Tuyên truyền và giáo dục pháp luật ở thị xã sơn tây thực trạng và giải pháp

Chính vì vậy Chính Phủ đã ra chỉ thị số 02/ CT – TTg năm 1998 và quyết định số 03/ QĐ - TTg ngày 7/1/1998 về việc ban hành kế hoạch triển khai công tác phổ biến tuyên truyền, giáo dục ph

Tr-ờng đại học vinh

Giáo viên h-ớng dẫn: Đinh Xuân Thắng

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Nhung

Lớp : 48B2 – Luật

Vinh, 2011

Mục lục

Mở đầu

1 Tớnh cấp thiết………1

2 Tỡnh hỡnh và phạm vi nghiờn cứu……….2

2.1 Tỡnh hỡnh nghiờn cứu……… 2

2.2 Phạm vi nghiờn cứu của đề tài………3

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn……… 4

3.1 Mục đớch của luận văn………4

3.2 Nhiờm vụ của luận văn………4

4 Phương pháp nghiên cứu………4

5 Đúng gúp mới của luận văn……… 4

6 ý nghĩa thực tiến của luận văn………5

Ch-ơng 1: KháI quát chung về tuyên truyền giáo dục pháp luật……… … 6

1.1 Một số khái niệm cơ bản……… 6

1.1.1 Pháp luật là gì? 6

1.1.2 Tuyên truyền pháp luật là gì? 7

1.1.3 Giáo dục pháp luật là gì? 7

1.2 Vai trò của pháp luật và sự cần thiết phải tuyên truyền, giáo dục pháp luật……… 10

1.2.1 Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội……… ……10

1.2.2 Sự cần thiết phải tuyên truyền, giáo dục pháp luật……….13

1.3 Các hình thức tuyên truyền, giáo dục pháp luật………14

1.3.1 Tuyên truyền bằng miệng 14

1.3.2 Tuyên truyền bằng các ph-ơng tiện thông tin đại chúng 18

1.3.3 Tuyên truyền pháp luật thông qua các hoạt động văn hoá, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật 20 1.3.4 Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động giáo dục pháp luật trong nhà trường……….…21 1.3.5 Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua sinh hoạt câu lạc bộ pháp luật…22 1.3.6 Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua tủ sách pháp luật……… 22 1.3.7 Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các loại hình t- vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý……… 22 1.3.8 Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động hoà giải ở cơ sở…… 23

Ch-ơng 2: thực trạng và giảI pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở thị xã Sơn tây

2.1 Vài nét về điều kiện kinh tế – xã hội ………25 2.2.1 Tuyên truyền pháp luật qua hình thức tuyên truyền miệng……… 27 2.2.2 Tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng………… 28 2.2.3 Tuyên truyền giáo dục pháp luật thông qua hoạt động giáo dục trong nhà trường……… 29 2.2.4 Tuyên truyền pháp luật thông qua tủ sách pháp luật………30 2.2.5 Tuyên truyền, giáo dục pháp luật thông qua các cuộc thi tìm hiểu pháp luật……… 31 2.3 Đánh giá về -u, nh-ợc điểm của các hoạt động tuyên truyền……….31 2.4 Những thành tựu và khó khăn trong hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở thị xã Sơn Tây……….34 2.5 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thuyên truyền, giáo dục pháp luật ở thị xã Sơn Tây………36

Kết luận……… …… 44

Danh mục tài liệu tham khảo……… …… 46

Më ®Çu

1 Tính cấp thiết

Trong 15 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo đã đạt được những thành tựu quan trọng, tạo tiền đề vững chắc cho đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa Thực tiễn đổi mới đã chứng minh rằng phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo coe chế thi trường có sự quản lý của Nhà nước đòi hỏi tất yếu phải xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền của dân,

do dân và vì dân Nhà nước quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội bằng Pháp luật do đó cần tăng cường pháp chế Xã hội chủ nghĩa Đó không chỉ là phương thức để xây dựng hoàn thiện Nhà nước pháp quyền mà còn là phương thức phổ biến, chủ yếu đẻ Nhà nước quản lý xã hội có hiệu lực, hiệu quả Trong đó phải

kể đến giải pháp trước mắt và lâu dài là đảm bảo việc thực hiện pháp luật trở thành lối sống, thói quen của Nhà nước và nhân dân Đó là đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật cho nhân dân Chính vì vậy Chính Phủ đã ra chỉ thị số 02/ CT – TTg năm 1998 và quyết định số 03/ QĐ - TTg ngày 7/1/1998 về việc ban hành kế hoạch triển khai công tác phổ biến tuyên truyền, giáo dục pháp luật:” việc tạo lập nếp sống và làm việc theo pháp luật phải được đặt thành một yêu cầu cơ bản và cấp bách của đời sống văn hóa ở các gia đình, các cụm dân cư, các đơn vị cơ sở và phải coi đó là sự nghiệp của toàn dân, đòi hỏi nỗ lực của của toàn bộ hệ thống chính trị trong việc phổ biến, tuyên truyền pháp luật”( trích Báo cáo của Chính phủ do Thủ tướng Phan Văn khải trình bày tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa X ngày 20/11/2001)

Chính vì vậy, có thể nói sự nghiệp tuyên truyền, giáo dục pháp luật vó vị trí đặc biệt quan trọng ở nước ta hiện nay

Là một trong các bộ phận hợp thành thủ đô Hà Nội, thị xã Sơn Tây càng phải ra sức phấn đấu thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật tới mọi người dân, mọi đối tượng trong thị xã để không ngừng nâng cao ý thức pháp luật, góp phần nâng thiết thực trong việc xây dựng một thị xã văn minh, giàu đẹp của thủ đô

Trong thời gian gần đây, trình độ hiểu biết pháp luật cưa người dân các vùng nông thôn, nhất là các vùng nông thôn xa trung tâm thị xã chưa được cao, dẫn đến tình hình tội phạm vẫn còn nhiều, ảnh hưởng tới sự phát triển chung của vùng Do đó, việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong thị

xã càng trở nên cấp thiết và quan trọng

Với những lý do đó, việc nghiên cứu đề tài “Tuyên truyền và giáo dục pháp luật ở thị xã Sơn Tây Thực trạng và giải pháp” là rất cấp thiết, có ý nghĩa

lý luận và ý nghĩa thực tiễn thiết thực

2 Tình hình và phạm vi nghiên cứu

2.1 tình hình nghiên cứu

Tuyên truyền, giáo dục pháp luật với tư cách là một phạm trù pháp lý, một hoạt động của Nhà nước trong tổ chức thực hiện pháp luật, tăng cường pháp chế Vấn đề này đã thu hút sự quan tâm, nghiên cứu của nhiều cơ quan và các nhà khoa học từ trước đến nay Trong đó có thể kể đến các công trình nghiên cứu như:

-“ giáo dục pháp luật cho nhân dân” của tác giả Nguyễn Ngọc Minh (tạp chí Cộng sản, số 10- trang 34-38 năm 1983)

-Giáo dục ý thức pháp luật để tăng cường pháp chế Xã hội chủ nghĩa và xây dựng con người mới của Phùng Văn Tửu (Tạp chí giáo dục lý luận, số 4 trang 18-22 năm 1985)

- Giáo dục ý thức pháp luật của Nguyễn Trọng Bích (Tạp chí xây dựng Đảng, trang 34-35 năm 1989)

- Tìm kiếm mô hình phổ biến giáo dục pháp luật có hiệu quả trong một số dân tộc ít người, đề tài khoa học cấp bộ của Viện nghiên cứu Khoa học pháp lý

- Giáo dục pháp luật trong các trường Đại học, Trung học chuyên nghiệp

và dạy nghề không chuyên ở nước ta hiện nay, luận ăn phó tiến sỹ của Đinh Xuân Thắng

- Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp ở Việt nam, luận án phó tiến

sỹ của Dương thị Thanh Mai

- Một số vấn đề về phổ biến giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay, luận văn thạc sỹ của Đặng Ngọc Hoàng

Các công trình nghiên cứu khoa học của các tập thể, cá nhân, các bài viết

về tuyên truyền, giáo dục pháp luật của các tác giả đã có những đóng góp quan trọng về lý luận và thực tiễn Nhưng có thể nói chưa có một công trình nghiên cứu nào nghiên cứu về việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở thị xá Sơn Tây Tuy chỉ là một thị xã nhỏ của Thủ đô Hà Nội nhưng việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở thị xã Sơn Tây cũng góp phần quan trọng trong việc xây dựng bộ mặt Thành phố Hà Nội giàu đẹp, xứng đáng là Thủ đô của nước Việt Nam

2.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Luận văn nghiên cứu vấn đề tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho mọi người dân, mọi đối tượng trong thị xã Sơn Tây

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đớch của luận văn

Nghiờn cứu thực trạng, đề xuất những giải phỏp nhằm tăng cường cụng tỏc tuyờn truyền, giỏo dục phỏp luật cho mọi người dõn trong thị xó Sơn Tõy

3.2 Nhiờm vụ của luận văn

Để thực hiện mục đớch trờn, luận văn cú những nhiệm vụ sau:

Làm rừ cơ sở lý luận tuyờn truyền, giỏo dục phỏp luật cho người dõn thị xó Sơn Tõy

- Đỏnh giỏ, phõn tớch thực trạng tuyờn truyền, giỏo dục phỏp luật ở thị xó Sơn Tõy

- Đề xuất phương hướng và giải phỏp nhằm tăng cường ý thức tuyờn

truyền, giỏo dục phỏp luật cho người dõn trong thị xó Sơn Tõy

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng cỏc phương phỏp nghiờn cứu cụ thể như:

-Phương phỏp phõn tớch tổng hợp

-Thống kờ

-Điều tra xó hội học

5 Đúng gúp mới của luận văn

- phân tích đánh giá thực trạng tuyên truyền, giáo dục pháp luật đồng thi rút ra những kinh nghiệm về tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho nhân dân thị xã Sơn Tây

- ĐÒ xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho nhân dân thị xã Sơn Tây

6 ý nghĩa thực tiến của luận văn

Luận văn góp phần vào việc nhận thức rõ tính đặc thù và thực trạng tuyên truyền, giáo dục pháp luật hiện nay cho nhân dân thị xã Sơn Tây Từ đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức hoạt động thực tiễn của các cơ quan lãnh đạo trong việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật đối với người dân thị xã Sơn Tây

Các giải pháp được đề ra trong luận văn có thể được áp dụng trong việc xây dựng chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật và thực tiễn tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho nhân dân thị xã Sơn Tây

Ch-¬ng 1: Kh¸i qu¸t chung vÒ tuyªn truyÒn,

gi¸o dôc ph¸p luËt

1.1 Mét sè kh¸I niÖm c¬ b¶n

1.1.1 Ph¸p luËt lµ g×?

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị trong xã hội, là nhân tố điều chỉnh các quan hện trong xã hội Bản chất của pháp luật thể hiện qua mối quan hệ với các lĩnh vực:

Trong mối quan hệ với kinh tế, pháp luật có tính độc lập tương đối Một mặt phụ thuộc vào kinh tế, một mặt lại tác động trở lại mạnh mẽ với kinh tế

Trong mối quan hệ với chính trị, là một trong những biểu hiện cụ thể của chính trị Đường lối, chính sách của giai cấp thông trị luôn giữ vai trò chủ đạo đối với pháp luật

Trong mối quan hệ với đạo đức, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Pháp luật luôn phản ánh đạo đức của lực lượng lãnh đạo xã hội

Pháp luật và Nhà nước, luôn có mối quan hệ khăng khít với nhau, chúng

có chung nguồn gốc, cùng phát sinh, phát triển

Với bản chất đó, pháp luật mang đặc trưng cơ bản sau đây:

Tính quyền lực: Pháp luật do Nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện,

sự đảm bảo đó chính là quyền lực cua Nhà nước

Tớnh quy phạm: Phỏp luật là hệ thống cỏc quy tắc xử sự, đú là nhưng khuụn mẫu, những mực thước được xỏc định cụ thể, khụng trừu tượng, chung chung Đú là những giớihạn, mà nếu vượt quỏ là trỏi phỏp luật

Tớnh ý chớ: Phỏp luật bao giờ cũng là hiện tượng ý chớ, khụng phải kết quả của tự phỏt hay cảm tớnh Đú chớnh là ý chớ của lực lượng lónh đạo, thống trị xó hội

Tớnh xó hội: Phỏp luật phản ỏnh đỳng những nhu cầu khỏch quan của xó hội, tuy nhiờn phỏp luật chỉ cú khả năng mụ hỡnh húa những nhu cầu xó hội khỏch quan đó mang tớnh điển hỡnh, phổ biến và thụng qua đú tỏc động tới cỏc quan hệ xó hội khỏc, hướng cỏc quan hệ đú phỏt triển theo hướng nhà nước xỏc định

1.1.2 Tuyên truyền pháp luật là gì?

Tuyờn truyền phỏp luật hiểu một cỏch ngắn gọn nhất, đú là việc phổ biến phỏp luật đến với mọi cơ quan, tổ chức, cụng dõn Làm cho mọi người biết về phỏp luật để từ đú thực hiện cỏc quy định của phỏp luật

1.1.3 Giáo dục pháp luật là gì?

Giáo dục pháp luật là vấn đề cơ bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng sự

nghiệp giáo dục ở n-ớc ta

Khái niệm giáo dục pháp luật th-ờng đ-ợc quan niệm là một dạng hoạt

động gắn liền với việc triển khai thực hiện pháp luật cũng nh- trong hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật Với t- cách là một dạng giáo dục thì giáo dục pháp luật ở n-ớc ta hình thành và xuất hiện muộn hơn so với giáo dục chính chị, giáo dục đạo đức Với t- cách là một khái niệm pháp lý – Giáo dục pháp luật đ-ợc hình thành trong khoa học pháp lý cũng nh- đ-ợc tiến hành trong thực tế n-ớc ta rất muộn màng so với nhiều n-ớc trên thế giới Chính vì vậy, quan niệm về giáo

dục pháp luật ở n-ớc ta vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau Song để có một cái nhìn

đúng đắn khoa học về giáo dục pháp luật tr-ớc hết cần xem xét một số các quan niệm về giáo dục cơ bản sau:

Quan niệm 1: giáo dục pháp luật là một bộ phận của giáo dục chính trị t- t-ởng, đạo đức Theo quan niệm này khi thiến hành giáo dục chính trị t- t-ởng, các quan điểm, chủ tr-ơng, chính sách của Đảng chi nhân dân thì tự nó sẽ hình thành nên ý thức pháp luật Điều đó có ý nghĩa làm tốt công tác giáo dục chính trị t- t-ởng, giáo dục đạo đức sẽ đạt đ-ợc sự tôn trọng pháp luật của công dân

Quan niệm 2: xem giáo dục pháp luật chỉ đơn thuần là hoạt động phổ biến tuyên truyền, giải thích pháp luật thông qua ph-ơng tiện thông tin đại chúng nh-

đài, phát thanh, truyền hình, sách báo Chỉ cần làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền pháp luật nh- vậy là có thề làm tốt công tác giáo dục pháp luật

Quan niệm 3: Giáo dục pháp luật là lấy trừng trị để giáo dục ng-ời vi phạm, răn đe giáo dục ng-ời khác Thông qua việc xử lý những hành vi vi phạm pháp luật nh- áp dụng hình phạt đối với ng-ời phạm tội, xử phạt vi phạm hành chính hay áp dụng các chế độ trách nhiệm dân sự có tác dụng giáo dục pháp luật cho mọi ng-ời, không cần phải tuyên truyền hay giải thích pháp luật

Quan niệm 4: đồng nghĩa giáo dục pháp luật với dạy và học pháp luật ở các tr-ờng học, còn việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở ngoài xã hội không phải

là giáo dục pháp luật

Tất cả những quan niệm trên mặc dủ ở ngũng góc độ khác nhau nh-ng đều

có sự nhìn nhận giáo dục pháp luật ở những khía cạnh và góc độ hợp lý nhất

định Song ở các quan niệm đó đều bộc lộ ít nhiều sự phiến diện, hoặc đơn giản

đến mức tầm th-ờng hóa vai trò của giáo dục pháp luật, ch-a thấy đ-ợc đặc thù

và giá trị vốn có của giáo dục pháp luật Vì vậy những quan niệm đó sẽ hạ thấp vai trò, vị trí của giáo dục pháp luật.Mặt khác, trong thực tiễn các quan niệm trên

đây đã không tạo ra khả năng hoặc thậm chí cản trở việc triển khai có tổ chức

cũng nh- quy mô việc thực hiện pháp luật Làm cho hiệu quả, hiệu lực của việc thực hiện pháp luật trong thực tế không cao Nh- quan niệm 1: việc hình thành nên ý thức pháp luật của con ng-ời đ-ợc xem nh- là sản phẩm của quá trình giáo dục chính trị t- t-ởng hay giáo dục đạo đức Nếu quan niệm nh- vậy thì vấn đề giáo dục pháp luật sẽ không đ-ợc coi trọng đúng mức, nh- vậy không đ-ợc đặt

ra nh- một hoạt động độc lập Chính quan niệm này trong thực tiễn đã gây ra một hậu quả tai hại kéo dài trong nhiều năm ở n-ớc ta dấn đến không có nội dung, ch-ơng trình giáo dục pháp luật Pháp luật không đến với ng-ời dân nên ý thức pháp luật trong xã hội thấp kém

Quan niêm 2 coi giáo dục pháp luật thực chất là những đợt tuyên truyền, cổ dộng không mang tính th-ờng xuyên, liên tục với nội dung , ch-ơng trình cụ thể

mà theo mùa vụ

Quan niệm 3, 4 đều bộc lộ những khiếm khuyết, phiến diện nên trong thực

tế đã không tạo ra khả năng triển khai hoạt động giáo dục pháp luật một cách rộng rãi Sự nhận thức không đầy đủ về giáo dục pháp luật nên khó có thể khái quát đ-ợc nội hàm của khái niệm này

Để có quan niệm đúng đắn về giáo dục pháp luật, con đ-ờng duy nhất cần tiếp cận là những thành tựu của khoa học giáo dục học Giáo dục là một hiện t-ợng xã hội và chỉ có trong xã hội loài ng-ời thể hiện nền văn minh nhân loại Giáo dục luôn luôn là nhu cầu của xã hội, nó có vai trò tác động trở lại xã hội Vì thế mà các Nhà n-ớc của giai cấp cầm quyền để bảo vệ quyền lợi của mình

đều thông qua giáo dục Giáo dục bao gồm nghĩa rộng và hẹp;

Nghĩa rộng: giáo dục là sự ảnh h-ởng, tác động của những điều kiện khách quan và của cả những nhân tố chủ quan nhằm hình thành những phẩm chất, kỹ năng nhất định của đối t-ợng giáo dục

Nghĩa hệp: giáo dục là quá trình tác động định h-ớng của nhân tố chủ quan lên khách thể giáo dục, nhằm truyền bá nhuãng kinh nghiệm đấu tranh và sản xuất

Nh- vậy có thể hiểu giáo dục pháp luật một cách chung nhất là sự ảnh

howngs, tác động của những điều kiện khách quan và chủ quan lên khách thể giáo dục cụ thể là các cơ quan, tổ chức, mọi công dân nhằm hình thành những hiểu biết và thói quen tuân thủ pháp luật

1.2 Vai trò của pháp luật và sự cần thiết phảI tuyên truyền, giáo dục pháp

luật

1.2.1 Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội

Trong đời sống xó hội, phỏp luật cú vai trũ đặc biệt quan trọng Nú là phương tiện khụng thể thiếu bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành bỡnh thường của

xó hội núi chung và của nền đạo đức núi riờng Phỏp luật khụng chỉ là một cụng

cụ quản lý Nhà nước hữu hiệu, mà cũn tạo mụi trường thuận lợi cho sự phỏt triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hoỏ đời sống xó hội và gúp phần bồi đắp nờn

những giỏ trị mới

Trong cụng cuộc đổi mới đất nước hiện nay, việc tăng cường vai trũ của phỏp luật được đặt ra như một tất yếu khỏch quan Điều đú khụng chỉ nhằm mục đớch xõy dựng một xó hội cú trật tự, kỷ cương, văn minh, mà cũn hướng đến bảo

vệ và phỏt triển cỏc giỏ trị chõn chớnh, trong đú cú ý thức đạo đức

Trong quỏ trỡnh phỏt triển lịch sử nhõn loại, cựng với Nhà nước, phỏp luật

ra đời nhằm điều chỉnh cỏc mối quan hệ xó hội Bờn cạnh đạo đức và dư luận xó hội, phỏp luật là cụng cụ quản lý xó hội chủ yếu của Nhà nước

Giữa đạo đức và phỏp luật luụn cú mối quan hệ qua lại, tỏc động tương hỗ lẫn nhau Để nõng cao vai trũ và phỏt triển ý thức đạo đức, ngoài cỏc biện phỏp tớch cực khỏc, thỡ khụng thể thiếu vai trũ của phỏp luật và ý thức phỏp quyển

Pháp luật càng chặt chẽ, càng đầy đủ và được thi hành nghiêm chỉnh thì đạo đức càng được đề cao, khả năng điều chỉnh và giáo dục của đạo đức càng được mở rộng và ảnh hưởng một cách toàn diện, tích cực đến mọi hành vi, mọi mối quan

hệ giữa con người với con người, giữa con người với xã hội

Đối với nước ta hiện nay, việc tăng cường vai trò của pháp luật, tạo môi trường thuận lợi cho sự hình thành và phát triển ý thức đạo đức đã trở thành một trong những yêu cầu cấp thiết Quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cũng như xã hội dân sự đòi hỏi phải tích cực hơn nữa trong việc đưa pháp luật vào đời sống, hình thành và phát triển ý thức pháp luật, đồng thời, xã hội hóa tri thức, nâng cao trình độ dân trí, tạo cơ sở nâng cao đạo đức lên trình độ duy lý pháp lý và khoa học, chuyển thói quen điều chỉnh xã hội theo “lệ”, chủ yếu là sự cảm thông sang điều chỉnh xã hội bằng pháp luật trên nguyên tắc công bằng và bình đẳng xã hội Trong quan niệm

về chuẩn giá trị và đánh giá đạo đức, tính khách quan, khoa học và duy lý thay cho sự tuỳ tiện vấn dựa trên cơ sở kinh nghiệm, duy cảm, duy tình Sự điều chỉnh

xã hội bằng pháp luật (với nguyên tắc tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật) làm cho mọi thành viên trong xã hội có thể tự do phát huy khả năng sáng tạo của mình trong môi trường lành mạnh - môi trường vận hành có trật tự, nền nếp, kỷ cương của một xã hội năng động, phát triển và văn minh Đó cũng chính

là nhu cầu tình cảm, là trách nhiệm và yêu cầu đạo đức đối với mỗi công dân trong giai đoạn mới

Tuy nhiên, trên thực tế, hệ thống pháp luật của Nhà nước ta vẫn còn thiếu những quy định cần thiết trong lĩnh vực quản lý kinh tế và các quy định về quyền

cơ bản của công dân Việc phổ biến, giáo dục pháp luật chưa được chú trọng nếu như không nói là còn bị xem nhẹ Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thi hành luật của các cơ quan chức năng còn nhiều bất cập những kinh nghiệm xây đựng hệ thống pháp luật và quản lý xã hội bằng pháp luật còn nhiều hạn chế

Tâm lý tiểu nông, thói quen của người sản xuất nhỏ làm cho nhiều người còn mang nặng tư tưởng phép vua thua lệ làng" Điều đó lý giải tại sao trong đời sống xã hội vẫn còn không ít người chưa có thói quen sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Trước đây, lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: pháp luật không phải là để trừng trị con người, mà là công cụ bảo vệ, thực hiện lợi ích của con người Đáng tiếc là ở nước ta, vẫn còn một bộ phận dân chúng coi pháp luật là sự trói buộc mình nên đã có tâm lý trốn tránh pháp luật Thực tế đó cũng làm cho việc thực thi pháp luật càng trở nên phức tạp hơn và chưa đạt được hiệu quả như mong muốn Ngoài ra, đội ngũ cán bộ trực tiếp thực thi luật pháp chưa thực sự công tâm, nghiêm minh, gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật và tình trạng pháp luật bị buông lỏng đã tạo điều kiện cho những hiện tượng phản đạo đức xuất hiện, gây ảnh hưởng xấu đến việc xây dựng các quan hệ xã hội lành mạnh và tiến bộ

Công cuộc đổi mới ở nước ta đang đặt ra nhiều vấn đề, trong đó có vấn đề phải tăng cường hơn nữa vai trò của pháp luật Việc nâng cao vai trò, hiệu quả của pháp luật không chỉ nhằm lập lại trật tự, kỷ cương xã hội, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho việc hình thành và phát triển ý thức đạo đức mới Để làm được điều đó, đòi hỏi phải tiến hành một cách đồng bộ nhiều biện pháp quan trọng

Tóm lại, muốn xã hội ổn định và ngày càng phát triển, cần phải có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh và đồng bộ để điều chỉnh các hoạt động của con người và của toàn xã hội Sự hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật có ý nghĩa quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất

nước Chính vì vậy, Đảng ta khẳng định rằng, để góp phần đẩy nhanh sự phát

triển kinh tế - xã hội, chúng ta phải "hoàn chỉnh hệ thống pháp luật", cụ thể là:

" tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội, của Chính phủ, của các

cơ quan tư pháp, đẩy mạnh cải cách hành chính và cải cách tư pháp, tăng cường

hiệu lực và hiệu quả cỏc hoạt động lập phỏp, hành phỏp và tư phỏp" Đú là cơ sở

xó hội, cơ sở phỏp lý cho việc hỡnh thành và phỏt triển ý thức đạo đức mới trong điều kiện nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay

1.2.2 Sự cần thiết phảI tuyên truyền, giáo dục pháp luật

Trong thời gian qua , công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật đã đ-ợc

Đảng và Nhà n-ớc ta rất quan tâm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân

Tuy nhiên tuyên truyền, giáo dục phapf luật vấn ch-a thực sự đáp ứng đ-ợc yêu cầu bức thiết của tình hình mới Việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở nhiều nơi văn còn mang tính phong trào, ch-a đi sâu vào nội dung pháp luật mà nhân dân cần Hình thức tuyên truyền, giáo dục pháp luật mặc dù đã đ-ợc áp dụng khá đa dạng, phong phú song nhìn chung hiệu quả ch-a cao

Nhiệm vụ cơ bản của công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật là làm cho mọi ngành, mọi cấp, mọi cơ quan, tổ chức, công dân đều hiểu biết pháp luật để nâng cao ý thức pháp luật cho công dân, nhân dân Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật đ-ợc triển khai ở nhiều ngành, nhiều cấp, bằng nhiều biện pháp, hình thức khác nhau Yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai là mọi ng-ời phải hiểu đúng các quy định của pháp luật để từ đó vận dụng một cách thống nhất, đồng bộ

Việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật sẽ góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và mọi công dân về vị trí, vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm của cơ quan Nhà n-ớc, cán bộ, nhân dân trong thi hành và chấp hành pháp luật

1.3 Các hình thức tuyên truyền, giáo dục pháp luật

1.3.1 Tuyên truyền bằng miệng

Một buổi nói chuyện chuyên đề về pháp luật thường là một buổi nói về một lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, quản lý gắn với một số chế định, ngành luật Một buổi nói chuyện chuyên đề thường không đóng khung trong phạm vi pháp luật, trong khuôn khổ một vấn đề khép kín mà mở ra nhiều lĩnh vực có liên quan, nhiều hướng suy nghĩ Chính vì thế, các buổi nói chuyện chuyên đề thường thu hút được đông đảo báo cáo viên pháp luật, cán bộ nghiên cứu, cán bộ xây dựng pháp luật, cán bộ tuyên truyền pháp luật, hòa giải viên, thành viên các Câu lạc bộ pháp luật tham gia

Báo cáo viên trong các buổi nói chuyện chuyên đề phải là người có kiến thức chuyên ngành sâu rộng về lĩnh vực được trình bày và am hiểu pháp luật

Khi tổ chức một buổi nói chuyện chuyên đề nói chung và chuyên đề pháp luật nói riêng, người ta thường gắn vào các sự kiện chính trị, thời sự, những ngày

có ý nghĩa lịch sử

Có thể tổ chức một buổi tuyên truyền pháp luật trong một buổi họp hoặc tổ chức tuyên truyền pháp luật cá biệt Đặc biệt việc tổ chức tuyên truyền pháp luật lồng ghép trong các buổi họp sẽ đạt đ-ợc kết quả cao hơn bởi vì:

Do đối tượng dự buổi họp rất đa dạng, cụ thể là cán bộ, công chức; người quản lý doanh nghiệp; người lao động; người dân ở xã , ph-ờng, tổ dân phố, cho nên tùy từng đối tượng mà người tuyên truyền lựa chọn nội dung pháp luật để lồng ghép cho phù hợp Nội dung pháp luật được truyền tải cụ thể trên cơ sở kế hoạch của cấp trên hoặc có thể do cán bộ tuyên truyền đề xuất trên cơ sở tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của địa phương

Khi lồng ghép nội dung pháp luật vào một buổi họp, điểm quan trọng bậc nhất là cách đặt vấn đề với người nghe Cần đặt vấn đề sao cho người nghe thấy rằng vì sự quan trọng và cấp thiết của việc tuyên truyền văn bản pháp luật lồng ghép vào hội nghị, cuộc họp này chứ không phải “nhân thể” hội nghị, cuộc họp này mà phổ biến pháp luật Nếu có thể được, người nói công bố việc tuyên truyền pháp luật là một nội dung trong chương trình cuộc họp hoặc công bố chương trình cuộc họp trước cho người dự cuộc họp Một việc quan trọng nữa là xác định thời điểm, bối cảnh để phổ biến pháp luật sao cho hợp lý nhất để người nghe dễ tiếp thu và tạo không khí thoải mái cho người nghe Qua đó, việc lồng ghép tuyên truyền pháp luật vào cuộc họp sẽ đạt được hiệu quả cao hơn

Với thành phần, đối t-ợng thành viên tham gia các cuộc họp đông và đông

đảo về thành phần do đó pháp luật đ-ợc tuyên truyền sẽ phong phú hơn và truyền tải đ-ợc tới số l-ợng đông đảo hơn sẽ giúp tiết kiệm đ-ợc chi phí tổ chức tuyên truyền mà vẫn đạt đ-ợc hiệu quả cao

Còn đối với truyên truyền pháp luật cá biệt:Tuyên truyền miệng cá biệt là hình thức tuyên truyền miệng về pháp luật mà đối tượng (người nghe) chỉ có một hoặc vài ba người Nếu như tuyên truyền trong hội nghị cung cấp cho người nghe hiểu biết chung về pháp luật thì tuyên truyền cá biệt thường cung cấp cho người nghe những nội dung pháp luật cụ thể; vận dụng pháp luật trong những trường hợp, hoàn cảnh cụ thể mà người nghe đang quan tâm Hình thức tuyên truyền này thường được sử dụng trong trường hợp người thừa hành pháp luật làm việc với đối tượng của mình; người tư vấn pháp luật hướng dẫn, giải thích cho người được tư vấn; cán bộ trợ giúp pháp lý hướng dẫn, trợ giúp pháp luật cho người được trợ giúp

Trong tuyên truyền cá biệt, người nói thường ở vị trí “có lợi” đối với người nghe Nh-ng không vì thế mà trong khi thực hiện nhiệm vụ, người nói có thái độ áp đặt, lời nói mệnh lệnh đối với họ mà phải làm cho họ thực sự hiểu, tin,

tôn trọng pháp luật, từ đó tự giác tuân thủ pháp luật Muốn vậy người nói phải căn cứ từng đối tượng mà có biện pháp tuyên truyền thích hợp; tìm hiểu sâu hoàn cảnh, truyền thống của gia đình họ, vận dụng đạo lý, phong tục, tập quán, mục đích, ý nghĩa của các quy phạm pháp luật để giải thích, thuyết phục họ

Để chuẩn bị cho buổi tuyên truyền cá biệt đạt kết quả, cán bộ làm công tác tuyên truyền pháp luật cần chuẩn bị các nội dung sau đây:

- Các quy định pháp luật liên quan đến sự việc của đương sự;

- Dự kiến tình huống, câu hỏi mà đương sự có thể hỏi, chất vấn;

- Phong tục, tập quán ở địa phương, đạo lý và những kiến thức xã hội có thể phải vận dung

So với tuyên truyền pháp luật lồng ghép trong các hội nghị thì tuyên truyền pháp luật cá biệt có nh-ợc điểm là số l-ợng ng-ời tham gia vào buổi tuyên truyền không nhiều và nội dung pháp luật đ-ợc tuyên truyền không phông phú bằng tuyên truyền trong các hội nghị Nh-ng tuyên truyền pháp luật cá biệt lợi có lợi thế hơn đó là nội dung pháp luật đ-ợc tuyên truyền cụ thể hơn, có thể giải thích

rõ hơn về các thắc mắc của ng-ời nghe, từ đó giúp ng-ời nghe giải quyết tốt hơn các tình huống trong cuộc sống th-ờng ngày

Tuyên truyền pháp luật bằng miệng dù đ-ợc tổ chức lồng ghép trong các hội nghị hay tuyên truyền cá biệt thì đều có những yếu điểm của nó Vì vậy để việc tuyên truyền pháp luật bằng miệng đạt đ-ợc hiệu quả tốt nhất thì phải đồng thời các hình thức Có nh- vậy thì việc tuyên truyền pháp luật bằng miệng nới đạt hiệu quả cao

Để đạt đ-ợc hiệu quả cao trong việc tuyên truyền bằng miệng thì tuyên truyền viên cần chú ý những điểm sau:

Thứ nhất là phải gây đ-ợc thiện cảm đối với ng-ời nghe: Việc gây thiện cảm ban đầu cho ng-ời nghe rất quan trọng Thiện cảm ban đầu thể hiện ở nhân thân, tâm thế và biểu hiện của ng-ời nói khi b-ớc lên bục tuyên truyền Thiện cảm ban đầu tạo ra sự hứng thú, say mê của ng-ời nghe, củng cố đ-ợc niềm tin

về vấn đề đang tuyên truyền Tuyên truyền viên có thể bắt đầu từ một câu chuyện pháp luật đ-ợc các ph-ơng tiện thông tin đại chúng nói đến nhiều thời gian qua hoặc có thể bắt đầu từ một bộ phim đã chiếu khá phổ biến hoặc cũng có thể bằng các tình huống xảy ra gần địa bàn nơi tổ chức tuyên truyền

Thứ hai là tạo sự hấp dẫn, gây ấn t-ợng trong khi nói: Nghệ thuật tuyên

truyền là tạo nên sự hấp dẫn, gây ấn t-ợng bằng giọng nói, điệu bộ, ngôn ngữ Giọng nói phải rõ ràng, mạch lJc nhƯng truyền cảm Hết sức tránh lối nói Đều

Đều Giọng nói, âm l-ợng phải thay đổi theo nội dung và nhấn mạnh vào những

điểm quan trọng, cần phải chú ý Động tác, cử chỉ cần phải phù hợp vớii nội dung

và giọng nói để nâng cao hiệu quả tuyên truyền của lời nói Ng-ời nói có thể kết hợp, lồng ghép, sử dụng hợp lý, chính xác ý tứ, ngôn từ trong kinh điển, thơ văn,

ca dao, dân ca vào buổi tuyên truyền pháp luật để tăng tính hấp dẫn, thuyết phục

đối với ng-ời nghe

Thứ ba là bảo đảm các nguyên tắc s- phạm trong tuyên truyền miệng:

Ng-ời nói cần tôn trọng các nguyên tắc s- phạm Từ bố cục bài nói, diễn đạt các

đọan văn, liên kết giữa các đoạn văn đến cách nói đều phải rõ ràng, mạch lạc, lôgic Ng-ời nghe cần đđ-ợc dẫn dắt từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ gần đến xa và tuỳ từng vấn đề mà dựng lý luận soi sáng cho thực tiễn hoặc từ thực tiễn mà đi sâu vào lý luận Mục đích cuối cùng vẫn là để ng-ời nghe hiểu rõ hơn, toàn diện hơn về những vấn đề mà ng-ời nói đó nêu ra

Thứ t- là sử dụng ph-ơng pháp thuyết phục trong tuyên truyền miệng Tuyên truyền miệng về pháp luật chủ yếu dùng ph-ơng pháp thuyết phục với ba

bộ phận cấu thành là chứng minh, giải thích và phân tích

- Chứng minh là cách thuyết phục chủ yếu dựa vào các dẫn chứng xác

thực, khách quan để làm sáng tỏ và xác nhận tính đúng đắn của vấn đề Các dẫn chứng đ-a ra gồm số liệu, sự kiện, hiện t-ợng, nhân chứng, danh ngôn, kinh điển

Để có sức thuyết phục, các dẫn chứng đ-ợc đ-a ra phải chính xác, tiêu biểu, toàn diện và sát hợp với vấn đề nêu ra

- Giải thích là việc dựng lý lẽ để giảng giải giúp ng-ời nghe hiểu rõ và hiểu

đúng vấn đề Lập luận trong khi giải thích phải chặt chẽ, chính xác, mạch lạc, khúc triết, không ngụy biện

- Phân tích là diễn giải, đánh giá vấn đề nhằm tìm đ-ợc dực điểm, bản

chất, điểm mạnh, điểm yếu, điểm tốt, điểm xấu, sự phù hợp, không phù hợp

1.3.2 Tuyên truyền bằng các ph-ơng tiện thông tin đại chúng

Nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật nói chung và đặc biệt là tuyên truyền pháp luật ở vùng nông thôn, nơi mà điều kiện tiếp cận với pháp luật cũng còn hạn chế, thì công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần phải được quan tâm thực hiện một cách thường xuyên hơn, trong đó tuyên truyền pháp luật thông qua các ph-ơng tiện thông tin đại chúng ở cơ sở là hình thức tuyên truyền phù hợp và hiệu quả nhất

So với các hình thức tuyên truyền pháp luật khác,thì hình thức tuyên truyền này có những lợi thế nh-:

Có khả năng truyền tin nhanh, kịp thời;

Gần gũi, thân thiết với người dân ở cơ sở: bởi những nội dung pháp luật được phát thanh trên mạng lưới truyền thanh cơ sở là những quy định pháp luật liên quan thiết thực đến đời sống hàng ngày của người dân cơ sở, những sự việc, những con người được phản ánh trong thực tiễn thi hành pháp luật là những sự việc, những con người có thật tại địa phương, những băn khoăn, thắc mắc của người dân cơ sở về chính sách, pháp luật được giải đáp kịp thời…

Hoàn toàn chủ động về thời gian: Có thể lựa chọn thời gian phát thanh một cách phù hợp với thực tế tập quán sinh hoạt, lao động sản xuất của người dân ở địa phương để buổi phát thanh có tác dụng cao;

Chủ động trong việc lựa chọn nội dung: Có thể chủ động lựa chọn nội dung cho các buổi phát thanh phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương

và mong muốn tìm hiểu pháp luật của người dân;

Có khả năng tác động tới nhiều đối tượng trong cùng một thời gian, phạm

vi tác động rộng: Tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh có số lượng người nghe đông đảo, việc chọn thời gian phát thanh phù hợp cũng làm tăng đáng kể số lượng người nghe, phạm vi có thể là một xã, một thôn, một tổ dân phố hoặc một phường;

Có thể thực hiện phát thanh được nhiều lần;

Tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền của và không phải tập trung dân tại một điểm để phổ biến pháp luật

Hình thức tuyên truyền pháp luật qua các ph-ơng tiện thông tin đại chúng

có nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, có ý nghĩa liên quan thiết thực đến quyền lợi, nghĩa vị của ng-ời dân đ-ợc thực hiện d-ới dạng hỏi - đáp pháp luật, tiểu phẩm, giới thiệu các văn bản pháp luật mới ban hành.Việc tuyên truyền pháp luật qua các ph-ơng tiện thông tin đại chúng, nó giúp cho ng-ời dân hiểu đ-ợc các quy định của pháp luật, từ đó để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và giúp vận dụng các quy định pháp luật vào thực tiễn cuộc sống

Xuất phát từ hiệu quả và phát huy lợi thế của hình thức này, để các ph-ơng tiện thông tin đại chúng thực sự là công cụ tuyên truyền, là cầu nối đ-a tiếng nói của Đảng,, các chính sách pháp luật của Nhà n-ớc đến với nhân dân trên khắp mọi miền, cần thực hiện tốt một số nội dung, biện pháp cụ thể sau;

Một là, tăng c-ờng sự phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giữa cơ quan T- pháp và Văn hóa thông tin ở cơ sở, xây dựng kế hoạch thực hiện với nội dung thiết thực, phù hợp với tình hình thực tế ở địa ph-ơng, trong đó phân công rõ trách nhiệm của từng bên trong công tác phổ biến, giáo dục, xác định thời gian tuyên truyền vào thời điểmphù hợp với tập quán sinh hoạt, lao động sản xuất của ng-ời dân địa ph-ơng

Hai là, xây dựng đọi ngũ cộng tác viên, lựa chọn nội dung tuyên truyền thiết thực, phù hợp với nhu cầu tìm hiểu của ng-ời dân ở cơ sở nh- luật đất đai, luật hôn nhân và gia đình, dân sự hoặc các trình tự, thủ tục, hành chính liên quan

đến các lĩnh vực mà ng-ời dân ở cđịa ph-ơng th-ờng gặp phải

Ba là, cần có sự quan tâm đến việc bố trí kinh phí để cải tạo, nâng cấp hệ thống các ph-ơng tiện thông tin đại chúng nh- trạm truyền thanh cơ sở, hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tạo điều kiện để đua mọi thông tin pháp luật đến với ng-ời dân

Thời l-ợng phát thanh tuyên truyền về pháp luật cần phải đ-ợc xác định phù hợp với đặc điểm về điều kiện kinh tế- xã hội và trình độ dân trí ở từng địa bàn, dung l-ợng vừa phảivới nhu cầu tiếp nhận của nhân dân địa ph-ơng, đồng thời đảm bảo hài hòa với các ch-ơng trình phát thanh về văn hóa, xã hội, y tế, văn hóa, sức khỏe, sinh sản… Qua thực tiễn cho tháy loại hình này có hiệu quả cao đói với địa bàn nông dân, miền núi,vùng sâu, vùng xa – nơi mà điều kiện thông tin cũng còn hạn chế Vì vậy đối với những địa bàn này, cần tăng thời l-ợng phát thanh trên mạng l-ới truyền thanh cơ sở trong đó có tuyên truyền pháp luật

1.3.3 Tuyên truyền pháp luật thông qua các hoạt động văn hoá, các

cuộc thi tìm hiểu pháp luật

Một trong những hình thức thực hiện có hiệu quả cao đó là tuyên truyền, phổ biến pháp luật thông quacác loại hình sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là

tổ chức thi tìm hiểu pháp luật

Thi tìm hiểu pháp luật là một trong các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, là cầu nối chuyển tải những nội dung pháp luật vào cuộc sống, là hình thức sinh hoạt văn hóa pháp lý có sức hấp dẫn và hiệu quả Đây là một trong những hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật hấp dẫn, có hiệu quả cao

và được sử dụng nhiều Những nội dung pháp luật được chuyển tải đến các đối tượng thông qua cuộc thi một cách đơn giản, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ hơn, sinh động hơn, tránh được sự cứng nhắc, khô cứng Bên cạnh đó, kiến thức pháp luật,

kỹ năng tuyên truyền pháp luật của người tổ chức cũng được trau dồi, gọt dũa

Kết quả tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hình thức thi tìm hiểu pháp luật tác động trực tiếp đến ý thức pháp luật của người dự thi, qua

đó là nơi giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, kiến thức pháp luật và kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật của cả người tổ chức cuộc thi và người theo dõi, tìm hiểu cuộc thi

1.3.4 Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động giáo dục pháp luật trong nhà tr-ờng

Giáo dục pháp luật là sự tác động có định h-ớng có tổ chức nhằm hình thành tri thức, tình cảm và hành vi phù hợp với quy định của pháp luật, làm cho công dân tự giác tuân thủ, thi hành pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật của công dân

Đó là một trong các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật đ-ợc thực hiện thông qua việc dạy và học pháp luật trong các nhà tr-ờng nhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục là đào tạo con ng-ời Việt Nam phát triển toàn diện, góp phần hình thành và bồi d-ỡng ý thức công dân, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực trong xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền Xã hội chủ nghĩa