BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN VĂN ĐỊNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN VĂN ĐỊNH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 62 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học:
TS VÕ VĂN NAM PGS.TS NGUYỄN VĂN ĐỆ
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Thành phố Hồ Chí Minh - 2021
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Khoa Khoa học giáo dục Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
Người hướng dẫn khoa học
TS VÕ VĂN NAM PGS.TS NGUYỄN VĂN ĐỆ
Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Sỹ Thư
Phản biện 2: PGS.TS Phạm Minh Giản
Phản biện 3: TS Nguyễn Đức Danh
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận án cấp Trường họp tại ………
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
hồi ………giờ……ngày… tháng… năm 2021
Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:
Trang 3Trường ĐHSP TP Hồ Chí Minh Thư viện Quốc gia TP Hồ Chí Minh
MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài
Nghị quyết 29-NQ/TW của Trung ương về đổi mới căn bản toàndiện giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh chủ yếu là dạy học từ truyền thụkiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất của người học Việchọc tập, rèn luyện có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triểnnăng lực và phẩm chất của học sinh Hoạt động học tập, rèn luyện củahọc sinh có ý nghĩa to lớn đối với kỹ năng học tập suốt đời và xây dựng
xã hội học tập sau này
Lý luận dạy học đã chứng minh, dạy và học là hoạt các động chính,hoạt động liên tục, xuyên suốt và là hoạt động chiếm lĩnh tất cả thờigian hoạt động tại trường THPT Chất lượng và hiệu quả hoạt động dạy
và học ở trường THPT là bộ mặt, là uy tín, là danh dự của nhà trườngtrong suốt thời gian hoạt động của nhà trường đối với cộng đồng và xãhội
Hoạt động dạy ở trường THPT có nhiệm vụ định hướng, chi phối vàquyết định chất lượng và hiệu quả của hoạt động học của học sinh Hoạtđộng dạy trường THPT có chức năng thiết kế, tổ chức, chỉ đạo, kiểm traquá trình hoạt động học của học sinh THPT Hoạt động học, góp phầnthi công từ hoạt động dạy, nhưng hoạt động dạy không làm thay ngườihọc Hoạt động học là tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh tri thức củabản thân, tức là thiết kế, tự tổ chức, tự thi công và tự kiểm tra chínhmình dưới sự điều khiển của người dạy Hai hoạt động dạy và học thốngnhất với nhau nhờ sự cộng tác, hợp tác chặt chẽ giữa thầy và trò Sựcộng tác giữa hoạt động dạy và hoạt động học là yếu tố cơ bản duy trì vàphát triển tính thống nhất toàn vẹn của quá trình dạy học và là sự bảođảm cho học sinh học tập tốt, giáo viên thực hiện nhiệm vụ dạy tốt.Đối với học sinh THPT, nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt quá trìnhhoạt động của mình chính là nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chươngtrình và kế hoạch giáo dục của nhà trường đề ra Dưới sự dẫn dắt trựctiếp của giáo viên, học sinh THPT tích cực học tập để hoàn thành nhiệm
vụ theo mục tiêu chương trình giáo dục do Bộ GD-ĐT ban hành Tuynhiên, hoạt động học tập của học sinh ở trường THPT là hoạt độngmang tính hoạt động cá nhân, của nhóm, tổ và của tập thể lớp Lớp họcTHPT được tập hợp, tổ chức lớp theo quy định trong Điều lệ Trường
Trang 4Trung học do Bộ GD-ĐT ban hành Chính vì, hoạt động học tập của họcsinh ở trường THPT là hoạt động của cá nhân và của tập thể lớp học,nên rất cần có sự quản lí hoạt động học tập này một cách hiệu quả theo
lí thuyết khoa học quản lí giáo dục hiện đại Hoạt động quản lí cần thiếtcho hoạt động học tập của học sinh THPT đạt được mục tiêu học tập đề
ra, và giúp học sinh hoàn thành nhiệm vụ học tập của mình đảm bảophát triển năng lực bản thân với chất lượng tốt nhất Yêu cầu mục tiêucần đạt của học sinh THPT, bao gồm: (1) về phẩm chất (gồm có: yêunước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm); (2) về năng lực (nănglực tự chủ và tự học; năng lực giao tiếp và hợp tác) (Bộ GD-ĐT, 2018)
Bộ GD-ĐT đánh giá công tác quản lí của đội ngũ cán bộ quản lýgiáo dục ở một số trường THPT thiếu chủ động, chưa tích cực, hiệu quảchưa cao; tại một số địa phương việc phân cấp quản lý giáo dục chưahợp lý, chưa phát huy được tính chủ động, tự chịu trách nhiệm và sángtạo của người đứng đầu các cơ sở giáo dục Một số cán bộ quản lýtrường THPT chưa cập nhật, chưa bắt nhịp được với đổi mới giáo dụccủa cấp học; chưa mạnh dạn triển khai thực hiện những chủ trương đổimới của ngành; chưa tạo động cơ, khuyến khích sự đổi mới, sáng tạocủa giáo viên Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ giáo viênchưa đồng đều; cơ cấu đội ngũ chưa hợp lý; thực hiện đổi mới phươngpháp dạy học của một bộ phận giáo viên còn yếu; việc tiếp cận thông tincủa giáo viên vùng khó khăn còn hạn chế Tình trạng học sinh bỏ học,học sinh ngồi nhầm lớp vẫn diễn ra rải rác ở một vài địa phương có điềukiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, đặc biệt là khu vực Tây Nam Bộ(Bộ GD-ĐT, 2019)
Thực trạng quản lí hoạt động học tập của học sinh THPT vùng đồngbằng sông Cửu Long đang bộ lộ nhiều hạn chế, yếu kém nhất định.Theo đánh giá của Bộ GD-ĐT thì chất lượng giáo dục cấp THPT vùngđồng bằng sông Cửu Long thời gian qua còn nhiều hạn chế, bất cập vàchưa đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục, văn hóa, xã hội đề ra Đồngthời chất lượng giáo dục vùng đồng bằng sông Cửu Long được đánh giá
là thấp kém nhất cả nước, thua xa các vùng thành thị và vùng đồng bằngBắc Bộ, vùng Tây Nguyên và cả nước Biểu hiện hạn chế yếu kém nhậnthấy rõ nhất là công tác quản lí hoạt động học tập trên lớp của học sinhTHPT và hạn chế yếu kém trong việc quản lí hoạt động học tập ở nhà(tự học ngoài lớp) của hoc sinh THPT là trọng tâm nhất Như vậy, chấtlượng giáo dục cấp THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long thấp kémnhư thực trạng đã nêu có nguyên nhân xuất phát từ công tác quản lí giáo
Trang 5dục ở trường THPT là chính Trong đó, quản lí hoạt động học tập chưađạt yêu cầu và hiệu quả thấp, là nguyên nhân trọng tâm làm cho chấtlượng học tập của học sinh THPT vùng này chưa đáp ứng yêu cầunhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục THPT vùng đồng bằng sôngCửu Long đặt ra
Thực trạng quản lí hoạt động học tập trường THPT đồng bằngsông Cửu Long như vừa nêu trên, tác giả nhận định rất cần thiết phải tổ
chức nghiên cứu lĩnh vực này Từ đó, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý
hoạt động học tập của học sinh ở các trường trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Cửu Long” làm đề tài luận án tiến sĩ.
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất được các biện pháp quản lí hoạt động học tập của họcsinh THPT nhằm cải thiện, đảm bảo và nâng cao chất lượng giáo dụcTHPT vùng đồng bằng sông Cửu Long, thông qua việc hệ thống hóa cơ
sở lý luận và đánh giá thực trạng công tác quản lí hoạt động học tập củahọc sinh THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động dạy học ở trường
trung học phổ thông
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động học tập của học
sinh ở các trường trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Cửu Long
4 Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý hoạt động học tập của học sinh ở các trườngTHPT vùng đồng bằng sông Cửu Long đã được thực hiện và đạt đượcnhững kết quả nhất định Tuy nhiên, so với yêu cầu đổi mới giáo dụcphổ thổng, công tác này vẫn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập Nếu xác lậpđược cơ sở lý luận khoa học, khảo sát, đánh giá đúng thực trạng quản lýhoạt động học tập của học sinh ở các trường THPT vùng đồng bằngsông Cửu Long thì sẽ đề xuất được các biện pháp khoa học, có tính cầnthiết và khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động học tậpcủa học sinh THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Hệ thống hóa lý luận về quản lý hoạt động học tập của họcsinh trung học phổ thông
5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt độnghọc tập của học sinh ở các trường THPT vùng đồng bằng sông CửuLong
Trang 65.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh
ở các trường THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long
5.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đềxuất và thực nghiệm một trong các biện pháp đề xuất
6 Phạm vi nghiên cứu
6.1 Giới hạn về phân quyền quản lý gồm các chủ thể: hiệutrưởng, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên các trường trung học phổthông
6.2 Địa bàn nghiên cứu: Gồm 7 tỉnh (An Giang, Cần Thơ, ĐồngTháp, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Sóc Trăng)
6.3 Thời gian nghiên cứu: từ năm 2014 đến năm 2019
7 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp luận
7.1.1 Tiếp cận hệ thống, cấu trúc
Hoạt động học tập của học sinh THPT là một hệ thống gồm cácthành tố: mục tiêu, nguyên tắc, nội dung, hình thức, phương pháp, kiểmtra đánh giá kết quả học tập, điều kiện và môi trường học tập Quản lýhoạt động học tập của học sinh THPT là một hệ thống gồm: quản lýmục tiêu, nguyên tắc, quản lý nội dung, hình thức, phương pháp, quản lýkiểm tra đánh giá kết quả học tập, quản lý điều kiện và môi trường họctập Nghiên cứu quản lý hoạt động học tập của học sinh THPT phảiđược đặt trong mối quan hệ biện chứng với quản lý hoạt động dạy củagiáo viên
7.1.2.Tiếp cận lịch sử, lôgic
Nghiên cứu các công trình có liên quan với đề tài trong và ngoàinước, từ trước đến nay Nghiên cứu theo trình tự đi từ nghiên cứu lýluận đến khảo sát và đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất các biện phápquản lý
7.1.3 Tiếp cận thực tiễn
Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động họctập của học sinh ở các trường trung học phổ thông vùng đồng bằng sôngCửu Long trong những năm gần đây Vùng này có những đặc thù riêng
và thời gian nghiên cứu từ 2014-2019 cũng có những đặc thù riêng sovới các giai đoạn thời gian khác Đề xuất các biện pháp quản lý hoạtđộng học tập của học sinh, chỉ tập trung đề xuất cho các trường trunghọc phổ thông vùng đồng bằng sông Cửu Long chứ không cho các vùngkhác
7.2 Phương pháp nghiên cứu
Trang 77.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Mục đích xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tậpcủa học sinh ở trường trung học phổ thông Nội dung và cách thực hiện:Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các văn bản quy phạm pháp luật, cáccông trình và các tài liệu khoa học có liên quan đến quản lý hoạt độnghọc tập của học sinh các trường trung học phổ thông
7.2.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
(1) Phương pháp quan sát
Quan sát hoạt động học tập học sinh THPT bao gồm: Quan sáthoạt động học trên lớp và quan sát hoạt động học ngoài lớp của học sinhTHPT
(2) Phương pháp điều tra
Mục đích: Thu thập các dữ liệu về thực trạng học tập của học sinh
và quản lý học tập của học sinh ở các trường trung học phổ thông vùngđồng bằng sông Cửu Long; Đánh giá tính cần thiết và khả thi của cácbiện pháp quản lý được đề xuất
(3)Phương pháp phỏng vấn
Mục đích là thu thập dữ liệu về thực trạng học tập của học sinh vàquản lý học tập của học sinh ở các trường trung học phổ thông vùngđồng bằng sông Cửu Long
(4) Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Mục đích là đánh giá tính khả thi của biện pháp quản lý được đềxuất
7.3 Phương pháp thống kê toán học
Phương pháp này được sử dụng nhằm xử lý các số liệu thu được
từ các phương pháp nghiên cứu Sử dụng phần mềm Microsoft Excel
8 Những luận điểm cần bảo vệ
8.1 Hoạt động học tập của học sinh THPT là hoạt động nhận thứccủa học sinh, bao gồm các thành tố: mục tiêu học tập, nội dung học tập,hình thức, phương pháp học tập, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập vàđiều kiện học tập
8.2 Các chủ thể quản lý HĐHT học sinh bao gồm: hiệu trưởng; tổtrưởng chuyên môn và giáo viên Các chủ thể thực hiện chức năng quản
lý theo sự phân quyền trong quản lý HĐHT ở trường THPT Hiệutrưởng quản lý HĐHT của học sinh thông qua quản lý Tổ chuyên môn;
Tổ chuyên môn quản lý HĐHT của học sinh thông qua quản lý hoạtđộng của giáo viên (bộ môn và chủ nhiệm); giáo viên là người trực tiếp
Trang 8quản lý HĐHT của học sinh THPT Các chủ thể thực hiện chức năngquản lý một cách bao quát, toàn diện các thành tố của HĐHT học sinhTHPT.
8.3 Đề xuất các biện pháp quản lý HĐHT của học sinh THPTluôn đảm bảo tính khoa học và tính khả thi đối với các chủ thể quản lýHĐHT, phù hợp với đặc điểm học sinh THPT các trường THPT vùngđồng bằng sông Cửu Long Các biện pháp quản lý tập trung vào quản lýcác thành tố hoạt động học tập của học sinh THPT
9 Đóng góp của luận án
9.1 Bổ sung cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập của họcsinh THPT
9.2 Cung cấp thông tin cơ bản, khách quan về thực trạng học tập
và quản lý hoạt động học tập của học sinh THPT vùng đồng bằng sôngCửu Long
9.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinhTHPT ở các trường THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long, và tổ chứcthực nghiệm biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh
10 Cấu trúc luận án
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập của họcsinh trung học phổ thông; Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động họctập của học sinh ở các trường trung học phổ thông vùng đồng bằng sôngCửu Long; Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh ởcác trường trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Cửu Long
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Lịch sử nghiên cứu hoạt động học tập
(1)Nghiên cứu về vai trò, mục đích, nội dung, phương pháp hoạt động học tập: Về vai trò của hoạt động học tập; Về mục đích hoạt động học tập; Về người học và người dạy; Nội dung học tập; Về phương pháp học tập; (2)Nghiên cứu về hoạt động học tập hiện đại: Tâm lý học
ứng dụng vào hoạt động học tập; Học theo quan điểm lấy người học làm
trung tâm; Lý thuyết về tự học; Lý thuyết học tương tác; Học tập theohướng phát triển năng lực cho người học; Phương pháp “Bàn tay nặnbột”; Giáo dục STEM; Giáo dục trải nghiệm sáng tạo;
1.1.2 Lịch sử nghiên cứu quản lý hoạt động học tập
Trang 9Hoạt động dạy học theo hướng tích cực hóa học tập, như sau:
Vai trò của GV là người thiết kế, ủy thác, tổ chức, hướng dẫn, điềukhiển, thể chế hóa hoạt động học tập của người học; Vai trò người học
là chủ thể tự giác tích cực, độc lập, sáng tạo để tự chiếm lĩnh kiến thức,
kỹ năng kỹ xảo và những giá trị mới dưới sự hướng dẫn sư phạm củagiáo viên;
Các nghiên cứu quản lý HĐHT chủ yếu tập trung vào quản lý cácthành tố của quá trình dạy học như: người dạy, người học, mục tiêu, nộidung, phương pháp, kiểm tra đánh giá kết quả dạy học; hướng thứ haitập trung nghiên cứu vào quản lý một số biện pháp quản lý của nhànước về giáo dục và thực hiện các chức năng của quản lý vào thực hiệnquản lý dạy học THPT Hiện tại, chưa có đề tài nào nghiên về quản lýHĐHT của học sinh THPT vùng ĐBSCL
1.2 Khái niệm về quản lý hoạt động học tập học sinh trung học phổ thông
1.2.1 Hoạt động học tập
HĐHT là hoạt động của chủ thể (học sinh) Học sinh tự giác tổchức HĐHT dưới sự hướng dẫn của giáo viên hoặc học tập không có sựhướng dẫn trực tiếp của giáo viên Nhằm thực hiện mục tiêu học tập đã
đề ra, góp phần hoàn thiện nhân cách của chủ thể tương ứng với từnggiai đoạn phát triển của bản thân
1.2.2 Quản lý hoạt động học tập của học sinh THPT
Sự phân quyền trong quản lí hoạt động học tập của học sinhTHPT thể hiện qua: (1)Hiệu trưởng quản lí chỉ đạo Tổ trưởng chuyênmôn về thực hiện nhiệm vụ quản lí giáo viên bộ môn thực hiện nhiệm
vụ giảng dạy của giáo viên và nhiệm vụ học tập của HS trong tổ Hiệutrưởng quản lí chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn thông qua kế hoạch côngtác chuyên môn của nhà trường theo năm học, trong đó có kế hoạch củatừng học kỳ và từng tháng; (2) Tổ trưởng chuyên môn quản lí giáo viên
bộ môn trong tổ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên và quản línhiệm vụ học tập của HS do giáo viên bộ môn phụ trách Tổ trưởngquản lí giáo viên bằng kế hoạch chuyên môn của Tổ theo kế hoạchchuyên môn từng học kỳ, trong đó có kế hoạch tháng và kế hoạch tuần(căn cứ theo kế hoạch chuyên môn của nhà trường); (3) Giáo viên bộmôn thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của mình, theo kế hoạch chuyên môncủa tổ đề ra, qua đó trực tiếp quản lí hoạt động học tập của học sinh theomôn học của mình phụ trách
1.3 Hoạt động học tập của học sinh trung học phổ thông
Trang 101.3.1 Đặc điểm lứa tuổi học sinh trung học phổ thông
Sự phát triển sinh lý và hình thành thế giới quan của học sinhTHPT; Đặc điểm phát triển trí tuệ và học tập hướng nghiệp của học sinhTHPT; Đặc điểm đời sống tình cảm của học sinh THPT
1.3.2 Đặc điểm và bản chất hoạt động học tập học sinh THPT
Hoạt động học tập của học sinh là quá trình nhận thức độc đáo
Quá trình nhận thức của học sinh không phải là quá trình tìm racái mới cho nhân loại mà chủ yếu là sự tái tạo những tri thức của loàingười đã tạo ra, nên họ nhận thức những điều rút ra từ kho tàng tri thứcchung của loài người, đối với bản thân họ còn mới mẻ
1.3.3 Mục tiêu học tập của học sinh trung học phổ thông
Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển nhữngkết quả của giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông, có nhữnghiểu biết thông thường về kĩ thuật và hướng nghiệp, phát triển năng lực
(2)-Quản lí các thành
tố (mục tiêu, nội
dung, phương pháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập);
(3)-Quản lí điều kiện học tập (CSVC, thiết
bị, môi trường);
Mục tiêu học tập
Trang 111.4.1 Sự phân quyền trong quản lí hoạt động học tập học sinh
(1) Quan niệm về sự phân cấp trong quản lí nhà nước; (2) Quanniệm về sự phân quyền trong quản lí nhà nước; (3) Quan niệm về sựphân quyền trong quản lí hoạt động học tập của học sinh THPT; (4) Vaitrò của chủ thể trong phân quyền quản lí HĐHT (Hiệu trưởng; TổCM;
Giáo viên).
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động học tập học sinh
(1)-Quản lí nền nếp học tập;
(2)-Quản lí các thành tố (mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình
thức, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập);
(3)-Quản lí điều kiện học tập (CSVC, thiết bị, môi trường);
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động học tập
1.5.1 Yếu tố khách quan Xu thế đổi mới của đất nước và hội
nhập quốc tế trong giáo dục;Chủ trương, đường lối phát triển GD-ĐTcủa Đảng và Nhà nước tác động trực tiếp đến giáo dục THPT;Cơ sở vậtchất - thiết bị dạy học; Sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh về hoạtđộng học tập của học sinh THPT
1.5.2 Các yếu tố chủ quan Năng lực học tập của học sinh
THPT; Năng lực của giáo viên THPT trong việc hướng dẫn học sinhhọc tập ; Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trường THPT; Vaitrò quản lý của hiệu trưởng trường THPT
Trực tiếp Gián tiếp
Nội dung quản lý HĐHT
(1)-Quản lí nền nếp học tập;
(2)-Quản lí các thành
tố (mục tiêu, nội
dung, phương pháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập);
(3)-Quản lí điều kiện học tập (CSVC, thiết
bị, môi trường);
Trang 12Học tập của học sinh THPT là một hoạt động nhậnthức, chỉ khi có nhu cầu về hiểu biết học sinh mới tích cựchọc tập Nhu cầu hiểu biết đó chính là động cơ nhận thức
mà hoạt động học tập phải tạo ra cho học sinh THPT Họcsinh THPT vừa là đối tượng vừa là chủ thể trong hoạtđộng dạy - học, vì vậy, quản lý hoạt động học tập củahọc sinh THPT là khâu quan trọng góp phần nâng caochất lượng dạy học ở trường THPT
Quản lý hoạt động học tập của học sinh THPT thựcchất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trìnhhọc tập của học sinh thông qua hoạt động dạy học củagiáo viên, nhằm góp phần hình thành và phát triển toàndiện nhân cách học sinh theo mục tiêu giáo dục cấpTHPT
Quản lý hoạt động học tập của học sinh THPTthông qua sự phân cấp quản lý của các chủ thể Các chủthể quản lý thực hiện các chức năng quản lý theo quytrình lập kế hoạch; tổ chức phân công; chỉ đạo hướngdẫn; kiểm tra, đánh giá và tiếp tục điều chỉnh bổ sung kếhoạch theo chu trình quản lý mới, cải tiến liên tục
Nội dung quản lý HĐHT học sinh THPT bao gồm có:nền nếp; mục tiêu học tập; nội dung học tập; phương pháp học tập; hìnhthức học tập; cơ sở vật chất, thiết bị; môi trường học tập; đánh giá kếtquả học tập
Các yếu tố khách quan tác tác động mạnh đến quản lý HĐHTcủa học sinh THPT, đó là: Xu thế đổi mới của đất nước và hội nhậpquốc tế trong giáo dục; Chủ trương, đường lối phát triển GD-ĐT củaĐảng và Nhà nước; Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học; Sự quan tâm giúp
đỡ của phụ huynh về hoạt động học tập của học sinh THPT
Các yếu tố chủ quan tác động mạnh đến quản lý hoạt động họctập của học sinh THPT, đó là: Năng lực học tập của học sinh THPT;Năng lực của giáo viên THPT trong việc hướng dẫn học sinh học tập;Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trường THPT; Vai trò quản lýcủa hiệu trưởng trường THPT
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Trang 13VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội và giáo dục ĐBSCL
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội vùng ĐBSCL
Toàn vùng có 466 trường THPT, trong đó có 57 trường đạtchuẩn quốc gia, chiếm tỉ lệ 12,23% Tỷ lệ huy động học sinh THPTtrong độ tuổi cũng chỉ đạt 46,9% (so với tỷ lệ cả nước 59,4%, Tây Bắc55,4%, Tây Nguyên 50,05%) Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT (2014), tỷ
lệ người dân tốt nghiệp THPT trở lên (bao gồm cả trung cấp, cao đẳng
và đại học) của ĐBSCL thấp nhất cả nước, chỉ đạt 12% (cả nước là23,1%)
2.1.2 Giáo dục THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long
- Toàn vùng có 483 trường THPT, và THPT có 2 cấp học (trong
đó có 360 trường THPT và 123 trường THPT có 2 cấp học); Tổng số học sinh THPT khoảng 432.998 học sinh (trong đó có 263.548 nữ và 23.268 học sinh dân tộc).
- Chất lượng học tập của học sinh THPT vùng đồng bằng sông Cửu Long Tỉ lệ học sinh xếp loại học lực yếu, kém nhiều tỉnh trên 5%
là khá cao Có những tỉnh lên đến gần 10% Trong khi học lực xếp loạigiỏi đạt trên 20%, khá cao so với mặt bằng chung cả nước Tỉ lệ họcsinh xếp loại hạnh kiểm xếp loại tốt chỉ đạt 88,54% trên toàn vùng làkhá thấp
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng
2.2.1 Mục đích khảo sát thực trạng
Khảo sát làm rõ thực trạng các chủ thể quản lý HĐHT và làm rõthực trạng quản lý hoạt các thành tố HĐHT của học sinh THPT vùngđồng bằng sông Cửu Long
2.2.2 Nội dung khảo sát thực trạng
(1)Khảo sát thực trạng về phân quyền của các chủ thể quản lí; (2)Khảo sát thực trạng phân quyền trong quản lí HĐHT học sinh THPT; (3)Khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng quản lý HĐHT học sinh THPT.
2.2.3 Mẫu nghiên cứu
T
T
Tỉnh Trường THPT
Phiếu khảo sát (bảng hỏi đóng) Phỏng
Trang 1411 TrăngSóc Trường THPT Hoàng Diệu 13 55 39 5
12 LongVĩnh THCS-THPT Trưng Vương 13 45 41 5
Thực hiện Phiếu khảo sát (bảng hỏi đóng) dùng cho các đối
tượng: Cán bộ quản lý (HT, PHT, TTCM); GV; HS (số lượng theo bảng
trên); Thực hiện phỏng vấn, mỗi trường THPT phỏng vấn 5 người (02CBQL và 03 GV)
2.2.4 Cách thức xử lí số liệu
(i)Thang điểm có 4 mức đánh giá
(ii)Thang điểm có 3 mức đánh giá
