Quan hệ liên bang nga cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam từ năm 2000 đến năm 2010

Hai bên cho rằng Hiệp ước về các cơ sở quan hệ hữu nghị giữa hai nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga ký ngày 16-6-1994, Tuyên bố chung Việt – Nga ký ngày 25-8-1998 v

Bộ giáo dục và đào tạo Tr-ờng đại học vinh

HỒ THỊ HIỀN

QUAN HỆ LIấN BANG NGA – CỘNG HềA XÃ HỘI

CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỪ NĂM 2000 ĐẾN 2010

CHUYấN NGÀNH: LỊCH SỬ THẾ GIỚI

MÃ SỐ: 60.22.50

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LỊCH SỬ

Người hướng dẫn khoa học: PGS-TSKH: TRẦN KHÁNH

VINH - 2010

LỜI CẢM ƠN

Đề tài “Quan hệ Liên bang Nga – Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

từ năm 2000 đến 2010” được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 12 năm 2010

Trong suốt quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã nhận được nhiều sự giúp đỡ

của các nhà khoa học, các thầy cô giáo, người thân và đồng nghiệp nhất là

người đã trực tiếp hướng dẫn tôi

Trước tiên tác giả muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS, TSKH Trần

Khánh – người đã luôn tận tình hướng dẫn động viên và giúp đỡ từ những bước

đi đầu tiên trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học cho đến ngày thực hiện xong

Qua đây tác giả cũng xin chân thành cảm ơn các Giáo sư, Phó Giáo sư,

Tiến sỹ như: Giáo sư Vũ Dương Ninh, PGS Phan Văn Ban, PGS-TS Nguyễn

Công Khanh, PGS-TS Phạm Ngọc Tân…và các thầy, cô giáo trong khoa Lịch

sử trường Đại học Vinh, các chuyên gia, cán bộ cũng như các trung tâm Nghiên

cứu, các cơ quan Thông tấn, báo chí … đã taọ điều kiện và giúp đỡ trong suốt

thời gia qua

Xin cảm ơn những người thân, bạn bè và các bạn học viên đã động viên

và ủng hộ tác giả hoàn thành đề tài này

Xin chân thành cảm ơn!

Vinh tháng 12 năm 2010

Tác giả

MỤC LỤC

Trang

A Phần mở đầu……… 1

1 Lý do chọn đề tài……… 1

2 Lịch sử nghiên cứu………4

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài……… 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……….7

5 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu……… 7

6 Những đóng góp của đề tài……… 8

7 Bố cục……… 8

B Nội dung……….10

Chương 1: Những nhân tố tác động đến việc hình thành và phát triển của quan hệ hợp tác Nga – Việt……….10

1.1 Truyền thống lịch sử………10

1.2 Bối cảnh quốc tế……… 17

1.2.1 Sự thay đổi của cơ cấu địa - chính trị và địa – kinh tế thế giới………….17

1.2.2 Xu thế toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ……… 21

1.2.3 Sự gia tăng vị thế của khu vực châu Á – Thái Bình Dương và ASEAN……… …… 24

1.3 Nhân tố quốc gia……… 33

1.3.1 Công cuộc cải cách và sự phục hồi của nước Nga………33

1.3.2 Công cuộc đổi mới ở Việt Nam………37

Tiểu kết chương 1 Chương 2 Thực trạng quan hệ Nga – Việt trong thập niên đầu thế kỷ XXI….44 2.1 Lợi ích của quan hệ Nga – Việt trong chính sách đối ngoại của hai nhà nước………44

2.1.1 Lợi ích của Liên bang Nga trong mối quan hệ với Việt Nam………… 43

2.1.2 Lợi ích của Việt Nam trong mối quan hệ với Liên bang Nga………… 48

2.2 Quan hệ hợp tác Nga – Việt trên các lĩnh vực………50

2.2.1 Trên lĩnh vực chính trị ngoại giao……… 50

2.2.2 Trên lĩnh vực kinh tế……….62

2.2.3 Hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học và công nghệ……….80

2.2.4 Hợp tác trên lĩnh vực an ninh – quốc phòng……….91

2.2.5 Hợp tác trên lĩnh vực di dân lao động……… 96

Tiểu kết chương 2……….100

Chương 3 Thuận lợi, khó khăn và triển vọng quan hệ hợp tác Nga – Việt trong thời gian tới……… 102

3.1 Những thuận lợi và cơ hội trong mối quan hệ Nga – Việt……….102

3.1.1 Những nét tương đồng thuận lợi……….102

3.1.2 Những cơ hội mới trong trong quan hệ Nga – Việt ……… 104

3.2 Những khó khăn và thách thức……… 108

3.2.1 Những khó khăn……… 108

3.2.2 Những thách thức……… 110

3.3 Một số giải pháp và triển vọng quan hệ Nga – Việt……… 115

3.3.1 Một số giải pháp……… 115

3.3.2 Triển vọng quan hệ hợp tác Nga – Việt……….119

C Kết luận………128

D Tài liệu tham khảo……… 133

E Phụ lục

Phụ lục Phụ lục 1 Tuyên bố chung Việt Nam – Liên bang Nga (Tháng 3-2001)

Nhận lời mời của chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trần Đức Lương, Tổng thống Liên bang Nga V.Putin đã thăm chính thức nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ ngày 28 đến 3-3-2001

Qua cuộc hội đàm hai bên đã xem xét toàn diện các mối quan hệ Việt – Nga và hài lòng nhận thấy rằng tính chất của các mối quan hệ đó hoàn toàn phù hợp với những lợi ích cơ bản của nhân dân hai nước Trong hơn 50 năm qua kể

từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ hữu nghị và hợp tác Nga – Việt đã góp phần tích cực vào sự phát triển và phồn vinh của hai nước, vì hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực và trên thế giới Việt Nam và Liên bang Nga khẳng định quyết tâm tiếp tục củng cố và phát triển hơn nữa quan hệ hữu nghị truyền thống và sự hợp tác nhiều mặt trong thế kỷ XXI trên cơ sở đối tác chiến lược đã được thiết lập giữa hai nước

Hai bên cho rằng Hiệp ước về các cơ sở quan hệ hữu nghị giữa hai nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga ký ngày 16-6-1994, Tuyên bố chung Việt – Nga ký ngày 25-8-1998 và các văn kiện song phương khác đã ký giữa Việt Nam và Liên bang Nga, là cơ sở vững chắc để phát triển mạnh mẽ quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước trên cơ sở các nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của quốc gia, độc lập toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và cùng có lợi

Hai bên sẽ duy trì tiếp xúc thường xuyên ở các cấp, kể cả ở cấp cao nhất, nhằm trao đổi ý kiến về các vấn đề quan trọng của quan hệ song phương cũng như tình hình khu vực và quốc tế

Hai bên sẽ tăng cường quan hệ giữa các cơ quan chính quyền hai nước,

mở rộng sự hợp tác và giao lưu giữa các tổ chức chính trị - xã hội, bao gồm cả hoạt động của các hữu nghị Việt – Nga và Nga – Việt

Hai bên coi trọng việc phát triển quan hệ kinh tế - thương mại, khoa học

kỹ thuật và đầu tư trên cơ sở phát huy toàn diện tiềm năng của hai nước và kinh nghiệm hợp tác được tích lũy trong mấy chục năm qua là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong việc thúc đẩy quan hệ Việt – Nga

Hai bên cho rằng kết quả hợp tác nhiều năm qua giữa hai nước trong lĩnh vực dầu khí là cơ sở vững chắc để tiếp tục phát triển hơn nữa quan hệ kinh tế hai bên cùng có lợi Hiệu quả cao của xí nghiệp liên doanh Vietsopetro về thăm

dò và khai thác dầu khí tại thềm lục địa phía Nam Việt Nam là cơ sở để hai nước tiếp tục mở rộng quy mô hợp tác trong lĩnh vực này thông qua mở rộng vùng hoạt động của xí nghiệp liên doanh, tiến hành khai thác những mỏ dầu khí mới ở Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Chính phủ hai nước sẽ ưu tiên triển khai các dự án mới trong lĩnh vực này, trước hết quan tâm thích đáng việc xây dựng và sớm đưa vào vận hành nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam ở Dung Quất

Hai bên quyết tâm thúc đẩy sự hợp tác trong những lĩnh vực năng lượng điện, dầu khí, hóa chất, cơ khí, luyện kim, điện tử, nông nghiệp, thông tin, khoa học kỹ thuật, văn hóa, giáo dục, đào tạo và những lĩnh vực khác có nhiều triển vọng

Hai bên cho rằng để mở rộng quan hệ thương mại hai nước cần tìm ra biện pháp đa dạng để đẩy mạnh trao đổi hàng hóa tăng kim ngạch buôn bán lên mức độ mới phù hợp với tiềm năng vốn có Cần tăng cường sự hỗ trợ của Nhà nước đối với các doanh nghiệp, thúc đẩy sự hợp tác về kinh tế, khoa học kỹ thuật và văn hóa giữa các tỉnh của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với các chủ thể của Liên bang Nga với các vai trò chủ đạo của các cơ quan chính trị đối ngoại trên cơ sở Hiệp định giữa hai chính phủ ký ngày 11/9/2000

Hai bên sẽ tăng cường hợp tác về trang bị quốc phòng phù hợp với yêu cầu an ninh của Việt Nam và Liên bang Nga và không nhằm chống lại nước thứ

ba

Hai bên nhất trí cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hoạt động của Ủy ban Liên chính phủ về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học kỹ thuật Việt – Nga, coi đó là một nhân tố quan trọng thúc đẩy toàn bộ sự hợp tác giữa hai nước trong thời gian tới

Việt Nam và Liên bang Nga ủng hộ mạnh mẽ việc củng cố và tăng cường các xu hướng tích cực của tình hình thế giới, chủ trương góp phần xxay dựng thế giới công bằng và bình đẳng giữa các quốc gia vì sự nghiệp hòa bình ổn định và phát triển của nhân loại, kiên quyết lại mọi hình thức áp đặt hoặc can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia có chủ quyền, lên án ý đồ đưa khái niệm “can thiệp nhân đạo” và “chủ quyền hạn chế” vào thực tiễn quan hệ quốc

tế nhằm biện minh cho các hành động quân sự của một nước hay các nhóm nước, vi phạm các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế

Hai bên khẳng định tuân thủ mục đích và các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, các quyết định của Hội đồng bảo an trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, không can thiệp vào cộng việc nội bộ của các nước, sẽ phối hợp trên tinh thần xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động của Liên hợp quốc trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu và phát triển hợp tác giữa tất cả các quốc gia trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kkinh tế, xã hội, khoa học – kỹ thuật, môi trường nhân đạo và các lĩnh vực khác phù hợp với các quyết định của Hội nghị thượng đỉnh thiên niên kỷ và Tuyên bố thiên niên kỷ của Liên hợp quốc

Hai bên ghi nhận tính chất hai mặt của quá trình toàn cầu hóa của kinh tế thế giới Cùng với những cơ hội mới để phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng giao

lưu, quá trình toàn cầu hóa đặt ra những thách thức mới, nhất là đối với các quốc gia chậm phát triển Hai bên khẳng định sẽ tăng cường phối hợp góp phần giảm thiểu những hậu quả tiêu cực của quá trình này Hai bên coi trọng việc hội nhập vào hệ thống quan hệ kinh tế thế giới, trước hết tham gia vào Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và thiết lập một trật tự kinh tế quốc tế mới bình đẳng, công bằng

Hai bên chủ trương tiếp tục tiếp tục góp phần củng cố hòa bình và ổn định ở khu vực và trên thế giới, duy trì và hoàn chỉnh hệ thống Điều ước quốc tế hiện hành trong lĩnh vực kiểm soát vũ khí và giải trừ quân bị, đảm bảo an ninh cho nhân loại

Việt Nam ủng hộ các nổ lực của Liên bang Nga nhằm duy trì và củng cố Hiệp ước giữa Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ về hạn chế các hệ thống phòng thủ chống tên lửa ký ngày 26/5/1972, coi đó là cơ sở để tiếp tục cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược

Việt Nam hoan nghênh sáng kiến nêu trong Tuyên bố ngày 13-11-2000 của Tổng thống Liên bang Nga về chương trình chủ động củng cố sự ổn định chiến lược và giải trừ vũ khí hạt nhân

Hai bên quyết tâm hợp tác trên cơ sở song phương cũng như đa phương nhằm chống lại chủ nghĩa khủng bố quốc tế, chủ nghĩa ly khai, chủ nghĩa tôn giáo cực đaon và tội phạm xuyên quốc gia hiện là ngyu cơ nghiêm trọng đối với

an ninh của các quốc gia có chủ quyền, đối với hòa bình và ổn định trên thế giới

Hai bên khẳng định tầm quan trọng của vấn đề an toàn thông tin quốc tế, như đã nêu trong nghị quyết 55/28 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được thông qua ngày 20-11-2000

Hai bên tin tưởng cần hợp tác chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ môi trường toàn cầu, giữ gìn và khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên vì lợi ích của các thế hệ ngày nay và mai sau

Hai bên coi trọng vấn đề đảm bảo an ninh và củng cố lòng tin ở châu Á – Thái bình dương Hai bên cho rằng việc triển khai các hệ thống phòng chống tên lửa chiến trường (TMD) khép kín ở châu Á – Thái bình dương có thể tác động tiêu cực đến an ninh và ổn định của khu vực và gây ra một cuộc chạy đua

vũ trang mới

Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng và ủng hộ việc tiếp tục tham khảo ý kiến giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á(ASEAN) và 5 cường quốc hạt nhân thông qua các kênh sẵn có để các nước này sớm tham gia ký Nghị định thư Hiệp ước về khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), giúp hình thành khu vực không có vũ khí hạt nhân ở Đông Nam Á củng cố cơ chế Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân ở Ginevơ ngày 1-7-1968 và tiến tới một thế giới phi hạt nhân

Hai bên đánh giá cao vai trò diễn đàn khu vực Hợp tác kinh tế châu Á – Thái bình dương (APEC), ASEAN, diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), diễn đàn Thượng Hải, trong việc tạo bầu không khí thuận lợi cho sự hợp tác nhiều bên và cùng có lợi ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương

Nga coi trọng quan hệ với ASEAN và quyết tâm phát triển quan hệ toàn diện với ASEAN trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, góp phần củng cố hòa bình,

ổn định ở khu vực Đông Nam Á Nga ủng hộ giải quyết các gất đồng và tranh chấp ở khu vực này bằng phương pháp hòa bình

Nga hoàn toàn ủng hộ và sẵn sang tham gia vào dự án hợp tác trong khuôn khổ “Chương trình hành động Hà Nội” được thông qua tại Hội nghị cấp

cao ASEAN 6 tại Hà Nội tháng 12 năm 1998, nhất là các dự án trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, giao thông vận tải, năng lượng và khai thác dầu

Tính tới vị thế Á – Âu của Liên bang Nga, Việt Nam ủng hộ nguyện vọng của Nga tham gia vào hoạt động của Diễn đàn hợp tác Á – Âu (ASEM) và sẽ thúc đẩy việc Nga gia nhập Tổ chức ASEM

Hai bên hoan nghênh kết quả của cuộc gặp Thượng đỉnh liên Triều tháng

6 năm 2000 và những bước tiến phát triển mới của tiến trình hòa giải giữa hai miền Triều Tiên, ủng hộ mọi cố gắng mang tính xây dựng nhằm duy trì hòa bình ổn định ở bán đảo Triều Tiên, giải quyết các vấn đề bán đảo Triều Tiên một cách hòa bình thông qua đối thoại

Hai bên kiên trì ủng hộ các nổ lực nhằm đạt được nền hòa bình toàn diện, bền vững và công bằng ở Trung Đông trên cơ sở các Nghị quyết 242 ngày 22-11-1967 và Nghị quyết 338 ngày 22-10-1973 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, những nguyên tắc của hội nghị Matđrit, kể cả công thức “đổi đất lấy hòa bình”

Hai bên nhất trí cho rằng kết quả tốt đẹp giữa chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Tổng thống Liên bang Nga có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần đưa quan hệ Việt – Nga vào một giai đoạn phát triển mới trong thế kỷ XXI, đáp ứng nguyện vọng và lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới

Nguồn Bộ ngoại giao

Phụ lục 2

Tuyên bố chung Việt Nam – Liên bang Nga (tháng7-2010)

Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev, Tổng bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh đã thăm chính thức LB Nga từ ngày 8 đến 12-7-2010

Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã hội đàm với Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev, hội kiến với Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga, Chủ tịch Đảng

"Nước Nga Công bằng" X.M.Mi-rô-nốp, Chủ tịch Đu-ma Quốc gia Liên bang Nga, Chủ tịch Hội đồng tối cao Đảng "Nước Nga Thống nhất" B.V.Grư-dơ-lốp, Phó thủ tướng Liên bang Nga A.Đ.Du-cốp, Bộ trưởng Ngoại giao Liên bang Nga X.V.La-vơ-rốp, Thị trưởng Mát-xcơ-va Yu.M.Lu-giơ-cốp, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên bang Nga G.A.Diu-ga-nốp Tổng thống D.Medvedev trao tặng Tổng bí thư Nông Đức Mạnh Huy chương Pu-skin, phần thưởng cao quý của Nhà nước Liên bang Nga, vì những công lao to lớn của Tổng bí thư trong lĩnh vực văn hóa Đồng thời trong chuyến thăm lần này hai bên cũng ra tuyên bố chung để thúc đẩy quan hệ hợp tác truyền thống

và đặc biệt là mối quan hệ đối tác chiến lược

Trong khuôn khổ các cuộc hội đàm, hội kiến, trên tinh thần cởi mở và tin cậy, hai nhà lãnh đạo hai nước đã trao đổi ý kiến sâu rộng về tổng thể các vấn

đề hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế-thương mại, khoa học-công nghệ, kỹ thuật-quân sự và nhân đạo; thông báo cho nhau về tình hình mỗi nước; trao đổi về một số vấn đề quốc tế cấp bách nhất

Hai bên nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của cuộc gặp cấp cao lần này, diễn ra vào dịp kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, 65 năm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, 35 năm giải phóng miền Nam Việt Nam và thống nhất đất nước, 65 năm Việt Nam tuyên bố độc lập

Phía Nga đánh giá cao những thành tựu của nhân dân Việt Nam trong việc thực hiện chính sách đổi mới, bao gồm các giải pháp của lãnh đạo Việt Nam về công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, giải quyết các vấn đề kinh tế-xã hội cấp bách, cũng như không ngừng nâng cao uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế

Phía Việt Nam đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của Liên bang Nga thời gian qua, khẳng định ủng hộ đường lối của lãnh đạo Liên bang Nga nhằm tiếp tục củng cố vị thế và ảnh hưởng của Liên bang Nga trên thế giới, hiện đại hóa nền kinh tế đất nước, trong đó đảm bảo đột phá về công nghệ

Hai bên nhất trí rằng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện Việt-Nga là tài sản quý giá của hai nước, khẳng định quan tâm tiếp tục phát triển mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện này, đáp ứng lợi ích lâu dài của nhân dân hai nước Việt Nam và Liên bang Nga

Tổng bí thư Nông Đức Mạnh và Tổng thống D.Medvedev đánh giá tích cực kết quả hợp tác toàn diện giữa Liên bang Nga và Việt Nam sau gần 10 năm,

kể từ thời điểm ký Tuyên bố về quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Liên bang Nga, nhấn mạnh quyết tâm tiếp tục củng cố tình hữu nghị truyền thống và quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa hai nước, tăng cường quan hệ kinh tế-thương mại như một bộ phận cấu thành quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược

Lãnh đạo Việt Nam và Liên bang Nga nhấn mạnh sự tăng cường về nhịp

độ và phong phú về nội dung của đối thoại chính trị Việt-Nga ở cấp cao và cao nhất cho phép hai bên thường xuyên trao đổi ý kiến về những vấn đề cấp bách trong chương trình nghị sự song phương và quốc tế, cũng như sự cần thiết thúc đẩy quan hệ giữa các chính đảng và các tổ chức xã hội hai nước

Tổng bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Tổng thống Liên bang Nga đã nhất trí rằng trong những năm gần đây, mối quan

hệ đối tác chiến lược giữa Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga ngày càng trở nên phong phú hơn, có tính toàn diện nhờ tăng cường về chất lượng hợp tác trong các lĩnh vực then chốt như tổ hợp nhiên liệu-năng lượng, trong đó có năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình và dầu khí, hợp tác kỹ thuật-quân sự, giao thông, viễn thông, giáo dục, khoa học, văn hóa

Trong bối cảnh đó, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường các nỗ lực nhằm mở rộng và đa dạng hóa quan hệ song phương với trọng tâm là tăng cường trao đổi hàng hóa, mở rộng hợp tác đầu tư và tín dụng, đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí trên lãnh thổ Việt Nam, Liên bang Nga và các nước thứ ba, trong lĩnh vực năng lượng điện, bao gồm xây dựng Nhà máy điện nguyên tử đầu tiên và Trung tâm nghiên cứu hạt nhân mới trên lãnh thổ Việt Nam Hai bên thỏa thuận tích cực thúc đẩy việc đàm phán và ký Hiệp định về tự do thương mại giữa Việt Nam và Liên bang Nga

Lãnh đạo hai nước đánh giá tích cực tình hình và triển vọng hợp tác kỹ thuật-quân sự Việt-Nga và hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh; ủng

hộ mở rộng căn bản hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo cán bộ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Việt Nam về đào tạo các chuyên gia có trình độ cho các ngành kinh tế công nghệ cao

Hai bên ghi nhận cần tiếp tục tăng cường trao đổi trong lĩnh vực văn hóa, chỉ rõ tiềm năng to lớn của các quan hệ giữa các địa phương, sử dụng hiệu quả tiềm năng đó sẽ góp phần đáng kể thúc đẩy giải quyết các nhiệm vụ then chốt, củng cố hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại, khoa học-kỹ thuật và nhân văn

Tổng bí thư Nông Đức Mạnh và Tổng thống D.Medvedev ghi nhận những đóng góp thiết thực của các công dân Việt Nam đang làm việc và học tập tại Liên bang Nga và các công dân Nga đang làm việc và học tập tại Việt Nam vào việc củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện giữa hai nước, nhất trí tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để họ sinh sống, làm việc và học tập ở Nga và Việt Nam phù hợp với luật pháp của hai nước

Việc trao đổi về các vấn đề quốc tế đã thể hiện sự gần gũi hoặc tương đồng trong lập trường của Liên bang Nga và Việt Nam đối với các vấn đề khu vực và toàn cầu Hai bên khẳng định quyết tâm tăng cường phối hợp hành động trên trường quốc tế nhằm mục tiêu xây dựng một trật tự thế giới dân chủ và công bằng hơn, dựa trên cách tiếp cận đa phương, tính tối thượng của luật pháp quốc tế, tôn trọng chủ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các quốc gia, củng

cố vai trò chủ đạo của Liên hợp quốc với tư cách là một cơ chế tổng hợp duy trì hòa bình và an ninh quốc tế Liên bang Nga và Việt Nam kiên quyết phản đối mưu toan của một số giới nhất định nhằm xét lại lịch sử Chiến tranh Thế giới thứ hai, nghi ngờ vai trò quyết định của nhân dân Liên Xô trong Chiến thắng phát-xít, mở đường giải phóng nhiều dân tộc trên thế giới khỏi ách thực dân

Lãnh đạo hai nước nhất trí coi trọng việc tiếp tục nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm khắc phục hậu quả khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu, hoàn thiện cấu trúc kinh tế-tài chính thế giới, có tính đến vai trò ngày càng tăng của các quốc gia đang phát triển trong tiến trình phát triển kinh tế thế giới

Tổng thống D.Medvedev đánh giá cao vai trò tích cực của Việt Nam trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các cơ chế hợp tác khu vực và quốc

tế khác, trong đó có sự tham gia của Việt Nam vào các hoạt động của "Nhóm 20" (G-20) với tư cách là Chủ tịch đương nhiệm của ASEAN Đồng thời, hai

bên khẳng định sẵn sàng phối hợp chặt chẽ trong khuôn khổ G-20 về những vấn

Hai bên nhấn mạnh tính cấp thiết của vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu đối với Liên bang Nga và Việt Nam, chủ trương hợp tác trong lĩnh vực này

Lãnh đạo hai nước ủng hộ xây dựng một cấu trúc an ninh và hợp tác công khai, minh bạch và cân bằng trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, dựa trên các nguyên tắc tập thể, chuẩn mực và quy định của luật pháp quốc tế, tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và tính đến lợi ích của tất cả các quốc gia trong khu vực, chống lại việc hình thành cơ cấu quân sự và chính trị biệt lập

Hai bên nhấn mạnh vai trò trụ cột của ASEAN trong hệ thống các cơ chế liên kết đa phương khu vực và ý nghĩa quan trọng của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đối với việc thúc đẩy quá trình liên kết trong khu vực Hai bên bày tỏ sự hài lòng về sự phối hợp hành động của hai nước trong khuôn khổ APEC và khẳng định sẵn sàng mở rộng hợp tác hơn nữa, trong

đó có trao đổi kinh nghiệm trong bối cảnh Nga sẽ là Chủ tịch APEC vào năm

2012

Hai bên khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác trong đấu tranh chống khủng bố quốc tế, ứng phó với các thách thức và đe dọa về an ninh và phát triển bền vững tại châu Á-Thái Bình Dương, trước hết là trong khuôn khổ Diễn đàn

an ninh khu vực ASEAN Hai bên chủ trương nỗ lực thúc đẩy đối thoại giữa Nga và ASEAN vì lợi ích củng cố sự ổn định, hiểu biết lẫn nhau và hợp tác ở châu Á-Thái Bình Dương Hai bên khẳng định cuộc họp thượng đỉnh Nga-ASEAN lần thứ hai dự kiến tổ chức vào tháng 10 năm 2010 tại Hà Nội nhằm đưa quan hệ đối tác Nga-ASEAN lên một cấp độ mới về chất, phản ánh đúng vai trò ngày càng tăng của Nga và ASEAN trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, sự đóng góp tích cực của Nga và ASEAN trong việc thúc đẩy quá trình liên kết khu vực

Tổng thống D.Medvedev cảm ơn Việt Nam đã hỗ trợ Nga tham gia sâu rộng vào các quá trình liên kết ở châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có việc gia nhập cơ chế đối thoại Á-Âu Tổng bí thư Nông Đức Mạnh khẳng định Việt Nam ủng hộ Nga tham gia cơ chế Cấp cao Đông Á với tư cách là một quốc gia hoàn toàn phù hợp với các tiêu chí tham gia do ASEAN đề ra và có mối quan hệ thực chất với tổ chức này

Tổng bí thư Nông Đức Mạnh bày tỏ cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu và lòng mến khách mà phía Nga đã dành cho Tổng bí thư và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam trong thời gian chuyến thăm; khẳng định lời mời của ban lãnh đạo Việt Nam mời Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev thăm chính thức Việt Nam

Nguồn Bộ ngoại giao

Phụ lục 3 Thông cáo chung Việt Nam-Liên bang Nga (tháng 10 – 2010)

Nhận lời mời của Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Minh Triết, Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev đã thăm chính thức Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trong thời gian từ ngày 30-31/10/2010 Tổng thống D.Medvedev đã hội đàm với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết với thành phần hẹp và mở rộng, hội kiến với Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng và Chủ tịch

Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Phú Trọng

Lãnh đạo hai Nhà nước Việt Nam và Liên bang Nga đã gặp gỡ với đại diện giới doanh nghiệp Việt Nam và Liên bang Nga

Trong các cuộc gặp và hội đàm, hai bên đã xem xét tổng thể kết quả và kinh nghiệm phát triển không ngừng, toàn diện quan hệ Việt - Nga trong gần 10 năm qua, kể từ khi ký Tuyên bố về quan hệ đối tác chiến lược giữa Cộng hòa

Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga, đưa ra những hướng đi cụ thể nhằm tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác, thông báo cho nhau tình hình mỗi nước, trao đổi ý kiến một cách thực chất về các vấn đề quốc tế cấp bách thể hiện sự gần gũi hoặc trùng hợp quan điểm của Việt Nam và Nga trong tất cả các vấn đề toàn cầu và khu vực

1 Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Tổng thống D.Medvedev nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của chuyến thăm lần này diễn ra vào năm kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, 35 năm giải phóng miền Nam Việt Nam và thống nhất đất nước, 65 năm Việt Nam tuyên bố độc lập, 65 năm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai

Hai Bên hài lòng nhận thấy, nhờ những nỗ lực chung, quan hệ đối tác chiến lược Việt - Nga mang tính toàn diện, đạt mức độ cao chưa từng có và đang phát triển năng động Hai nhà lãnh đạo Việt Nam và Nga tin tưởng rằng,

mô hình quan hệ song phương được chọn đã chứng minh được hiệu quả, được kiểm chứng qua thời gian và có tiềm năng to lớn, vì dựa trên truyền thống vô giá lâu đời của tình hữu nghị, sự giúp đỡ lẫn nhau và hợp tác nhiều mặt giữa hai quốc gia và hai dân tộc, hoàn toàn đáp ứng các nhiệm vụ cơ bản trong sự nghiệp đổi mới của Việt Nam và của giai đoạn Nga chuyển sang con đường phát triển theo hướng hiện đại hóa, góp phần hết sức quan trọng vào quá trình hội nhập, duy trì an ninh và ổn định tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương

Lãnh đạo hai nước ghi nhận sự tăng cường về nhịp độ và sự phong phú

về nội dung của đối thoại chính trị Việt - Nga ở cấp cao và cao nhất, sự cần thiết đẩy mạnh quan hệ giữa các đảng chính trị và các tổ chức xã hội của Việt Nam

và Nga, hết sức khuyến khích hoạt động ngoại giao nhân dân Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev đã bày tỏ sự tin tưởng vào thắng lợi của công cuộc đổi mới tại Việt Nam, của sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, nâng cao phúc lợi của nhân dân, củng cố vị thế của Việt Nam trên trường quốc

tế Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Minh Triết đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Liên bang Nga, bày

tỏ ủng hộ đường lối hiện đại hóa toàn diện đất nước và nâng cao vai trò, ảnh hưởng của Liên bang Nga tại khu vực và trên thế giới

Hai nhà lãnh đạo Việt Nam và Nga bày tỏ quyết tâm tiếp tục củng cố quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước trên cơ sở thực hiện các dự án thế hệ mới có quy mô lớn trong các lĩnh vực ưu tiên như tổ hợp nhiên liệu - năng lượng, chế tạo máy, luyện kim, công nghiệp khai thác mỏ, giao thông, thông tin

và truyền thông, ngân hàng, hợp tác kỹ thuật quân sự

Trong bối cảnh này, hai bên ghi nhận tầm quan trọng của việc tăng cường

và đa dạng hóa quan hệ kinh tế song phương, trước hết là gia tăng kim ngạch trao đổi hàng hóa, mở rộng hợp tác đầu tư và tín dụng, phát triển hợp tác có sử dụng công nghệ hiện đại trong khai thác và chế biến tài nguyên tại Việt Nam, Nga và các nước thứ ba, chế tạo máy và năng lượng điện, bao gồm việc xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và Trung tâm nghiên cứu hạt nhân mới, các công trình năng lượng công suất nhỏ và vừa, mở rộng hợp tác sản xuất lắp ráp, cải tạo các xí nghiệp công nghiệp đã được xây dựng tại Việt Nam trước đây với sự giúp đỡ kỹ thuật của Liên Xô

Những người đứng đầu hai Nhà nước đánh giá cao quá trình thực hiện Tuyên bố chung về việc tiếp tục hợp tác trong lĩnh vực thăm dò địa chất và khai thác dầu khí do Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Tổng thống Liên bang Nga ký ngày 20/11/2006 tại Hà Nội và chào mừng Công ty trách nhiệm hữu hạn liên doanh Việt - Nga "Rusvietpetro" đã bắt đầu khai thác dầu công nghiệp tại khu tự trị Nhe-nhét-xki – Liên bang Nga vào tháng 9/2010 Đây là một sự kiện lịch sử của ngành dầu khí Việt Nam, và thật hợp quy luật, sự kiện đó đã diễn ra trên lãnh thổ đối tác chiến lược của Việt Nam là Liên bang Nga Hai Bên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các liên doanh và công ty Việt - Nga "Rusvietpetro", "Vietsovpetro", "Gazpromviet" và “Vietgazprom” đang mở rộng thăm dò và khai thác dầu khí trên lãnh thổ Liên bang Nga, Việt Nam và các nước thứ ba hoạt động hiệu quả

Nhằm tăng cường quan hệ kinh tế - thương mại tương xứng với tiềm năng và quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Liên bang Nga, hai bên nhất trí tìm kiếm cơ hội tăng cường hợp tác và phát triển cơ sở pháp lý trong các lĩnh vực kinh tế khác nhau mà hai bên cùng quan tâm Hai bên tích cực thúc đẩy nghiên cứu khả năng sớm ký kết thỏa thuận về khu vực thương mại tự do giữa

Việt Nam và các nước thành viên Liên minh thuế quan trong khuôn khổ Tổ chức Hợp tác kinh tế Á – Âu EvrAzES (Nga, Belarus và Kazakhstan)

Lãnh đạo hai nước đánh giá tích cực tình hình và triển vọng hợp tác kỹ thuật quân sự Việt - Nga và sự phối hợp hành động trong lĩnh vực quốc phòng

và an ninh Hai nhà lãnh đạo nhất trí về sự cần thiết tăng cường mạnh mẽ hợp tác trong lĩnh vực khoa học- công nghệ, giáo dục - đào tạo xuất phát từ nhu cầu ngày càng tăng của Việt Nam về chuyên gia có trình độ cao cho các ngành kinh

tế công nghệ hiện đại Hai bên nhất trí cần thúc đẩy công tác chuẩn bị và triển khai thực hiện dự án xây dựng trường Đại học Công nghệ Việt - Nga tại Hà Nội

Hai người đứng đầu Nhà nước đã nhấn mạnh tính cấp bách của sự hợp tác trong lĩnh vực nhân văn nhằm củng cố cơ sở xã hội trong quan hệ đối tác chiến lược Nga - Việt và điều đặc biệt quan trọng là chuyển tiếp cho các thế hệ trẻ truyền thống hữu nghị Hai bên thống nhất dành quan tâm cho việc mở rộng giao lưu các cấp của thanh thiếu niên, thường xuyên tổ chức Những ngày văn hóa dân tộc, bảo đảm cho Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga và Quỹ "Thế giới Nga" tại Việt Nam hoạt động có hiệu quả, phổ biến tiếng Nga tại Việt Nam

và tiếng Việt tại Nga, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực du lịch, y tế, phát thanh truyền hình, xuất bản, thông tin liên lạc, công nghệ thông tin và truyền thông đại chúng, thể thao, bảo tàng lưu trữ

Nhằm những mục tiêu này, hai bên cần sớm hoàn thiện văn bản pháp lý tương ứng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga, Quỹ "Thế giới Nga" tại Việt Nam, đồng thời bảo đảm sớm tiến hành đàm phán nhằm thỏa thuận, trên cơ sở hỗ tương, các điều kiện xây dựng và hoạt động của Trung tâm Khoa học và Văn hóa Việt Nam tại Moscow

Hai bên đã chỉ ra tiềm năng đáng kể của quan hệ giữa các địa phương Việc sớm khai thác tiềm năng này sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc giải quyết những nhiệm vụ then chốt nhằm tăng cường hợp tác song phương trên các hướng ưu tiên

Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Tổng thống Liên bang Nga ghi nhận sự đóng góp quan trọng của các công dân Việt Nam đang học tập và lao động tại Nga và sự đóng góp của công dân Nga đang học tập và lao động tại Việt Nam trong việc duy trì và tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện giữa hai nước và hai dân tộc, thỏa thuận tiếp tục bảo đảm điều kiện thuận lợi cho công dân hai nước sinh sống, làm việc và học tập trên lãnh thổ Việt Nam và Nga phù hợp với luật pháp của hai Bên

Và sau hội đàm, những văn kiện sau đây đã được ký kết:

Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam;

Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về bảo hộ lẫn nhau các quyền đối với kết quả hoạt động trí tuệ được sử dụng và thu nhận được trong quá trình hợp tác song phương về kỹ thuật quân sự;

Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về hợp tác và trợ giúp hành chính tương hỗ trong công tác hải quan;

Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng; Thỏa thuận về

hợp tác trong lĩnh vực điều tiết an toàn hạt nhân và bức xạ trong việc sử dụng năng lượng nguyên tử vào mục đích hòa bình giữa Cục an toàn bức xạ và hạt nhân Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cơ quan Liên bang về giám sát sinh thái, công nghệ và hạt nhân Liên bang Nga; Thỏa thuận về hợp tác pháp luật và tư pháp giữa Bộ Tư pháp Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Bộ

Tư pháp Liên bang Nga; Thỏa thuận về hợp tác trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, công nghệ thông tin và truyền thông đại chúng giữa Bộ Thông tin và Truyền thông Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Bộ Bưu điện và Truyền thông đại chúng Liên bang Nga; Thỏa thuận về hợp tác giữa Hội hữu nghị Việt

- Nga và Hội hữu nghị Nga -Việt giai đoạn 2011-2015

2 Hai bên ủng hộ việc hình thành một cấu trúc thế giới công bằng và dân chủ dựa trên nguyên tắc đa phương, sự tối thượng của luật pháp quốc tế, tôn trọng chủ quyền và quyền lợi của tất cả các quốc gia, vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc trong hệ thống quan hệ quốc tế hiện nay Hai Bên tuyên bố rằng, điều kiện tiên quyết của việc cải cách các cơ quan chủ chốt của Liên hợp quốc

là sự đồng thuận tối đa về vấn đề này giữa các nước thành viên Liên hợp quốc

Việt Nam và Liên bang Nga kiên quyết phản đối mưu toan của một số giới nhất định nhằm xét lại lịch sử Chiến tranh thế giới thứ hai, gây nghi ngờ về vai trò quyết định của nhân dân Liên Xô trong Chiến thắng phát - xít, mở đường giải phóng nhiều dân tộc trên thế giới khỏi ách thực dân

Hai Bên nhấn mạnh, cộng đồng quốc tế cần nỗ lực hơn nữa nhằm khắc phục hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu, hoàn thiện cấu trúc kinh tế và tài chính thế giới, quan tâm một cách thỏa đáng đến ảnh hưởng ngày càng gia tăng của các nước đang phát triển trong các quá trình kinh tế thế giới

Việt Nam đánh giá cao và ủng hộ quyết tâm của Nga sớm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và tin tưởng rằng, việc Nga trở thành thành viên chính thức của WTO sẽ giúp nâng cao tính đại diện, uy tín và hiệu quả của

tổ chức này

Việt Nam tuyên bố ủng hộ đường lối chiến lược của Ban lãnh đạo Nga về việc không ngừng củng cố vai trò của Liên bang Nga tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại khu vực

Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev đánh giá cao sự chủ động và vai trò tích cực của Việt Nam trong hoạt động của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), các tổ chức quốc tế và khu vực khác, trong đó có tham gia vào hoạt động của "Nhóm G20" trên cương vị Chủ tịch ASEAN

Hai bên ủng hộ việc thiết lập tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương một cấu trúc an ninh hợp tác cởi mở, bình đẳng và công khai, dựa trên các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và tính đến quyền lợi hợp pháp của tất cả các bên Điều quan trọng là tất cả các quốc gia trong khu vực cần loại bỏ đối đầu, giải quyết các bất đồng, tranh chấp bằng đối thoại và đàm phán, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, không lập khối nhằm chống nước thứ ba

Hai bên khẳng định ý chí tăng cường phối hợp hành động trong cuộc đấu tranh chống các thách thức và nguy cơ chủ yếu đối với an ninh và phát triển bền vững tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trước hết trong khuôn khổ Diễn đàn an ninh khu vực ASEAN, các Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN với tám nước đối tác đối thoại, trong đó có Nga

Lãnh đạo hai nước đánh giá cao ý nghĩa quan trọng của việc đẩy mạnh hợp tác giữa ASEAN và Nga, nhấn mạnh tầm quan trọng của Hội nghị Thượng

đỉnh ASEAN - Nga lần thứ hai diễn ra tại Hà Nội ngày 30/10/2010 đã tạo thêm động lực phát triển đối thoại chính trị và thúc đẩy sự phối hợp hành động thực

tế giữa ASEAN và Nga Cuộc gặp giữa các nguyên thủ có ý nghĩa nguyên tắc đối với việc củng cố quan hệ đối tác đối thoại đang phát triển theo hướng có những nội dung mới về chất, phản ánh uy tín ngày càng được củng cố của ASEAN và Nga tại khu vực và trên thế giới

Hai bên nhấn mạnh ý nghĩa của các nỗ lực tập thể trong khuôn khổ Diễn đàn "Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương" (APEC), cụ thể là đối với việc thúc đẩy liên kết khu vực Hai bên bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác trong khuôn khổ APEC, kể cả việc trao đổi kinh nghiệm trong bối cảnh Nga đang chuẩn bị giữ cương vị Chủ tịch APEC vào năm 2012

Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev cám ơn lãnh đạo nước Cộng hòa

Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam về việc hỗ trợ Nga tham gia vào các quá trình liên kết tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tích cực ủng hộ Nga gia nhập Diễn đàn đối thoại "Á - Âu" và cơ chế Cấp cao Đông Á Hai Bên khẳng định sẽ tăng cường hợp tác, phối hợp chặt chẽ trong khuôn khổ các cơ cấu này

3 Các cuộc gặp và hội đàm của các nhà lãnh đạo Việt Nam và Nga diễn

ra trong bầu không khí hữu nghị truyền thống, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau.Kết quả quan trọng của chuyến thăm sẽ thúc đẩy hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược Việt – Nga, vì lợi ích của cả hai nước

Tổng thống Liên bang Nga D.Medvedev bày tỏ lòng biết ơn về sự đón tiếp nồng hậu và mến khách phía Việt Nam đã dành cho Tổng thống và các thành viên đoàn đại biểu Nga trong chuyến thăm, mời Chủ tịch nước Cộng hòa

Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Minh Triết thăm chính thức Nga vào thời

và nhận lời mời Thời gian cụ thể của chuyến thăm sẽ được thỏa thuận theo đường ngoại giao

Nguồn Bộ Ngoại giao

Phụ lục 4: Kim ngạch một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Nga 9

tháng/2010 so với 9 tháng/2009

Stt Tên Hàng

Kim ngạch

9 tháng/2010 (Triệu USD)

So sánh cùng kỳ Kim ngạch

(Triệu USD)

Tốc độ tăng (%)

6 Xăng dầu các loại 18,5 13,3 259,0

7 Máy vi tính, sp điện tử & linh

kiện

10,3 9,8 1.830,0

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Kim ngạch thương mại hai chiều Nga - Việt từ năm 2005 đến năm 2010

0 0.2

0.4

0.6

0.8

1 1.2

Tổng kim ngạch thương mại hai chiều

Việt Nam Xuất khẩu sang Nga

Việt Nam Nhập khẩu từ Nga

Tổng thống Putin gặp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong chuyến thăm

Việt Nam hồi năm 2006

Một hoạt động “Ngày văn hóa Việt Nam” tại Liên bang Nga

Phụ lục 5 Hình ảnh các hoạt động trong các lĩnh vực hợp tác Nga –

Việt

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev chứng kiếnlễ ký kết các văn kiện hợp tác giữa hai nước

Lưu học sinh Việt Nam tại Liên bang Nga

Tổng thống Nga D.Medvedev và Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn

Minh Triết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng hơn nữa hợp tác truyền thống trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo, văn hóa, du lịch

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Quan hệ Nga- Việt ngày nay là sự kế thừa quan hệ Xô-Việt hữu nghị giàu truyền thống trước đây Được thiết lập ngày 30-1-1950, quan hệ Việt –Xô

phát triển nhanh chóng và ngày càng trở thành trụ cột trong chính sách đối ngoại của Liên Xô ở Đông Nam Á và châu Á-Thái Bình Dương thời bấy giờ Liên Xô là một trong những quốc gia đầu tiên công nhận nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Ngày nay khi nhìn lại quá khứ, chúng ta có quyền tự hào rằng, trong suốt sáu thập kỷ qua, toàn bộ lịch sử phát triển quan hệ giữa hai nhà nước và hai dân tộc Liên Xô (trong đó có nhân dân Nga) và Việt Nam được ghi nhận là một quá trình liên tục củng cố và tăng cường tình hữu nghị, sự tin cậy sâu sắc và tôn trọng lẫn nhau Nhân dân Nga đã ở bên cạnh nhân dân Việt Nam trong những năm đấu tranh gian khổ giành tự do, độc lập và thống nhất đất nước, cũng như trong giai đoạn phục hồi kinh tế đất nước sau chiến tranh Quan

hệ Nga - Việt Nam đã vượt qua thử thách phức tạp nhất - thử thách của thời gian - một cách xứng đáng và đạt được những thành tựu đáng kể Dù khó khăn đến đâu, bằng nỗ lực chung của cả hai dân tộc không những đã gìn giữ mà còn phát huy được tài sản chung đáng quý đó, kể cả trong những năm tháng sau chiến tranh đối với nhân dân Việt Nam

Nhưng do những yếu tố khách quan và chủ quan Liên Xô tan rã, hệ thống Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ đã làm thay đổi cục diện địa- chính trị trên toàn thế giới Mối quan hệ Xô-Việt cũng từ những yếu tố đó mà tác động không nhỏ…

Trong bối cảnh lịch sử đó Nga phải tìm cho mình một “chỗ đứng” vững chắc trên trường quốc tế để có thể đương đầu với những khó khăn sắp tới mà Nga phải đối mặt, vì vậy chính sách đối ngoại của Nga trong giai đoạn đầu hậu chiến tranh lạnh là hướng về phương Tây, thân phương Tây Nên mối quan hệ Nga với các nước phương Đông nói chung và quan hệ Nga với Việt Nam nói riêng trong thời gian đầu hậu kỳ chiến tranh lạnh giường như bị ngưng trệ Nhưng cũng một thực tế diễn ra là việc ngiêng về phương Tây không được sự

đồng thuận của các chính khách Nga (vì lợi ích của Nga còn nhiều ở phương Đông) nên con đường “thân phương Tây” của Nga không hề dễ dàng, mà nó còn làm cho nước Nga hùng mạnh trước đây dần suy yếu Vì vậy mà đến cuối năm

1993 chính sách đối ngoại của Nga chuyển dịch theo hướng “cân bằng Đông – Tây”, điều này góp phần nối lại quan hệ truyền thống với một số nước ở phương Đông trong đó có Việt Nam

Quan hệ Nga-Việt bị ngưng trệ trong những năm 1991-1993 nhưng dần được nối lại, mặc dù giai đoạn đầu hiệu quả của mối quan hệ đó chưa cao nhưng cũng là bước khởi động lại mối quan hệ Nga-Việt đã có truyền thống từ lâu Mở đầu bằng chuyến thăm của thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt sang Nga với việc ký kết Hiệp ước về những Nguyên tắc cơ bản trong quan hệ hữu nghị giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên Bang Nga (6-1994), đặc biệt tháng 11-1997 thủ tướng Nga V.Trécnômưrơđin sang thăm Việt Nam và tuyên

bố chủ trương của Tổng thống và chính phủ Nga coi Việt Nam là đối tác chiến lược quan trọng trong chính sách đối ngoại của Nga ở Đông Nam Á, vì vậy quan hệ Nga – Việt là một trong những hướng chú ý trong chính sách đối ngoại của Liên bang Nga trong những năm đầu thế kỷ XXI này

1.2 Bước sang thế kỷ XXI, cùng với sự biến động sâu sắc của cục diện thế giới nhất là sau “sự kiện 11/9”, hầu như các nước lớn đều điều chỉnh chiến lược đối ngoại của mình cho phù hợp với tình hình mới để cùng nhau đối phó với chủ nghĩa khủng bố, tuy nhiên trong bối cảnh đó các “nước lớn” cũng không ngần ngại hy sinh mối quan hệ hợp tác với các “nước nhỏ” để đạt được lợi ích cho quốc gia mình, và thậm chí không tránh khỏi các “nước lớn” kiềm chế lẫn nhau hoặc đưa những “nước nhỏ” ra để đảm bảo quyền lợi cho nước mình, vì thế mà đã ảnh hưởng rất nhiều tới lợi ích của các quốc gia nhỏ như Việt Nam là một điển hình

Vì thế quan hệ hợp tác song phương giữa các nước với nhau cũng bị chi phối bới tình hình quốc tế mới, và quan hệ hợp tác Nga – Việt không nằm ngoài

sự tác động đó Nhưng cũng chính trong bối cảnh quốc tế và khu vực có những chuyển biến đó thì lợi ích từ các “nước nhỏ” không thể không tính đến, cho nên các nước được xem là có tiềm lực phải thúc đẩy mối quan hệ hợp tác với những nước nhỏ Và Nga cũng trong tình hình đó đã thúc đẩy qua hệ hợp tác với Việt Nam để đạt được những lợi ích cho riêng mình

1.3 Cũng bước vào thế kỷ XXI, quan hệ Nga – Việt đã được nâng lên một tầm cao mới thành quan hệ đối tác chiến lược Trong chuyến thăm vào tháng 3 -

2001 của vị nguyên thủ quốc gia Nga Tổng thống V.Putin tới Việt Nam, hai nước đã ký văn bản đối tác chiến lược, đặt cơ sở cho mối quan hệ Nga – Việt bước vào chiều sâu Từ sau sự kiện đó, liên tục trong các năm những chuyến thăm cấp cao giữa hai nước đã mở ra triển vọng trong quan hệ hợp tác Nga – Việt trên nhiều lĩnh vực Sau hai nhiệm kỳ của Tổng thống V.Putin quan hệ Nga – Việt phát triển lên một tầm cao mới, đạt được nhiều thành tựu trong các lĩnh vực, và chính sách đối ngoại của Liên bang Nga đối với Việt Nam được tiếp tục phát huy trong thời kỳ tân Tổng thống D.Medvedev

Thực tiễn trong những năm gần đây, quan hệ giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ trên tất cả các mặt, từ chính trị, kinh tế, cho đến

an ninh quốc phòng Cùng với sự phục hồi của nước Nga nhờ công cuộc cải cách và với tư cách là một cường quốc hàng đầu của thế giới, hay sự đổi mới, phát triển khá nhanh của Việt Nam trong hai thập niên qua đang tạo thêm cơ sở vững chắc để thắt chặt quan hệ và hợp tác toàn diện trên tất cả các lĩnh vực giữa hai nước Hơn nữa, lợi ích chiến lược của hai đang có nhiều biến động bởi sự nổi lên nhanh chóng của Trung Quốc và gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn cũng tạo thêm những “xung lực” cho Nga gia tăng các mối quan hệ

Nga- Việt trong lịch sử nói chung, và giai đoạn thập niên đầu thế kỷ XXI nói riêng luôn có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, không chỉ góp phần hiểu rõ hơn sự thăng trầm, xu hướng tiến triển của chúng, mà quan trọng hơn là nhìn lại lịch sử

để có cái nhìn và hành động hợp lý, thực tiễn hơn nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện giữa hai quốc gia trong trong tương lai

1.4 Ngày nay, Nga và Việt Nam là những người bạn tin cậy và đối tác chiến lược, đang vững tin củng cố và phát triển các mối quan hệ hợp tác hai bên cùng có lợi Nên trong tương lai với những tiềm lực hai nước hiện có chúng ta

hy vọng rằng sẽ có những bước phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai dân tộc

Chính lý do trên, nên chúng tôi chọn đề tài “Quan hệ Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ 2000 đến 2010” làm luận văn Cao

Nga-học của mình

2 Lịch sử nghiên cứu

Nghiên cứu mối quan hệ Nga –Việt thời hậu kỳ chiến tranh lạnh không phải là mới, đặc biệt là quan hệ Nga – Việt thập niên đầu thế kỷ XXI cũng đã được đề cập đến nhiều vì đây cũng là vấn đề có tính thời sự cao Trước năm

2000 có một số công trình nghiên cứu về quan hệ Nga – Việt tiêu biểu như

“Quan hệ quốc tế Việt Nam-Liên bang Nga: Hiện trạng và triển vọng” của tác giả Bùi Huy Khoát, (Nxb KHXH, H.1995), “Tình hình Liên bang Nga và quan

hệ Việt – Nga” của tác giả Lê Thanh Vạn (Đề tài khoa học của Học viện Quan

hệ quốc tế, Hà Nội năm 1995), “Về mối quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn Xuân Sơn, Nguyễn Hữu Cát (Đề

tài khoa học của Học viện CTQG, Hà Nội năm 1997), Ngoài ra trong thời gian này quan hệ Liên bang Nga và Việt Nam còn được phản ánh nhiều trong các bài viết trên các tạp chí, đặc biệt là tạp chí nghiên cứu châu Âu đã phần nào

phản ánh được những thành tựu của quan hệ Nga – Việt trong những năm sau chiến tranh lạnh

Bước vào thế kỷ XXI, quan hệ Nga – Việt được nâng lên một tầm cao mới,

đó là quan hệ đối tác chiến lược, cũng từ đó có nhiều đề tài nghiên cứu sâu hơn

về mối quan hệ đối tác chiến lược này và cũng có nhiều cuộc hội thảo khoa học

để đánh giá quá trình hợp tác trong các lĩnh vực của quan hệ hợp tác Mở đầu

thế kỷ XXI đã có cuộc “Hội thảo khoa học kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga” do Học viện QHQT tổ chức tại Hà Nội vào ngày 26/1/2000,

“Hội thảo khoa học:Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga: Lịch sử, hiện trạng và

triển vọng” do Trung tâm Nghiên cứu châu Âu và viện Sử học phối hợp tại

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 19/11/2002, “Quan hệ Nga – Việt với xu thế gia tăng hợp tác khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong bối cảnh quốc tế mới”

của Võ Đại Lược, Nxb Thế giới, Hà Nội năm 2004; Kỷ yếu Hội thảo khoa học

quốc tế về “Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga, hiện trạng và triển vọng”của viện Khoa học xã hội, viện Nghiên cứu châu Âu, Hà Nội năm 2006; “Hợp tác chiến lược Việt – Nga Những quan điểm, thực trạng và triển vọng”của Nxb

chính trị quốc gia, Hà Nội năm 2008; nhân kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Nga – Việt Viện nghiên cứu châu Âu, viện khoa học xã hội nhân đã

tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về “Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga, lịch

sử, hiện trạng và triển vọng”, Hà Nội năm 2010; ngoài ra còn nhiều đề tài khoa

học khác đề cập đến vấn đề này nhân kỷ niệm 10 năm hai nước kí Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ giữa Liên bang Nga – Việt Nam (1994-

2004) báo Đầu tư ra chuyên san “10 năm quan hệ kinh tế Việt – Nga” tháng 8/2004; “Quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam – Liên bang Nga: đối tác chiến lược của thế kỷ XXI” của tác giả Nguyễn Quang Thuấn đăng trên tạp chí Nghiên cứu châu Âu số 1 năm 2001; “Quan hệ thương mại Việt Nam – Liên bang Nga” của tác giả Đặng thị Hiếu Lá đăng trên tạp chí Những vấn đề kinh tế

thế giới số 287 năm 2002; “Tình hình Liên bang Nga và quan hệ Việt – Nga gần đây” của tác giả Hồ Đắc Minh Nguyệt đăng trên tạp chí Những vấn đề chính trị xã hội số 23 năm 2002; “Hợp tác văn hóa, khoa học - kỹ thuật và giáo dục, đào tạo Việt Nam – Liên bang Nga” của tác giả Hoàng Xuân Nghĩa và

Trần Thị Thanh Hương đăng trên Tạp chí Những vấn đề kinh tế thế giới số 2

năm 2003; “Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga từ 1991 đến nay” của tác giả

Nguyễn Thế Lực và Nguyễn Thị Thúy đăng trên Tạp chí Nghiên cứu châu Âu

số 5 năm 2004; “Vị trí quan hệ Việt – Nga trong chính sách đối ngoại của hai nước” của tác giả Nguyễn Văn Phúc đăng trên Tạp chí Nghiên cứu châu Âu số

5 năm 2006 Và còn nhiều công trình nghiên cứu khác được đăng rải rác trên các Tạp chí như Tạp chí Những vấn đề kinh tế Thế giới, Tạp chí Lý luận chính trị, Tạp chí Nghiên cứu châu Âu, Tạp chí Cộng Sản, Tạp chí Quan hệ quốc tế, Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, cùng các báo như báo Nhân Dân, báo Đầu

Tư, báo Hà Nội mới, bóa Quân đội, báo Sài Gòn giải phóng, Tuần báo Quốc tế… , Thông tin của TTXVN và các nguồn từ Internet…

Tuy nhiên các công trình nghiên cứu trên đang dừng ở mức độ của thời gian nên chưa thể phản ánh đầy đủ những thành công trong việc hợp tác trên các lĩnh vực của hai nhà nước Nga - Việt, và đặc biệt những thành tựu đó đang tác động sâu sắc tới sự phát triển kinh tế của hai nhà nước Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu thì những thách thức mới trong quan hệ giữa hai nước cũng được đặt ra trong bối cảnh quốc tế mới những năm gần đây nhưng nó chưa được cập nhập, phân tích trong các công trình trên vì dừng lại ở thời gian nghiên cứu của công trình Đến với đề tài này chúng tôi không chỉ phản ánh quan hệ Nga – Việt trước thế kỷ XXI mà còn đi sâu nghiên cứu diễn biến của mối quan hệ trong suốt thập niên đầu của thế kỷ XXI này

3 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu Đề tài nghiên cứu quan hệ Nga – Việt sau

mười năm trở thành đối tác chiến lược (2001 – 2010), trong bối cảnh tác động của cục diện thế giới và khu vực

3.2 Phạm vi nghiên cứu Nhằm làm rõ mối quan hệ song phương Liên

bang Nga và Việt Nam từ 2000 cho đến 2010 dưới sự tác động của nhân tố quốc

tế và khu vực Trong bối cảnh quốc tế và khu vực có những chuyển biến và chuyển dịch to lớn, đặc biệt là sự chuyển biến mạnh mẽ ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói chung và khu vực Đông Nam Á nói riêng, ngoài ra sự thành công của Liên bang Nga và Việt Nam trong công cuộc cải cách của Nga

và sự nghiệp đổi mới của Việt Nam đã tác động không nhỏ tới mối quan hệ của hai nhà nước trong thời gian qua Qua đó làm nổi bật những thành tựu to lớn mà hai nước đã đạt được trong quá trình hợp tác đặc biệt là trong thập niên đầu của thế kỷ XXI

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sẽ dựa trên hai phương pháp biện chứng chủ yếu là phương pháp lịch sử và phương pháp logic, đây là hai phương pháp quan trọng trong quá trình nghiên cứu không thể thiếu của đề tài, hai phương pháp này có quan hệ mật thiết với nhau, bổ sung cho nhau và có ảnh hưởng quan trọng để làm nên sự hoàn thiện của đề tài

Ngoài hai phương pháp trên, luận văn còn sử dụng nhiều phương pháp khác như phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu…để hoàn thiện luận văn này Bên cạnh đó, luận văn viết còn dựa trên cơ sở lý luận quan hệ quốc tế về quan hệ đối tác chiến lược của các quốc gia khác để so sánh, đồng thời cũng bám sát các quan điểm đánh giá về tình hình quốc tế và khu vực của Đảng ta trong các văn kiện Đại hội về chính sách đối ngoại trong các kỳ Đại hội Đảng gần đây, như đại hội IX (2001), Đại hội X (2006)

5 Nguồn tài liệu

* Tài liệu gốc Dựa vào các văn kiện của Đảng về hợp tác với Liên bang

Nga, Các Hiệp định hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong các lĩnh vực; Các bài phát biểu của lãnh đạo Việt Nam và Liên Bang Nga; Thông cáo chung giữa hai nước

* Tài liệu tham khảo khác Bao gồm các công trình nghiên cứu của các học

giả thành sách; các Tạp chí chuyên ngành như: Nghiên cứu châu Âu, Nghiên cứu Đông Nam Á, Nghiên cứu quốc tế, Nghiên cứu Lịch sử…

Ngoài ra còn nhiều bài báo được đăng tải trên các Báo Nhân dân, Thời báo Kinh tế, Báo Quốc tế… Các kênh thông tin tham khảo hàng ngày, Tài liệu tham khảo đặc biệt của TTXVN; Học viện Quan hệ quốc tế, Viện Nghiên cứu châu Âu; Đại sứ quán Liên bang Nga và một số trang Webste: http//www Kremlin, www.Vnantet.vn (www.Vnageci.vn) một số Luận án tiến sĩ, Luận văn thạc sỹ

có liên quan…

6 Những đóng góp của đề tài

- Góp phần làm rõ thêm mối quan hệ Nga-Việt qua các gia đoạn lịch sử, nhất là từ 2000 cho đến năm 2010 trong các lĩnh vực hợp tác

- Góp phần hiểu thêm bối cảnh quốc tế và khu vực tác động đến mối quan

hệ song phương Nga – Việt trong thập niên đầu của thế kỷ XXI

- Và cũng qua đề tài này hy vọng rằng sẽ trở thành nguồn tài liệu tham khảo bổ ích cho việc nghiên cứu về mối quan hệ hợp tác Nga – Việt trong tương lai cũng như phục vụ cho công tác giảng dạy về quan hệ quốc tế nói chung

7 Bố cục

Ngoài phần Mở đầu, kết luận, Phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo luận văn gồm 3 chương được kết cấu như sau:

Chương 1 Những nhân tố tác động đến quan hệ hợp tác Nga – Việt Chương2 Thực trạng quan hệ Nga- Việt trong thập niên đầu thế kỷ XXI

Chương 3 Thuận lợi, khó khăn và triển vọng quan hệ hợp tác Nga – Việt trong thời gian tới

tiếp xúc giao lưu văn hóa Nga- Việt đã được khởi đầu từ rất sớm, từ thế kỷ trước, khi nước ta vẫn còn là thuộc địa của Pháp Rất nhiều người Nga (các nhà thám hiểm, các nhà ngoại giao, nhà buôn…) thuộc các tầng lớp xã hội khác nhau (cả quý tộc và thường dân) đã từng có mặt ở Việt Nam Vào năm 1862, trong khi thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới hạm đội bảo vệ bờ biển

“Calevala” của Nga đã thả neo tại cảng Sài Gòn, trong đoàn thủy thủ có một người sau này là nhà văn C.Xtanhiucôvích đã ghi lại ấn tượng hồi ký của mình

về mảnh đất Nam Bộ của Việt Nam

Sau thắng lợi của Cách mạng XHCN Tháng Mười (1917), nước Nga Xô Viết đã có sức hút mạnh mẽ với nhiều đối tượng, đặc biệt là các nhà cách mạng Việt Nam đương thời Nhiều lãnh tụ của các phong trào dân tộc yêu nước, tiến

bộ, những người đang mong mỏi tìm đường cứu nước, cứu dân đã hướng về quê hương của Lê-nin, của nhà nước công, nông đầu tiên trên thế giới và trong đó

có rất nhiều người Việt Nam đã đến đây để học tập và nghiên cứu lý luận - thực tiễn Cách mạng tháng Mười, các tư liệu lịch sử còn ghi lại những cuộc hội ngộ đầy cảm động, ấn tượng của các nhà cách mạng Việt Nam như Phan Bội Châu, Nguyễn Ái Quốc…với các chuyên gia Nga Từ năm 1925 dến năm 1938, đã có

60 người, trong đó Lê Hồng Phong, Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai… từng là học viên của Trường Đại học phương Đông (Mátxcơva), họ là những người đặt viên gạch đầu tiên cho chiếc cầu hữu nghị giữa hai nước trong các giai đoạn tiếp theo

Cuối những năm 20 của thế kỷ này, các tác phẩm của văn hóa Nga viết dần đến với bạn đọc Việt Nam Như ánh sáng cuối đường hầm, làn gió cách mạng của nước Nga đã thổi tới Việt Nam một luồng sinh khí mới, văn hóa Việt Nam được hình thành dưới ảnh hưởng không nhỏ của xứ sở từng sản sinh ra những thiên tài cho thế giới như: L.Tôn-xtôi, A.Pu-skin, A.Sê-khốp, M.Goóc-

Xô-ki, V.Trai-a-cốp-xki…