Một yêu cầu cơ bản của việc đổi mớí gỉáo dục là đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh. Vì vậy trong các giờ thủ công, giáo viên phải tích cực hoá hoạt động của học sinh, khắc phục lối dạy thụ động theo kỉểu thầy dạy, trò nghe. Theo cách dạy này, giáo viên luôn giữ vai trò là người hướng đẫn, tổ chức các hoạt động, học sinh giữ vai trò chủ động, tích cực trong việc tiếp thu tri thức, rèn kĩ năng thực hành thủ công và hình thành thói quen, thái độ lao động. Để đảm bảo thực hiện được yêu cầu trên, khi tổ chức đạy Thủ công ở Tiểu học, GV cần nắm vững và thực hiện một số yêu cầu sau đây: Nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình và chuẩn kiến thức, kĩ nàng. Mục tiêu quy định các nhiệm vụ về cung cấp kiến thức, rèn luyện kĩ năng và giáo dục thái độ lao động. Chuẩn kiến thức, kĩ năng xác định mức độ cần đạt được về kiến thức, kĩ năng của từng chủ đề, từng nội đung trong chương trình và gợi ý về việc chuẩn bị đồ dùng dạy học. Trên cơ sờ đó, giáo viên lựa chọn hình mẫu, dụng cụ học tập, vậí liệu và cách tiến hành bài học phù họp với trình độ hiểu biết của học sinh, điều kiện của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho các em hoàn thành sản phẩm ngay tại lớp.
Trang 1BÀI THU HOẠCH PPDH KĨ THUẬT - TIỂU HỌC
Câu 1 Phân tích những điểm cần lưu ý khi dạy học các mạch kiến thức: kĩ thuật tạo hình bằng giấy bìa, lắp ghép mô hình kĩ thuật, kĩ thuật trồng trọt,
kĩ thuật chăn nuôi
* Những điểm cần lưu ý khi dạy học kĩ thuật tạo hình bằng giấy bìa
Một yêu cầu cơ bàn của việc đổi mớí gỉáo dục là đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh Vì vậy trong các giờ thủ công, giáo viên phải tích cực hoá hoạt động của học sinh, khắc phục lối dạy thụ động theo kỉểu thầy dạy, trò nghe Theo cách dạy này, giáo viên luôn giữ vai trò là người hướng đẫn, tổ chức các hoạt động, học sinh giữ vai trò chủ động, tích cực trong việc tiếp thu tri thức, rèn kĩ năng thực hành thủ công
và hình thành thói quen, thái độ lao động
Để đảm bảo thực hiện được yêu cầu trên, khi tổ chức đạy Thủ công ở Tiểu học, GV cần nắm vững và thực hiện một số yêu cầu sau đây:
- Nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình và chuẩn kiến thức, kĩ nàng Mục tiêu quy định các nhiệm vụ về cung cấp kiến thức, rèn luyện kĩ năng
và giáo dục thái độ lao động Chuẩn kiến thức, kĩ năng xác định mức độ cần đạt được về kiến thức, kĩ năng của từng chủ đề, từng nội đung trong chương trình và gợi ý về việc chuẩn bị đồ dùng dạy học Trên cơ sờ đó, giáo viên lựa chọn hình mẫu, dụng cụ học tập, vậí liệu và cách tiến hành bài học phù họp với trình độ hiểu biết của học sinh, điều kiện của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho các
em hoàn thành sản phẩm ngay tại lớp
- Đặc trưng cơ bản của các giờ học Thù công ờ Tiểu học ỉà hoạt động thực hành giữ vị trí
trung tâm của giờ học vỉ chỉ có thông qua thực hành, học sinh mới có điều kiện
vận dụngnhững hiểu biết cùa mình để làm ra sản phẩm Đồng thời rèn luyện kĩ năng thực hành, đôi tay khéo léo, hình thành thói quen ỉao động theo quy trình
và phái triển khả năng sáng tạo Trước khi thực hành, bằng phương pháp trực quan kết hợp với đàm thoại, giáo viên cần làm cho học sinh hiểu rố mục đích công
Trang 2việc, cách thực hiện các thao tác trong qưy trình lã thuật Trong khi học sinh thực hành cần chú trọng rèn ỉuyện cho học sinh thói quen làm việc theo quy trình, có kế hoạch, sáng tạo Mặt khác, đòi hỏi học sinh phải làm ra sản phẩm ngay tại lớp
Đê đạt được yêu cầu trên, giáo viên cần chuẩn bị đầy đủ các hình mâu trực quan
có kích thước đủ lớn, màu sắc hài hoà, đúng yêu cầu kĩ thuật nhằm định hướng chú ý của học sinh vào bải học và khuyến khích các em tham gia xây dựng bài
- Quan tâm đúng mức tới việc định hướng học sinh vào hoạt động nghề nghiệp trong lĩnh vực Thủ công và xây dựng phong cách lao động mới cho học sinh như làm việc ngăn nắp, trật tự có ý thức tiết kiệm vật ỉiệu, thời gian, giữ gìn vệ sinh, an toàn lao động và biết tự đánh giá kết quả lao động của bản thân
-Định hướng về đánh giá
Kết quả học tập phần Thủ công được đánh giá chủ yếu qua sản phẩm thực hành của học sinh theo hai mức độ: Hoàn thành (A) và chưa hoàn thành (B) Không cho điểm
- Những học sinh hoàn thành sản phẩm ngay tại lóp, sản phẩm đạt yêu cầu kĩ thuật được đánh giá là hoàn thảnh (A), Đổi với những học sinh đã hoàn thành sản phẩm theo đúng yêu cầu kĩ thuật, sản phẩm trình bày đẹp, sáng tạo thì được đánh giá là hoàn thành tốt (A+)
- Những học sinh thực hành yếu, không ỉàm được sản phẩm ngay tại lớp thì đánh giá là chưa hoàn thành (B)
* Những điểm cần lưu ý khi dạy học lắp ghép mô hình kĩ thuật
Các bài học trong phần lắp ghép mô hình kĩ thuật thuộc dạng bài thực hành Do vậy, mỗi bài học trong phần nảy cũng có 4 hoạt động dạy học chủ yếu, trong đó hoạt dộng thực hành giữ vị trí ữung tâm vả chiếm tới 90% thời gian học Phương pháp dạy học chủ yếu khi tỉển hành dạy học các bài học về lắp ghép
mô hình kĩ thuật là phương pháp thực hành Thủ công, Kĩ thuật kết hợp với phương pháp trực quan (bằng mô hình, mẫu vật) và phương pháp đàm thoại Đê phát huy hiệu quả của các phương pháp dạy học trong quá trình tổ chức dạy học các nội dung về lắp ghép mô hình kĩ thuật, giáo viên cần lưu ý một số điểm sau:
Trang 3- Đồ dùng dạy học đóng vai írò quan trọng trong quá trình hình thành kiến thức mới và rện luyện kĩ năng thực hành, phát triển tư duy kĩ thuật, rèn luyện tính cẩn thận, kiên nhẫn cho học sinh Để góp phần đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học và vận dụng nhiều phương pháp, hình thức dạy học để nâng cao hiệu quả sử đụng của đồ dùng đạy học
- Hầu hết các bài lắp ghép mô hình cơ khí đều được thực hiện trong 3 tiết, trong đó tiết 1 dành để học sinh quan sát, rứiận xét mô hỉnh mẫu nói chung, các bộ phận của mô hình mẫu nói riêng và giáo viên hướng đẫn thao tác kĩ thuật Thời gian còn iại của tiết 1 dành để HS lựa chọn các chi tiết và lắp ghép một bộ phận nào đó của mô hình Tiết 2 + 3 dành để học sinh lắp hoàn chỉnh mô hình và trưng bày, đánh giá sản phẩm Do vậy, giáo viên cần chú ý hướng dẫn học sinh cách bảo quản, cất giữ những bộ phận đã lắp ghép được ở tiết 1,2 để ỉắp hoàn chỉnh ở tiết 3
- Khi tổ chức hoạt động hưởng dẫn thao tác kĩ thuật, giáo viên cần thực hiệtheo trình tự: kiểm tra các chi tiết để lắp ghép mô hình kĩ thuật Tiếp đến là hướng dẫn lắp ghép từng bộ phận của mẫu và hướng dẫn ỉắp ghép các bộ phận với nhau thành sản phẩm Cuối cùng là hướng đẫn cách tháo rời các chi tiết sau khi đã hoàn thành sản phẩm Trong quá trình hướng đẫn, giáo viên cần hướng dẫn chậm và kĩ những thao tác mới, khó
“ Chú ý hướng dẫn học sinh quan sát kĩ các hình trong sách giáo khoa, trước khi lắp ghép tòng bộ phận và ráp thành mô hỉnh để tránh lắp sai, mất thời gian tháo
ra lắp lại Trong quá trình dạy học, không đạy lại những kiến thức học sinh đã biết mà tập trung dạy những kiến thức mới, khó ừong bài
* Những điểm cần lưu ý khi dạy học kĩ thuật trồng trọt
- Các bài học về kĩ thuật trồng rau, hoa gồm đạng bài lí thuyết và bài thực hành (trồng cây trong chậu) Do vậy, giáo viên cần kết hợp sừ đụng nhiều phương pháp như đàm thoại, trực quan, làm việc theo nhóm, thực hành kĩ thuật
- Quá trình học trồng rau, hoa được gắn chặt chẽ với quá trình sản xuất cây trồng Quá trình này kéo đài nhiều tuần, nhiều tháng ữong năm, bởi vậy giáo
Trang 4viên cần dựa vào tình hình cụ thể để sắp xếp các bài học cho phù hợp, không cứng nhắc theo phân phối chương trình
* Những điểm cần lưu ý khi dạy học kĩ thuật chăn nuôi
Các bài học về kĩ thuật nuôi gà chủ yếu thuộc dạng bài học lí thuyết, chỉ
có một bài học thực hành Do vậy khi dạy các bài trong chương, giáo viên kết hợp sử dụng nhiều phương pháp như vấn đáp tìm tòi, trực quan, quan sát, đạy học theo nhóm (thảo luận nhóm) , trong đó tăng cường sử dụng phương pháp thảo luận nhóm nhằm khai thác hiểu biết và phát huy tính tích cực, chủ động của
HS Muốn vậy, khi dạy học các bài học trong phần nuôi gà, giáo viên cần ỉưu
ý thực hiện một số điểm sau:
- Chuần bị đầy đủ đồ dùng dạy học như tranh ảnh, vật thật (thức ăn của
gà, dụng cụ cho gà ăn uống ) theo nội dung của mỗi bài
- Đối với những nội dung mới, gỉáo viên cần giải thích rõ ràng và tạo điều kiện cho học sinh tỉm tòi kiến thức mói qua quan sát các hình minh hoạ trong sách giáo khoa và tranh ảnh do giáo viên chuẩn bị Tốt nhất, giáo viên lập phiếu học tập và hưởng đẫn học sinh thảo luận để hoàn thành phiếu học tập Các vấn
đề đặt ra ữong phiếu học tập tập trung vào giải quyết nội dung trọng tâm của bài học
- Nội dung của các bài học trong chương trình gắn nền với thực tế sản xuất Vì vậy, giáo viên cần chú ý liên hệ những kiến thức được trình bày trong bài học với thực tiễn nuôi gà để khắc sâu kiến thức cho học sinh
- Chú ý hướng đẫn học sinh cách thực hành mọt số công việc đơn giản trong quy trình kĩ thuật nuôi gà để học sinh thực hiện ở gia đình
Trang 5Câu 2: Phân tích chương trình môn TC-KT hiện hành, môn TC-KT có mục tiêu, kế hoạch, ND, thời lượng như thế nào? Các mạch nội dung chính của từng lớp học?
Trả lời:
Chương trình môn TC-KT hiện hành, môn TC-KT có mục tiêu, kế hoạch,
ND, thời lượng như:
Chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật là một văn bản pháp quy định Bộ Giáo dụcvà Đào tạo ban hành để tổ chức tốt việc dạy và học môn này, trong đó quy định rõ:
• Những mục tiêu của môn Thủ công, Kĩ thuật
• Nội dung môn Thủ công, Kĩ thuật gồm các bài từ lớp 1 đến lớp 5
• Giải thích và hướng dẫn chương trình
Chương trình mới môn Thủ công, Kĩ thuật là mộí bộ phận cùa chương trình Tiểu học mới do vậy, ngoài những nét đặctrưng của môn học, chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật có nhiều liên quan đếnchương trình Tiểu học chung, cụ thể như sau:
- Là một trong các môn học ở Tiểu học, góp phần vào việc thực hiện mục tiêu của giáo dục tiểu học
- Có nội dung và phương pháp phù hợp với yêu cầu về nội dung và
phượngpháp giáo dục tiểu học
- Chịu sự ràng buộc, chi phối của kế hoạch giáo dục ởTiểu học
- Đảm bảo những yêu cầu cơ bản cần đạt đối với học sinh Tiểu học
Chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật có ý nghĩa quan trọng vì nó là:
- Căn cứ để soạn thảo trình độ chuẩn về Thủ công, Kĩ thuật cho học sinh Tiểu học Trình độ chuẩn này bao gồm hệ thông tri thức, kĩ năng, thái độ cho từng chương, từng bài, cho từng lớp cụ thể theo chương trình quy định mà mỗi
họcsinh cần đạt sau khi học môn Thủ công, Kĩ thuật
*Mục tiêu,nội dung , kế hoạchChương trình TC-KT hiện hành
+ Thời lượng: 1 tiết/ 1 tuần; 35 tiết/1 năm
+ Hai giai đoạn: lớp 1-lớp 3: Thủ công; Giai đoạn 4-5: Kĩ thuật
Trang 6Mục tiêu chung đó là: Kiến thức, kĩ năng, thái độ tuy nhiên phải đam bảo mục tiêu chung của giáo dục tiểu học: Nhằm giúp cho học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức , trí tuệ, đức, trí, thể , mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh học tiếp trung học cơ sở (Mục tiêu môn công nghệ theo chương trình giáo dục 2018 là phẩm chất và năng lực)
Từ mục tiêu chung sẽ quy định cho mục tiêu từng lớp
+ Nội dung 5 lớp theo chủ đề (thời lượng cho các chủ đề): tên các bài thuộc chủ
đề
*Phân phối chương trình hiện hành
Trang 71,2 Định hướng xây dựng chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật
Chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật được xây đựng theo những định hướng sau đây:
a.Bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục Tiểu học
Để đạt được mục tiêu giáo dục Tiểu học đề ra, cần có hệ thống các môn học khác nhau Khỉ đã có các môn học rồi, cần xây dựng chương trình của chúng saocho thích hợp với mục tiêu của bậc học Như vậy, một trong những căn cứ quantrọng nhất để xây dựng chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật là mục tiêu giáo dụcTiểu học
Như vậy theo mục tiêu này thì chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật phải:
* Tạo những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về thẩm mĩvà các kĩ năng cơ bản cho học sinh tiểu học
+ Để đạt mục tiêu như vậy chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật được xây dựng theo những quan điểm sau:
Quan điểm kĩ thuật tổng hợp và hướng nghiệp: Quan điểm cơ bản, thiết thực:
Quan điểm coi trọng thực hành: Hoạt động thực hành là trọng tâm của các
tiết học
Chuẩn bị thiết thực cho học sinh Tiểu học học tiếp Trung học sơ sở b Về
Trang 8c Về đành giá kết quả học tập của học sinh
Giáo viên đánh giá kết quả học tập của học sinh bằng nhận xét theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Khi đánh giá kết quả học tập của học sinh, cần đánh giá cà trên ba mặt: kiến thức, kĩ năng, thái độ và kết hợp tự đánh giá của học sinh với đánh giá của giáo viên
- Đánh giá kiến thức: Ngoài những cách thông thường như vấn đáp, ra câu hỏi, bài tập.,, giáo viên cần tăng cường đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan
- Đánh giá kĩ năng: Học sinh phải hoàn thành sản phẩm ngay tại lớp học Kĩ năng của học sinh được đánh giá qua sàn phẩm các em tự làm được hoặc công việc đã hoàn thành so với chuẩn theo quy định
- Đánh giá thái độ: Thái độ được đánh giá qua quá trình học tập, thói quenlàm việc theo quy trình, đúng kế hoạch, tính kỉ luật trong lao động, tinh thần hợp tác, say mê công việc, tiết kiệm và bảo vệ môi trường
d Về vận dụng chương trình theo vùng miền và các đối tượng học sinh
Việc thực hiện chương trình môn Thủ công, Kĩ thuật ở cấp Tiểu học khôngcó
sự phân biệt giới tính của học sinh và vùng miền Trong quá trình thực hiện môn học, giáo viên cần căn cứ vào đặc điểm của học sinh và điều kiện dạy học cụ thể của địa phương để lựa chọn nội dung phù hợp với thời lượng của kế hoạch giáo dục
2 Nội dung- Thời lượng
a Kế hoạch dạy học
Lớp Số tiết/tuần Số tuần Tổng số tiết/tuần
Trang 9- Giới thiệu các loại giấy, bìa và dụng cụ học thủ công
- Xé, dán hình cơ bản: hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật, hình tam giác
- Xé, dán quả cam
- Xé, dán cây đan giản
- Xé, dán hình con vật: con gà, con mèo
Trang 10- Gấp máy bay đuôi rời
- Gấp thuyền phẳng đáy không mui
- Gấp thuyền phẳng đáy có mui
1 Phối hợp gấp, cắt, dán hình
- Gẩp, cắt, dán hình tròn
- Gấp, cắt, dán biển báo giao thông chỉ lối đi thuận chiều và biển báo cấm
xe đi ngược chiều
- Gấp, cắt, dán biển báo giao thông cấm đỗ xe
Trang 11- Dụng cụ khâu, cắt vải Tập cắt vải theo đường thẳng, cong
- Khâu thường, khâu đột
- Khâu ghép hai đường mép vải bằng mũi khâu thường
- Ghép mép vải và khâu viền mép vải bằng mũi khâu đột
1.2.Thêu
- Thêu móc xích
- Ứng dụng thêu các mẫu thêu đơn giản
- Cắt, khâu, thêu sản phẩm tự chọn
2 Kĩ thuật trồng rau, hoa
- Lợi ích của việc trồng rau, hoa
- Vậ t liệu và dụng cụ trồng rau, hoa
- Điều kiện ngoại cảnh của cây rau, hoa
- Trồng cây rau, hoa
- Chăm sóc rau, hoa
Trang 12- Giới thiệu công dụng, cách sử dụng một số loại bếp thông thường và dụng cụ
nấu ăn gia đình
- Chuẩn bị nấu ăn (chuẩn bị dụng cụ nấu ăn; nhặt, rửa rau, vo gạo )
- Thổi cơm, luộc rau
- Hướng đẫn chế biến một số món ăn đơn giản: rán thịt, trứng, cá, đậu, kho thịt, nấu canh
“ Hướng dẫn cách bày bàn ăn, thu dọn bàn ăn và rửa bát đĩa, dụng cụ
- Ôn thi - thi khéo tay
2 Kĩ thuật nuôi gà
- Lợi ích của việc nuôi gà
- Một số giống gà được nuôi nhiều ở nước ta
Trang 13- Biết cách xé, dán được một
số sản phẩm đơn giản
Kĩ năng
- Xé, dán được một số sản phẩm
đơn giản
Một số sản phẩm đơn giản: hình
Kĩ năng
- Gấp được các đoạn thẳng cách đều và một số hình gấp
đơn giản
Gấp được các hình: cái quạt,
cái ví, mũ ca lô
Trang 14đơn giản: hình chữ nhật, tam giác,
thuyền phẳng đáy có mui
Trang 15để làm một số đồ chơi phức tạp hơn:
tàu thuỷ 2 ống khói, con ếch, ngôi sao 5 cánh, lá cờ đỏ sao vàng,
Trang 16- Biết được đặc điểm, cách sử dụng một số dụng
cụ, vật liệu cắt, khâu đơn giản thông thường
-Biết cách cắt vải và quy trình khâu một số mũi
khâu thông thường
Trang 17- Sang được mẫu thêu, sử dụng được khung
thêu cầm tay để thêu mẫu thêu đơn giản
- Thêu được một số mũi thêu đơn giản
- Biết được lợi ích của việc trồng rau, hoa
- Biết một số khâu trong quy trình trồng rau, hoa
Kĩ năng
- Sử dụng được một số dụng cụ trông rau, hoa
-Thực hiện được một số khâu trong quy trình gieo trồng rau, hoa
- Biết được đặc điểm, cách sử dụng các dụng cụ
và chi tiết của bộ lắp ghép
- Biết đuợc quy trình lắp ghép một số mô hình
cơ khí đơn giản
Trang 18- Biết cách đính khuy, thêu trang trí đơn giản và
phối hợp cắt, khâu, thêu
- Biết cách sử dụng một số dụng cụ nấu ăn thông
thường và thực hiện một số công việc nấu ăn
- Biết được lợí ích của việc nuôi gà
- Biết được một số loại thức ăn cho gà; cách cho
gà ăn, uống; chăm sóc; phòng dịch cho gà
Trang 19* Tư duy kĩ thuật: Đặc điểm và cấu trúc của nó
- Tư duy là một quá trình nhận thức nhằm phản ánh những thuộc tính bàn
chất, những liên hệ và quan hệ có tính quỵ luật của sự vật và hiện tượng trong hiện thực khách quan, mà trước đó ta chưa biết
- Đã có nhiều công trình nghiên cứu về tư duy kĩ thuật, nhưng cho đến nay
chưa đi đến một khái niệm thống nhất Song có thể hiểu: Tư duy kĩ thuật là sự phản ánh khái quát các nguyên lí kĩ thuật, các quá trình kĩ thuật, các thiết bị kĩ thuật dưới dạng các sơ đồ, kết cấu mô hình và cả kết cấu kĩ thuật nhằm giải quyết cácnhiệmvụđặt ra trong thực tế Do đó, tư duy kĩ thuật là loại tư duy xuất hiện
trong lĩnh vực lao động kĩ thuật nhằm giải quyết những bài toán (nhiệm vụ) có tính chất kĩ thuật sàn xuất
- Cấu trúc của tư duy kĩ thuật: Trên cơ sở nghiên cứu về tâm lí học tư duy
kĩ thuật, Cuđriabxép cho rằng “Tư duy kĩ thuật giống như tư duy lí thuyết - thực
Trang 20hành và tư duy khái niệm - hình ảnh” Từ đó, ông đã xây dựng cấu trúc ba thành phần của tư duy kĩ thuật như sau (sơ đồ đưới đây)
Xét mối liên hệ giữa các yếu tố thành phần này ông cho rằng chúng bình đẳng và
có tác dụng tương hỗ qua lại lẫn nhau
Việc xây dựng cấu trúc của tư duy kĩ thuật có ý nghĩa lớn trong việc áp dụng các phương pháp tác động để phát triển nó Để phát triển tư duy kĩ thuật cho học sinh cần phải tác động vào cả 3 thành phần Trong đó:
+ Tư duy kĩ thuật mà việc giải quyết vấn đề dựa trên các khái niệm kĩ thuật, các mối quan hệ lôgic và gắn bó với ngôn ngữ, còn được gọi là tư duy trừu tượng
+ Tư duy kĩ thuật mà việc giải quyết vấn đề dựa trên hình ảnh trực quan (kể
cả biểu tượng), còn được gọi là tư duy trực quan
+ Tư đuy kĩ thuật mà việc giải quyết vấn đề bằng thao tác vật chất hướng vào giải quyết các tình huống cụ thể, còn được gọi là tư duy thao tác (thực hành)
- Tư duy kĩ thuật có những đặc điểm sau:
Tư duy kĩ thuật mang đầy đủ những đặc điểm chung của tư duy, còn có những đặc điếm riêng:
+ Tính linh hoạt của tư duy kĩ thuật (thể hiện ờ tính thực tiễn, tính kinh tế, tính chức năng)
+ Thống nhất chặt chẽ giữa lí thuyết và thực hành
+ Tác động qua lại giữa khái niệm và hỉnh ảnh
* Năng lực kĩ thuật và cấu trúc của nó
- Năng lực kĩ thuật là sự tựơng xứng giữa một bên là tổ hợp những thuộc tính tâm lí của con người và bên kia là những yêu cầu của dạng hoạt động kĩ thuật
cụ thể đang đặt ra cho người sản xuất
Trang 21- Nhưng đó mới chì là điều kiện để gọi là có năng lực kĩ thuật Bời vì năng lực kĩ thuật phải được thể hiện trong kết quả hoạt động Khi mục đích kĩ thuật được đặt ra, người nào đi tới mục đích bằng chính hoạt động lao động của mình thì được coi ỉà có năng iực kĩ thuật
- Năng lực kĩ thuật bao gồm:
+ Năng lực nhận thức kĩ thuật '
+ Nãng lực thiết kế kĩ thuật
+ Năng lực vận dụng kĩ thuật - trong mối tương quan giữa chúng
Như vậy, muốn hình thành và bôi dưỡng năng lực thì phải tác động đồng thời vào cả ba loại năng lực: Nhận thức, thiết kế và vận dụng kĩ thuật Trong đó hình thành và phát triển tư duy kĩ thuật là yếu tố có tính chất chủ đạo
- Năng lực kĩ thuật mang tính cá nhân, gắn với một đạng hoạt động kĩ thuật
cụ thể Năng lực kĩ thuật là một dạng năng lực đặc biệt, nó được hình thành dần dần qua hệ thống các hoạt động kĩ thuật trong một lĩnh vực giới hạn
=>Những biện pháp cơ bàn nhằm phát triển tư duy kĩ thuật cho học sinh trong quá trình dạy học Thủ công, Kĩ thuật:
Trên cơ sờ thừa nhận những đặc điểm, cấu trúc cùa tư duy kĩ thuật như đã nêu ở trên, có thể tiến hành các biện pháp sau đây nhằm phát triển tư duy kĩ thuật cho học sinh:
- Để học sinh phát triển tư duy và tường tượng kĩ thuật, cần phải cung cấp phương tiện cho học sinh, đó là sự cung cấp ngôn ngữ kĩ thuật (bản vẽ kĩ thuật, tranh quy trình ) Chẳng hạn dạy học sinh nắm vững môn vẽ Kĩ thuật (ở Tiểu học: học sinh nắm vững các kí hiệu, quy ước, tập đọc các sơ đồ, bản vẽ và tập vẽ các bàn vẽ đơn giản )-
- Sử dụng hợp lí có mục đích với yêu cầu cao các phương tiện trực quan nhằm tạo ra các hỉnh ảnh, biểu tượng ban đầu, làm tư liệu cho tư duy
- Phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác học tập của học sinh bằng cách
áp đụng các phương pháp dạy học hiện đại: Dạy học nêu vấn đề, dạy học lấy học sinh làm trung tâm Với sự hỗ ừợ của các thiết bị kĩ thuật
Trang 22- Tổ chức cho tốt quá trình thực hành Thủ công, Kĩ thuật để học sinh có điều kiện vận dụng và hoàn thiện kiến thức lí thuyết
- Cấu trúc của bài dạy phù họp với lôgic nội dung kĩ thuật và lôgic của quá trình nhận thức, tuân thủ mối quan hệ có qúy luật giữa mục đích - nội dung và phương pháp không chi trong toàn bài mà ngay ờ từng khâu, từng buổi lên lớp
- Thường xuyên chú ý rèn luyện cho học sinh các thao tác tư duy trong quá trình dạy học: Phân tích - tồng hợp, quy nạp - diễn dịch, so sánh
Như vậy, phát triển tư duy là một nhiệm vụ quan trọng trong dạy học, hiện nay còn tồn tại quan điểm cho rằng dạy học cho học sinh nẳm hết nội dung bài giảng đã là điều khó còn nói chi đến việc phát triền tư duy cho họ Không thể đồng
ý với quan điểm này được vì trước hết như đã nói ỏ trên tư duy không chỉ là kết quả mà còn điều kiện để học sinh nắm vững tri thức Hơn nữa, việc phát triển tư duy không đòi hỏi thời gian riêng rẽ mà nằm trong quá trình giảng dạy của giáo viên
4 Có những PPDH chủ yếu nào? Nêu khái niệm, đặc trưng, các bước tiến hành, ưu điểm và hạn chế, lưu ý sư phạm của từng phương pháp Việc lựa chọn PPDH phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Phương pháp dạy học thủ công, kỹ thuật là cách thức hoạt động của GV và
HS nhằm đạt các mục tiêu dạy học kỹ thuật
Các phương pháp thường được sử dụng trong dạy học môn TC - KT là:
- Phương pháp dạy học dùng ngôn ngữ
- Phương pháp trình bày trực quan
- Phương pháp dạy học thực hành Thủ công, Kĩ thuật
- Phương pháp dạy học theo nhóm
I Nhóm phương pháp dạy học dùng ngôn ngữ
1 Khái niệm
- Phương pháp dùng ngôn ngữ là PPDH trong đó GV sử dụng ngôn ngữ để giúp HS tiếp thu kiến thức và hình thành thái độ theo mục tiêu đã xác định
Trang 23- Nhóm phương pháp dùng ngôn ngữ bao gồm các phương pháp như giảng giải, giải thích, đàm thoại, trình bày nêu vấn đề, thuyết trình,
Các bước dạy học bằng ngôn ngữ gồm dùng lời nói và hình thức dùng chữ viết
3.1.Hình thức dùng lời nói gồm có giảng giải và đàm thoại
-Bước chuẩn bị: Lựa chọn nộị dung giảng giải phù hợp với mục tiêu của hoạt động, khả năng tiếp thu của học sinh, gây được hứng thú đối với các em, có tác dụng định hướng
-Xây dựng hệ thống các câu hỏi
- Bước giảng giải
có kết quả đúng, những em có kết quả sai )
b.3 Tồng kết
“ Theo từng nội cỉung, một học, sính (đại diện nhóm) trình bày kết quả đọc sách trước lớp, các em khác có thể có ý kiến bổ sung, nhận xét, tranh ỉuận với nhau Giáo viên kết luận theo từng nội dung, ý ỉóến nào đúng, ý lciến nào sai, vì sao
Trang 24Bước chuẩn bị: Xác định nội dung của bài cần giao cho học sinh (cá nhân hay nhóm
Khi giao cho các em đọc sách, cần chỉ rõ: Đọc cái gì? Với mục đích gì? Cần trả lời những câu hỏi gì?
Những yêu cầu khi đọc sách nên lập thành phiếu giao việc (hay phiếu học tập)
4 Ưu điểm- Nhược điểm
Ưu điểm nổi bật cùa phương pháp này là trong một thời gian hạn chế giáo viên có thể cung cấp cho học sinh một lượng thông tin lớn theo một ỉôgic chặt chẽ Sự giảng bài không chỉ là sự truyền đạí kiến thức đơn thuần mà là một quá trình phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các hiện tượng, nêu rõ mối quan hệ giữa cái cụ thể và cái trừu tượng, giữa cái bộ phận và cái toàn thể, giữa cái riêng và cái chung Trong quá trình này, học sinh không chì tiếp thu kiến thức mới mà còn được hiểu thêm phương pháp, phân tích, lập luận lôgic của giáo viên
Sử dụng phương pháp này, giáo viên có nhiều khả năng tác động đến tư tưởng, tình cảm của học sinh bằng những lời nói sinh động, hấp dẫn đầy hình tượng và cảm xúc của mình
* Nhược điểm: học sinh hoàn toàn tiếp thu thụ động và dễ mệt mòi chán nản nếu
bài giảng rời rạc, buồn tẻ
5 Lưu ý sư phạm khi sử dụng phương pháp dùng ngôn ngữ trong dạy học
TC - KT
- Ngôn ngữ trong sáng, dễ hiểu
- Ngôn ngữ kỹ thuật được sử dụng trong tranh quy trình , trong hướng dẫn, giải thích phải rõ ràng, chính xác, ngắn gọn
- Diễn đạt thong thả, tình cảm, giải thích ngắn gọn, những chỗ khó phải giảng chậm và kĩ hơn
- Khi sử dụng phương pháp đàm thoại phải lấy kiến thức và khái niệm mà
HS đã biết làm xuất phát điểm
- Câu hỏi ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu và tập trung vào trọng tâm quan sát
Trang 25- Không đặt quá nhiều câu hỏi tản mạn Khi HS trả lời chú ý uốn nắn những câu, từ chưa đúng và biểu dương những HS trả lời đúng để khích lệ các em
II Phương pháp dạy học trực quan
1 Khái niệm
- Phương pháp dạy học trực quan là PPDH trong đó GV sử dụng các phương tiện trực quan như tranh ảnh, mô hình, mẫu vật, bảng biểu nhằm giúp HS có biểu tượng đúng về sự vật và tiếp thu kiến thức, rèn kỹ năng theo mục tiêu bài học một cách thuận lợi, dễ dàng
- Nhóm phương pháp dạy học trực quan gồm phương pháp trình bày trực quan, phương pháp quan sát
2 Đặc trưng:
Phương pháp trình bày trực quan là phương pháp dạy học trong đó sử dụng phương tiện trực quan, nhằm giúp cho học sinh trực tiếp cảm giác, tri giác tài ỉiệu mới Trên cơ sở đó nắm vững được bản chất của đối tượng kĩ thuật
Phương pháp dạy học trực quan HS có thể nhìn trực tiếp, nghe, sờ hoặc mó hiện vật
PPDH trực quan thường được sử dụng nhiều nhất trong hoạt động hướng dẫn quan sát nhận xét mẫu và hướng dẫn thực hiện thao tác, tổ chức cho HS thực hành tạo sản phẩm
- Ngoài ra còn sử dụng trong tổ chức trưng bày sản phẩm của học sinh, sử dụng để giới thiệu bài gây hứng thú cho học sinh chú ý vào giờ học, ham thích tạo sản phẩm
2 Bước tiến hành
b1: Bước chuẩn bị
Trong quá trình chuẩn bị, giáo viên cần:
Xác định phần nào của bài học cần trình bày trực quan
chuẩn bị các phương tiện kĩ thuật (sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn, tranh quy trình, mô hình, vật thật )
Trang 26Chuẩn bị các câu hỏi dẫn dắt khi trình bày trực quan
b2:Bước tiến hành trình bày trực quan
~ Giới thiệu khái quát về vật thể trực quan
Giải thích mục đích quan sát và hướng đẫn trọng tâm quan sát, nhận xét và liệt kê các dấu hiệu quan sát được
Hướng dẫn thực hiện các thao tác phân tích, tổng họp, so sánh và khái quát hoá để rút ra những dấu hiệu chung, bản chất
b3: Bước tồng kết
Tổng kết sự phân tích để rút ra kết luận
3 Ưu điểm- nhược điểm
*Ưu điểm :Trực quan là một trong những nguyên tắc cơ bản của lí luận dạy học
nhằm tạo cho hs những biểu tượng và hình thành các khái niệm trên cơ sở trực tiếp quan sát hiện vật đang học hay đồ dùng trực quan minh họa sự vật Đồ dùng trực quan là chỗ dựa để hiểu sâu sắc bản chất kiến thức, là phương tiện có hiệu lực để hình thành các khái niệm, giúp học sinh nắm vững các quy luật của sự phát triển xã hội
- Đồ dùng trực quan có vai trò rất lớn trong việc giúp hs nhớ kĩ, hiểu sâu những hình ảnh, để các em có thể đi vào thực hành tốt hơn
- Hình ảnh được giữ lại đặc biệt vững chắc trong trí nhớ là hình ảnh chúng ta thu nhận được bằng trực quan Vì vậy, cùng với việc góp phần tạo biểu tượng và hình thành khái niệm lịch sử, đồ dùng trực quan còn phát triển khả năng quan sát, trí tưởng tượng, tư duy và ngôn ngữ của HS
Trang 27*Nhược điểm:\ Phương pháp này đòi hỏi nhiều thời gian, GV cần tính toán kĩ
để phù hợp với thời lượng đã quy định
• Nếu sử dụng đồ dùng trực quan không khéo sẽ làm phân tán chú ý của hs, dẫn đến hs không lĩnh hội được những nội dung chính của bài học
• Khi sử dụng đồ dùng trực quan, đặc biệt là khi quan sát tranh ảnh, các phim điện ảnh, phim video, nếu gv không định hướng cho hs quan sát sẽ dễ dẫn đến tình trạng hs sa đà vào những chi tiết nhỏ lẻ, không quan trọng
4 Lưu ý sư phạm
Phương tiện trực quan phải phù hợp với mục tiêu và điều kiện dạy học
- Kích thước, hình dạng của phương tiện trực quan phải đủ độ lớn, rõ ràng, đảm bảo cho HS cả lớp quan sát được
- Phương tiện trực quan phải phản ánh đúng bản chất kỹ thuật, quy trình thực hiện, đảm bảo tính thẩm mỹ, điển hình và dễ sử dụng
- Tìm vị trí thích hợp để HS dễ quan sát và quan sát rõ khi giới thiệu vật mẫu hoặc treo tranh Trình bày tranh ảnh, vật mẫu hợp lý và đúng theo trình tự nội dung
- Khai thác tối đa hiệu quả dạy học của phương tiện trực quan, trên cơ sở kết hợp chặt chẽ PPDH trực quan với PP vấn đáp và giải thích, minh họa
III Nhóm phương pháp dạy học thực hành kỹ thuật
1 Khái niệm
- Dạy học thực hành kỹ thuật là PPDH do GV tổ chức nhằm giúp HS hiểu
rõ và vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực hành, luyện tập, hình thành kỹ năng
và thực hiện mục tiêu môn học
- PPDH thực hành kỹ thuật bao gồm phương pháp làm mẫu, phương pháp huấn luyện - luyện tập
2 Đặc trưng: Học Thủ công, Kĩ thuật, thực hành được hiểu là những hoạt động
vật chất của học sinh nhằm ứng đụng những hiểu biết thủ công, kĩ thuật
Trang 28Hoạt động thực hành trong môn Thủ công, Kĩ thuật ở Tiểu học chiếm tới 70 - 75% thời gian của tiết học Kết quả của giờ học là những vật phẩm cụ thể, qua hoạt động thực hành kĩ năng kĩ thuật được hình thành
3 Các bước tiến hành
- Phương pháp thực hành Thủ công, Kĩ thuật gồm phương pháp làm mẫu và phương phảp huấn luyện ~ luyện tập
3.1Phương pháp làm mẫu
2.1 Khái niệm
Phương pháp làm mẫu là sự biểu diễn các thao tác kỹ thuật kết hợp với giải thích do GV thực hiện nhằm giúp HS hiểu rõ trình tự và cách thực hiện các thao tác kỹ thuật để làm ra sản phẩm
2.2 các bước tiến hành :Gồm 3 bước:
B1: Chuẩn bị làm mẫu
B2: Tiến trình làm mẫu
B3: Tổng kết
2.3 Ưu nhược điểm:
Ưu điểm: phát huy những thế mnahj của phương pháp trực quan đảm bảo được
mối liên hệ giữa lí luận và thực tiễn, giữa học với hành
GV làm mẫu tốt sẽ tạo được hứng thú cho HS
Nhược điểm:
-Tốn nhiều thời gian vì phải chuẩn bị đủ điều kiện thự hiện
-GV phải chuẩn bị tập dượt trước để làm mẫu được huẩn xác
2.4 Yêu cầu khi sử dụng phương pháp làm mẫu, GV cần chú ý
+ Thực hiện thành thạo và đúng thao tác kỹ thuật
+ Nêu tên công việc và mục đích công việc trước khi hướng dẫn thao tác mẫu
+ Sử dụng vật liệu, dụng cụ và tiến hành các thao tác đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng trình tự
+ Làm mẫu với tốc độ chậm, vừa phải để HS theo dõi và tiếp thu được
Trang 29+ Đối với thao tác khó, cần làm mẫu chậm, kết hợp giải thích cách thao tác
3 Phương pháp huấn luyện – luyện tập
3.1 Khái niệm
- Huấn luyện là PPDH thực hành kĩ thuật trong đó HS thực hiện các thao tác kĩ thuật dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo, uốn nắn của GV
- Luyện tập là sự lặp đi lặp lại các thao tác, hành động một cách có kế họach,
có hệ thống nhằm hình thành, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo
- Phương pháp huấn luyện và luyện tập luôn đi đôi với nhau trong hoạt động thực hành
3.2 các bước tiến hành
+ B1: Bước chuẩn bị
- Giáo viên nêu mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ của bài thực hành
- Nêu khái quát quy trình làm ra sản phẩm
- Kiểm tra, phục hồi kiến thức, kĩ năng có liên quan tới nội dung thực hành
- Chỉ rố những quy định sử đụng đụng cụ, nguyên vật liệu, vệ sinh và đảm bảo
an toàn lao động tuyệt đối '
+B2: Bước tiến hành huấn luyện - luyện tập
- Bổ trí hợp lí chỗ ỉàm việc cho học sinh, đảm bảo đủ nguyên vật liệu, dụng cụ làm mẫu
- Học sinh thực hiện công việc theo nội dung bài học
- Giáo viên phát hiện và khắc phục các sai sót, loại bỏ các động tác thừa “ Giáo viên giám sát việc giữ đúng về kỉ luật và an toàn lao động
+B3: tồng kết
Kết thúc hoạt động thực hành (gồm củng cổ hiểu biết, kĩ năng, đánh giá hoạt động rèn luyện kĩ năng)
Kết thúc buổi học (gồm làm vệ sinh, dặn dò chuẩn bị cho tiết học sau
3.3: Ưu điểm- Nhược điểm:
Ưu điểm: Học sinh có cơ hội tham gia thực hành tạo hứng thú học tập
Nhược điểm: việc quan sát và quản lí các nhóm cần sao sát vì khi luyện tập 1 số
em không chú ý vào việc thực hành
Trang 30Phải thường xuyên kiểm tra từng bước làm để chỉ râ sai sót nên GV phải thật tỉ
+ Kiểm tra sự chuẩn bị vật liệu, dụng cụ của thực hành của HS
+ Nhắc nhỡ HS sử dụng các dụng cụ, vật liệu đúng kỹ thuật và an toàn + Chú ý quan sát hoạt động thực hành của HS nhanh chóng phát hiện những khó khăn, sai sót, những thao tác cần uốn nắn, giúp đỡ Nếu thấy đa số HS chưa biết cách làm hoặc cùng mắc một sai sót, GV có thể tạm dừng thực hành để hướng dẫn lại
+ Nhắc nhỡ HS giữ vệ sinh và an toàn lao động trong suốt quả trình thực hành
+ Đảm bảo thời gian thực hành chiếm 2/3 tổng thời gian bài học thực hành + Tổ chức cho HS trưng bày sản phẩm và tham gia đánh giá kết quả học tập
+ Có thể tổ chức thực hành theo nhóm hoặc cá nhân
IV: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NHÓM
1 Khái niệm:
Dạy học theo nhóm vừa là phương pháp dạy học vừa là hình thức tổ chức dạy học Dạy học theo nhóm là phương pháp đạy học trong đó học sinh được tổ cbức thành các nhóm nhỏ để trao đổi kiến thức và hợp tác với nhau dưới sự hướng đẫn của giảo viên,
2 Đặc trưng:
Các em sẽ học tập trên mô hình nhóm 2, nhóm 3 … để tự lĩnh hội kiến thức dưới
sự dẫn dắt của GV.Học sinh hợp tác với nhau để đi đến kết quả
3 Các bước tiến hành
Trang 31B1: Bước chuẩn bị
-Xác định nội dung thảo luận Nội dung thảo luận nhóm rất đa dạng Trong dạy học Thủ công, Kĩ thuật, các bài học dạng íí thuyết ở các phần nấu ăn, trồng cây, nuôi gà nên áp dụng thảo luận nhóm những nội đung trọng tâm của bài nhằm phát huy tính tích cực chủ động ữong học tập của học sinh
-Dự kiến các đáp án và khả năng thảo luận của học sinh,
-Chuẩn bị phương tiện cần thiết cho hoạt động nhóm như: giấy khổ to, bút dạ
-B2 :Bước tiển hành làm việc theo nhóm
-Giáo viên chia lớp thành các nhóm, giao nhiệm vụ và có thể giới hạn thời gian dành cho các nhóm, phát phiếu thảo iuận nếu có
-Giáo viên nêu vấn đề, hướng dẫn học sinh cách làm việc trong nhóm -Các nhóm độc lập làm việc theo hướng dẫn của giáo viên
B3:Bước trình bày kểt quả và tổng kểt
“ Học sinh trình bày kết quả: Theo từng nội dung, đại điện các nhóm trình bày kết quả làm vỉệc của nhóm mình, các nhóm khác tranh ỉuận trao đổi
Giáo viên tổng kết ngắn gọn và kết luận từng nội dung Ngoài ra, giáo viên
có thể khen ngợi hay nhắc nhở tinh thần, thái độ làm việc, cách ứng xử của các nhóm trong quá trình làm việc theo nhóm
4 Ưu nhược điểm:
Ưu điểm:
-Việc sử dụng phương pháp dạy học này nhằm giúp học sinh phát huy khả năng độc lập, chủ động trong học tập Kiến thức của học sinh sẽ giảm bớt phần chủ quan, phiến điện, làm tăng thêm tính khách quan khoa học
- Qua việc học bạn, hợp tác với bạn mà trí thức của học sitìh trở nên sâu sắc, bền vững, dễ nhớ và nhớ nhanh hơn
Nhờ không lchí học tập theo nhóm cởi mở nên học sinh mạrứi dạn hơn, nhất
là các em nhút nhát, trở nên bạo dạn hơn; các em học được cách ừình bày ý kiến của mình, biết lắng ngỉìe ý kiến phê phán của bạn; từ đó giúp trẻ hoà nhập vào
Trang 32cộng đồng nhóm, tạo cho các em tự tin hơn, hứng thú trong học tập và sinh hoạt tập thể
- Tổ chức nhóm phù hợp, tránh tổ chức nhỏm với số lượng học sinh lớn, không nên chỉ cử những học sinh khá , giỏi làm nhóm trưởng, chú ý tới tính đồng đều của các nhóm
- Cần nghiên cứu'v.à đưa vào sử dụng các kĩ thuật hoạt động nhóm, tránh tổ chức nhóm mang tính hình thức
- Tạo ra không khí thân thiện, thoải mái và tin cậy nhưng nghiêm túc trong nhóm,
có như vậy học sinh mới thảo luận một cách tự nhiên và tự tin; tránh hiện tượng cỗng thẳng và hay đùa cợt trong khi thâo luận
- Cần tạo điều kiện để học sinh tự do bày tỏ ý kiến của mỉnh, tranh iuận với nhau Cần động viên kịp thời bằng lời khen và tạo không khí thi đua giữa các nhóm
B.Việc lựa chọn PPDH phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Mỗi phương pháp dạy học có một giá trị riêng, không có phương pháp dạy học nào là vạn năng, giữ vị trí độc tôn trong dạy học, cần phối hợp sử dụng các phương pháp dạy học
- Với mục tiêu dạy học, với nội đung dạy học, với nhu cầu, hứng thú, thói quen học tập của học sinh, năng lực, sở trường, kinh nghiệm sư phạm của giáo viên; với điều -kiện giảng dạy và học tập Dưới đây là mấy cơ sở căn bản cần quan tâm khỉ lựa chọn phương pháp dạy học
Trang 33- Chọn những phương pháp dạy học có khả năng cao nhất đối với việc thực hiện mục tiêu dạy học
- Lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp vớỉ nội dung học tập
- Lựa chọn phương pháp dạy học cần chú ý đến hứng thú, thói quen của học sinh, kinh nghiệm sư phạm của giáo viên
+ Cần chuẩn đoán nhu cầu, hứng thú của học sinh khi lựa chọn các phương pháp dạy học,
- Chú ý thay đổi phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học tránh nhàm chán, gây hứng thó cho học sinh, cần thay đổi phương pháp dạy học sau 15, 20 phút
- Ưu tiên lựa chọn các phương pháp đạy học mà học sinh, giáo viên đã thành thạo
- Lựa chọn phương pháp đạy học phù hợp'với diều kiện dạy học
+ Ở đây đề cập đến phương pháp dạy học diễn ra trong mối quan hệ với các điều kiện vật chất, đặc biệt là thiết bị dạy học
Trong khuôn khổ điều lciện cho phép, cần chọn thứ tự ưu tiên lchả năng tốt nhất
Các thiết bị dạy học hiện đại không luôn đồng nghĩa với các thiết bị dạy học đắt tiền
Câu 5: Nêu các hoạt động dạy học chủ yếu của một bài thực hành Thủ công – Kĩ thuật ở tiểu học, xác định mục tiêu và cách thức tiến hành của từng hoạt
động
1 Hoạt động 1: Hướng dẫn HS quan sát nhận xét mẫu
1.1 Mục tiêu
- HS phải biết được hình dạng, màu sắc của vật mẫu, chi tiết mẫu
- HS hình dung được công việc sẽ làm
1.2 Yêu cầu
- GV tạo điều kiện HS quan sát, tìm tòi, phát hiện các đặc điểm, hình dạng, cấu tạo, màu sắc, kích thước, công dụng
1.3 Phương pháp
Trang 34- PP chính : PP trực quan bằng mẫu vật mẫu
- PP kết hợp: Đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề
1.4 Giáo viên cần lưu ý
- Chuẩn bị tốt vật mẫu
- Nêu rõ mục đích, trọng tâm quan sát
- GV nhận xét sự trả lời của HS và tóm tắt nội dung trọng tâm
2 Hoạt động 2: Hướng dẫn thao tác thực hiện mẫu
2.1 Mục tiêu
- HS biết qui trình và biết cách thực hiện các thao tác trong qui trình làm ra sản phẩm
2.2 Yêu cầu
- Thao tác hướng dẫn của GV phải chuẩn xác, theo đúng qui trình KT
- HS hiểu rõ cách thực hiện từng thao tác
2.3 Phương pháp
- Phương pháp chính : làm mẫu
- Phương pháp kết hợp : Giải thích minh họa và đàm thoại
2.4 Giáo viên cần lưu ý
- Chuẩn bị tốt mẫu minh họa cho từng bước trong qui trình
- GV phải có khả năng thực hiện thành thạo từng thao tác mẫu
- Giải thích rõ ràng, dễ hiểu từng thao tác
3 Hoạt động 3: Tổ chức cho HS thực hành tạo sản phẩm
3.1 Mục tiêu
- Rèn luyện kỹ năng thực hành
- Làm ra sản phẩm theo mục tiêu bài học
3.2 Yêu cầu
- HS vận dụng kiến thức đã học để làm ra sản phẩm ngay tại lớp
- Củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng đôi bàn tay khéo léo và thái độ lao động
3.3 Phương pháp
- Phương pháp chính là PP huấn luyện và luyện tập
- PP kết hợp: bao quát, uốn nắn, sửa sai, giúp đỡ HS
Trang 353.4 Giáo viên cần lưu ý
- HS phải có đầy đủ nguyên liệu, dụng cụ để thực hành
- Các bài thực hành ở tiết 2 hoặc 3 (Sau 1tuần) GV cần yêu cầu HS nhắc lại qui trình làm ra sản phẩm và phải có mẫu qui trình để HS nhìn nhớ lại cach thực hiện
- Tùy theo điều kiện thực tế tổ chức HS thực hành cá nhân, theo cặp hay nhóm
4 Hoạt động 4 : Nhận xét –đánh giá sản phẩm
- Cần tổ chức cho học sinh trưng bày sản phẩm, nêu các tiêu chí cho HS tự nhận xét được sản phẩm của mình và cuả bạn
- Khi đánh giá cần rút kinh nghiệm cho HS về các ưu điểm và nhược điểm khi tạo sản phẩm
- Cần khuyến khích, động viên, khen ngợi tính sáng tạo của HS trong tạo sản phẩm
- Cần nhận xét thái độ lao động và an toàn trong lao động tạo sản phẩm của HS
- Củng cố bài và dặn dò HS chuẩn bị cho bài sau
Câu 6: Thiết kế một mẫu phiếu tự đánh giá sản phẩm bài "Lắp xe nôi" - Lớp
4 của học sinh, trong đó thể hiện rõ các tiêu chí đánh giá và mức độ đánh giá
Họ và tên:
Lớp:
PHIẾU TỰ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
Bài: Lắp xe nôi - Lớp 4
TT Nội dung để đánh giá
Mức độ đánh giá
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
1 Lắp xe nôi đúng mẫu và theo đúng
quy trình