Slide bài giảng tư tưởng hồ chí minh 2021

[3] Nguyễn Việt Hùng, Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc: một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2019... KHÁI NIỆM TƯ TƯỞN

HỌC PHẦN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

THÔNG TIN HỌC PHẦN

 Tên học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh

 Loại học phần: Giáo dục đại cương

 Số tín chỉ: 2 tín chỉ (30 tiết)

 Phân bố thời gian:

- Lý thuyết: 30 tiết

- Tự học: 60 tiết

- Hình thức thi: trắc nghiệm (40 câu)

- Thời gian: 45 phút (không sử dụng tài liệu)

Chuyên cần Phát biểu Bài nhóm

YÊU CẦU ĐỐI VỚI SINH VIÊN

 Tham dự lớp học: trên 80% giờ học lý thuyết

 Chuẩn bị bài:

 Đọc trước tài liệu

 Làm các bài nhóm (bài tập, tiểu luận…), kiểm tra

 Tham gia thi cuối học phần

 Thái độ: tích cực, phát biểu SẼ ĐƯỢC CỘNG ĐIỂM

I Sách, giáo trình chính

TÀI LIỆU THAM KHẢO

II Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Kể chuyện Bác Hồ T1,T2,T3, NXB.Giáo dục, Hà Nội 2003.

[2] Hội đồng TW chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các môn Khoa học Mác – Lênin,

Tư tưởng Hồ Chí Minh, Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB.Chính trị quốc gia, Hà

Nội, 2010.

[3] Nguyễn Việt Hùng, Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc: một số

vấn đề lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2019.

[4] Lê Quang Mạnh, Trần Kim Hoàng, Tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo công tác

tư tưởng - Giá trị lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Công an Nhân dân, Hà Nội,

2019.

[5] Trần Văn Bính, Di sản Hồ Chí Minh về văn hóa, đạo đức, Nhà xuất bản Thông

tin và Truyền thông, Hà Nội, 2010 ….

Dân tộc ta, nhân dân ta, non

sông đất nước ta đã sinh ra HỒ

CHỦ TỊCH, người anh hùng

dân tộc vĩ đại, và chính Người

đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân

dân ta và non sông đất nước ta

(Trích Điếu văn do đồng chí Lê Duẩn,

Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành TW

đảng Lao động Việt Nam đọc

09/9/1969, tại lễ truy điệu bác Hồ.)

CHƯƠNG I

KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU VÀ Ý NGHĨA HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH

I KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

“Tư tưởng là một hệ thống những quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản

của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận

dụng và phát triển sáng tạo của chủ nghĩa Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa

Mác-và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý

giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi

đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân

dân ta giành thắng lợi”

II ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

niệm, lý luận trong tư tưởng HCM về cáchmạng VN

triển của dân tộc

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp luận của việc nghiên cứu

tư tưởng HCM

Nghiên cứu tư tưởng HCM dựa trên cơ sở

thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-LêNin và những quan điểm có giátrị phương pháp luận của HCM

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp luận của việc nghiên cứu tư tưởng HCM

Các nguyên tắc PP luận trong nghiên cứu tư tưởng HCM:

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

IV Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Góp phần nâng cao năng lực tư duy lý luận

tưởng Hồ Chí Minh đối với CMVN

điểm CM: kiên định mục tiêu độc lập dân tộcgắn liền với CNXH; bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng HCM trước mọi quan điểm saitrái

2 Giáo dục và thực hành đạo đức cách mạng, củng cố niềm tin khoa học gắn liền với trau dồi tình cảm cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước

SV hiểu sâu sắc và toàn diện về tư tưởngHCM, tin tưởng sự nghiệp các mạng của đấtnước, nâng cao bản lĩnh chính trị, rèn luyện vàhọc tập theo tấm gương sáng của chủ tịch HồChí Minh

IV Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

3 Xây dựng, rèn luyện phương pháp và phong cách phong tác

Vận dụng những kiến thức và kỹ năng vàoviệc tư duy, làm việc, ứng xử, sinh hoạt…theophương châm: Dĩ bất biến, ứng vạn biến củachủ tịch Hồ Chí Minh

Rèn luyện và giáo dục phẩm chất cách mạngcho cán bộ, đảng viên, sinh viên và toàn dân

IV Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

CHƯƠNG II

CƠ SỞ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Tinh hoa văn hóa nhân

loại

Chủ nghĩa Mác-LêNin

a Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

- Chủ nghĩa tư bản độc quyền đã xác lập được sự thống trị của chúng trên phạm vi toàn thế giới

+ Thế giới xuất hiện thêm mâu thuẫn mới

THUỘC ĐỊA ĐẾ QUỐC

+ Thuộc địa trở thành vấn đề quốc tế lớn

1 Cơ sở thực tiễn

Các nhà khai sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin

- Chủ nghĩa Mác – Lênin ra đời, phát triển sâu rộng và

thâm nhập vào phong trào cách mạng thế giới

=> Trở thành hệ tư tưởng tiên tiến của thời đại

- Năm 1917, cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi

Cung điện Mùa Đông Chiến hạm Rạng Đông

theo Cách mạng Tháng Mười Nga

Hồ Chí Minh: “Nhân dân An Nam muốn làm cách mệnh thì phải nhờ Đệ tam quốc tế”

- Năm 1919, Quốc tế Cộng sản ra đời: Kỷ nguyên mới

mở ra

b Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp

Nhà Nguyễn ký với Pháp

hiệp ước Patơnốt 1884

- Thực dân pháp tiến hành xâm lược và đặt ách

đô hộ trên đất nước ta

Triều đình nhà Nguyễn đầu hàng thực dân Pháp

- Các phong trào yêu nước phát triển mạnh mẽ, nhưng đều thất bại

Chiếu Cần Vương Phan Bội Châu Phan Châu Trinh Vua Hàm Nghi

Bến cảng Nhà Rồng – Nơi Nguyễn Tất Thành ra

đi tìm đường cứu nước (6/1911)

Thực tiễn đất nước đã giúp Nguyễn Tất Thành có

những bài học kinh nghiệm quý báu, làm hành trang cho Người trước khi ra đi tìm đường cứu nước.

Chủ nghĩa Mác - Lênin

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu

nước Đó là truyền thống quý báu

của ta từ xưa đến nay Mỗi khi tổ

quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy

lại sôi nổi, nó kết thành một làn

*Khi đất nước bị xâm lược:

+ Yêu nước được thể hiện trong lịch sử dân tộc

+ Yêu nước được thể hiện qua những tấm gương ưu tú, những người con anh hùng của dân tộc.

+ Qua ý thức bảo vệ những di sản văn hóa của dân tộc.

+ Lòng tự hào về những chiến công, tôn kính các vị anh hùng chống đô hộ (Lập đền thờ ở nhiều nơi).

* Khi đất nước độc lập:

+ Ý thức vươn lên xây dựng phát triển nền kinh tế tự chủ,

+ Tinh thần chiến đấu chống giặc ngoại xâm bảo vệ độc lập dân tộc của mỗi

- Thứ hai, Tinh thần đoàn kết nhân nghĩa thủy chung, tương thân tương ái, trọng nghĩa tình đạo lý

Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

+ Đoàn kết tạo nên sức mạnh để chiến đấu và chiến

thắng giặc ngoại xâm.

+ Đoàn kết tạo nên sức mạnh to lớn để xây dựng và

bảo vệ tổ quốc.

Văn miếu Quốc Tử Giám

Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

Thứ ba, Cần cù, dũng cảm, thông minh, ham học hỏi, quý trọng hiền tài

KHÁNG CHIẾN TRƯỜNG KỲ CẦN CÙ LAO ĐỘNG

Trong lịch sử dựng và giữ nước

Thứ tư, Truyền thống lạc quan yêu đời

+ Lạc quan là truyền thống qúy báu của cha ông ta, truyền thống này giúp cha ông ta vượt qua khó khăn trước sự khắt nghiệt của thiên nhiên.

+ Lạc quan yêu đời của dân tộc đã thấm sâu vào con người Hồ Chí Minh

Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo

b Tinh hoa văn hóa của nhân loại

Tinh hoa văn hóa phương Đông

+ Tư tưởng Nho giáo

+ Tư tưởng Phật giáo

+ Tư tưởng Lão giáo

+ Tư tưởng Tam dân của Tôn Trung Sơn …

NHO GIÁO

Khổng Tử

ƯU ĐIỂM: Triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời, mong muốn một xã hội bình trị (một xã hội không sợ thiếu chỉ sợ

không công bằng), tư tưởng trọng dân, đề cao

văn hóa, lễ giáo, đã tạo nên truyền thống hiếu học, tu thân dưỡng tính

HẠN CHẾ

Phân chia xã hội

thành đẳng cấp,

yêu cầu sự phục

tùng tuyệt đối của

kẻ dưới đối với

người trên (tam

PHẬT GIÁO

LÃO GIÁO

-ƯU ĐIỂM: con người cần phải biết sống hòa hợp với

tự nhiên, không tham lam vượt quá khả năng của mình…

-HẠN CHẾ: không dạy cho dân biết nhiều: “Không làm cho dân sáng mà làm cho dân ngu”… Bởi hiểu biết càng nhiều thì trí xảo càng nhiều, trí xảo càng nhiều thì ham muốn càng nhiều, càng muốn tranh đoạt và xâm phạm lẫn nhau, trái với đạo tự nhiên, con người càng

“theo học thì càng phiền phức mà theo đạo thì ngày càng bớt, bớt rồi lại bớt, bớt đến mức vô vi”

Theo Hồ Chí Minh: Học thuyết Tam dân có những

điểm phù hợp với điều kiện của nước ta

HỌC THUYẾT TAM DÂN CỦA TÔN TRUNG SƠN

PHÚC

Tinh hoa văn hóa phương Tây

+ Tư tưởng tiến bộ của những nhà văn Pháp thời phục hưng

+ Giá trị của Tuyên Ngôn độc lập nước Mỹ 1776

+ Giá trị của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng Pháp 1789 + Thiên chúa giáo

c Chủ nghĩa Mác - Lênin

F.Engels

Chủ nghĩa Mác - Lênin cơ sở thế giới quan và phương

pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh

Phương pháp duy vật biện chứng

Tư tưởng

Hồ Chí Minh phát triển

về chất

Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc

hệ tư tưởng Mác

- Lênin

Tính khoa học sâu sắc

Tính cách mạng

triệt để

- Ban đầu, Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác – Lênin bằng chủ

nghĩa yêu nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm nơi làm việc của Lênin

và tác phẩm “Con đường tôi tới chủ nghĩa Lênin”

- Qua thực tiễn đấu tranh, tiếp cận và nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lênin, Người đã vận dụng sáng tạo vào

hoàn cảnh cụ thể Việt Nam

“Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”

(Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG 2000, T2, Trg.257)

2 Nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh

Phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh

Nghị lực phi

thường

Có mục đích, lẽ sống cao thượng

a Phẩm chất Hồ Chí Minh

Người đã khám phá các quy luật vận động xã hội… để khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạo thực tiễn và được kiểm nghiệm trong thực tiễn.

Nhờ vậy mà lý luận của Hồ Chí Minh mang giá trị khách quan, cách mạng và khoa học.

b Hoạt động, thực tiễn của Hồ Chí Minh

- Thể hiện ở tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, đầu óc có

phê phán, sáng suốt trong nhận xét, đánh giá các sự vật, sự việc xung quanh.

giản dị, ham học hỏi; nhạy bén với cái mới, có phương pháp biện chứng, có đầu óc thực tiễn.

- Sự khổ công học tập, nhà yêu nước chân chính, một

chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu nước, thương dân, sẵn sàng chịu đựng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân.

Tóm lại: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Cùng với thực

tiễn dân tộc và thời

đại được Hồ Chí Minh

tổng kết, chuyển hóa

sắc sảo, tinh tế với

khoa học,biện chứng,

Là sản phẩm tổng hòa của những điều kiện

khách quan và chủ quan, của truyền thống văn

hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại.

TT HCM đã trở thành tư tưởng Việt Nam hiện đại

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

II.

Các giai đoạn trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

1945 - 1969

Tiếp tục phát triển, hoàn thiện, soi đường

cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và

Sông Lam – Núi Hồng

Người về thăm quê

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu

nước và chí hướng cứu nước

Hoàng Trù quê mẹ

và làng Sen quê cha

QUÊ HƯƠNG NGHĨA TRỌNG TÌNH CAO NĂM MƯƠI

NĂM ẤY BIẾT BAO NHIÊU TÌNH

g T

Cụ thân sinh Nguyễn Sinh Sắc

(1862 – 1929)

Thân mẫu Hoàng Thị Loan (1868 1901)

Quê hương và gia đình

là cái nôi nuôi dưỡng

tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng của Hồ Chí Minh

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu

nước và chí hướng cứu nước

Nguyễn Sinh Cung lúc còn nhỏ

thường được nghe cha và các

bạn của ông bàn về thế sự

Nguyễn Tất Thành khi học tại trường Quốc học Huế

Nguyễn Tất Thành tham gia phong trào chống thuế Trung

Kỳ (1908)

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu

nước và chí hướng cứu nước

Ngày 5/6/1911, tại bến cảng

Nhà Rồng, người thanh niên

yêu nước Nguyễn Tất Thành

đã lên chiếc tàu buôn của

Pháp (Latusơ Têrơvin)

sang phương

Tây

tìm đường cứu nước

2 Thời kỳ từ năm 1911 – 1920: Tìm thấy con đường

Cứu nước, giải phóng dân tộc

(1911)

Mỹ (1913)

Anh (1913 - 1917)

Liên Xô (1923 - 1924)

Trung Quốc (1924 - 1930)

“Ở ĐÂU NHÂN DÂN LAO ĐỘNG CŨNG LÀ BẠN”

Ở ĐÂU CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC CŨNG LÀ THÙ

Hội nghị Véc-xây của các nước đồng minh thắng trận

1919

Bản yêu sách 8 điểm của Nguyễn

Ái Quốc gửi tới Hội nghị Véc-xây

Bản sơ thảo lần thứ nhất

NHỮNG LUẬN CƯƠNG VỀ CÁC VẤN ĐỀ DÂN TỘC

VÀ THUỘC ĐỊA

V.I LÊNIN

Lênin và tác phẩm thông qua tại đại hội II của Quốc tế Cộng sản (1920)

Đã tác động mạnh mẽ đến tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc

Nguyễn Ái Quốc tại đại hội Tua

tháng 12 năm 1920

6/1911 1917 1919 7/1920 12/1920 Thời gian Mức độ

Sự kiện NAQ bỏ phiếu gia nhập QT3 và sáng lập ĐCS Pháp đánh dấu sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng; từ giác ngộ chủ nghĩa dân tộc tiến lên giác ngộ chủ nghĩa M-L, từ một chiến sỹ chống thực dân phát triển thành một chiến sỹ cộng sản Việt Nam.

CHUẨN BỊ

VỀ TƯ TƯỞNG VÀ CHÍNH TRỊ

TRIỆU TẬP HỘI NGHỊ THÀNH LẬP ĐẢNG

3 Thời kỳ từ năm 1921 – 1930: Hình thành cơ bản

tư tưởng về cách mạng Việt Nam

Báo “Người cùng khổ” (1922) Bìa cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)

TRUYỀN BÁ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA

MÁC - LÊNIN

Tâm Tâm Xã (1923) Cộng sản đoàn (2/1925)

Hội Việt Nam Cách Mạng Tanh Niên

(6/1925)

“Là quả trứng từ đó nở ra con chim non cộng sản”

Nguyễn Ái Quốc về Trung Quốc

CHUẨN BỊ VỀ MẶT TỔ CHỨC

Bìa cuốn sách Đường

Kách mệnh

(1927)

Nguyễn Ái Quốc mở lớp huấn luyện chính trị tại

Quảng Châu – Trung Quốc

Nguyến Ái Quốc Lê Hồng Sơn Hồ Tùng Mậu

Báo “Thanh niên”, cơ quan

ngôn luận của Hội

Số nhà 13/1 phố Văn Minh – Trụ

sở của Hội Việt Nam cách mạng

thanh niên

Bìa cuốn

Đường kách mệnh Ch ánh cương vắn

tắt của Đảng Văn kiện Đảng, T2

CHUẨN BỊ VỀ TƯ TƯỞNG VÀ CHÍNH TRỊ

CN Mác – Lênin đã thâm nhập vào VN

Đường kách mệnh Bản án chế độ TD Pháp Viết cho báo Sự thật, TC thư tín QT Trưởng tiểu ban NC TĐịa

Báo Người cùng khổ

Đường kách mệnh Bản án chế độ TD Pháp Viết cho báo Sự thật, TC thư tín QT

NC TĐịa Trưởng tiểu ban

Báo Người cùng khổ

1920 1921 1922 1923 1925 1927 1929 Thời gian

- Nguyễn Ái Quốc có hoạt động lý luận và thực tiễn phong phú

- Phát triển và hoàn thiện tư tưởng về CM GPDT

+ Đi theo con đường CMVS

+ Mối quan hệ giữa CM thuộc địa và cách mạng chính quốc + Xây dựng khối liên minh Công – Nông

+ Cách mạng phải có Đảng lãnh đạo

+ Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng

4 Thời kỳ từ 1930 – 1945: Thời kỳ vượt qua thử thách, giữ vững đường lối, phương pháp cách

mạng Việt Nam đúng đắn, sáng tạo

Nhà ngục Victoria ở Hồng Kông nơi Nguyễn Ái Quốc bị giam (1931 – 1933)

và Nguyễn Ái Quốc khi mới ra khỏi nhà tù

Suối Lê Nin – hang Bắc Pó “Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng

Cuộc đời cách mạng thật là sang”

Lán Nà Lừa, thôn Tân Lập, xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, nơi tổ chức Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương

lần thứ 8, (5/1941) nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc trong những ngày Hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội (1945)

Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập sáng ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình, khai sinh ra nước Việt

Nam dân chủ cộng hòa

5 Thời kỳ từ 1945 – 1969: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện, soi đường cho sự nghiệp các mạng của Đảng và nhân dân ta

Lớp bình dân học vụ Tổng tuyển cử

“Hũ gạo tiết kiệm”

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

(19/12/1946)

1 2 3 4 5

Tư tưởng chiến tranh nhân dân

Quân sự Chính trị Kinh tế Văn hóa Ngoại giao

1 Đối với cách mạng Việt Nam

a Tư tưởng Hồ Chí Minh đưa cách mạng giải

phóng dân tộc Việt Nam đến thắng lợi và bắt đầu xây dựng một xã hội mới trên đất nước ta.

Tư tưởng HCM ra đời trở thành ngọn cờ tư tưởngdẫn dắt cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đếnthắng lợi khác đã khẳng định tính đúng đắn, sángtạo của Người trên cơ sở chủ nghĩa Mác—Lênin

Là hệ thống những quan điêm lý luận về chiến lược,sách lược làm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

và cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

III GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH