LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu, học tập và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự động viên, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi của các cấp lãnh đạo, nhiều thầy giáo, cô
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
XU N P C
Luận văn thạc s khoa học giáo dục
Ngh n, 2012
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
Ngh n, 2012
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu, học tập và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự động viên, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi của các cấp lãnh đạo, nhiều thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và gia đình
Tôi in ch n thành c m n ội đồng đào tạo, ội đồng khoa học trư ng ại học inh, giáo d c và đào tạo thành ph ồ h inh, các thầy giáo, cô giáo, đội ng cán bộ qu n l ba trư ng trung học ph thông quận ình T n, thành ph ồ h inh, c ng đông đ o các bạn đồng nghiệp
đã tận tình giúp đỡ, cung cấp tài liệu, tạo điều kiện thuận lợi về c s thực t , tham gia đóng góp những ki n qu báu cho tôi trong việc nghiên cứu đề tài
ặc biệt tôi bày tỏ lòng bi t n s u sắc đ n Thầy giáo -
- Ngư i hướng dẫn khoa học đã tận t m trau dồi tư duy,
bồi dưỡng ki n thức, phư ng pháp nghiên cứu và trực ti p giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này
ặc d tôi đã rất c gắng trong quá trình nghiên cứu, song luận văn không tránh khỏi những thi u sót nhất đ nh, tôi k nh mong nhận được những
l i ch dẫn ch n tình của các thầy giáo, cô giáo, ki n đóng góp trao đ i của các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện h n
Xin ch n thành c m n
Nghệ n, tháng 7 năm 2012
Xu P c
Trang 4MỤC LỤC
Trang
Mở đầu
1 Lý do c ọ đề tài 1
2 Mục tiêu g iê cứu 3
3 K ác t ể và đối tượ g g iê cứu 4
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Nhiệm vụ g iê cứu 4
6 Phạm vi g iê cứu 4
7 P ươ g p áp g iê cứu 5
8 Nhữ g đó g góp của đề tài 5
9 Cấu tr c của luậ vă 5
Chương 1: CƠ S L LU N CỦ VẤN ĐỀ NG I N CỨU 1.1 Tổng quan về c s vấ đề g iê cứu 7 10 1.2 Một số k ái iệm cơ bả của đề tài g iê cứu: 9 10 1.2.1 K ái iệm quả ý 9
1.2.2 Quả ý giáo dục và quả ý à trư g 12
1.2.3 u ê m oạt độ g c u ê m 16
1.2.4 ất ượ g c ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê m 19
1.3 Một số vấ đề về oạt độ g c u ê m ở trư g T PT: 20
1.3.1 Vai tr của oạt độ g c u ê m ở trư g T PT 20
1.3.2 Nội du g của oạt độ g c u ê m ở trư g T PT 20
1.4 Quả ý oạt độ g c u ê m ở trư g T PT 21
Trang 51.4.1 Mục tiêu của quả ý oạt độ g c u ê m ở trư g T PT 21
1.4.2 Nội du g của quả ý oạt độ g c u ê m ở trư g T PT 22
1.4.3 Tầm qua trọ g của c g tác quả ý oạt độ g c u ê m 32
Tiểu kết c ươ g 1 33
Chương 2: T C TRẠNG QUẢN L OẠT ĐỘNG C UY N M N TẠI CÁC TRƯỜNG T PT QU N N T N 2.1 K ái quát về điều kiệ tự iê ki tế-xã ội tru ề t ố g c s vă óa giáo dục của đ a p ươ g 34
2.1.1 Vài ét về điều kiệ tự iê 34
2.1.2 Vài ét về điều kiệ ki tế - vă óa – giáo dục ở Quậ Bì T – TP.HCM 36
2.2 T ực trạ g oạt độ g c u ê m ở các trư g tru g ọc p ổ t g quậ Bì T t à p ố í Mi 40
2.2.1 T ực trạ g c u g 40
2.2.2 T ực trạ g giáo dục tru g ọc p ổ t g ở quậ Bì T t à p ố í Mi 42
2.2.3 T ực trạ g về kết quả dạ ọc 45
2.3 T ực trạ g c g tác quả ý oạt độ g c u ê m T PT quậ Bì T t à p ố í Mi 51
2.3.1 T ực trạ g quả ý oạt độ g c u ê m của đội gũ giáo viê 51
2.3.2 Về số ượ g giáo viê và trì độ giáo viê T PT quậ Bì T
t à p ố í Mi 56
2.3.3 Về t m iê c g tác của giáo viê T PT 58
2.3.4 Về trì độ c u ê m và đạo đức của giáo viê T PT 59
2.3.5 Về xếp oại giáo viê T PT quậ Bì T 60
2.3.6 Trì độ c g g ệ t g ti của giáo viê T PT 62
Trang 62.4 á giá c u g về t ực trạ g oạt độ g c u ê m 62
2.4.1 N ữ g ưu điểm 62
2.4.2 N ữ g ạ c ế 63
2.4.3 Ngu ê t ực trạ g 64
Tiểu kết c ươ g 2 66
Chương 3: MỘT S GIẢI P ÁP N NG C O C ẤT LƯ NG QUẢN L OẠT ĐỘNG C UY N M N CÁC TRƯỜNG T PT QU N N T N T ÀN P C MIN 3.1 Một số că cứ có tí c ất đ ư g 67
3.2 ác gu ê t c đề ra giải p áp 62
3.2.1 Ngu ê t c đảm bảo tí k oa ọc 69
3.2.2 Ngu ê t c đảm bảo tí k ả t i 70
3.2.3 Ngu ê t c đảm bảo tí t ực ti 70
3 2 4 Ngu ê t c đảm bảo tí xã ội óa giáo dục 71
3.3 Một số giải p áp quả ý oạt độ g c u ê m ở các trư g T PT qu Bì T t à p ố í Mi 71
3.3.1 Tă g cư g ề ếp k cươ g tro g dạ ọc 72
3 3 2 ổi m i c g tác b i dư g giáo viê 75
3.3.3 Tổ c ức p o g trào t i đua đẩ mạ oạt độ g c u ê m .79
3 3 4 Tổ c ức t i tập tru g ra đề c éo c ấm t i c éo .81
3 3 5 Ứ g dụ g c g g ệ t g ti tro g quả ý oạt độ g c u ê m 83 3.3.6 N à trư g p ối ợp c ặt c ẽ v i gia đì tro g c g tác dạ ọc và giáo dục ọc si .84
3 3 7 N g cao iệu quả oạt độ g tổ c u ê m 86
3 3 8 K u ế k íc VBM tă g cư g oạt độ g p ụ đạo gi p đ ọc si ếu kém .88
3.4 K ảo sát sự cầ t iết và tí k ả t i của các giải p áp đề xuất 91
Trang 73 4 1 K ảo sát mức độ cầ t iết 91
3.4.2 K ảo sát mức độ k ả t i 94
3 4 3 K ảo sát tổ g ợp mức độ cầ t iết và k ả t i 96
Tiểu kết c ươ g 3 99
KẾT LU N VÀ KIẾN NGHỊ: 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO 103
Trang 8M ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài:
Quả ý oạt động dạy học à ữ g tác động của chủ thể quả ý vào quá trì dạy học (được tiế à bởi tập thể giáo viê và ọc sinh v i sự hỗ trợ đ c lực của các lực ượ g xã ội) nhằm ì t à và p át triể toà diện các ọc sinh theo mục tiêu đào tạo
Tro g xu t ế p át triể của t ế gi i gà a tất cả các quốc gia đều
ậ t ức r vai tr to của giáo dục đối v i sự p át triể của ề ki tế –
xã ội của đất ư c của d tộc Vào đầu t ế k XX tất cả các quốc gia đều
ư g t i sự c ăm o p át triể co gư i: ă g độ g toà diệ ư g t i giáo dục t ế ệ tr t à p gư i đáp ứ g a ạ v i sự t a đổi p át triể ư vũ bão của k oa ọc c g g ệ và t i đại ể đạt được mục tiêu
à c g ta cầ c trọ g ơ đế c g tác quả ý oạt động dạy học đặc biệt c g tác g cao quả ý oạt độ g c u ê m ở các trư g T PT
ại hội ả g K oá V (27/06/1991) đã xác đ giáo dục–đào tạo, khoa học và c g g ệ à quốc sác à g đầu để p át u tố co gư i,
à động lực trực tiếp của sự p át triể xã ội Hội ngh tru g ươ g ai k oá
VI k g đ : “ N iệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục nhằm x dựng
co gư i và t ế hệ tr tha thiết và g bó v i ý tưởng độc lập dân tộc, tự
chủ, tự cƣ ng và chủ ngh a xã hội à ữ g gư i thừa kế x dựng chủ
g ĩa xã ội, vừa “ g” vừa “c u ê ” N ư i dạy của H í Mi “ t ực
sự coi giáo dục và đào tạo à quốc sác à g đầu đầu tư c o giáo dục- đào tạo
à đầu tư p át triể ” “giáo dục- đào tạo à sự nghiệp của toà ảng, của à
ư c và của toà d ” ại hội ả g k oá X tiếp tục kh ng đ “ P át triển giáo dục - đào tạo à quốc sác à g đầu” “P át triể giáo dục - đào tạo à một trong nhữ g động lực quan trọ g t c đẩy sự nghiệp c g g iệp oá
Trang 9hiệ đại oá à điều kiệ để p át u gu n lực của co gư i, yếu tố cơ bản
để p át triể xã ội tă g trưởng kinh tế a và bền vữ g”
Ngà giáo dục- đào tạo ư c ta c đa g đứ g trư c k ó k ă và ếu kém đó à: c ất ượ g giáo dục c t ấp, nội du g p ươ g p áp dạ và ọc
c ạc hậu, thi c c ặng nề xu ư g t ươ g mại óa giáo dục c ưa có giải p áp ữu hiệu để gă c ặ cơ cấu giáo dục c bất hợp ý mất c đối giữa đào tạo nghề v i đại học, giữa các gà g ề c c ê ệch l n giữa các vù g iều nhu cầu ực của nền kinh tế c ưa được đáp ứ g ( á giá của hội ngh lầ 6 B Tru g ươ g k oá X)
Tu iê trư c êu cầu đào tạo ực có trì độ cao đáp ứ g êu cầu của sự g iệp N đất ư c của quá trì c ủ độ g ội ập ki
tế k u vực và quốc tế trư c xu t ế toà cầu óa D- T ư c ta đa g đối mặt v i ữ g t ác t ức T ác t ức ất iệ a c í à vấ đề
c ất ượ g D- T N ữ g vấ đề đặt ra c o mọi gư i d c g ta à:
- Hiện trạng chất ượng GD- T đặc biệt à giáo dục phổ t g
ì từ nhữ g góc độ k ác au điểm yếu và gu ê
- Tiếp tục giải quyết m u t uẫn l n giữa qu m và c ất ượ g đặt tro g điều kiện cụ thể của đất ư c; Mối tươ g qua giữa chất
ượ g và các điều kiện bảo đảm chất ượng
- Làm t ế ào để bảo đảm tí k ác qua g cao độ tin cậy tro g đá giá c ất ượ g giáo dục;
- Vấ đề t i và đá giá c ất ượ g giáo dục;
- Làm t ế ào để đổi m i c g tác quả ý c ất ượ g giáo dục và thể chế c g tác kiểm đ nh chất ượ g t a tra giáo dục
Nâng cao chất lƣ ng GD-ĐT k g c cầ đế các giải p áp: x
dự g đội gũ c ươ g trì S K đổi m i p ươ g p áp t i c mà c cầ
Trang 10đế một giải p áp ma g ý g ĩa qu ết đ - đó là Quản lý Chuyên Môn
giáo dục đào tạo
Do vậ c có t ể tác độ g vào các ếu tố có iê qua trực tiếp oặc giá tiếp t i ó để các ếu tố à đế ượt mì tác độ g t i c ất ượ g Vậ
ữ g ếu tố ào có t ể tác độ g t i c ất ượ g giáo dục?
T g t ư g ữ g ĩ vực sau đ được xem à có vai tr g cao
c ất ượ g của một cơ sở giáo dục: Tổ c ức và quả ý; ội gũ cá bộ (giáo viê và viê ); ọc si ; Quá trì giả g dạ ọc tập; Ng iê cứu k oa
ọc ( ếu à trư g đại ọc cao đ g); ơ sở vật c ất; Tài c í ; ác ĩ vực
k ác ( ợp tác quốc tế d c vụ ọc si )
được xem à tám ĩ vực qua trọ g ất tác độ g trực tiếp t i
c ất ượ g giáo dục N ữ g ĩ vực à có t ể tác độ g v i mức độ k ác
au Và ếu có ữ g biệ p áp tác độ g t i tám ĩ vực à oà t iệ
ó t eo ữ g c uẩ mực p ù ợp t ực ti c c c sẽ có một ề giáo dục
c ất ượ g cao
Hiệu trưởng v i trác iệm à gư i quả í à trư ng, ch u trác nhiệm trư c ả g trư c d về chất ượ g đào tạo đ i ỏi gư i hiệu trưởng phải su g ĩ tìm t i ững biệ p áp tíc cực nhằm ch đạo quả í
dạ và ọc tro g đó việc ch đạo giáo viê kiểm tra đá giá kết quả học tập của học si à một tro g các k u t e c ốt
V i mong muốn quả ý được chất ượ g giáo dục cơ sở c g t i đã chọ đề tài “Một số giải p áp g cao c ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê
Trang 113 hách thể và đối tƣ ng nghiên cứu
3 1 K ác t ể g iê cứu: g tác quả ý oạt độ g c u ê m ở các trư ng THPT
3 2 ối tượ g g iê cứu: Một số giải p áp g cao c ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê m ở các trư g T PT quậ Bì T t à p ố
í Mi
4 Giả thuyết khoa học:
Nếu các giải p áp đề xuất được áp dụ g trê các trư g T PT có tí
k oa ọc và k ả t i t ì có t ể tă g cư g iệu quả oạt độ g c u ê m tại
các trư ng THPT ở quậ Bì T t à p ố H í Mi
5 Nhi m vụ nghiên cứu:
5 1 Ng iê cứu cơ sở í uậ tro g việc quả ý oạt độ g c u ê m tại các trư ng THPT
5 2 Ng iê cứu thực trạ g c g tác quả ý c u ê m của các
trư ng THPT ở quậ Bì T t à p ố H í Minh qua các ăm ọc
Trang 127 Phương pháp nghiên cứu:
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
- Ng iê cứu các vă bản về đư ng lối của ảng, chủ trươ g c í sác của à ư c ư ng dẫn của Sở giáo dục về quả ý c u ê m trư g THPT
- P tíc tổng hợp tài iệu sác báo tạp c í và các c g trì g iê cứu iê qua đế đề tài
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực ti n
7 2 1 P ươ g p áp qua sát
7.2 2 P ươ g p áp điều tra: X dựng phiếu t ăm d ý kiến
7 2 3 P ươ g p áp tổng kết kinh nghiệm
7 2 4 P ươ g p áp ấ ý kiế c u ê gia
7 2 5 P ươ g p áp tr c u ện
7.3 Phương pháp thống kê toán học
ác số iệu t u t ập từ các p ươ g p áp g iê cứu êu trê sẽ qua x
ý tí toá t ố g kê t eo t ệ p ầ trăm để đá giá tro g mức độ cầ t iết
9 Cấu trúc của luận văn:
Ngoài p ầ mở đầu kết uậ kiế g tài iệu t am k ảo và p ụ ục
ội du g uậ vă được bố trí tro g 3 c ươ g:
Trang 13ươ g 1: ơ sở ý uậ của vấ đề g iê cứu
ươ g 2: T ực trạ g quả ý oạt độ g c u ê m tại các trư g T PT
quậ Bì T
ươ g 3: Một số giải p áp g cao c ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê
m ở các trư g T PT quậ Bì T t à p ố í Mi
Trang 14C ƯƠNG 1
CƠ S L LU N VỀ QUẢN L OẠT ĐỘNG C UY N M N CÁC TRƯỜNG T PT
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề :
ù g v i những tiến bộ xã ội nền kinh tế thế gi i gà cà g dựa vào tri thức, kỹ thuật, kỹ ă g và ă g ực Ngu ực sẽ trở t à tố quyết đ nh sự sinh t n của quốc gia trong th trư g toà cầu Nhận thức được điều đó các quốc gia p át triể trê t ế gi i đều c trọng t i cải các giáo dục Cuộc cải các giáo dục t à c g ất trong l ch s à ở Nhật Bả dư i triều Minh Tr T iê oà g vào ăm 1872 v i chủ trươ g p át triể giáo dục
đề cao giáo dục phổ t g và ư ng nghiệp Nhật Bả đã c t a iê ưu t
du học ở các ư c p ươ g t để học tập kỹ thuật, học tập các quả ý của các ư c tiê tiến; m i c u ê gia về giảng dạ tro g ư c ác ư c H ng
g ài Loa à Quốc Si gapo đã tiế à iều c g việc để ca t
hệ thố g giáo dục quốc d và đã trở t à ững quốc gia c g g iệp p át triển Ở Hoa Kỳ, trong bả t g điệp iê ba g ăm 2000 Tổng thống Bill
i tơ đề ra c ươ g trì giáo dục: “Tất cả t a iê Mỹ đến tuổi đều được vào đại học’’ “ iáo dục được coi à a i quốc gia’’
Nga sau k i à ư c Việt Nam d c ủ cộ g oà được t à ập,
gà 03 t á g 9 ăm 1945 tro g p iê ọp đầu tiê của hội đ g c í p ủ, Chủ t ch H í Mi đã đưa ra đề ngh : Nạn dốt à một trong nhữ g p ươ g
p áp độc ác mà bọn thực d P áp áp dụ g để cai tr c g ta Ngư i kêu gọi toà d ọc tập xoá ạ mù c ữ, diệt giặc dốt Từ đó đế a ư c ta đã ba lần cải các giáo dục, lần một: ăm 1950; ầ ai: ăm 1956; ầ ba: ăm
1979, dựa trê ữ g gu ê ý cơ bản của nề giáo dục XHCN: học đi đ i
Trang 15v i à giáo dục kết hợp v i ao động sản xuất à trư ng g n liền v i xã hội Năm 2002 t ực hiện ngh quyết 40/2000/QH10 tiế à đổi m i
c ươ g trì giáo dục phổ t g bao g m cả mục tiêu p ươ g p áp p ươ g tiệ đội gũ giáo viê cơ sở vật chất, quả ý giáo dục v i sự ch đạo của tư tưở g “giáo dục suốt đ i”
Thực ti n của sự nghiệp đổi m i giáo dục ở ư c ta hiện nay cho thấy
c g tác g iê cứu về quả ý ói c u g quả ý giáo dục ói riê g có vai
tr rất quan trọ g ã có iều c g trì g iê cứu đề cập đến vấ đề quản
ý giáo dục nhằm đáp ứ g các êu cầu của thực ti giáo dục ó t ể kể đến nhữ g g iê cứu của các tác giả ư: Ngu Mi ạo; Nguy n Ngọc Qua g; ặng Quốc Bảo; M.I.Kụ đacốp; Nguy Vă Lê; à Sỹ H … ác tác giả đã êu ên nhữ g gu ê t c chung của việc quả ý oạt động dạy học của gà giáo dục, từ nhữ g gu ê t c c u g đó các tác giả đã c r một số biệ p áp quả ý tro g quả ý giáo dục, quả ý trư ng học ng
th i các c g trì g iê cứu của các tác giả ói trê đã giải quyết được vấn
đề ý uận rất cơ bản về khoa học quả ý ư k ái iệm quả ý bản chất của hoạt động quả ý t à p ần cấu tr c các giai đoạn của hoạt động quả ý song song ch ra các p ươ g p áp và g ệ thuật quả ý
Từ ăm 1999, ở tro g ư c có một số luậ vă t ạc sỹ đề cập đến quản
ý oạt độ g c u ê m của Hiệu trưởng ở các trư g T PT ư :
"Thực trạ g và biệ p áp quả ý c u ê m của Hiệu trưở g trư ng THPT miề i T a oá ằm g cao kết quả Dạy-Học" của Lươ g Hữu
H ng (1999)
"Biệ p áp quả ý oạt độ g c u ê m của Hiệu trưởng ở các trư ng THPT th xã à g T à T " của Nguy n Sỹ K iêm (2002) "Một số biệ p áp quả ý của Hiệu trưở g các trư g T PT t à phố T ái Ngu ê " của Trần Th Minh Nguyệt (2002)
Trang 16ối v i ề giáo dục THPT hiệ a tác giả g iê cứu vấ đề à ở các trư g T PT quậ Bì T v i hy vọ g được góp p ần nhỏ vào ĩ vực à
1.2 Một số khái ni m cơ bản của đề tài:
1.2.1 hái ni m quản lý
Ngay từ xã ội ngu ê t u co gư i đã sống theo từ g đám đ g để chống chọi v i t iê iê và t dữ ể tập hợp một đám đ g t à một sức mạnh thống nhất t ì oạt động quả ý tất yếu tự iê
Quả ý xuất hiệ p át triể cù g v i sự xuất hiệ p át triển của xã hội oài gư i Ngà a quả ý đã trở t à một khoa học, một nghệ thuật, một nghề phức tạp nhất tro g xã ội hiện tại
Hiệ a có iều các giải t íc t uật ngữ quả ý ã có iều tác giả đưa ra k ái iệm quả ý t eo ữ g các tiếp cận hoạt động v i các góc
độ k ác au T eo góc độ tổ chức t ì quả ý- à cai quản, ch u ã đạo, kiểm tra Dư i góc độ điều khiển học t ì quả ý à điều à điều khiển, ch
u Tu iê p tíc kỹ t ì ội du g đều có iều điểm tươ g đ g và
k ác biệt được giải t íc trê cơ sở nhữ g các tiếp cậ k ác au
- W.Taylor cho rằ g: “ Quả ý à biết c í xác điều bạn muố gư i
k ác àm và sau đó t ấy rằng họ đã oà t à c g việc một các tốt nhất và
r nhất”
- “Quả ý à sự tác độ g iê tục có tổ chức có đ ư ng của chủ thể quả ý ( gư i quả ý tổ chức quả ý) ê k ác t ể quả ý (đối tượng quản ý) về các mặt c í tr vă oá xã ội, kinh tế, bằng một hệ thố g các uật
lệ các c í sác các gu ê t c các p ươ g p áp và các giải p áp cụ thể nhằm tạo ra m i trư g và điều kiện cho sự p át triển của đối tượ g” [18; 7]
T eo aro d Koo tz: “ Quả ý à một hoạt động thiết yếu ó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá ằm đạt được mục đíc của óm Mục tiêu
Trang 17của à quả ý à ì t à một m i trư g mà co gư i có t ể đạt được các mục đíc của ó v i th i gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mã cá ít nhất V i tư các t ực à t ì quả ý à một nghệ thuật c v i kiến thức
đ g đ dựa trê cơ sở tí toá g iêm t c ững khả ă g k ác qua mối tươ g qua giữa những lực ượ g xã ội, một đư ng lối g bó c ặt chẽ
v i nền kinh tế và sự p át triển tinh thầ xã ội
Theo Nguy n Ngọc Qua g: “Quả ý à tác độ g có mục đíc có kế hoạch của chủ thể quả ý đến nhữ g gư i ao độ g ói c u g à k ác t ể quả ý ằm thực hiệ được những mục tiêu dự kiế ” [21;18]
Theo Nguy n Quốc í Ngu n Th Mỹ Lộc: “ oạt động quả ý à tác độ g có đ ư g có c ủ đíc của chủ thể quả ý ( gư i quả ý) trong một tổ chức nhằm àm c o tổ chức vậ à và đạt được mục đíc đề ra” [14 tr19]
T eo P a Vă K a k ái iệm quả ý trong hoạt độ g giáo dục được hiểu à: “ Quả ý à quá trì ập kế hoạch, tổ chức ã đạo và kiểm tra c g việc của các t à viê t uộc một hệ thố g đơ v và việc s dụ g các gu n lực p ù ợp để đạt được các mục đíc đã đ ” [18; 16]
ác à g iên cứu t ư g xem xét đến quả ý dư i 2 góc độ:
- óc độ tổng hợp ma g tí c u g ất (chất c í tr xã ội)
- óc độ ma g tí c ất cụ thể cho một ĩ vực hoặc một tổ chức (Ngà đơ v )
Trang 18Dư i góc độ chung nhất:
Ta thấy rằng sự p át triển của xã ội oài gư i từ th i kỳ m g muội đến th i kỳ hiệ đại bao gi cũ g có 3 ếu tố: Tri thức ao động, quả ý Sự kết hợp biểu hiện ở cơ c ế quả ý c ế độ c í sác biệ p áp quả ý t m
ý xã ội các tố à do c í gư i quả ý tác động ê đối tượng quả ý Nếu quả ý t ể hiện sự kết hợp giữa khoa học và g ệ thuật t ì xã hội sẽ p át triể gược lại xã ội sẽ trì trệ ó cũ g c í à quả ý xã ội
mà K Marx xem à c ức ă g đặc biệt được sản sinh từ tí c ất xã ội oá
ao động
Qua điểm của K Marx ch r bản chất của quả ý à một hoạt động
ao động, một hoạt động tất yếu v cù g qua trọ g tro g quá trì p át triển của oài gư i Xã ội cà g p át triể t ì vai tr của quả ý cà g và ội
du g cà g p ức tạp Ta có t ể hiểu quả ý à sự tác độ g có ý t ức của chủ thể quả ý để ch u điều khiể ư ng dẫ các q a trì xã ội à vi và hoạt động của co gư i nhằm đạt t i mục đíc đ g v i ý c í à quả ý
p ù ợp v i quy luật k ác qua
N ư vậ có t ể k ái quát: Quả ý à tác động ch u điều khiển,
ư ng dẫ các quá trì xã ội và à vi oạt động của co gư i nhằm đạt
t i mục đíc đề ra Sự tác động của quả ý bằ g các ào đó để gư i b quả ý u tự giác p ấn khởi đem ết ă g ực trí tuệ để sáng tạo ra lợi íc cho bả t c o tổ chức và c o cả xã ội
Từ k ái iệm quả ý c g ta àm r : Vậy cấu tr c quả ý à gì?
Về Cấu tr c:
+ Quả ý p ải bao g m hai yếu tố chủ thể và k ác t ể quả ý
+ Quả ý à sự tác độ g có đ ư g có mục đíc có kế hoạc và
có ệ thố g t g ti của chủ thể đế k ác t ể của ó
Trang 19+ Quả ý t n tại v i tư các à một hệ thố g Nó có cấu tr c và vận
à tro g m i trư g xác đ nh
Từ cấu tr c của hoạt động quả ý c g t i t ể hiệ qua sơ đ sau:
Sơ đồ 1.1: Cấu trúc của h thống quản lý
Từ sơ đ cấu tr c của hoạt động quả ý c o t ấy: Bản chất của hoạt động quả ý à sự tác độ g có mục đíc của gư i quả ý ( ủ thể quả ý)
đế gư i b quả ý (K ác t ể quả ý) ằm đạt được mục tiêu quả ý
Nói cụ thể: Bản chất của hoạt động quả ý à việc p át u được
tố co gư i trong tổ chức Trong quả ý à ư c về giáo dục đó à sự tác động của à ư c đế các cơ sở giáo dục và các ực ượ g k ác tro g à trư ng nhằm mục tiêu g cao c ất ượ g và iệu quả giáo dục
1.2.2 Quản lý giáo dục và Quản lý nhà trƣ ng
1.2.2.1 Quản lí giáo dục :
ủ t ể
quả ý
K ác t ể quả ý
Mục tiêu quả ý
g cụ quả ý
P ươ g p áp quả ý
M i trư g quả ý
Trang 20D à một hoạt độ g cơ bản của xã ội vì vậ QL D à quả ý một quá trì xã ội QL D à một bộ phậ k g t ể tác r i của hệ thống quản
ý xã ội D c í à quá trì đào tạo co gư i một các có ý t ức có mục đíc ằm chuẩn b c o co gư i t am gia ao độ g xã ội bằ g các tổ chức việc truyền thụ và ĩ ội những kinh nghiệm l ch s xã ội của oài
gư i
iáo dục à quá trì đào tạo co gư i một các có ý t ức có mục đíc ằm chuẩn b c o co gư i t am gia ao độ g xã ội bằ g các tổ chức việc truyền thụ và ĩ ội những kinh nghiệm l ch s xã ội của oài
gư i T am gia quá trì D có gư i dạ gư i học và ững yếu tố k ác
có iê qua đến việc dạ và ọc- tạo t à ệ thống GD Hệ thố g giáo dục
à một bộ phận của hệ thố g xã ội, quả ý giáo dục c í à quả ý bộ phận
à của xã ội
- T eo tác giả P ạm Mi ạc (1996): “Quả ý giáo dục nằm trong
ĩ vực quả ý vă óa - tinh thần Quả ý ệ thố g giáo dục có t ể xác
đ à tác động quả ý có kế hoạc có ý t ức và ư g đíc của chủ thể quả ý ở các cấp k ác au đến tất cả các m t xíc của hệ thống (từ Bộ đến Trư ng) nhằm mục đíc đảm bảo việc ì t à các c o t ế hệ tr trê cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã ội cũ g ư các qu uật của quá trì giáo dục, của sự p át triển thể lực và t m ý tr
em ” [16 tr 7]
- Quả ý giáo dục à một bộ phận của quả ý xã ội à sự tác độ g có
ý t ức của chủ thể quả ý ê k ác t ể quả ý ằm đưa oạt độ g sư phạm của hệ thố g giáo dục đạt t i kết quả mong muốn
- Quả ý giáo dục à ệ thống nhữ g tác độ g có mục đíc có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quả ý ằm tổ chức, điều khiể và quả ý hoạt độ g giáo dục của nhữ g gư i àm c g tác giáo dục
Trang 21- Quả ý giáo dục trê cơ sở quả ý à trư g à một p ươ g ư ng cải tiến quả ý giáo dục nhằm mục đíc tă g cư g p cấp quả ý bê tro g à trư ng v i nhữ g trác hiệm và qu ền hạn rộ g rãi ơ để thực hiệ gu ê t c giải quyết vấ đề tại chỗ
- Quả ý giáo dục à một bộ phận của quả ý xã ội à sự tác độ g có
ý t ức của chủ thể quả ý ằm đưa oạt độ g sư p ạm của hệ thố g giáo dục đạt t i kết quả mong muốn
- Quả ý giáo dục cũ g có c ức ă g cơ bản: Kế hoạch, tổ chức, ch đạo và kiểm tra
T eo tác giả Ngu Ngọc Qua g (1998): “QL D à ệ thố g tác động
có mục đíc có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể QL (hệ giáo dục) nhằm
àm c o ệ vậ à t eo đư ng lối và gu ê í D của ảng, thực hiện được tí c ất của à trư ng XHCN Việt Nam mà tiêu điểm à ội tụ của quá trì dạy học- GD thế hệ tr đưa ệ GD t i mục tiêu dự kiến, tiế ê trạ g t ái m i về chất” [21]
Tác giả ỗ oà g Toà (1995) c o rằng: “QL D à tập hợp những biệ p áp tổ chức p ươ g p áp D kế hoạc oá tài c í cu g tiêu… ằm bảo đảm sự vậ à bì t ư ng của các cơ qua tro g ệ thống
D đảm bảo sự tiếp tục p át triể và mở rộng hệ thống cả về mặt số ượng
cũ g ư c ất ượng”[27]
N ư vậy quả ý giáo dục à quá trì quả ý quá trì sư p ạm quá trì giáo dục quá trì dạy học di n ra ở tất cả các cấp học, bậc học và cơ sở giáo dục àm c o quá trì đó vận dụ g đ g đư ng lối qua điểm giáo dục của ảng
Từ những qua điểm trê đ ta t ấy: Bản chất của hoạt độ g QL D à
QL hệ thố g D à sự tác độ g có mục đíc có ệ thố g có kế hoạc có ý
Trang 22thức của chủ thể QL ê đối tượng QL theo những quy luật k ác qua ằm đưa oạt độ g sư p ạm của hệ thố g giáo dục đạt t i kết quả mong muốn
cộ g đ g và ợp tác tro g việc QL à trư g”)[21]
Về QL à trư ng, GS Phạm Minh Hạc đã đưa ra đ g ĩa: “ QL à trư g à t ực hiệ đư ng lối GD của ảng trong phạm vi trác iệm của
mì tức à đưa à trư ng vậ à t eo gu ê í D để tiến t i mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối v i gà D v i thế hệ tr và từ g S”[16]
Trê cơ sở quan niệm QL trư ng học ta thấ : QL trư ng phổ t g à tập hợp nhữ g tác động tối ưu của chủ thể QL đến tập thể giáo viê ọc sinh
và các bộ phậ k ác N ằm tận dụ g các ngu n dự trữ do N à ư c đầu tư
cũ g ư do các ực ượ g X đó g góp oặc vốn tự có của à trư ng,
ư g vào việc đẩy mạnh hoạt động của à trư g mà tiêu điểm hội tụ à quá trì đào tạo, GD thế hệ tr Tất cả nhằm thực hiệ có c ất ượng mục tiêu và kế hoạc đào tạo đưa à trư ng tiế ê trạ g t ái m i
Cốt i của QL à trư g à quá trì dạy học và D Bản chất quá trì dạ ọc quyết đ tí đặc t ù của QL à trư ng Dạy học và D trong sự thống nhất à tru g t m của à trư ng Mỗi hoạt độ g đa dạ g và phức tạp của à trư g đều ư g vào đó
N ư vậ QL à trư ng thực chất à quả í quá trì ao độ g sư phạm của thầy, hoạt động học tập và tự GD của tr di ra c ủ yếu tro g quá
Trang 23trì dạy học Tu iê do tí c ất QL à trư ng vừa ma g tí N à
ư c, vừa ma g tí X ê tro g QL à trư g c bao àm QL đội gũ
SV tài c í à c í quản tr …và QL các oạt động phối kết hợp v i các ực ượ g X để thực hiện mục tiêu D
ó t ể thấ c g tác quả ý trư ng học bao g m: x ý các tác động qua lại giữa trư ng học và xã ội đ ng th i quả ý c í à trư g Ngư i
ta có t ể p tíc quá trì giáo dục của à trư g ư một hệ thống g m 6
- ơ sở vật chất và các p ươ g tiện, thiết b phục vụ giáo dục
ác t à tố à được c ia t à 3 oại T à tố co gư i t à tố tinh thầ t à tố vật chất
oạt độ g quả ý của gư i quả ý à p ải àm sao c o ệ t ố g các
t à tố vậ à iê kết c ặt c ẽ v i au đưa đế kết quả mo g muố
gư i quả ý trư g ọc à iệu trưở g các trư g
1.2.3 Chuyên môn hoạt động chuyên môn
Trang 24+ u ê m à một dạ g ao độ g đặc biệt mà qua đó co gư i
dù g sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh thần của mì để tác độ g vào nhữ g đối tượng cụ thể nhằm biế đổi nhữ g đối tượ g đó t eo ư ng phục
vụ mục đíc êu cầu và ợi íc của co gư i
+ u ê m : Là ĩ vực riê g ững kiến thức riê g ói c u g của một gà k oa ọc kỹ thuật
u ê m u g n v i những hoạt động nhất đ đặc biệt à oạt động nghề nghiệp K i ao động nghề nghiệp gư i ao động thực hiệ các hoạt độ g c u ê m
Nhữ g c u ê m có ữ g đặc điểm chung, gần giố g au được xếp t à một óm c u ê m và được gọi à g ề Nghề à tập hợp của một óm c u ê m cù g oại, gần giống nhau
"Nghề nghiệp à một dạ g ao độ g đ i ỏi ở co gư i một quá trì đào tạo c u ê biệt có ững kiến thức, kỹ ă g kỹ xảo c u ê m ất
đ nh Nh vào quá trì oạt động nghề nghiệp co gư i có t ể tạo ra sản phẩm thoả mã u cầu cá và xã ội."[24; 7]
"Nghề nghiệp à một ĩ vực s dụ g ao động vật chất và ti t ần của
co gư i một các có gi i hạn, cần thiết c o xã ội (do sự p c g ao
độ g mà có) đã tạo c o co gư i khả ă g s dụ g ao động của mì để thu lấy nhữ g p ươ g tiện cần thiết cho việc t n tại và p át triển "[24; 7]
Từ các k ái iệm trê c g ta có t ể hiểu về nghề nghiệp ư một
dạ g ao động vừa ma g tí xã ội (sự p c g xã ội), vừa ma g tí cá ( u cầu bả t ) á sống bằng nghề ào t ì ượ g tiêu ao về sức lực và trí tuệ phục vụ c o ao động nghề của gư i đó à n nhất í
vì t ế, nghề được coi ư à đối tượng hoạt độ g cơ bản trong một giai đoạn
ào đó của đ i số g cá v i đa số cá ó g bó tro g suốt cuộc đ i
ao độ g có k i c tru ền từ đ i à sa g đ i k ác
Trang 25Nghề u àm c ứa một hệ thố g giá tr : Tri thức ý t u ết nghề, kỹ
nă g kỹ xảo nghề, truyền thống nghề đạo đức phẩm chất nghề, hiệu quả do nghề mang lại Nhữ g giá tr à có t ể được ì t à t eo co đư ng tự
p át ( tíc uỹ kinh nghiệm ), hoặc t eo co đư ng tự giác (q a trì đào tạo nghề ) "Nghề" u à cơ sở để gi p c o co gư i có " g iệp" và từ đó tạo
ra sản phẩm thoả mã u cầu cá cũ g ư u cầu xã ội Nếu một
gư i ào đó c có g ề mà k g có g iệp gư i đó coi ư t ất nghiệp ( gư i c ưa tìm được việc àm t oả mã u cầu cá và xã ội)
N ư vậ c u ê m của một gư i có t ể đ g g ĩa v i nghề và ta
có t ể hiểu ó à kiến thức, kỹ ă g kỹ xảo nghề của gư i đó a ói các
k ác ó à ọc vấ và g iệp vụ của gư i đó tro g ĩ vực nghề
u ê m sư p ạm: Là một gà k oa học về ĩ vực iáo dục-
ào tạo có ội du g có p ươ g p áp sư p ạm riê g biệt ối v i c u ê
m của à k oa ọc t ì ĩ vực c u ê m của họ à ti t g g ề nghiệp, sự hiểu biết của họ về ĩ vực của mì c u ê m sư p ạm
k g ững ch có iểu biết và ti t g về ĩ vực nghề của mì mà c phải biết truyền thụ tri thức nghề nghiệp đó c o ọc sinh
ối v i nghề dạy học những kỹ ă g kỹ xảo, kiến thức nghề à ững
c g cụ đặc biệt tươ g ứng v i đối tượ g ao độ g đặc biệt nhằm tác động t i đối tượ g đó à:
- Hệ thống tri thức mà giáo viê sẽ truyền dạy cho học sinh
- Hệ thố g các dạng hoạt độ g được tổ chức theo những mục đíc sư phạm nhất đ nh
- Nhữ g p ươ g tiện, thiết b vật chất và kỹ thuật phục vụ dạy học và giáo dục
- N các của c í bả t giáo viê
- Tập thể học si và tổ chức xã ội
Trang 26Từ đó c g ta ận thấy hoạt độ g c u ê m sư p ạm à oạt động của à giáo được thực hiện bởi các tri t ức và kỹ ă g sư p ạm trong mối quan hệ qua lại v i hoạt động của gư i học tro g à trư ng
1.2.3.2 Hoạt động chuyên môn
Hoạt độ g c u ê m của à giáo được thực hiệ t g qua việc giảng dạy bộ m c g tác c ủ nhiệm p cộ g tác c ặt chẽ v i cha mẹ học sinh, v i oà t a iê cộng sản H í Mi để gi p đ học si và cù g học sinh tiế à các si oạt tập thể và oạt độ g xã ội
1.2.3.3 Quản lý hoạt động chuyên môn:
Quả ý oạt độ g c u ê m tro g à trư g à Quả ý toà bộ việc giảng dạ giáo dục của thầy, việc học tập rè u ện của tr t eo ội
du g giáo dục toà diện nhằm thực hiện mục tiêu và đư ng lối giáo dục của ảng Quả ý oạt độ g c u ê m à iệm vụ trọ g t m tro g quả ý
à trư ng
1.2.3.4 Giải pháp quản lý hoạt động chuyên môn:
Giải p áp quả ý oạt độ g c u ê m à ội du g các t ức các giải quyết một vấ đề cụ thể ào đó của chủ thể Quả ý về ĩ vực riê g kiến thức riê g và c ủ thể Quả ý c u trác iệm ch đạo tổ chức thực hiện
1.2.4.Chất lƣ ng và chất lƣ ng quản lý hoạt động chuyên môn:
1.2.4.1 hái ni m về chất lƣ ng
“ ất ượ g à p ạm trù triết học biểu th những thuộc tí bản chất của sự vật ch r ó à cái gì tí ổ đ tươ g đối của sự p biệt ó v i
sự vật k ác ” [34, 19]
Chất ượ g à đặc tí k ác qua của sự vật Chất ượng thể hiện ra
bê goài t g qua các t uộc tí Nó à sự iê kết các t uộc tí của sự vật lại àm một, g bó v i sự vật ư một tổng thể bao quát toà bộ sự vật và
Trang 27k g tác k ỏi sự vật Chất ượng của sự vật bao gi cũ g g n liền v i tí
qu đ nh về số ượng của ó và k g t ể t n tại goài tí qu đ nh ấy Mỗi
sự vật bao gi cũ g có sự thống nhất giữa số ượ g và c ất ượng
Ngoài ra c ất ượ g c được hiểu à sự p ù ợp v i mục tiêu (mục đíc ) tức à đáp ứ g được nhu cầu của gư i s dụ g (k ác à g) a vượt quá các tiêu c uẩ đặt ra ba đầu cho sản phẩm
1.2.4.2 Chất lƣ ng quản lý hoạt động chuyên môn :
ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê m của trư g c í à việc
đá giá các oạt độ g c u ê m được t ực iệ đã đạt v i mục tiêu đề ra
a c ưa và đạt ở mức ào
ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê m c được đá giá dựa t eo iệu quả ă g suất của các oạt độ g c u ê m tù t eo các điều kiệ iê quan
N ư vậ dựa vào kết quả oạt độ g c u ê m của một trư g ta có
t ể t ấ r c ất ượ g quả ý oạt độ g c u ê m của trư g đó ư t ế
ào Vì ếu ba ã đạo à trư g có biệ p áp quả ý đ g đ c đạo
k p t i vạc ra các kế oạc cụ t ể c o tất cả các oạt độ g tro g trư g tốt
t ì iệu quả quả ý c u ê m m i tốt c ất ượ g quả ý oạt độ g
c u ê m m i đạt êu cầu
1.3 Một số vấn đề về hoạt động chuyên môn trƣ ng T PT :
1.3.1 Vai tr của hoạt động chuyên môn trƣ ng T PT :
oạt độ g c u ê m ở trư g T PT có vai tr đ ư g tổ c ức các oạt độ g tro g trư g đặc biệt à oạt độ g c u ê m
1.3.2 Nội dung của hoạt động chuyên môn trƣ ng T PT :
g tác oạt độ g c u ê m ở trư g T PT ì c u g rất đa dạ g và
p o g p ư g có t ể tóm ại một số ội du g cơ bả sau :
- T ực iệ c ủ trươ g c í sác giáo dục của ả g và à ư c đề ra
Trang 28- T ực iệ c ươ g trì giả g dạ t eo êu cầu của Bộ iáo dục – ào tạo
- oạt độ g của tổ c u ê m của à trư g
- oạt độ g giả g dạ của giáo viê
- oạt độ g ọc tập của ọc sinh
- đạo kiểm tra việc soạ giả g gi dạ của giáo viê
- oạt độ g b i dư g đội gũ giáo viê
- Quả ý sơ giáo viê
- Xếp gi dạ và ọc c o giáo viê và ọc si
1.4 Quản lý hoạt động chuyên môn trƣ ng T PT:
1.4.1 Mục tiêu của quản lý hoạt động chuyên môn trong trƣ ng THPT:
+ Bảo đảm kế hoạc p át triể giáo dục: Tuyển chọn học si vào p đầu cấp đ g số ượng theo kế hoạc giáo dục hằ g ăm đ g c ất ượng
t eo qu đ nh của Bộ iáo dục và ào tạo; duy trì số ượng học si đa g học và ạn chế đến mức thấp nhất học si ưu ba và bỏ học
+ Bảo đảm chất ượ g và iệu quả của quá trì dạy – học và giáo dục: tiế à các oạt độ g giáo dục t eo đ g c ươ g trì và bảo đảm đạt êu cầu đối v i các m học và các oạt độ g giáo dục
+ X dự g đội gũ giáo viê của trư g đ ng bộ về cơ cấu có đủ loại
ì và c ất ượ g gà cà g cao
+ Từ g bư c oà t iện CSVC – kỹ thuật, phục vụ tốt cho hoạt động dạy, học và giáo dục
+ T ư g xu ê cải tiế c g tác quả ý c u ê m t eo ti t ần
d c ủ oá à trư ng, bảo đảm tiế à đ ng bộ có trọ g điểm có iệu quả các oạt động dạy, học và giáo dục
Trang 29Tro g quá trì dạy học các ếu tố mục đíc ội du g p ươ g p áp
p ươ g tiện dạy học u vậ độ g và kết hợp chặt chẽ v i au t g qua hoạt động dạy của thầ và oạt động học của tr oạt động dạy của thầ và hoạt động học của tr à ai oạt độ g tru g t m của quá trì dạy học và à hai hoạt độ g có tí c ất k ác au ư g t ống nhất v i nhau trong mối quan hệ qua lại giữa thầy v i tr giữa dạy v i học c g cù g c di n ra tro g m i trư g cơ sở vật chất, kỹ thuật nhất đ nh
Nếu coi quá trì dạy học ư một hệ thố g t ì tro g đó qua ệ dạy của thầy v i học của tr t ực chất à mối quan hệ điều khiển V i tác độ g sư phạm của à giáo t ầy tổ chức điều khiển hoạt động của tr Từ thực ti n của quá trì dạy học c g ta có t ể r t ra kết luận:
Tro g à trư ng hoạt động quả ý c ủ yếu tập tru g vào oạt động dạy của thầ và trực tiếp v i thầ giá tiếp v i tr ; t g qua oạt động dạy của thầy quả ý oạt động học của tr
1.4.2 Nội dung của quản lý hoạt động chuyên môn trong trƣ ng THPT:
Quả ý c u ê m t ực chất à quả ý oạt động dạ và ọc, trong
đó ta cầ qua t m đến quả ý oạt động dạy của thầy, quả ý oạt động học của tr và quả ý tra g t iết b phục vụ cho dạ và ọc
g tác c u ê m ở trư ng THPT bao g m nhiều hoạt độ g iê quan nhiều đối tượng, nhiều mặt đa dạ g p o g p
Nội du g c g tác quả ý oạt độ g c u ê m bao g m tất cả những hoạt độ g đó
Sau đ à một số nội dung quả ý oạt độ g c u ê m c ủ yếu:
1.4.2.1 Quản lý vi c xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn và của giáo viên
X dựng kế hoạc à việc xác đ nh mục tiêu c g tác giảng dạy của mỗi giáo viê của mỗi tổ c u ê m
Trang 30Việc x dựng kế hoạch giảng dạy phải dựa trê cơ sở êu cầu chung của c g tác giáo dục êu cầu riê g của từng bộ m că cứ vào ư ng dẫn thực hiện nhiệm vụ ăm ọc của các cấp Quả ý và tì ì cụ thể của từng
đơ v , của tổ c u ê m của cá ọc si để đề ra kế hoạc c o p ù hợp Hiệu trưởng phải ư ng dẫ giáo viê qui trì x dựng kế hoạc gi p
họ xác đ nh mục tiêu đ g đ và các biệ p áp để đạt được các mục tiêu đã
đề ra
Nội du g êu cầu của kế hoạc đối v i cá
- ơ sở để x dựng kế hoạch: Ch th , nhiệm vụ của ăm ọc ư ng dẫn giảng dạy bộ m đ nh mức ch tiêu được giao tì ì điều tra chất ượng học si các điều kiệ đảm bảo cho dạy học
- Xác đ nh p ươ g ư ng nhiệm vụ, mục tiêu c tiêu p ấ đấu về các mặt hoạt động: Giảng dạ ý t u ết, tổ chức thực à t í g iệm, tổ chức tham quan thực tế, ngoại k oá b i dư ng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém; iáo dục đạo đức tinh thần bộ m tiêu phấ đấu về t lệ ê p
th ng, tốt nghiệp, học sinh giỏi bộ m
- Nêu các biệ p áp: ảm bảo du trì sĩ số học sinh, tự học, tự g cao trì độ tay nghề g cao c ất ượng giảng dạ giáo dục đạo đức iê
hệ thực tế cuộc sống, kiểm tra đá giá kết quả học tập của học sinh, phối hợp các ực ượ g giáo dục tro g và goài à trư ng
- iều kiệ đảm bảo thực hiện kế hoạc : Sác giáo k oa tài iệu, trang thiết b phục vụ cho việc giảng dạy bộ m ki p í p ục vụ c o các oạt động dạy, học bộ m
- Kế hoạc được x dựng cụ thể cho từ g c ươ g từ g bài
Nội du g êu cầu kế hoạc đối v i từng tổ óm bộ phận
- ơ sở để x dựng kế hoạch: Ch th , nhiệm vụ ăm ọc êu cầu của các cấp quả ý đặc điểm tì ì đơ v , thuận lợi k ó k ă
Trang 31- Xác đ p ươ g ư ng, mục tiêu iệm vụ, ch tiêu p ấ đấu về các mặt hoạt động
- Nêu các biệ p áp: T ực hiện kế hoạc p át triể giáo dục x dựng đội gũ giáo viê và cơ sở vật chất g cao c ất ượ g giáo dục toà diện, thanh tra, kiểm tra đá giá p ối hợp các ực ượ g giáo dục trê đ a bà cải tiế c g tác Quả ý
- iều kiệ để đảm bảo kế hoạc : ội gũ giáo viê và cá bộ Quả ý
cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết b phục vụ cho hoạt độ g giáo dục, ngu n lực tài c í tro g và goài g sác u độ g đó g góp xã ội
- ươ g trì oạt độ g à g t á g: Nội du g c g việc gư i thực hiệ điều ch nh bổ xu g Tro g c g tác quả ý à trư ng, hiệu trưởng phải coi việc giáo viê các tổ c u ê m t ực hiện tốt kế hoạch à qua trọ g để đảm bảo chất ượ g c g việc Vì vậ gư i hiệu trưởng phải biết
s dụng nhiều biệ p áp quả ý p ù ợp v i tì ì đội gũ giáo viê và các tổ gi p ọ oà t à kế hoạch
1.4.2.2 Quản lý vi c phân công giảng dạy cho giáo viên
P c g giảng dạ c o giáo viê t ực chất à c g tác cá bộ và c g tác tổ chức Nếu Hiệu trưởng n m vững chất ượ g đội ngũ, hiểu được mặt mạnh, mặt yếu, sở trư ng, nguyện vọ g oà cả gia đì sức kho bản
t của từ g t à viê tro g đơ v , thì k g ững s dụ g đ g gư i vào đ g việc mà c àm c o ọ tự ti ơ tro g g ề nghiệp trác iệm
ơ p ấn khởi ơ tro g c g việc, họ sẽ cố g ng hết mì để tự kh g đ nh trong tập thể sư p ạm à trư ng
Tro g tì ì đội ngũ giáo viê iện nay, ở bất cứ trư ng học ào
cũ g vừa thừa lại vừa thiếu, chất ượng về c u ê m g iệp vụ lại k g
đ g đều c o ê việc p c g giảng dạ c o giáo viê sao c o p ù ợp
v i êu cầu gà cà g cao của xã ội, vừa p ù ợp v i trì độ ă g ực, v i
Trang 32nguyện vọ g cá k g p ải à điều d dà g g việc à đ i ỏi Hiệu trưởng phải hiểu r iểu đ g đá giá c í xác về từ g co gư i để việc
p c g giảng dạ được hợp ý ợp tì
Hiệu trưởng cầ quá triệt qua điểm p c g giáo viê t eo c u ê
m đã được đào tạo t eo êu cầu của à trư g t eo êu cầu đảm bảo chất
ượ g c u ê m c u g à c í So g iệu trưởng phải đặt niềm ti vào sự
cố g g vươ ê của từ g giáo viê k g đ nh kiến v i bất kỳ gư i ào Mọi sự p c g của giáo viê ê t ận trọ g k éo éo sao c o c g bằng
k ác qua v tư đạt hiệu quả giáo dục cao
P c g giảng dạ c p ải xuất p át từ quyền lợi học tập của học sinh Việc p c g giảng dạy cầ c ý t i khối ượ g c g việc của từng giáo viê sao cho hợp ý ất à đối v i giáo viê àm c g tác kiêm iệm
Kết quả dạy học của tập thể giáo viê p ụ thuộc rất nhiều vào k ả ă g quyết đ nh của Hiệu trưởng trong việc p c g cá bộ t eo d i ă g ực của mỗi t à viê Nếu p c g c g việc đ g khả ă g ợp nguyện vọng sẽ đem ại kết quả to l n, nếu àm gược lại sẽ p át sinh những vấ đề phức tạp về tư tưở g tì cảm và ả ưở g k g tốt t i các mặt hoạt động của à trư g Vì vậy Hiệu trưởng phải hết sức thận trọ g c c kỹ ư ng trư c khi quyết đ p c g c g việc cho từ g t à viê tro g trư ng
Tóm ại: Việc p c g giảng dạy cho từ g giáo viê iệu trưởng cần
ưu ý các bư c sau:
+ Ng iê cứu kỹ từ g đối tượ g để n m b t được khả ă g gu ện vọng, sở trư ng của họ
+ Phối hợp chặt chẽ v i P ó iệu trưởng phụ trác c u ê m tổ trưở g c u ê m để dự kiế p c g
+ ưa ra các tổ c u ê m bà bạc trao đổi
Trang 33+ Quyết đ p c g giảng dạy cho từ g giáo viê c t a đổi trong nhữ g trư ng hợp thật sự cần thiết
1.4.2.3 Quản lý vi c thực hi n chương trình
ươ g trì dạy học qui đ nh nội du g p ươ g p áp ì t ức dạy học các m t i gian dạy học từ g m ằm thực hiện nhữ g êu cầu, mục tiêu cấp học Thực hiệ c ươ g trì dạy học à t ực hiện kế hoạc đào tạo theo mục tiêu của trư ng THPT Về gu ê t c c ươ g trì dạy học à
p áp ệnh của N à ư c do Bộ GD- T ba à Ngư i Hiệu trưởng phải thực hiệ g iêm c k g tự ý tuỳ tiệ t a đổi t êm b t àm sai ệch
c ươ g trì dạy học Vì vậy, Hiệu trưởng phải n m vữ g và tổ chức cho toà t ể giáo viê g iê cứu n m vững mục tiêu c ươ g trì dạy học của cấp học
Quả ý giáo viê dạ đ g và dạ đủ c ươ g trì dạy học à m toà bộ c ươ g trì oạt động dạy của giáo viê : Soạ bài ê p n tập, kiểm tra, tổ chức các ì t ức học tập goài p học ể quả ý giáo viê
dạ đ g và đủ c ươ g trì dạy học, Hiệu trưởng cần thực hiệ các việc sau:
- Yêu cầu giáo viê x dự g c ươ g trì dạy học m ọc do mì phụ trác tro g đó c ươ g trì dạy học phải được thể hiệ r
- Hiệu trưở g cù g v i P ó iệu trưở g và tổ trưở g c u ê m p
c g au t eo d i m tì ì t ực hiệ c ươ g trì à g tuầ à g
t á g iều quan trọ g à iệu trưởng phải tiế à p tíc tì ì t ực hiệ c ươ g trì sau mỗi lần tổng hợp để có ững biệ p áp quả ý tốt
c ươ g trì dạy học
- S dụ g các biểu bảng sổ sác ư: Sổ báo bài giảng, sổ đầu bài ch kiểm tra học tập, sổ dự gi để n m tì ì có iê qua đến việc thực hiện
c ươ g trì à g gà
Trang 34Dù g t i k oá biểu để điều khiể và kiểm soát tiế độ thực hiện
c ươ g trì dạy học của tất cả các m các p sao c o đ g đều c đối, trá sự so le, thiếu gi , thiếu bài k p th i s ý các sự cố à g gà ảnh
ưở g đến việc thực hiệ c ươ g trì dạy học
1.4.2.4 Quản lý chỉ đạo, kiểm tra vi c soạn bài và chuẩn bị gi lên l p
Việc chuẩn b ê p của giáo viê bao g m việc chuẩn b dài ạn cho toà ăm ọc và từng học kỳ hoặc chuẩn b cho từng tiết ê p cụ thể;
- Chuẩn b dài ạ : iáo viê cầ x dự g được kế hoạch dạy học
từ g m ọc c o toà ăm ọc hay từng học kỳ dựa trê cơ sở g iê cứu
kỹ c ươ g trì dạy học sác giáo k oa và tài iệu tham khảo tì ì ọc tập của học si Tro g quá trì x dựng kế hoạch cầ tí đến khả ă g của à trư ng trong việc cung ứng nhữ g điều kiện vật chất kỹ thuật cho hoạt động dạy học, khả ă g tự àm các đ dù g dạy học đơ giản của thầ và
tr Từ đó ựa chọ p ươ g p áp giảng dạ ì t ức ê p p ù ợp
- Chuẩn b cho từng tiết ê p : ó à c g tác soạ giáo á à việc chuẩn b quan trọng nhất của giáo viê c o gi ê p iáo á à bản thiết kế cụ thể về tiết ê p do đó cần phải g i r ội dung khoa học mà ọc sinh cần n m các oạt động v i các các t ức và p ươ g tiện cụ thể, th i gia p p ối trong tiết học ể quả ý tốt c g tác soạ bài và c uẩn b gi
ê p của giáo viê iệu trưởng cần thực hiệ các biệ p áp:
- ư ng dẫ giáo viê ập kế hoạch soạ bài
- Thống nhất cơ bản về nội du g và ì t ức thể hiệ các oại bài soạn
Trang 35- P ch họp óm c u ê m để thảo luận thống nhất những nội
du g p ươ g p áp soạ bài ữ g t a đổi cần bổ su g đổi m i p ươ g
p áp a cải tiến gi dạy
- Giữa Hiệu trưở g và P ó iệu trưở g và các tổ trưở g c u ê m có
sự p c g kiểm tra t eo d i m b t tì ì soạn bài của giáo viê qua các buổi thảo luận, kiểm tra giáo á tổng hợp tì ì qua biê bản sinh hoạt óm c u ê m sổ báo giả g các báo cáo t ố g kê ọc kỳ
1.4.2.5 Quản lý gi lên l p của giáo viên
Hoạt động dạy học ở trư ng phổ t g được thực hiện chủ yếu bằng
ì t ức dạy học trê p v i những gi ê p và ệ thố g bài ọc Gi ê
l p giữ vai tr qu ết đ nh chất ượng dạy học vì vậy cả Hiệu trưở g và giáo viê p ải tập trung mọi cố g g để g cao c ất ượ g toà diện gi ê p Trực tiếp quyết đ nh kết quả gi ê p à giáo viê Quả ý t ế ào để các
gi ê p của giáo viê có kết quả tốt à trác iệm của Hiệu trưởng
K i ê p nhiệm vụ cơ bản của giáo viê à t ực hiện một các
g iêm t c và i oạt sá g tạo bản thiết kế gi ê p Sau k i ê p, giáo viê că cứ vào giáo á tự đá giá và r t ki g iệm về kết quả của tiết học
ể quả ý tốt gi ê p của giáo viê iệu trưởng cầ quá triệt qua điểm ch đạo à:
Một mặt phải có ững biệ p áp tạo khả ă g, điều kiệ c o giáo viê
ê p có iệu quả, mặt k ác iệu trưở g cù g v i nhữ g gư i gi p việc tìm mọi biệ p áp tác độ g cà g trực tiếp cà g tốt đến gi ê p của giáo viê
1.4.2.6 Quản lý các loại hồ sơ của giáo viên
ối v i hoạt động quả ý sơ à một p ươ g tiện phả á quá trì quả ý có tí k ác qua và cụ thể gi p iệu trưởng n m ch c ơ các
Trang 36hoạt độ g c u ê m của giáo viê và t ực hiện quy chế, nề nếp c u ê
m của giáo viê t eo các êu cầu đã đề ra
Trong phạm vi quả ý oạt động dạy của giáo viê sơ cầ có:
- Kế hoạch giảng dạy bộ m sổ bài soạn, sổ g i điểm và t eo d i ọc sinh, sổ báo giảng, sổ dự gi , sổ sá g kiến kinh nghiệm, sổ chủ nhiệm và sổ
tự b i dư g c u ê m
ể quả ý tốt h sơ của giáo viê iệu trưởng cầ qu đ nh nội dung
và t ống nhất các oại mẫu các g i c ép từng loại h sơ có kế hoạch kiểm tra đá giá c ất ượng h sơ t eo từng tổ c u ê m
1.4.2.7 Quản lý bồi dƣỡng giáo viên
“ Tro g trư ng phổ t g giáo viê à ực ượng chủ yếu, giữ vai tr
ch đạo trong mọi hoạt độ g giáo dục”( điều 19- c ươ g 4- điều lệ trư ng phổ
t g) Vì vậy quả ý c g tác b i dư g c o giáo viê à một trong những nhiệm vụ c í của quả ý c u ê m tro g các à trư g ó bao g m một loạt các biệ p áp tổng hợp đ i ỏi các à quả ý p ải thực hiệ đó à: Quả ý x dựng mục tiêu đối tượng cần b i dư ng
Muốn b i dư g đội ngũ giáo viê cốt cá ở từ g m ọc, Hiệu trưởng phải có kế hoạc c o giáo viê đi đào tạo g cao trì độ c u ê
m qua các p cao học thạc sỹ c u ê gà qua các p b i dư ng theo các c u ê đề của Bộ, Sở GD- T oặc qua trao đổi kinh nghiệm giảng dạy
v i các c u ê gia giáo viê dạy giỏi các trư ng bạn
ể g cao trì độ c u ê m tại chỗ c o giáo viê c ạn chế trong giảng dạy, Hiệu trưởng cầ p c g giáo viê có trì độ tay nghề cao trực tiếp gi p đ họ và tạo cho họ có t i gia và tài iệu để họ tự học, tự
b i dư ng
Hiệu trưởng phải t ư g xu ê tổ chức kiểm tra trì độ tay nghề của giáo viê k p th i p át iện nhữ g giáo viê có k ả ă g để b i dư ng họ trở
Trang 37t à giáo viê g cốt tro g các tổ c u ê m đ ng th i nhận biết được
đầ đủ ơ ững mặt c ếu tro g giáo viê để đề ra biệ p áp k c phục
g tác à c í của à trư ng hiểu t eo g ĩa rộ g và đầ đủ của
ó à c g tác quả ý à ư c à việc tổ chức thực hiệ p áp ệnh của à
ư c trong phạm vi hoạt động của à trư ng à oạt độ g ỗ trợ c o oạt độ g c u ê m tốt ơ
- Hiệu trưởng phải thực hiệ c g tác à c í trư c hết à tro g việc
tổ chức thực hiện mục tiêu và kế hoạc đào tạo của à ư c đã ba à Về mặt tổ chức giảng dạ c g tác à c í êu cầu: Việc dạ và ọc phải
t eo đ g t i k oá biểu ra vào p đ g gi , chấp à đầ đủ mọi nội quy
nề nếp về hội họp, về dạ và ọc do à trư g qu đ nh
- Về mặt quả ý cá bộ: g tác à c í êu cầu mỗi giáo viê phải chấp à đầ đủ chế độ c í sác à ư c đã ba à àm đ g những việc đã được p c g đảm bảo thực hiệ đủ nội dung kế hoạc c g tác
- Vă p g à trư ng phải àm tốt việc t eo d i p ả á h di n biến
và kết quả của quá trì giáo dục và ọc tập gi p iệu trưởng ch đạo sát việc dạ và ọc
Trang 38- Chấn ch nh một bư c c g tác vă t ư ưu trữ phục vụ đ c lực cho
c g tác quả ý của Hiệu trưởng, giữ mối iê ệ giữa à trư ng v i các cơ quan quả ý cấp trê và xã ội bê goài
- Hiệu trưở g p c g và qu trác iệm r rà g c o từng bộ phận,
từ g t à viê của à trư g có kiểm tra đá giá tro g việc thực hiện chức trác của từ g gư i
- Hiệu trưởng cần quả ý c ế độ hội họp, sinh hoạt của các bộ phận tro g trư g qu đ nh l c r rà g p ù ợp c o các oạt độ g đoà t ể, trá trù g ặp, ch g c éo oạt động của các đoà t ể phải có tác dụng hỗ trợ lẫn nhau, phải p ù ợp v i chức ă g riê g của từng tổ chức
- g tác à c ính phải đảm bảo c o à trư g có k luật, trật tự,
a toà p ục vụ tốt cho việc dạ và ọc
- g tác à c í à trư g goài iệm vụ trê c có iệm vụ
kế toá tài sản, kế toá tài c í đó à: P ải t eo d i t u c i t eo đ g
gu ê t c tài c í k g tuỳ tiệ để xả ra t am ã g p í đặc biệt phải
có sổ sác c ứng từ minh bạch Hiệu trưởng phải ch đạo các bộ phận sao
c o có t ể tài c í c g k ai qua từng học kỳ, từ g ăm ọc
R rà g rằng, muốn quả ý c u ê m tốt, Hiệu trưởng phải c trọ g đến việc quả ý có iệu quả đối v i c g tác à c í à trư ng
1.4.2.9 Quản lý cơ s vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy học
N ư bất kỳ quá trì sản xuất ào tro g quá trì dạy học- giáo dục,
gư i ta phải s dụng nhữ g p ươ g tiệ ao động nhất đ ơ sở vật chất -
kỹ thuật trư ng học à p ươ g tiệ ao độ g sư p ạm của các à giáo dục và học si à ệ thống bao g m: Trư ng sở, thiết b chung, thiết b dạy học theo từ g m ọc và các t iết b phục vụ các oạt độ g giáo dục k ác ư giáo dục ao độ g giáo dục thể chất giáo dục thẩm mỹ
Trang 39- ơ sở v t c ất- kỹ thuật à một trong nhữ g điều kiện thiết yếu để tiến
à quá trì giáo dục- dạy học Thiếu điều kiệ à t ì quá trì đó k g
di n ra, hoặc di ra k g oà thiện
- ơ sở vật chất và t iết b dạy học à ội du g p ươ g tiện chuyển tải
t g ti gi p giáo viê tổ chức và điều kiện hoạt động nhận thức của học
si gi p ọc sinh hứng th học tập rè u ệ tác p o g và k luật ao động,
kỹ ă g t ực à ì t à p ươ g p áp ọc tập chủ độ g tíc cực
- Hiệu trưởng giữ vai tr qu ết đ nh trong việc thực hiệ oá vai tr của
cơ sở vật chất - kỹ ă g trư ng học, mức độ hiện thực oá tuỳ thuộc vào mức
độ đ g đ n của c g tác quả ý Tro g c g tác x dự g cơ sở vật chất phải trá c ủ g ĩa ì t ức đảm bảo tí t iết thực, tiết kiệm, hiệu quả
- Hiệu trưởng phải ch đạo cá bộ được p c g p ụ trác cơ sở vật chất t ư g xu ê m tì ì số ượng, chất ượng về cơ sở vật chất hiện
có t g báo nhu cầu cần bổ xung trong th i gian t i à g ăm tiế à kiểm kê tài sả à trư g x dựng nội quy bảo quản, s dụng cho từ g đối tượ g K i àm ư ỏng, mất mát qu r trác iệm và s ý đ g mức nhằm
êu cao ti t ầ trác iệm bảo vệ chung của à trư ng
- Phối hợp v i cơ qua c ức ă g các ực ượ g xã ội tă g cư g cơ
sở vật chất, trang thiết b hiệ đại c o à trư g Vì dạy học gà a k g
ch trang b cho học sinh những kiến thức mà oài gư i đã tíc uỹ được và
đã ệ thố g oá lại mà c p ải có iệm vụ p át triể ă g ực sá g tạo của thế hệ tr và kỹ ă g t ư g xu ê tự oà t iện tri thức của họ
1.4.3 Tầm quan trọng của công tác quản lý hoạt động chuyên môn
i p c o các oạt độ g dạ và ọc ở trư g ọc di ra t eo đ g mục tiêu và đư g ối giáo dục của ả g và à ư c
Tạo ra ực ượ g ao độ g xã ội có tri t ức và p ẩm c ất xã ội c ủ
g ĩa
Trang 40TIỂU ẾT C ƢƠNG 1
Qua p tíc và ệ thố g oá ững nội du g cơ bả và c ủ yếu à các k ái iệm quả ý quả ý giáo dục, quả ý à trư g c u ê m hoạt độ g c u ê m tro g à trư g Qua p ầ g iê cứu có t ể r t ra một số vấ đề cơ bả sau:
Quả ý oạt độ g c u ê m k g c à quả ý đơ t uầ các oạt
độ g dạ ọc mà p ải quả ý đế các quá trì tác độ g t i tất cả các t à
tố sư p ạm Nó có tác dụ g ỗ trợ gi p đ p ục vụ c o oạt độ g dạ ọc của giáo viê và ọc si Tro g đó c trọ g đế : mục tiêu ội du g
p ươ g p áp kết quả
Quả ý oạt độ g c u ê m vừa quả ý c ất ượ g tri t ức và xem xét đế c ất ượ g giá tr ý g ĩa k ă g và t ái độ của gư i ọc t g qua quá trì tổ c ức dạ ọc
Quả ý oạt độ g c u ê m cũ g à oạt độ g toà diệ của à trư g ằm t ực iệ các iệm vụ sau:
- Tra g b c o ọc si p ổ t g ữ g kiế t ức p ổ t g cơ bả và
iệ đại
- Rè u ệ c o ọc si p ổ t g ệ t ố g kỹ ă g kỹ xảo tươ g
ứ g p át triể các kỹ ă g t m ý đặc biệt à ă g ực tư du và k ả ă g trí tuệ
- ì t à p ẩm c ất tư các đạo đức xã ội c ủ g ĩa c o ọc si
í ữ g g iê cứu à àm cơ sở xác đ ữ g uậ cứ k oa
ọc và t ực ti c o việc p tíc ậ xét đá giá t ực trạ g c ất ượ g
c u ê m ở các trư g tru g ọc p ổ t g trê đ a bà quậ Bì T
t à p ố í Mi