Thực trạng chuyển giá tại việt nam và giải pháp khắc phục

Như vậy một vấn đề đặt ra đối với các công ty, tập đoàn đa quốc gia là việc xác định lợi ích kinh tế không chỉđơn thuần giới hạn trong phạm vi một chủ thể kinh doanh riêng lẻ mà được tín

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH

VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 04

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ CHUYỂN GIÁ 05

1 Khái niệm chuyển giá 05

2 Nguyên nhân của chuyển giá 05

3 Phạm vi chuyển giá 07

4 Các kĩ thuật chuyển giá 07

4.1.Chuyển giá thông qua hình thức nâng cao giá trị tài sản góp vốn 07

4.2.Chuyển giá bằng cách nâng khống giá trị vô hình 08

4.3.Nhập khẩu nguyên vật liệu từ công ty mẹ ở nước ngoài, hoặc từ công ty đối tác trong liên doanh với giá cao 08

4.4 Chuyển giá thông qua hình thức nâng chi phí các đơn vị hành chính và quản lý 08 4.5 Thực hiện chuyển giá thông qua việc điều tiết giá mua bán hàng hóa 09

4.6 Chuyển giá thông qua hình thức tài trợ bằng nghiệp vụ vay từ công ty mẹ 09

4.7 Chuyển giá qua thông các trung tâm tái tạo hóa đơn 09

5 Tác động của chuyển giá 09

5.1 Đối với các công ty đa quốc gia (MNCs) 09

5.2 Đối với các quốc gia tiếp nhận vốn đầu tư 10

5.3 Đối với các quốc gia xuất khẩu đầu tư 10

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ CHUYỂN GIÁ TẠI VIỆT NAM 11

1 Các quy định, quy chế liên quan đến kiểm soát chuyển giá 11

2 Thực trạng hoạt động chuyển giá tại việt Nam 12

3 Một số trường hợp chuyển giá điển hình 13

3.1 Chuyển giá thông qua việc mua bán nguyên vật liệu sản xuất, bán thành phẩm hay thành phẩm 13

3.2 Chuyển giá thông qua các Tài sản cố định hữu hình 14

3.3 Chuyển giá thông qua việc mua các Tài sản cố định vô hình 14

3.4 Các hình thức khác 14

CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ TẠI VIỆT NAM 1 Giải pháp ở hệ thống thuế 15

2 Tăng cường hiệu quả trong bộ phận quản lý và chính sách 16

2.1 Xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh 16

2.2 Gói giải pháp từ chính sách kinh tế và môi trường vĩ mô 18

2.3 Áp dụng các biện pháp hành chính và chế tài 19

3 Thông qua các nguồn tài trợ 20

4 Xây dựng tỷ suất lợi nhuận bình quân ngành 20

KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay khi mà xu hướng toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ thì sự xuất hiện của quan

hệ kinh tế xuyên quốc gia không còn là một hiện tượng hiếm thấy Điều đó tất yếu dẫn đến sự

ra đời ngày càng nhiều hơn các công ty, tập đoàn kinh tế đa quốc gia với các “chân rết” là cáccông ty con, các công ty trực thuộc đặt tại nhiều vùng lãnh thổ trên thế giới Như vậy một vấn

đề đặt ra đối với các công ty, tập đoàn đa quốc gia là việc xác định lợi ích kinh tế không chỉđơn thuần giới hạn trong phạm vi một chủ thể kinh doanh riêng lẻ mà được tính trong lợi íchchung của cả một tập đoàn, nhóm công ty, khi đó làm cách nào để lợi ích tổng thể đạt mức tối

ưu luôn được các nhà quản trị tập đoàn quan tâm Chuyển giá được xem là một lời giải chobài toán lợi ích mà ở đó nhà đầu tư không cần thêm vốn hay mở rộng sản xuất Đơn giản vìphương cách này giúp họ giảm tổng nghĩa vụ thuế Từ đó lợi nhuận sau thuế sẽ gia tăng

Đối với Việt Nam, sự xuất hiện của các công ty, tập đoàn đa quốc gia chỉ thật sự phổbiến trong khoảng thời gian 10 năm trở lại đây, song song với nó là hiện tượng chuyển giá tấtyếu cũng vẫn còn khá mới mẻ ở nước ta Do đó, chuyển giá sẽ dễ được các công ty, tập đoànnày sử dụng nhằm thay đối nghĩa vụ thuế phải thực hiện với Nhà nước Việt Nam, gây thấtthoát nguồn thu cho ngân sách Vì thế qua bài tiểu luận này, ngoài mục đích khái quát về thựctrạng chuyển giá ở Việt Nam, tôi xin đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện hơn cơ chếchống chuyển giá ở Việt Nam hiện nay, từ đó tạo được sân chơi công bằng cho tất cả các chủthể kinh doanh khác trong nước với các tập đoàn, công ty đa quốc gia và tránh làm thất thoátnguồn thu cho ngân sách nước nhà

I TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ CHUYỂN GIÁ:

1 Khái niệm chuyển giá:

- Chuyển giá là một hành vi do các chủ thể kinh doanh thực hiện nhằm thay đổi giá trịmua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ, tài sản trong quan hệ giữa các bên liên kết nhằm tối thiểu hóa tổng số thuế phải nộp của các đối tác liên kết

- Hành vi đó có đối tượng tác động là giá cả và được thực hiện thông qua các hợp đồng kinh tế về mua bán hàng hoá, tài sản, cung cấp dịch vụ

- Các đối tác liên kết ở đây có thể là:

 Các công ty thành viên trong một công ty đa quốc gia Công ty đa quốc gia (MNC)

là công ty có hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ không chỉ giớihạn bởi phạm vi lãnh thổ của một quốc gia mà mở rộng ra ít nhất tại hai quốc gia

 Các công ty hoặc đơn vị thành viên trong một tổng công ty, công ty

 Các công ty độc lập mà chủ sở hữu của chúng có mối quan hệ đặc biệt, thường làmối quan hệ thân nhân

2 Nguyên nhân của chuyển giá:

- Thông thường có những lí do dẫn đến hoạt động chuyển giá như sau:

toàn có quyền quyết định giá cả của một giao dịch Do đó họ hoàn toàn có quyềnmua hay bán hàng hóa, dịch vụ với giá họ mong muốn

khác biệt về giá giao dịch được thực hiện giữa các chủ thể kinh doanh có cùng lợiích không làm thay đổi lợi ích toàn cục

liên kết không thay đổi tổng lợi ích chung nhưng có thể làm thay đổi tổng nghĩa vụthuế của họ Thông qua việc định giá, nghĩa vụ thuế được chuyển từ nơi bị điều tiếtcao sang nơi bị điều tiết thấp hơn và ngược lại Tồn tại sự khác nhau về chính sáchthuế của các quốc gia là điều không tránh khỏi do chính sách kinh tế - xã hội của họkhông thể đồng nhất, cũng như sự hiện hữu của các quy định ưu đãi thuế là điều tấtyếu Chênh lệch mức độ điều tiết thuế vì thế hoàn toàn có thể xảy ra

- Cho nên, chuyển giá chỉ có ý nghĩa đối với các giao dịch được thực hiện giữa cácchủ thể có mối quan hệ liên kết Để làm điều này họ phải thiết lập một chính sách về giá mà ở

đó giá chuyển giao có thể được định ở mức cao hay thấp tùy vào lợi ích đạt được từ nhữnggiao dịch như thế Chúng ta cần phân biệt điều này với trường hợp khai giá giao dịch thấp đốivới cơ quan quản lý để trốn thuế nhưng đằng sau đó họ vẫn thực hiện thanh toán đầy đủ theogiá thỏa thuận Trong khi đó nếu giao dịch bị chuyển giá, họ sẽ không phải thực hiện vế saucủa việc thanh toán trên và thậm chí họ có thể định giá giao dịch cao Các đối tượng này nắmbắt và vận dụng được những quy định khác biệt về thuế giữa các quốc gia, các ưu đãi trongquy định thuế để hưởng lợi có vẻ như hoàn toàn hợp pháp Như thế, vô hình chung, chuyểngiá đã gây ra sự bất bình đẳng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế do xác định không chínhxác nghĩa vụ thuế, dẫn đến bất bình đẳng về lợi ích, tạo ra sự cách biệt trong ưu thế cạnhtranh

- Tuy vậy, thật không đơn giản để xác định một chủ thể đã thực hiện chuyển giá Vấn

đề ở chỗ, nếu định giá cao hoặc thấp mà làm tăng số thu thuế một cách cục bộ cho một nhànước thì cơ quan có thẩm quyền nên định lại giá chuyển giao Chẳng hạn, giá mua đầu vàonếu được xác định thấp, điều đó có thể hình thành chi phí thấp và hệ quả là thu nhập trướcthuế sẽ cao, kéo theo thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế TNDN) tăng; hoặc giả như giá xuấtkhẩu định cao cũng làm doanh thu tăng và kết quả là cũng làm tăng số thuế mà nhà nước thuđược Nhưng cần hiểu rằng điều đó cũng có nghĩa rằng nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp liênkết ở đầu kia có khả năng đã giảm xuống do chuyển một phần nghĩa vụ của mình qua giásang doanh nghiệp liên kết này

- Hành vi này chỉ có thể được thực hiện thông qua giao dịch của các chủ thể có quan

hệ liên kết Biểu hiện cụ thể của hành vi là giao kết về giá Nhưng giao kết về giá chưa đủ đểkết luận rằng chủ thể đã thực hiện hành vi chuyển giá Bởi lẽ nếu giao kết đó chưa thực hiệntrên thực tế hoặc chưa có sự chuyển dịch quyền đối với đối tượng giao dịch thì không có cơ

sở để xác định sự chuyển dịch về mặt lợi ích Như vậy, ta có thể xem chuyển giá hoàn thànhkhi có sự chuyển giao đối tượng giao dịch cho dù đã hoàn thành nghĩa vụ thanh toán haychưa

- Giá giao kết là cơ sở để xem xét hành vi chuyển giá Chúng ta cũng chỉ có thể đánhgiá một giao dịch có chuyển giá hay không khi so sánh giá giao kết với giá thị trường Nếugiá giao kết không tương ứng với giá thị trường thì có nhiều khả năng để kết luận rằng giaodịch này có biểu hiện chuyển giá

3 Phạm vi chuyển giá:

- Chuyển giá với ý nghĩa chuyển giao giá trị trong quan hệ nội bộ nên hành vi phảiđược xem xét trong phạm vi giao dịch của các chủ thể liên kết Điều 9 Công ước mẫu củaOECD về định giá chuyển giao ghi nhận “Hai doanh nghiệp được xem là liên kết (associatedenterprises) khi:

 Một doanh nghiệp tham gia vào quản lý, điều hành hay góp vốn vào doanh nghiệpkia một cách trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc qua trung gian

 Hai doanh nghiệp có cùng một hoặc nhiều người hay những thực thể (entities) kháctham gia quản lý, điều hành hay góp vốn một cách trực tiếp hoặc gián tiếp hoặcthông qua trung gian”

- Yếu tố quản lý, điều hành hay góp vốn chính là điều kiện quyết định sự ảnh hưởng,

sự giao hòa về mặt lợi ích của các chủ thể này nên cũng là cơ sở để xác định mối quan hệ liênkết Tính chất của những biểu hiện này không mang tính quyết định Như thế các doanhnghiệp liên kết có thể được hình thành trong cùng một quốc gia hoặc có thể ở nhiều quốc giakhác nhau Từ đó, chuyển giá không chỉ diễn ra trong các giao dịch quốc tế mà có thể cảtrong những giao dịch quốc nội

- Trên thực tế, chuyển giá thường được quan tâm đánh giá đối với các giao dịch quốc

tế hơn do sự khác biệt về chính sách thuế giữa các quốc gia được thể hiện rõ hơn Trong khi

đó, do phải tuân thủ nguyên tắc đối xử quốc gia nên các nghĩa vụ thuế hình thành từ các giaodịch trong nước ít có sự cách biệt Vì thế, phần lớn các quốc gia hiện nay thường chỉ quy định

về chuyển giá đối với giao dịch quốc tế Theo đó, giao dịch quốc tế được xác định là giaodịch giữa hai hay nhiều doanh nghiệp liên kết mà trong số đó có đối tượng tham gia là chủthể không cư trú (non-residents) Sự khác biệt chính yếu nằm ở sự cách biệt về mức thuế suấtthuế TNDN của các quốc gia Một giá trị lợi nhuận chuyển qua giá từ doanh nghiệp liên kết

cư trú tại quốc gia có thuế suất cao sang doanh nghiệp liên kết ở quốc gia có thuế suất thấp.Ngược lại một lượng chi phí tăng lên qua giá mua sẽ làm giảm thu nhập cục bộ ở quốc gia cóthuế suất thuế thu nhập cao Trong hai trường hợp đều cho ra những kết quả tương tự là làmtổng thu nhập sau thuế của toàn bộ nhóm liên kết tăng lên

4 Các kĩ thuật chuyển giá:

4.1 Chuyển giá thông qua hình thức nâng cao giá trị tài sản góp vốn:

- Đầu tư dưới dạng liên doanh: việc nâng giá trị tài sản đóng góp sẽ làm cho phần vốngóp của bên phía có ý nâng giá trị góp vốn tăng, nhờ đó, sự chi phối trong các quyết định liên

quan đến hoạt dộng của dự án liên doanh sẽ gia tăng và mức lời được chia sẽ tăng Ngoài ra,khi dự án kết thúc hoạt động thì tỷ lệ trị giá tài sản được chia cao hơn.

- Đối với các công ty có 100% vốn đầu tư nước ngoài thì việc nâng tài sản góp vốn sẽgiúp họ tăng mức khấu hao trích hàng năm, làm tăng chi phí đầu vào Việc tăng mức khấuhao tài sản cố định sẽ giúp chủ đầu tư:

 Nhanh hoàn vốn đầu tư cố định, nhờ đó giảm thiểu rủi ro đầu tư

 Giảm mức thuế TNDN phải đóng cho nước tiếp nhận đầu tư

4.2 Chuyển giá bằng cách nâng khống trị giá tài sản vô hình:

- Việc định giá chính xác được tài sản vô hình của các nhà đầu tư hết sức khó, lợidụng việc này mà các MNC chủ ý thổi phồng phần góp vốn bằng thương hiệu, công thức phachế, chuyển giao công nghệ… nhằm tăng phần góp vốn của mình lên Một số trường hợpphía góp vốn bằn tài sản vô hình có xuất trình gấy chứng nhận của công ty kiểm toán nhưng

độ tin cậy, trung thực của các giấy chứng nhận này rất khó kiểm định

4.3 Nhập khẩu nguyên vật liệu từ công ty mẹ ở nước ngoài, hoặc từ công ty đối tác trong liên doanh với giá cao:

- Đây là hình thức chuyển một phần lợi nhuận ra nước ngoài thông qua việc thanhtoán tiền hàng nhập khẩu Ngoài ra, việc mua hàng nhập khẩu với giá đắt làm chi phí sản xuấttăng, dẫn tới lợi nhuận chịu thuế TNDN giảm

4.4 Chuyển giá thông qua hình thức nâng chi phí các đơn vị hành chính và quản lý:

- Các công ty mẹ thường sử dụng các hợp đồng tư vấn hay thuê trung gian Một số đối

tác liên doanh còn bị ép nhận chuyên gia với chi phí rất cao nhưng hiệu quả lại thấp Chi phínày phía liên doanh nước chủ nhà gánh chịu

- Một số công ty thuê người quản lý doanh nghiệp FDI với lương cao, ngoài ra cònphải trả một khoản tiền lớn cho công ty nước ngoài cung cấp nhà quản lý Ở một số trườnghợp cũng có hiện tượng chuyển giá ở khâu này khi công ty cung cấp nguồn nhân lực cũng làcông ty con của cùng một tập đoàn

- Một số trường hợp còn thực hiện chuyển giá thông qua hình thức đào tạo ở nướcngoài: cử chuyên viên, công nhân sang học tập, thực tập tại công ty mẹ với chi phí cao

- Một hình thức chuyển giá của công ty có vốn FDI là trả lương, chi phí cho chuyêngia tư vấn được gởi đến từ công ty mẹ Loại hình tư vấn này rất khó xác định số lượng vàchất lượng để xác định chi phí cao hay thấp Lợi dụng điều này, nhiều công ty FDI thực hiện

hành vi chuyển giá mà thực chất là chuyển lợi nhuận về nước dưới danh nghĩa là phí dịch vụ

tư vấn

4.5 Thực hiện chuyển giá thông qua việc điều tiết giá mua bán hàng hóa:

- Khi thuế nhập khẩu cao thì công ty mẹ bán nguyên liệu, hàng hóa với giá thấp nhằmtránh nộp thuế nhập khẩu nhiều Trong trường hợp này, công ty mẹ sẽ tăng cường hoạt động

tư vấn, huấn luyện, hỗ trợ tiếp thị với giá cao để bù đắp lại hoặc mua lại sản phẩm với giáthấp Đối với hàng hóa nhập khẩu mà thuế suất thấp, thì công ty ký hợp đồng nhập khẩu vớigiá cao nhằm nâng chi phí để tránh thuế

4.6 Chuyển giá thông qua hình thức tài trợ bằng nghiệp vụ vay từ công ty mẹ:

- Bằng hình thức này, các công ty con tạo ra cơ cấu vốn và nguồn vốn bất hợp lý như

dùng nguồn vốn vay từ công ty mẹ để tài trợ cho tài sản cố định và tài sản đầu tư dài hạn màkhông tăng vốn góp và vốn chủ sở hữu nhằm đẩy chi phí hoạt động tài chính lên cao như chiphí chênh lệch tỷ giá, chi phí lãi vay… và chuyển một phần lợi nhuận về nước dưới dạng lãivay, chi phí bảo lãnh vay vốn để tránh thuế, tránh lỗ do chênh lệch tỷ giá về sau

4.7 Chuyển giá qua thông các trung tâm tái tạo hóa đơn:

- Trung tâm tái tạo hóa đơn đóng vai trò người trung gian giữa công ty mẹ và cáccông ty con Hàng hóa trên chứng từ hóa đơn thì được bán từ công ty nơi sản xuất hàng hóaqua trung tâm tái tạo hóa đơn và sau đó thì trung tâm này lại bán lại cho công ty phân phốibằng cách xuất hóa đơn và chứng từ kèm theo Thông qua việc này sẽ định vị lại loại ngoại tệcủa cả đơn vị sản xuất và trung tâm tái tạo hóa đơn Nhưng trên thực tế, hàng hóa đượcchuyển giao trực tiếp từ công ty sản xuất qua thẳng công ty phân phối mà không qua trungtâm tái tạo hóa đơn Hình thức này thường xảy ra trong ngành dược phẩm

5 Tác động của chuyển giá:

5.1 Đối với các công ty đa quốc gia (MNCs):

- Những tác động tích cực:

 Được hưởng lợi từ chính sách ưu đãi đầu tư (như thuế suất, lĩnh vực đầu tư…) tạođiều kiện cho các MNC dễ dàng trong việc thực hiện giảm thiểu trách nhiệm ở quốcgia MNC đang đầu tư

 Thực hiện chuyển giá, các MNC sẽ bảo toàn được nguồn vốn đầu tư, nhanh chóng

có được dòng ngân lưu cho các cơ hội đầu tư khác

 Thực hiện chuyển giá sẽ giúp các MNC nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường ở cácnước đang đầu tư

- Tác động tiêu cực: Nếu bị các quốc gia phát hiện và thực hiện chế tài thì các MNCphải chịu một khoản phạt rất lớn, bị rút giấy phép kinh doanh tại quốc gia đó hoặc ảnh hưởngnghiêm trọng trên thương trường quốc tế dẫn tới sự chú ý nhiều và chặt chẽ hơn của các cơquan thuế ở những nước MNC đi đầu tư sau đó.

5.2 Đối với các quốc gia tiếp nhận vốn đầu tư:

- Tác động tích cực: Khi có hoạt động chuyển giá ngược, do nước thu hút đầu tư cómức thuế thu nhập thấp làm tăng thu nhập cho nước tiếp nhận vốn

- Những tác động tiêu cực:

 Cơ cấu vốn của nền kinh tế ở quốc gia tiếp nhận vốn sẽ bị đột ngột thay đổi do việcthực hiện hành vi chuyển giá của các MNC làm các luồng vốn chảy vào nhanhmạnh, sau đó lại có xu hướng chảy ra trong thời gian ngắn Hậu quả là tạo ra mộtbức tranh kinh tế bị sai lệch ở các quốc gia này trong các thời kì khác nhau

 Đối với các quốc gia được coi là thiên đường về thuế, họ là người được hưởng lợi từhoạt động chuyển giá trong ngắn hạn, nhưng trong dài hạn, họ phải đương đầu vớicác khó khăn tài chính khi các MNC thoái vốn do các thu nhập không bền vữngtrước đây trong ngắn hạn không phản ánh chính xác sức mạnh của nền kinh tế

 Với việc thực hiện hành vi chuyển giá và thao túng thị trường, chính phủ các nướctiếp nhận đầu tư sẽ khó khăn hơn trong việc hoạch định chính sách điều tiết nềnkinh tế vĩ mô và khó khăn trong việc thúc đẩy các ngành sản xuất trong nước pháttriển

 Hoạt động chuyển giá sẽ phá vỡ cán cân thanh toán quốc tế và các kế hoạch kinh tếcủa các quốc gia tiếp nhận đầu tư, chính vì thế nếu không kiểm soát tốt sẽ dễ dẫn tới

lệ thuộc vào nền kinh tế của chính quốc, về lâu dài có thể dẫn tới lệ thuộc về chínhtrị

5.3 Đối với các quốc gia xuất khẩu đầu tư:

- Tác động tích cực: Nước xuất khẩu vốn thu được ngoại tệ nhiều hơn nhờ đó gópphần cải thiện cán cân thương mại, cán cân thanh toán quốc tế Sự hoạt động của các công ty

mẹ tốt hơn về hình thức thì cũng tác động tốt hơn đến hiệu quả kinh tế xã hội: đóng gópnhiều thuế hơn cho nhà nước, tác động tốt tới tăng trưởng GNP của nước xuất khẩu vốn đầutư

- Những tác động tiêu cực:

 Nếu thuế suất ở các quốc gia tiếp nhận đầu tư thấp hơn thuế suất ở chính quốc, sẽlàm cho các nước xuất khẩu đầu tư bị mất cân đối trong kế hoạch thuế của nước này

do việc thất thu một khoản thu nhập từ thuế

 Mục tiêu quản lý nền kinh tế vĩ mô ở các quốc gia này sẽ gặp một số khó khăn nhấtđịnh do việc các dòng vốn đầu tư dịch chuyển không theo ý muốn quản lý của chínhphủ

II THỰC TRẠNG VỀ CHUYỂN GIÁ TẠI VIỆT NAM:

1 Các quy định, quy chế liên quan đến kiểm soát chuyển giá:

- Thông tư 60/1996/TT-BTC: Hướng dẫn, quy định về chế độ kế toán, kiểm toán, kêkhai-nộp thuế đối với DN có vốn Đầu tư nước ngoài

- Thông tư 74/1997/TT-BTC : hướng dẫn về thuế đối với nhà đầu tư nước ngoài

- Thông tư 89/1999/TT-BTC: ngày 16/07/1999 của Bộ Tài chính về việc hướng dẫnthực hiện quy định về thuế đối với các hình thức đầu tư theo Luật đầu tư nước ngoài

- Thông tư 13/2001/TT-BTC: ngày 08/03/2001 về việc hướng dẫn thực hiện quy định

về thuế đối với các hình thức đầu tư theo Luật đầu tư nước ngoài

- Luật thuế Thu nhập doanh nghiệp sửa đổi ngày 17/06/2003 có hiệu lực từ ngày01/01/2004 tại Điều 11 Chương III quy định: “các cơ sở kinh doanh có trách nhiệm mua bán,trao đổi và hạch toán giá trị hàng hóa, dịch vụ theo giá thị trường”

- Ngày 22/4/2010, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 66/2010/TT-BTC quy định việcxác định giá thị trường trong giao dịch liên kết, thay thế Thông tư 117/2005/TT-BTC (có hiệulực từ 6/6/2010) Quy định mới chủ yếu phục vụ xác định nghĩa vụ thuế thu nhập doanhnghiệp Thông tư này hướng dẫn nội dung cụ thể, như nguyên tắc giá thị trường; phươngpháp xác định giá thị trường; phân tích, so sánh và các vấn đề liên quan việc xác định giá thịtrường trong giao dịch liên kết So với Thông tư 117/2005/TT-BTC, Thông tư 66/2010/TT-BTC có một số sửa đổi quan trọng về kỹ thuật theo hướng thắt chặt quy định

- Các doanh nghiệp có giao dịch liên kết đều phải tuân thủ các nghĩa vụ sau: Trướchết, doanh nghiệp phải lập và lưu trữ hồ sơ xác định giá thị trường làm bằng chứng cho việctuân thủ nguyên tắc giá thị trường Hồ sơ phải tại thời điểm diễn ra giao dịch và được cậpnhật trong suốt quá trình diễn ra giao dịch Như vậy, doanh nghiệp có nghĩa vụ chủ độngcung cấp bằng chứng chứng minh việc tuân thủ nguyên tắc giá thị trường trong các giao dịchcủa mình với bên liên kết Theo quy định, cơ quan thuế có thể ấn định thuế thu nhập doanh