm gì để bảo vệ các em và phải làm gì để các

em biết tự bảo vệ mình?

Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ tự bảo vệ bản thân,phòng chống xâm hại, dựa vào đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non và qua thực tế của lớp và sự chỉ đạo của nghành cũng như của ban giám hiệu nhà trường về việc dạy trẻ các kĩ năng mà tôi đã mạnh dạn suy nghĩ, lên kế hoạch và thực hiện một số biện pháp nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản và kỹ năng cần thiết để trẻ có thể

tự bảo vệ bản thân Đó cũng là lý do tôi chọn: “Dạy trẻ 5- 6 tuổi kĩ năng phòng tránh bị xâm hạitại trường mầm non Thanh Lương” để nghiên cứu và thực hiện

5.2 Nội dung sáng kiến:

* Bước 1: Thực hiện khảo sát

Năm học 2020-2021 tôi được nhà trường phân công đứng lớp Lá 1, Nên đầu năm học 2020-2021 tôi đã tiến hành khảo sát trên 35 trẻ và phụ huynh của trẻ tại lớp mình chủ nhiệm với một số tiêu chí sau:

STT Tiêu chí đánh giá Tổng

số trẻ

Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ

trẻ % trẻ %

1 Trẻ biết thế nào được gọi là

2 Ai được phép chạm vào vùng

3 Biết 1 – 2 cách để phòng tránh

4 Phụ huynh đã quan tâm giáo

* Về phía cha mẹ học sinh:

- Nhiều phụ huynh học sinh còn chủ quan cũng như chưa hiểu và quan tâm đến việc giáo dục kĩ năng phòng tránh bị xâm hại cho trẻ

- Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống phát triển hiên đaị như: internet, tivi, các trò chơi điện tử…

=> Kết quả khảo sát trên trẻ và phụ huynh về kĩ năng phòng tránh xâm hại là quá thấp

* Bước 2: Xác định nội dung và xây dựng kế hoạch giáo dục

Cách tốt nhất để giúp trẻ tự bảo vệ mình là dạy cho trẻ những kỹ năng giúp phòng tránh nguy cơ bị xâm hại Tùy theo độ tuổi và sự hiểu biết của trẻ mà giáo viên có thể dạy cho bé những kỹ năng dù đơn giản nhất nhưng vẫn có thể tạo được hiệu quả bất ngờ giúp các bé tự bảo vệ mình

Chính vì vậy, tôi đã nghiên cứu và xây dựng một số nội dung cần thiết trong việc giáo dục giới tính và dạy trẻ một số kĩ năng phòng trành bị xâm hại như sau:

Nội dung 1: Cơ thể con là của con

Chúng ta cần dạy cho trẻ nhận biết rằng cơ thể chỉ là của riêng con và các vùng nhạy cảm trên cơ thể chỉ là của riêng các con, không cho bất kỳ ai chạm vào vùng nhạy cảm hay có những hành động ôm ấp, vuốt ve nếu trẻ không thích, kể cả

bố mẹ cũng không được chạm vào nếu không có sự đồng ý của trẻ

Bên cạnh đó cần phải cung cấp kiến thức để trẻ có thể xác định được giới tính của bản thân cũng như của các bạn khác nhằm giúp trẻ có những hành vi ứng

xử phù hợp với giới tính của bản thân và với mọi người xung quanh

Nội dung 2 : Bộ phận riêng tư

Thực tế hiện nay các bậc phụ huynh cũng như giáo viên dạy trẻ biết và hiểu như thế nào là vùng kín rất ít, do tâm lí e ngại và cho rằng đó là việc tế nhị khó nói

ra và dạy cho trẻ mầm non là còn quá sớm

Bộ phận riêng tư (bao gồm miệng và những bộ phận được che phủ bởi đồ lót, với bé trai : là phần giữa 2 đùi cả trước và sau, với bé gái: ngực, phần giữa 2

đùi cả trước và sau.) là bộ phận dành riêng cho con, không ai có quyền đụng chạm hay nhìn vào, trừ khi mẹ giúp em vệ sinh và bác sỹ khám chữa bệnh có mẹ/bố ở đó Song song với đó giống như việc dạy trẻ tự bảo vệ cơ thể của mình thì các bậc phụ huynh cũng cần dạy trẻ chú ý không chạm vào vùng nhạy cảm của người khác, nhất là người khác giới Đặc biệt không nên tò mò về cơ thể người khác để tránh bị lợi dụng, dụ dỗ hay vô tình kích thích thú tính của những kẻ xấu

Nội dung 3: Nói không - đi khỏi - kể lại

Nói Không: chúng ta nên dạy cho trẻ biết cơ thể của con là riêng tư Nếu ai

đó đụng chạm vào cơ thể con mà khiến con cảm thấy lo lắng, sợ hãi hay đau đớn, con có quyền nói không một cách kiên quyết, nhìn thẳng vào mặt kẻ đó và hét to lên

Rời khỏi: nếu con gặp tình huống mà khiến con cảm thấy lo lắng sợ hãi,thì con nên tránh ra xa, rời khỏi nơi đó càng nhanh càng tốt

Kể lại: Nếu con cảm thấy sợ hãi, không thoải mái hay khó chịu về một tình huống nào đó, con hãy kể lại với bố, mẹ hoặc một người lớn mà con tin tưởng về những cảm giác đó của mình cho tới khi được giúp đỡ Bố, mẹ và những người lớn đáng tin cậy sẽ luôn ủng hộ và giúp đỡ con

Trong trường hợp con kể với một người lớn mà con tin cậy nhưng họ không tin hoặc không giúp đỡ con, con hãy kể với một người lớn đáng tin cậy khác cho đến khi có người tin vào câu chuyện của con và giúp đỡ con Hoặc con hãy gọi đến tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 các cô chú sẽ chia sẻ giúp đớ các con mọi lúc mọi nơi

Nội dung 4: Bàn tay giao tiếp

+ Ngón cái - gần mình nhất - tượng trưng cho những người thân ruột thịt trong gia đình như ông bà, bố mẹ, anh chị em ruột Bé có thể ôm hôn những người này hoặc đồng ý đề các thành viên trong nhà ôm hôn, thể hiện tình yêu thương, tắm rửa khi bé còn nhỏ Nhưng khi đã lớn, bé sẽ tự tắm và thay quần áo trong phòng kín

+ Ngón trỏ - tượng trưng cho thầy cô, bạn bè ở trường lớp hoặc họ hàng của gia đình Những người này có thể nắm tay, khoác vai hoặc chơi đùa Song chỉ dừng lại ở đó Còn nếu ai chạm vào “vùng đồ bơi”, bé sẽ hét to và gọi mẹ

+ Ngón giữa - người quen biết nhưng ít khi gặp như hàng xóm, bạn bè của cha mẹ Những người này, bé chỉ nên bắt tay, cười và chào hỏi

+ Ngón áp út - người quen của gia đình mà bé mới gặp lần đầu Với những người này, bé chỉ nên dừng lại ở mức vẫy tay chào

+ Ngón út - ngón tay xa bé nhất - thể hiện cho những người hoàn toàn xa lạ hoặc người có cử chỉ thân mật, khiến bé thấy lo sợ, bất an Với những người này,

bé hoàn toàn có thể bỏ chạy, hét to để thông báo với mọi người xung quanh

Nội dung 5: Không cho người lạ mặt vào nhà

Khi trẻ ở nhà một mình, cần dạy trẻ tuyệt đối không được cho bất kỳ người

lạ mặt nào vào nhà Cũng nên chú ý không cho trẻ đi chơi một mình dù chỉ là sang nhà hàng xóm hay đến nhà người quen mà không có sự theo dõi của bố mẹ

Nội dung 6: Dạy trẻ cách chạy thật nhanh hoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác

Để đề phòng trường hợp không may trẻ bị tấn công, tôi đưa ra các giả thiết, tình huống để trẻ được thực hành và hướng dẫn trẻ cách chạy trốn Tôi dạy trẻ tìm

cơ hội lúc kẻ xấu sơ hở để chạy thật nhanh hoặc la hét thật lớn, cầu cứu người xung quanh

Ngoài ra, tôicũng dạy cho trẻ ghi nhớ số điện thoại của cha mẹ, số điện thoại khẩn cấp để trẻ có thể sử dụng trong trường hợp khẩn cấp

Cần dạy cho trẻ rằng các con không phải cần sợ hãi hay lo lắng khi có bất kỳ

kẻ nào đe dọa hoặc làm tổn thương đến trẻ Trong trường hợp có kẻ xấu đe dọa trẻ phải giữ bí mật thì trẻ nên thông báo cho cha mẹ và người thân biết

Bước 3: Tổ chức thực hiện

Biện pháp 1: Giáo dục giới tính cho trẻ

Để có thể hình thành ở trẻ những kĩ năng phòng tránh bị xâm hại trước tiên tôi sẽ cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản về giới tính thức và dạy cho trẻ biết cách xác định giới tính của bản thân để từ đó trẻ có những hành vi cũng như ứng

xử phù hợp với giới tính của bản thân và với người khác

Lứa tuồi mẫu giáo là lứa tuổi kì diệu, trẻ rất tò mò ham muốn học hỏi tìm hiểu vể thế giới tự nhiên và xã hội Hiểu được đặc điểm đó của trẻ thông qua các chủ đề bản thân và một số chủ đề khác tôi đã thiết kế, lồng ghép và giáo dục giới tính cho trẻ thông qua một số hoạt động như sau:

* Thông qua hoạt động học có chủ đích: tôi tiến hành tổ chức một số hoạt động học với đề tài như: cơ thể tôi, bé là ai thông qua các tiết học tôi cung cấp cho trẻ một cách hệ thống, chính xác, rõ ràng những kiến thức về giới tính như: đặc điểm bạn trai, đặc điểm bạn gái, nhận biết giới tính của mình, nhận biết giới tính của bạn khác, sực khác biệt giữa bạn trai và bạn gái, cách chăm sóc và giữ gìn vệ sinh thân thể

Lồng ghép nội dung giáo dục giới tính thông qua các tiết học khác :

Trong các tiết học khác tôi kết hợp giáo dục cho trẻ kiến thức về giới tính với nội dung của tiết học đó nhưng vẫn không làm mất đi trọng tâm của tiết học

- Trong tiết làm quen văn học, âm nhạc: Cô giáo cho trẻ đọc thơ, hát theo

từng nhóm bạn trai, bạn gái Cho trẻ đóng kịch và phân vai nhân vật phù hợp với giới tính của trẻ (VD: Bạn gái đóng vai Cô bé quàng khăn đỏ, mẹ, bà ngoại, bạn trai đóng vai chó sói, bác thợ săn )

- Trong tiết thể dục: Cô giáo chia 2 đội bạn trai - bạn gái thi đua khi luyện

tập bài tập vận động

- Trong tiết làm quen với toán, làm quen chữ cái: Cô giáo cho trẻ đọc, luyện

Phát âm số, chữ cái theo nhóm bạn trai, bạn gái

- Trong tiết tạo hình: cô giáo lồng ghép giáo dục giới tính khi cho trẻ trong

chủ điểm bản thân với đề tài “vẽ khuôn mặt bạn trai bạn gái”, cho trẻ thực hiện các sản phẩm tạo hình với hình thức cho trẻ thực hiện sản phẩm vớinhững nguyên liệu chia theo giới tính của trẻ theo yêu cầu của cô giáo Ví dụ: làmlồng đèn trung thu, bạn trai chọn giấy màu xanh, bạn gái chọn giấy màu hồng để làmlồng đèn.Giáo dục giới tính cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động học là hình thức quan trọng để mang đến cho trẻ những kiến thức chính xác và phong phú về giới tính cho trẻ mầm non

Có rất nhiều con đường để giáo dục giới tính cho trẻ nhưng giáo dục giới tính cho trẻ thông qua hoạt động học là con đường hiệu quả nhất vì hoạt động học

là hoạt động tập chung giải quyết những vấn đề về nhận thức cho trẻ

* Thông qua các hoạt động khác trong ngày + Đón trẻ:

Khi đón trẻ tôi trò chuyện với trẻ về quần áo, đầu tóc của các bạn trai, bạn gái hôm nay đi học như thế nào, những bạn trai bạn gái ở nhà giúp bố mẹ những việc gì, chơi những trò chơi gì, có phù hợp với giới tính của mình không Cho trẻ nghe các bài hát, bài thơ, câu chuyện, xem xem video có nội dung giáo dục giới tính cho trẻ mẫu giáo

+ Hoạt động ăn ngủ:

Tôi để trẻ biết trải niệm 1 dãy bạn trai và dãy bạn gái ngủ riêng không nằm chung với nhau

Trước giờ ngủ tôi có thể kể các câu chuyện về giới tính cho trẻ nghe

Ví dụ: Thế nào là đụng chạm tốt, đụng chạm xấu?Sự khác biệt của con trai

và con gái

Vệ sinh: Phòng vệ sinh trai, gái riêng biệt và có cửa Khi thay đồ cô giáo chú ý nhắc nhở trẻ, trẻ trai thay ở khu vực riêng, trẻ gái thay ở khu vực riêng

* Thông qua hoạt động vui chơi:

Với trẻ mầm non thì vui chơi là hoạt động đặc trưng của trẻ ở trường mẫu giáo, là hoạt động chủ đạo của trẻ khi đến trường, Hoạt động vui chơi giúp trẻ lĩnh hội tri thức mới, thông qua hoạt động chơi giúp trẻ mở rộng, củng cố, chính xác hóa những biểu tượng của trẻ về giới tính Trong khi thực hiện các hành động chơi, các thao tác chơi, trẻ nhận ra được một vài đặc tính quen thuộc, một vài kiến thức

về giới tính mà trẻ đã biết Dựa trên những đặc điểm đó tôi đã thiết kế một số trò chơi để lồng ghép giáo dục giới tính như sau:

+ Trò chơi đóng vai theo chủ đề: Trong giờ chơi hoạt động góc trong các

chủ đề, khi tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề, tôi cho trẻ nhập vào các vai chơi theo giới tính của trẻ

Ví dụ: Các bé gái đóng vai bà, mẹ, cô, dì, chị, em gái, cô giáo, cô thợ may , Trẻ đóng vai chơi, mẹ hướng dẫn con các vùng riêng tư thông qua em búp bê Còn các bé trai đóng vai ông, bố, chú, bác, anh em trai, chú công nhân, chú cảnh sát Trong khi chơi, trẻ biết giao tiếp, ứng xử, trải nghiệm những đồ dùng, đồ chơi phù hợp với giới tính của mình, có những hành động phù hợp với giới tính của vai chơi đó và có những úng xử phù hợp với những vai chơi khác Điều đó hình thành

ở trẻ những biểu tượng rõ ràng về giới tính cho trẻ

* Trò chơi vận động:

Trong một số chủ đề như chủ đề bản thân, hay chủ đề gia đình các trò chơi thường được tôi tổ chức khi bắt đầu tiết học để gây hứng thú, khi kết thúcđể củng cố nội dung kiến thức về giới tính cho trẻ hoặc khi tổ chức các trò chơi ngoài trời Tôigiáo dục giới tính cho trẻ thông qua luật chơi, cách chơi của trò chơi mà trẻ được tham gia Thông qua những trò chơi trẻ có thể xác định, ghi nhớ về giới

tính của bản thân cũng như của các bạn khác và có hành vi, ứng xử và lựa chọn phù hợp với giới tính của mình

Ví dụ:

- Trò chơi "Về đúng nhà": Cả lớp vừa đi vừa hát xung quanh lớp, khi nghe

cô giáo ra hiệu lệnh "về đúng nhà" thì các bạn gái sẽ về ngôi nhà màu hồng, các bạn trai về ngôi nhà màu xanh

- Trò chơi "Đồ dùng của ai": Chia cả lớp thành 2 đội trai – gái, khi có hiệu lệnh "bắt đầu" thì 2 đội sẽ bật nhảy qua các vòng lên chọn những đồ dùng (mũ nón,

áo, quần, váy, nơ, đồ chơi ) phù hợp với giới tính của mình

- Trò chơi "Bạn nào quả nấy": Đội bạn trai hái quả màu xanh, đội bạn gái hái quả màu đỏ

Trò chơi "Tạo dáng" : Trước khi chơi, cô giáo gợi ý cho trẻ một số kiểủ tạo

dángcủa bạn trai, bạn gái (Bạn gái tạo dáng điệu đà, dịu dàng, nữ tính Bạn trai tạo dáng mạnh mẽ, nam tính ) Trẻ phải tự nghĩ xem mình sẽ tạo dáng như thế nào

để đến khi giáo viên ra hiêu lênh tạo dáng thì tất cả trẻ sẽ tạo dáng theo giới tính của mình Bạn nào tạo được nhiều dáng đúng yêu cầu nhất sẽ được quà

Trò chơi "Chuyền bóng": Cô giáo chia 2 đội bạn trai, bạn gái Đội nào

chuyền bóng nhanh sẽ giành chiến thắng

Trò chơi "Trời nắng trời mưa": cô giáo chuẩn bị vẽ những vòng tròn màu xanh,màu hồng xen kẽ trên sân sao cho vòng này cách vòng kia từ 30 - 40cm để làm nơi trú mưa Số vòng ít hơn số trẻ chơi từ 3 - 4 vòng.Trẻ đóng vai học trò đi học, vừa đi vừa hát theo nhịp phách của cô giáo, khi nghe hiệu lệnh của cô nói:

"Trời mưa" thì tự mỗi trẻ phải tìm một nơi trú mưa nấp cho khỏi bị ướt (có nghĩa là chạy vào vòng tròn) Bạn trai chạy vào vòng tròn màu xanh, bạn gái chạy vào vòng tròn màu hồng

+ Trò chơi âm nhạc: “ Khiêu vũ với bóng”:

Trò chơi này tôi sẽ tổ chức trong giờ cho trẻ làm quen với âm nhạc với chủ

đề cơ thể tôi

Tôicho trẻ đứng thành từng cặp, mỗi cặp là một bạn trai và một bạn gái, lấy bụng ép và giữ bóng, tay cầm vào nhau như khiêu vũ, không được dùng tay giữ bóng Trẻ khiêu vũ theo nhạc, cặp nào làm rơi bóng thì bị loại

Thông qua trò chơi trẻ sẽ hiểu được rằng không nên dùng tay để đụng chạm vào những vùng nhạy cảm và những bội phận riêng tư của người khác

+ Trò chơi xây dựng:

Trong giờ chơi hoạt động ở các góc trong ngày, khi tổ chức trò chơi xây dựng, tôi đã lồng ghép giáo dục giới tính thông qua việc phân công nhiệm vụ cho trẻ thực hiện: các bạn trai thường khỏe mạnh hơn các bạn gái nên sẽ đảm nhiệm một số việc nặng như, chở gạch, chở nguyên vật liệu, xây tường, xây nhà còn các bạn gái sẽ xếp hoa, xếp cỏ, trang trí cho công trình xây dựng của mình

Việc giáo dục giới tính cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày giúp trẻ kĩnh hội những kiến thức mới và luyện tập những kiến thức đã được biết về giới tính của trẻ và ngưới khác một cách thường xuyên, liên tục và hiệu quả

Biện pháp 2: Cung cấp kiến thức và dạy trẻ kĩ năng phòng tránh bị xâm hại

* Thông qua hoạt động học