TÁI cấu TRÚC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM

Những con số trên đã chứng tỏ, trong năm qua, mặc dù nền kinh tế thế giớilún sâu vào khủng hoảng, tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ngấm vàotừng ngóc ngách c

TÁI CẤU TRÚC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM VÀ MỘT SỐ ĐIỀU KIỆN

ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM VIỆT NAM

I TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM VIỆT NAM

Vận hành từ năm 1965 với sự có mặt duy nhất của Công ty bảo hiểm ViệtNam nay là Tập đoàn Tài chính Bảo hiểm Bảo Việt, đến nay thị trường bảo hiểmViệt Nam đã có 39 doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó có 28 doanh nghiệp bảo hiểmphi nhân thọ, 11 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và 12 doanh nghiệp môi giới bảohiểm Các doanh nghiệp bảo hiểm đã mở rộng mạng lưới phục vụ khách hàng thamgia bảo hiểm với hơn 400 chi nhánh của các doanh nghiệp bảo hiểm khắp các tỉnh,thành phố trong cả nước

Xét về tổng doanh thu, giai đoạn 2003-2010, thị trường BH có tốc độ tăngtrưởng bình quân đạt 18,5%/năm, cao hơn nhiều tốc độ tăng trưởng GDP Tronglĩnh vực BH phi nhân thọ, doanh thu phí BH tăng trưởng bình quân 23,8%/năm, từ3.815 tỷ đồng năm 2003 lên 17.017 tỷ đồng vào năm 2010 Trong lĩnh vực BH nhânthọ, doanh thu phí BH tăng trưởng bình quân 11%/năm, từ 6.575 tỷ đồng lên 13.589

tỷ đồng Tổng số tiền đã giải quyết bồi thường, trả tiền BH trong giai đoạn

2003-2010 là 50.921 tỷ đồng, trung bình mỗi năm chi trả 6.365 tỷ đồng Một điểm đángchú ý là tổng số tiền đã huy động được từ BH để đầu tư trở lại cho nền kinh tế tăng5,5 lần, từ 14.602 tỷ đồng vào năm 2003 lên 80.540 tỷ đồng năm 2010

Những con số trên đã chứng tỏ, trong năm qua, mặc dù nền kinh tế thế giớilún sâu vào khủng hoảng, tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ngấm vàotừng ngóc ngách của kinh tế Việt Nam, tuy nhiên, hoạt động kinh doanh bảo hiểmvẫn trên đà tăng trưởng, đồng thời có đóng góp quan trọng cho đầu tư phát triểnkinh tế Song, trước xu hướng được cho là diễn biến khó lường của kinh tế quốc tế

sẽ kéo theo những xu hướng bất định của kinh tế trong nước, nếu không có nhữngdự tính căn cơ và dài hạn về chiến lược kinh doanh thì hoạt động kinh doanh bảohiểm năm nay và những năm tới rất có thể mang đến kết quả khó đoán Nói tới

những tính toán về chiến lược kinh doanh, về dự tính căn cơ và dài hạn, cũng cónghĩa là phải nói tới tái cơ cấu doanh nghiệp.

II TÁI CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM VIỆT NAM

Bối cảnh quốc tế và trong nước với hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Có thể thấy, bối cảnh kinh tế quốc tế hiện nay và trong thời gian tới (ít nhất là tới 2015) nổi lên 3 điểm lớn như sau:

Thứ nhất, khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 đã tác động đến ngành

bảo hiểm Chỉ tính riêng ở Châu Á, trong năm 2008, 10 Công ty Bảo hiểm Nhân thọhàng đầu đã lỗ 260 tỷ USD, giảm 60% so với con số sụt giảm 45% của chỉ số cácdịch vụ tài chính toàn Châu Á Hàng loạt dự án tầm quốc tế hoặc bị trì hoãn hoặc bịhuỷ hoàn toàn do các tổ chức tài chính không còn đủ sức tiếp tục cung cấp vốn chocác giai đoạn tiếp theo của dự án Một số tập đoàn tài chính bảo hiểm hàng đầu thếgiới đã tái cấu trúc, làm thay đổi tính năng động của nhiều thị trường, như Tập đoànAIG bán hàng loạt danh mục đầu tư, Tập đoàn Fubon (Đài Loan) mua lại ING…

Đây là những sự kiện kinh tế tài chính có tác động vừa trực tiếp vừa lâu dàitới thị trường bảo hiểm Theo dõi diễn biến kinh tế toàn cầu cho thấy hậu quả củakhủng hoảng kinh tế sẽ tiếp tục kéo dài trong những năm tiếp theo và các doanhnghiệp bảo hiểm bắt buộc phải tính đến việc này trong hoạt động kinh doanh bảohiểm ngắn hạn và dài hạn

Thứ hai, quá trình toàn cầu hóa về thương mại và dịch vụ tài chính sẽ tiếp tục

diễn ra mạnh mẽ cả chiều rộng và chiều sâu do đó mọi diễn biến liên quan đến tìnhhình và bối cảnh quốc tế về thương mại và dịch vụ tài chính ngày càng có ảnhhưởng đến thị trường dịch vụ tài chính của từng nước Hệ thống chính sách về quản

lý, giám sát dịch vụ tài chính của các nước có xu hướng hồi quy trong một hànhlang chung Ngoài ra, xu hướng đan xen giữa các định chế kinh tế, tài chính theo

mô hình hình thành các tập đoàn kinh doanh đa lĩnh vực, xuyên quốc gia sẽ pháttriển và lan rộng, đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, giám sát thị

trường dịch vụ tài chính của các nước Theo đó, cơ chế quản lý, giám sát thị trườngdịch vụ tài chính nói chung, thị trường bảo hiểm nói riêng của Việt Nam cũngkhông nằm ngoài xu thế này và đương nhiên sẽ tác động ngay lập tức tới các doanhnghiệp bảo hiểm.

Thứ ba, tình hình biến đổi về môi trường, thời tiết, khí hậu ngày càng khó dự

đoán Trong khi đó, Việt Nam lại nằm tại trung tâm chịu nhiều tác động của biếnđổi khí hậu nhất, là 1 trong 10 nước chịu tác động của biến đổi khí hậu hàng đầutrên thế giới Trong những năm qua, thiên tai đã gây ra thiệt hại lớn đối với ngànhbảo hiểm và xu hướng xảy ra thiên tai ngày càng tăng Theo số liệu thống kê củaCông ty Tái bảo hiểm Munich Re AG (Đức), năm 2010 là năm thiệt hại lớn nhấtcủa ngành bảo hiểm thiên tai toàn cầu kể từ năm 1980 với 950 thảm họa thiênnhiên, cao hơn mức trung bình 785 thảm họa/năm trong một thập kỷ qua ĐôngNam Á tiếp tục được xem là “rốn bão” của thế giới, dễ bị ảnh hưởng nhất cuả biếnđổi khí hậu do lụt, bão, nước biển dâng, hạn hán,… Một khi thiên tai gây ra thiệt hạilớn đối với ngành bảo hiểm thì đồng thời cũng tạo ra sức ép lớn về năng lực nhậnbảo hiểm của thị trường bảo hiểm quốc tế

Bên cạnh đó, bối cảnh kinh tế- xã hội trong nước hiện nay và trong thời gian tới cũng nổi lên 5 điểm lớn như sau:

Thứ nhất về môi trường thể chế, Nghị quyết TƯ3 Khóa XI đã xác định phải

tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng Trong 5 năm tới, tậptrung vào 3 lĩnh vực quan trọng nhất: Tái cấu trúc đầu tư với trọng tâm là đầu tưcông; cơ cấu lại thị trường tài chính với trọng tâm là tái cấu trúc hệ thống ngân hàngthương mại và các tổ chức tài chính; tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước mà trọngtâm là các Tập đoàn Kinh tế và Tổng Công ty Nhà nước Kế hoạch phát triển kinhtế – xã hội 5 năm 2011-2015 đã được Quốc hội khóa 13 thông qua tại kỳ họp số 2cũng đã khẳng định chủ trương này Trên cơ sở đó hàng loạt các Nghị quyết củaChính phủ như Nghị quyết số 94/2011/NQ-CP và Quyết định của Bộ Tài chính,Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư triển khai xây dựng các đề án tái cơcấu

Hầu hết các nội dung chính sách tái cơ cấu của Đảng và Nhà nước đều liênquan trực tiếp đến các hoạt động của các tổ chức tài chính, bảo hiểm, đòi hỏi các tổchức này phải tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng để sắp xếp, đổi mới, tái cấu trúclại mô hình tổ chức, tài chính, quản trị, chiến lược… cho sự phát triển của giai đoàn

2011 – 2012 Đây là một yêu cầu bắt buộc nên các doanh nghiệp bảo hiểm đươngnhiên phải tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng để thực hiện sắp xếp, đổi mới, táicấu trúc lại mô hình doanh nghiệp mình cho phù hợp với đặc thù của từng doanhnghiệp Trong đó, các doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nhà nước với đặc thù của chủ

sở hữu nhà nước đi kèm với những quy chế, quy định đặc thù cần đặc biệt chú ý

Thứ hai, theo Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020 (Văn kiện Đại

hội Đảng toàn quốc lần thứ XI), nền kinh tế Việt Nam được dự kiến tiếp tục tăngtrưởng cao với tốc độ bình quân đạt khoảng 7-8%/năm; cơ cấu kinh tế được chuyểndịch, theo đó tỉ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ được nâng cao chiếmkhoảng 85% trong GDP; tỉ lệ đô thị hóa đạt trên 45%; thu nhập thực tế của dân cưgấp khoảng 3,5 lần so với năm 2010; khoảng cách thu nhập giữa các vùng và nhómdân cư được thu hẹp Bên cạnh đó, theo Chiến lược tổng thể phát triển khu vực dịch

vụ của Việt Nam đến năm 2020 (Quyết định số 175/QĐ-TTg ngày 27/01/2011 củaThủ tướng Chính phủ), Nhà nước sẽ huy động mọi nguồn lực để phát triển đồng bộ,hoàn chỉnh và hiện đại, đạt chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc tế các loại thịtrường dịch vụ

Sự tăng trưởng kinh tế và các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường dịch vụcủa Chính phủ trong thời gian sắp tới sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển và hoànthiện của thị trường bảo hiểm Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng chưathực sự bền vững, chất lượng tăng trưởng, năng suất và sức cạnh tranh còn thấp,hiệu quả sử dụng nguồn lực còn hạn chế, kết cấu hạ tầng yếu kém Trong ngắn hạn,kinh tế Việt Nam vẫn phải đương đầu với sức ép lạm phát Bên cạnh đó, thị trườngtài chính Việt Nam phát triển chưa đồng bộ, chưa có sự gắn kết giữa các mảng thịtrường Trong công tác điều hành của các cơ quan quản lý Nhà nước chưa có sựphối hợp chặt chẽ, gây khó khăn trong việc phát triển từng mảng thị trường Đây là

những khó khăn mà các doanh nghiệp cần nắm bắt để chủ động điều chỉnh đồngthời đóng góp ý kiến cũng như chia sẻ với các cơ quan quản lý nhà nước liên quan.

Thứ ba, có thể thấy mặc dù thị trường bảo hiểm thời gian qua tuy phát triển

song quy mô còn nhỏ, ngành bảo hiểm VN còn rất nhiều tiềm năng để phát triển

So với các chỉ tiêu đề ra tại Chiến lược Phát triển thị trường bảo hiểm ViệtNam giai đoạn 2003-2010 thì các chỉ tiêu đạt được còn chưa tương xứng với tiềmnăng mà chiến lược đặt ra Ví dụ, đóng góp vào GDP của ngành bảo hiểm mới đạt1,92% (so với mục tiêu 4,2%); trích lập dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm đạt 55.136 tỷđồng (so với mục tiêu 100.000 tỷ đồng); đầu tư trở lại nền kinh tế đạt 80.540 (so vớimục tiêu 90.000 tỷ đồng) (Tính toán của Viện Kinh tế tài chính từ số liệu thống kêcủa Bộ Tài chính, Tổng cục Thống kê) Số liệu tính toán trên cho thấy đóng góp củangành bảo hiểm Việt Nam vào GDP thấp hơn nhiều so với mức trung bình của thếgiới (6,98%) và khu vực (3,43%) Phí bảo hiểm bình quân đầu người của Việt Namlà 347.000 đồng (tương đương 17 USD) thấp hơn nhiều so với mức trung bình trênthế giới (595 USD) và khu vực (74 USD)

Nguồn: Swiss Re, Sigma No.2/2010

Thứ tư, việc hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam sẽ

tạo cơ hội thuận lợi cho thị trường bảo hiểm phát triển Điều này tạo ra nhiều cơ hộimới cho các doanh nghiệp bảo hiểm song cũng có không ít những thách thức Đặcbiệt là khi năng lực tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước chưa thựcsự vững mạnh, công nghệ quản trị điều hành còn lạc hậu, trình độ đội ngũ cán bộbảo hiểm chưa cao và thiếu kinh nghiệm thực tiễn… Tính an toàn, ổn định của thịtrường bảo hiểm một mặt dựa vào định hướng, chính sách quản lý tốt của Nhànước, đồng thời cũng phụ thuộc vào chính năng lực của các doanh nghiệp bảo hiểm

Thứ năm, những khó khăn không lường trước được của nền kinh tế Việt

Nam trong những năm qua đã thức tĩnh không ít doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân

về vai trò của bảo hiểm Khi bản thân kinh tế khó khăn trì trệ khiến doanh nghiệpkhổ sở vất vả để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh chờ cơ hội mới thì dườngnhư sức chịu đựng rủi ro của các chủ thể này là kém nhất Đối với nhiều doanhnghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ Xét theo nghĩa nào đó, tâm lý bất an trongkinh doanh, việc làm cũng là cơ hội mới cho hoạt động bảo hiểm

Khó khăn thách thức đối với các doanh nghiệp bảo hiểm

Triển vọng kinh tế năm 2012 và giai đoạn tới vẫn diễn biến khó lường Tốc

độ tăng trưởng của các trụ cột của nền kinh tế toàn cầu bao gồm Mỹ, Trung Quốc,

EU, Nhật Bản tiếp tục đà suy giảm so với năm 2011, ảnh hưởng lớn tới tất cả cácnền kinh tế còn lại và đặc biệt, đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuấtkhẩu như Việt Nam Nếu khủng hoảng nợ tại châu Âu không được kiểm soát và lansang các nước khác thì vẫn là một nguy cơ tiếp tục gây nên khủng hoảng kinh tếtoàn cầu

Cam kết với Tổ chức Thương mại Thế giới về mở cửa thị trường dịch vụ, thịtrường tài chính cùng với sự ra đời của nhiều Công ty Bảo hiểm, Ngân hàng, Quỹđầu tư (gồm cả các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) tạo ra sức ép cạnh tranhrất lớn trên thị trường bảo hiểm, tài chính

Thị trường bảo hiểm ngày càng xuất hiện nhiều doanh nghiệp bảo hiểm trongnước và nước ngoài trên cả hai lĩnh vực nhân thọ và phi nhân thọ Đặc biệt số lượngdoanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài phát triển, nhiều nhà đầu tư là cáccông ty bảo hiểm hàng đầu thế giới và trong khu vực đã được cấp phép thành lậpdoanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam một mặt sẽ là nhân tố tích cực cho việc nângcao chât lượng hoạt động dịch vụ bảo hiểm, những cũng là nhân tố đẩy mức độcạnh tranh trên thị trường bảo hiểm lên cao hơn trong thời gian tới.

Nguồn nhân lực của thị trường đang thiếu hụt, sự chuyển dịch lao động đặcbiệt là nhân sự cấp cao giữa các doanh nghiệp xảy ra thường xuyên dẫn đến khókhăn trong quản trị doanh nghiệp

Thực tế, thị trường bảo hiểm từ năm 2005 đã trải qua giai đoạn phát triểnnóng, số lượng các doanh nghiệp bảo hiểm gia nhập thị trường tăng nhanh qua cácnăm, trong khi dung lượng thị trường thay đổi chậm Kết quả của giai đoạn tăngtrưởng nóng này, nhiều doanh nghiệp đang gánh chịu tỷ lệ bồi thường cao tới mứcbáo động, không kiểm soát được bồi thường phát sinh Hiệu quả kinh doanh củanhiều doanh nghiệp còn thấp, thể hiện ở tỷ suất sinh lời thấp, khả năng thanh toánkhá hạn chế… dù thị trường bảo hiểm phi nhân thọ tăng 22% nhưng nợ đọng phíbảo hiểm nhiều, số hồ sơ bồi thường còn tồn đọng nhiều cần khẩn trương giải quyết,chi phí khai thác và quản lý còn cao

Hội nghị Ban Chấp hành định kỳ lần III, nhiệm kỳ 2010 - 2015 của Hiệp hộibảo hiểm Việt Nam được tổ chức cuối năm 2011 cũng nhìn nhận, thị trường bảohiểm phi nhân thọ tăng 22% nhưng nợ đọng phí bảo hiểm nhiều, số hồ sơ bồithường còn tồn đọng nhiều cần khẩn trương giải quyết, chi phí khai thác và quản lýcòn cao

Không chỉ có vậy, theo tính toán, hiện chỉ số HHI (Mức độ tập trung của thịtrường) cho thấy thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam đang ở mức độ tậptrung và việc một số ít doanh nghiệp (DN) nắm giữ đa số thị phần làm số lớn các

DN còn lại chỉ có “tiếng nói” yếu ớt có thể coi là một trong các nhân tố cản trở đángkể mức độ cạnh tranh Một trong những nguyên nhân của tình trạng này là sự tồn tại

các DN bảo hiểm “nội ngành” trong các ngành dầu khí, bưu chính viễn thông, xăngdầu vô hình trung tạo nên sự “chia cắt” thị trường, hạn chế cạnh tranh trong thịtrường bảo hiểm phi nhân thọ.

Nhìn vào thị phần của các DN bảo hiểm phi nhân thọ năm 2012 có thể thấy,chiếc bánh phần lớn được chia cho các “đại gia”: Bảo Việt, PVI, Bảo Minh, PJICO,PTI 5 DN này chiếm gần 64% thị phần nhờ có cổ đông rất mạnh với nhiều lợi thếnhư: Bảo Việt (Bộ Tài chính, SCIC); PVI (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam); PJICO(Tổng công ty Xăng dầu), Bảo Minh (Tổng công ty Hàng không, Tổng công tyLương thực miền Nam ), PTI (Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt nam) Ngoài

ra, kinh nghiệm hoạt động lâu năm là vũ khí cạnh tranh lợi hại của các DN này Mặtkhác, khi đã có doanh thu phí ổn định từ các khách hàng truyền thống, khách hàngđồng thời là cổ đông, các DN bảo hiểm lớn không quan tâm đến các nghiệp vụ bảohiểm quá rủi ro và dành “miếng xương” này cho các DN bảo hiểm nhỏ Họ tậptrung đầu tư công nghệ để quản lý chặt chẽ quy trình bồi thường, chống gian lận.Các DN bảo hiểm quy mô nhỏ đã khó lại càng khó khăn hơn

Theo các chuyên gia bảo hiểm, trong bối cảnh kinh tế chưa có dấu hiệu hồiphục, thị trường bị thu hẹp, cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nếu không có sự khácbiệt thực sự về sản phẩm và dịch vụ, thật khó cho các DN quy mô nhỏ cạnh tranh.Mặt khác, hoạt động đầu tư cần được kiểm soát chặt chẽ, nếu không sẽ ảnh hưởngtrực tiếp đến sự tồn vong của DN bảo hiểm Thời gian tới, thị trường sẽ tiếp tụcchứng kiến các cuộc đổi chủ Tuy nhiên, cho dù như thế nào, các DN bảo hiểm hẳnkhông quên hai bài học “đau đớn” trong quá khứ nhưng vẫn rất thời sự: đầu tư dễdãi và hạ phí tràn lan

Tình trạng tập trung không chỉ tồn tại ở lĩnh vực BH phi nhân thọ, trong thịtrường bảo hiểm nhân thọ mức độ tập trung còm ở mức cao hơn Trong số 11 DNbảo hiểm nhân thọ hiện đang hoạt động trên thị trường BH Việt Nam, trên 80% thịphần nằm trong tay 4 DN lớn là AIA, Bảo Việt nhân thọ, Manulife và Prudetial

Mức độ tập trung cao trên thị trường BH đặt trong bối cảnh hoạt động đầu tưcủa các DN bảo hiểm ngày càng bất lợi khiến các DN bảo hiểm cỡ nhỏ, thị phần

thấp đã khó lại càng khó khăn hơn Kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy:quá trình chạy đua cạnh tranh với các DN bảo hiểm lớn khiến các DN bảo hiểm nhỏ

dễ tổn thương và bất ổn

Thực trạng này đặt ra cho quản lí nhà nước về BH một mặt hạn chế cấp phépcho các công ty BH “nội ngành”, mặt khác cần có những chính sách giảm dần sựđộc quyền hình thành một cách vô hình trong việc bảo hiểm tại các ngành, các lĩnhvực kinh tế trọng yếu

Nguy hiểm hơn còn có doanh nghiệp bảo hiểm không đảm bảo khả năngthanh toán là một thực tế rất đáng lo ngại Chưa kể các doanh nghiệp bảo hiểm còncó các động thái bắt tay vi phạm luật cạnh tranh, thi nhau tăng chi phí bán hànghoặc phá rào để tăng khoản “hỗ trợ” khách hàng khi qui định về trần hoa hồng đãhết

Trong khi kinh doanh nghiệp vụ có chiều hướng xấu thì rủi thay hoạt độngđầu tư của các DNBH cũng gặp không ít khó khăn do môi trường đầu tư bất lợitrong bối cảnh kinh tế vĩ mô ảm đạm, lạm phát tăng cao Với hoàn cảnh này, hoạtđộng đầu tư khó có thể làm tròn vai trò “hậu thuẫn” cho hoạt động kinh doanh bảohiểm nữa Biểu hiện rõ nét nhất là thị trường chứng khoán giảm sâu liên tục, kinhdoanh bất động sản đóng băng, nợ xấu tăng ảnh hưởng rất lớn đến tài sản đầu tư củacác doanh nghiệp BH

Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ thông tin trong kinh doanh và quản lí

DN đang là một thách thức lớn đối với DNBH Trong lĩnh vực BH phi nhân thọ, cácDNBH cỡ nhỏ trong nước đang mày mò theo kiểu vừa làm vừa học, vừa tạo lập,ứng dụng vừa cải tiến công nghệ thông tin dẫn đến tình trạng chắp vá và kém hiệuquả

Môi trường kinh doanh đã có những biến đổi về cơ bản, cùng với đó là quy

mô của các DNBH lớn lên nhanh chóng cả về vốn, nguồn nhân lực cũng như phạm

vi hoạt động Nếu những năm trước đây, các DNBH phi nhân thọ chủ yếu hoạt độngtrong địa bàn tỉnh hoặc thành phố, đến nay, hầu hết các DNBH phi nhân thọ đã hoạt

động trong phạm vi cả nước, nhiều DNBH đang vươn ra thị trường thế giới với đadạng các lĩnh vực hoạt động từ chỉ hoạt động kinh doanh bảo hiểm, tái bảo hiểm,đến nay, hoạt động đầu tư và kinh doanh đa ngành đã được các DNBH phi nhân thọđặc biệt coi trọng

Có thể nói, hoạt động của DNBH như chiếc áo đã quá chật nên phải tái cấutrúc, thay bằng chiếc áo phù hợp hơn

III ĐỊNH HƯỚNG TÁI CƠ CẤU DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM

Chính những áp lực bên ngoài và bên trong đã đặt ra yêu cầu cần phải tái cấutrúc DNBH Trước tình hình này, vừa qua, Bộ Tài chính đã xây dựng đề án tái cấutrúc các DNBH, theo đó sẽ phân loại các doanh nghiệp này theo bốn nhóm gồm:

Nhóm 1 - các DNBH đảm bảo khả năng thanh toán hoạt động kinh doanh cólãi;

Nhóm 2 - các DNBH vẫn đảm bảo khả năng thanh toán nhưng kinh doanhcòn khó khăn, chi phí hoạt động lớn, tỉ lệ bồi thường cao hoặc hoạt động kinh doanhkhông có lãi trong hai năm liên tục;

Nhóm 3 - các DNBH có nguy cơ không đảm bảo khả năng thanh toán

Nhóm 4 - các DNBH mất khả năng thanh toán, bị đặt vào tình trạng kiểmsoát đặc biệt và áp dụng các giải pháp theo quy định của các luật kinh doanh bảohiểm Nếu trong thời gian kiểm soát đặc biệt không khắc phục được sẽ thực hiệnsáp nhập hoặc phá sản theo quy định của pháp luật

Việc tái cơ cấu ngành bảo hiểm trong tổng thể cơ cấu lại nền kinh tế, doanhnghiệp nhà nước, ngân hàng, chứng khoán, ưu tiên cho chính sách an sinh xã hội sẽtạo đột phá cho ngành này Từ đó, ngành Bảo hiểm có nhiều cơ hội mới để pháttriển thêm những phân khúc thị trường, sản phẩm bảo hiểm được hỗ trợ bằng cácvăn bản pháp quy như bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm tín dụng xuất khẩu

Thực tế hiện nay một số DNBH phi nhân thọ đã có những động thái tái cấutrúc lại doanh nghiệp Mới đây, PVI đã tuyên bố chuyển đổi thành PVI Holdings vàcó một số thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh chính Ngành, nghề kinh doanhmới của DNBH này sau khi thay đổi gồm: bán buôn máy vi tính, thiết bị ngoại vi vàphần mềm; bán buôn thiết bị và linh kiện điện tử, viễn thông; xuất bản phần mềm;lập trình máy vi tính,… Đồng thời, PVI Holdings thành lập Tổng công ty Bảo hiểmPVI theo hình thức công ty TNHH một thành viên do PVI Holdings sở hữu Trướcđó, giữa tháng 6/2011, Công ty bảo hiểm Quân đội cũng chuyển đổi thành TổngCông ty bảo hiểm Quân đội (MIC) với 19 công ty thành viên trực thuộc và mộtcông ty đầu tư hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, đầu tư tài chính,

… Một số công ty khác như BIC, PTI cũng có những thay đổi cơ bản về nhân sựchủ chốt

Không nằm ngoài tiến trình tái cơ cấu, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bảo Việt(BVH) - Lê Quang Bình chia sẻ: Việc tái cấu trúc Tập đoàn trong năm 2012 sẽ tậptrung vào việc xem xét lại định hướng ngành nghề cốt lõi, tạo sự gắn kết, hợp lựcgiữa các lĩnh vực trong tập đoàn như bảo hiểm, ngân hàng để tạo ra năng lực cạnhtranh, cung ứng dịch vụ tài chính đa dạng không chỉ trong bảo hiểm, mà còn trongquản lý tài sản, thanh toán, ngân hàng…Bảo hiểm kết hợp với nhân hàng và đầu từchứng khoán, quản lý tài sản để định hướng việc phát triển ngành nghề, tạo đột phá,từ đó phân bổ nguồn vốn cho phù hợp đem lại hiệu quả cao với tinh thần bền vữngvà ổn định, đảm bảo cổ tức cho các nhà đầu tư

Các công ty bảo hiểm nhìn chung có vốn chủ sở hữu đáp ứng được quy định

về duy trì vốn chủ sở hữu cao hơn vốn pháp định, tuy nhiên vẫn còn 3 công ty chưađáp ứng được yêu cầu này Hiện 29/39 công ty hoạt động sản xuất kinh doanh cólãi Tuy nhiên, tỷ lệ sở hữu của một số tập đoàn, tổng công ty nhà nước tại cácdoanh nghiệp bảo hiểm cao, dẫn đến tình trạng khép kín trong hoạt động kinh doanhtại các doanh nghiệp bảo hiểm này Quy mô thị trường bảo hiểm, phí bảo hiểm bìnhquân đầu người còn nhỏ so với các nước trên thế giới và trong khu vực