Bài giảng kinh tế chính trị Học thuyết chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

Những nguyên nhân chuyển biến của chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh thành chủ nghĩa tư bản độc quyền 3.1.2.. Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền... Nguyên nhân c

Chương 3: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC

3.1 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN

ĐỘC QUYỀN

3.1 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC

QUYỀN

3.1.1 Những nguyên nhân chuyển biến của chủ nghĩa tư bản

tự do cạnh tranh thành chủ nghĩa tư bản độc quyền

3.1.2 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền

1 Nguyên nhân chuyển biến của chủ

nghĩa tư bản từ cạnh tranh tự do sang độc quyền

2 Đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc

quyền

Nội dung

Cạnh tranh trong nội bộ ngành

Mercedes

MaybackNguyên nhân chuyển biến của chủ nghĩa tư

bản từ cạnh tranh tự do sang độc quyền

Nguyên nhân chuyển biến của chủ nghĩa tư bản từ cạnh tranh tự do sang độc quyền

Độc quyền

Tích tụ và tập trung tư bản

Cạnh tranh

tự do

Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 chủ nghĩa tư bản chuyển

biến từ tự do cạnh tranh sang độc quyền.

Lực lượng sản

xuất phát triển

Tích tụ và tập trung sản xuất

Những thành tựu

KH-KT cuối thế kỷ 19

Ngành sản xuất

mới NSLĐ Tăng

”Cạnh tranh tự do đẻ ra tập trung sản xuất và sự tập trung sản xuất này, khi phát triển đến một mức độ nhất

định, lại dẫn tới độc

quyền.”

Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư

bản độc quyền

Tích tụ và

tập trung

sản xuất

Còn ít xí nghiệp lớn

Cạnh tranh gay gắt

Thỏa hiệp

Tổ chức độc quyền

Tổ chức độc quyền là tổ chức liên minh giữa các nhà tư bản

lớn để tập trung vào trong tay phần lớn việc sản xuất và tiêu thụ một số loại hàng hoá nào đó nhằm mục đích thu lợi nhuận độc quyền cao.

Tờ rớt Côngxoocxiom

Thoả thuận về giá cả, quy mô, thị trường

Việc lưu thông do một ban quản trị chung

Việc sản xuất, tiêu thụ

do ban quản trị chung

Liên kết dọc của các

tổ chức ĐQ

Liên kết đa ngành

Liên minh

độc quyền

Liên kết ngang dưới hình thức độc

quyền : Cácten, Xanhđica, Tờrớt.

Liên kết dọc dưới hình thức độc

quyền : Côngxoocxiom.

Liên kết đa ngành: Côngơlômerat, Conson

Cần nguồn vốn lớn

Độc quyề

n ngân hàng

Ngân hàng nhỏ

Ngân hàng nhỏ

Theo dõi việc sử dụng tiền vay và trực tiếp đầu tư vào công nghiệp

Mua cổ phần của ngân hàng hoặc lập ngân hàng riêng

Tư bản tài chính

Độc quyền ngân hàng công nghiệp Độc quyền

Tham dựThủ đoạn

Xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài nhằm mục tiêu

Trực tiếp Gián tiếp

Vai trò của xuất khẩu tư bản

Vai trò của xuất khẩu tư bản

sự thống trị trên phạm

vi toàn thế giới

Tích cực Thúc đẩy quá trình chuyển biến từ cơ cấu kinh tế thuần nông sang nông- công nghiệp

Hạn chế Kinh tế phát triển què quặt và phụ thuộc vào chính quốc

Đụng độ giữa các tư bản độc quyền

Phân chia về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền

Xuất khẩu ra nước

ngoài ngày càng quan

trọng

Các nước nhập khẩu có nguồn nguyên liệu rẻ, thị trường tiêu thụ rộng lớn,…

“Chủ nghĩa tư bản phát triển càng cao, nguyên liệu càng thiếu thốn,

sự cạnh tranh càng gay gắt và việc tìm kiếm các nguồn nguyên liệu trên toàn thế giới càng ráo riết, thì cuộc đấu tranh để chiếm thuộc địa

càng quyết liệt hơn”.

Phân chia lãnh thổ và phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản tất yếu dẫn đến cuộc đấu tranh đòi chia lại thế giới.

Phân tích những đặc điểm kinh tế

cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc

quyền?