Sáng kiến kinh nghiệm mỹ thuật lớp 8 20202021

Sáng kiến kinh nghiệm “Hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng Trình bày bìa sách” chương trình Mĩ thuật lớp 8. Sáng kiến kinh nghiệm “Hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng Trình bày bìa sách” chương trình Mĩ thuật lớp 8.

Sáng kiến kinh nghiệm “Hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin

vào bài giảng Trình bày bìa sách” chương trình Mĩ thuật lớp 8.

MỞ ĐẦU

1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Xu hướng phát triển của xã hội luôn luôn gắn liền với sự phát triển của khoahọc công nghệ Đặc biệt đối với ngành giáo dục và đào tạo, công nghệ chắc chắn sẽkhông thể thiếu trong thời kì hiện nay và trong cả tương lai Những bài giảng điện tửgiờ đây không còn xa lạ đối với giáo viên chúng ta nữa Công nghệ thông tin đã giúpcho giáo viên vận dụng được những phương pháp một cách linh hoạt và đơn giản,giúp giáo viên từ việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, minh họa trực quan đến việc truyềnđạt kiến thức đến học sinh thực sự dễ dàng và hiệu quả

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy là điều cần thiết để đáp ứngnhu cầu học tập ngày càng nâng cao, càng tiến bộ của xã hội Hoạt động dạy và họctheo chương trình mới, phương pháp mới, lấy học sinh làm trung tâm, người thầy làmvai trò chủ đạo thì công nghệ thông tin là chiếc cầu nối, là công cụ ưu việt để giáoviên hướng dẫn giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách nhanh nhất

Chương trình Mĩ thuật lớp 8 gồm bốn phân môn: Vẽ trang trí, vẽ theo mẫu, vẽ tranh và thường thức mĩ thuật Trong đó phân môn vẽ trang trí góp phần tác động trực

tiếp đến việc giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, học sinh được học những khái niệm cơbản về màu sắc, được học những bài trang trí cơ bản, trang trí ứng dụng gắn liền vớicuộc sống, từ đó giúp học sinh hiểu hơn về cái đẹp, biết tự tạo ra cái đẹp và vận dụng

nó vào trong học tập và cuộc sống hàng ngày

Trong mười một năm qua tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật ở các khối

đó những bài giảng theo phương pháp truyền thống rất dễ nhàm chán, không khắc sâuđược kiến thức cơ bản của bài học, không phát huy được tính sáng tạo của học sinhdẫn đến một số bài vẽ trang trí không đạt được hiệu quả trong việc sắp xếp đường nét,hình mảng, họa tiết và màu sắc.

Theo tôi, việc đổi mới phương pháp dạy học trong giáo dục hiện nay và cảtrong tương lai cần phải kết hợp rất nhiều yếu tố, trong đó phải kể đến việc ứng dụngcông nghệ thông tin vào giảng dạy Trong thời gian qua bản thân tôi đã sử dụng nhiềuứng dụng của công nghệ thông tin để áp dụng trong việc đổi mới phương pháp dạyhọc Qua đó cũng thu được kết quả hết sức khả quan như học sinh hứng thú học tậphơn, giáo viên chủ động hơn trong hoạt động dạy học, lớp học sinh động hơn,…

Từ những thực tế trên, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Hiệu quả của việc ứng

dụng công nghệ thông tin vào bài giảng Trình bày bìa sách của phân môn Vẽ trang trí

trong chương trình Mĩ thuật lớp 8”

Sách là sản phẩm tinh thần, đồng thời là sản phẩm vật chất do lao động của conngười sáng tạo nên, là nhân tố quan trọng để thúc đẩy xã hội phát triển Sách giúptăng trí tuệ và nâng cao sự hiểu biết của con người Càng đọc sách chúng ta càngnhận ra được kiến thức của mình còn hạn hẹp và phải bổ sung nhiều hơn nữa “Học,Học nữa, Học mãi” như Lê Nin đã từng nói Chính vì lí do đó mà trong bài học nàytôi muốn hướng các em phải biết yêu quí sách, giữ gìn sách, ham đọc sách và biết lựachọn sách phù hợp với lứa tuổi

mĩ thuật ứng dụng, những bài trang trí từ cơ bản đến phức tạp, từ đó có cách nhận xét,đánh giá, cảm nhận được tính thẩm mĩ qua từng tác phẩm nghệ thuật Qua đó học

Thông qua kĩ năng quan sát cũng hình thành thị hiếu thẩm mĩ cho học sinh, phát triểntính sáng tạo và biết trân trọng cái đẹp.

Kỹ năng sáng tạo: Hướng các em vẽ theo cảm xúc của mình, tự do sáng tạotheo trí nhớ, trí tưởng tượng phong phú tránh sao chép, rập khuôn

Thái độ: Trang trí là thể hiện cái đẹp của sự trình bày bằng nghệ thuật sắp xếp,đường nét, hình mảng, màu sắc Vì vậy qua bài học học sinh sẽ biết làm đẹp chochính mình, làm đẹp cho gia đình và cho cuộc sống xung quanh Từ đó các em biếtyêu vẻ đẹp của thiên nhiên, biết trân trọng và giữ gìn di sản của dân tộc, dần dần sẽhình thành ở các em tình yêu quê hương, đất nước và con người

Từ những vấn đề trên, tôi tin chắc rằng cách ứng dụng công nghệ thông tin màtôi đưa ra sẽ đáp ứng thật chính xác những yêu cầu về khoa học bộ môn và mục tiêugiáo dục

3 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

sau:

Chuẩn bị cần thiết cho mỗi bài giảng

Hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét bài trang trí

Hướng dẫn học sinh cách trang trí

Với ba nhiệm vụ này là đã tiến hành những phần quan trọng nhất ở bài dạy Vẽ trang trí trong chương trình Mĩ thuật lớp 8

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Khảo sát điều tra học sinh khối lớp 8

Dự giờ, thao giảng rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy môn Mĩ thuật

2013- 2014

Phương pháp mô tả cụ thể

5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Phân môn vẽ trang trí, Môn mĩ thuật lớp 8

Nội dung cần áp dụng: Toàn bộ bài 12 Vẽ trang trí: Trình bày bìa sách

Đối tượng là học sinh khối lớp 8 năm học 2013- 2014, trường Trung học phổthông Gồm 5 lớp với tổng số học sinh là 158 em, với sĩ số cụ thể như sau:

NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ

Khoa học công nghệ phát triển cùng với sự bùng nổ tri thức, là một nhà sư phạm phải ứng dụng những công nghệ tiên tiến nhất để bắt kịp sự phát triển nhanh của xã hội để đào tạo ra những con người mới phù hợp với xã hội hiện đại

Chính vì vậy trong quá trình dạy học việc ứng dụng công nghệ thông tin vàobài giảng tạo điều kiện cho việc dạy và học đạt hiệu quả hơn, lớp học sinh động, họcsinh học tập tích cực, tiếp thu bài tốt hơn.

Một tiết dạy Mĩ thuật mà giáo viên chỉ sử dụng tranh, ảnh phóng to ở sáchgiáo khoa, hình ảnh không sống động lại mất thời gian cho việc treo dán tranh màthời gian cho phần quan sát, nhận xét chỉ từ 5 đến 7 phút trong tổng 15 phút giảngbài và nếu dán nhiều tranh sẽ mất thời gian, không đủ thời gian để học sinh phântích, như vậy học sinh sẽ rất dễ thụ động và nhàm chán mất dần hứng thú học tậpvào đầu giờ học Sử dụng tốt các phương pháp dạy - học như: Phương pháp vấnđáp, phương pháp hoạt động nhóm, phương pháp trò chơi,…Kết hợp với công nghệthông tin trong quá trình soạn giảng sẽ tạo được một tiết học sinh động, tạo hứngthú học tập cho học sinh, phát huy được tính sáng tạo vốn có của học sinh và đạthiệu quả cao trong tiết học

Tổ chuyên môn luôn quan tâm sâu sắc, thường xuyên tổ chức các buổi thaogiảng, dự giờ góp ý nhằm củng cố và nâng cao phương pháp và kinh nghiệm giảngdạy cho tổ viên

Được tham gia các lớp bồi dưỡng cải cách thay sách giáo khoa theo phươngpháp mới môn mĩ thuật, lớp tập huấn đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểmtra đánh giá kết quả học tập của học sinh môn Mĩ thuật trường Trung học cơ sở, chonên giáo viên có nhiều cơ hội mở mang ý tưởng cho từng bài dạy tốt hơn

Là giáo viên đã dạy Mĩ thuật nhiều năm tôi đã đúc kết cho mình một số kinhnghiệm và sưu tầm được nhiều đồ dùng dạy học cần thiết như: Tranh ảnh, các loạibăng đĩa phục vụ cho bài dạy, mẫu vẽ, tài liệu về một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu

Nhờ được trang bị đầy đủ kiến thức, đào tạo đúng nghiệp vụ đồng thời luônđược bồi dưỡng kiến thức kịp thời khi có những thay đổi về cải cách giáo dục trongphương pháp giảng dạy Công nghệ thông tin phát triển nên có điều kiện nghiên cứunhững tài liệu và được cập nhật thông tin có liên quan đến bộ môn Mĩ thuật một cáchnhanh nhất.

Đối với học sinh các em rất vui và thích thú khi đươc tiếp xúc với bộ môn Mĩthuật

2 Khó khăn

Do đặc thù địa phương: Trường Trung học phổ thông nằm trong vùng nôngthôn xã , học sinh đa số sống trên địa bàn nên các em chưa có điều kiện để tham giacâu lạc bộ vẽ tranh ở nhà văn hoá thiếu nhi của huyện, tỉnh nên hạn chế tư duy sángtạo và khả năng học hỏi của các em

Học sinh có năng khiếu về môn học này rất ít (khoảng 30%)

Thành phần gia đình đa số là nông dân nên ngoài giờ học ở trường, các em cònphải lao động phụ giúp gia đình nên có ảnh hưởng đến thời gian học tập, bên cạnh đómột số ít phụ huynh chưa quan tâm nhiều đến việc học của con em mình

Mặc dù đã được trang bị rất nhiều về cơ sở vật chất nhưng trong quá trình dạygiáo viên gặp không ít những khó khăn như: trường chưa có phòng chức năng cho bộmôn nên khi giáo viên muốn cho học sinh xem tranh ảnh, băng đĩa thì phải di chuyển

từ phòng học sang phòng nghe nhìn, như vậy rất tốn thời gian và ảnh hưởng đến giờlên lớp, cháy giáo án,…

3 Biện pháp khắc phục

Dự giờ, thao giảng rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy môn mĩ thuật.Kết hợp chặc chẽ với giáo viên chủ nhiệm, gia đình học sinh và các giáo viên bộ mônkhác để nắm bắt tình hình của từng cá nhân học sinh từ đó có biện pháp giảng dạy vàgiáo dục phù hợp

III CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Chuẩn bị

1.1 Chuẩn bị về nội dung và tư liệu

Giáo viên đọc và nghiên cứu kỹ sách giáo khoa, sách giáo viên và sách thamkhảo về cách sắp xếp bố cục trong trang trí để xác định đúng vị trí, mục đích, yêu cầu

và hệ thống kiến thức cơ bản, trọng tâm của bài giảng

Ngoài ra, giáo viên sưu tầm một số bìa sách với nhiều thể loại khác nhau

Giáo viên chuẩn bị hai bảng từ, một đồng hồ bấm giây, hai bìa sách chưa đượctrang trí, nhiều kiểu chữ và hình minh họa, mặt sau có gắn nam châm để cho học sinhchơi trò chơi trong phần khởi động

Soạn bài giảng bằng chương trình Microsoft PowerPoint Giáo án là một trongnhững yếu tố quyết định sự thành công của tiết dạy

1.1.2 Đối với học sinh

Đọc sách giáo khoa trước để nắm sơ lược nội dung của bài học

Sưu tầm một số thể loại bìa sách khác nhau

Dụng cụ học tập như: giấy, chì, màu vẽ,…

1.2 Chuẩn bị về phương pháp

Ngoài việc ứng dụng công nghệ thông tin thì giáo viên cần chuẩn bị tốt cácphương pháp như: Trực quan, gợi mở, vấn đáp, hoạt động nhóm, liên hệ thực tiễncuộc sống,…Trong đó quan trọng nhất là phương pháp trực quan giúp học sinh quansát, nhận xét để hiểu được cách sắp xếp bố cục Tiếp đến là phương pháp vấn đápgiúp học sinh phát huy được tính tích cực tạo điều kiện phát huy tính sáng tạo của các

em, đồng thời giáo viên biết được mức độ nhận thức của học sinh Phương pháphướng dẫn học sinh thực hành bằng các silde trong bài giảng điện tử sẽ giúp học sinhthích thú hơn và giáo viên cũng đỡ tốn thời gian hơn cho hoạt động này

2. Thực hiện

Phần I: GIỚI THIỆU BÀI

Sử dụng phương pháp trò chơi Giáo viên phổ biến luật tham gia chơi: hai nhóm thamgia trò chơi, mỗi nhóm 2 học sinh, khi giáo viên hô “bắt đầu” hai nhóm bắt đầu chọn

chuẩn bị sẵn kiểu chữ, hình minh họa để học sinh sắp xếp vào bìa sách cho hợp lí),nhóm nào xếp phù hợp và trong thời gian ngắn nhất nhóm đó thắng cuộc.

Giáo viên trình chiếu silde trò chơi:

Giáo viên đính kiểu chữ (tên sách, tên tác giả, nhà xuất bản), và hình minh họa lênbảng cho hai đội tham gia trò chơi

( giáo viên thưởng đội thắng cuộc món quà nhỏ, khích lệ đội thua bằng tràng pháotay), sau đó giáo viên đặt câu hỏi:

Hỏi: Trong bìa sách hai nhóm vừa ghép xong gồm có những phần nào?

Sau khi học sinh trả lời xong, giáo viên vào bài mới: “Sách là kho tàng tri thức

cách, phát triển con người Như Bác Hồ đã nói: “Học ở trường, học trong sách

vở, học lẫn nhau và học dân”, chính vì vậy để thu hút được người đọc thì bìasách hay còn gọi là bộ mặt của cuốn sách phải hấp dẫn về cả phần chữ, hìnhminh họa và màu sắc, vậy để biết cách trang trí một bìa sách đẹp thì lớp sẽ cùngtìm hiểu bài mới, đó là bài “Trình bày bìa sách”

Giáo viên chiếu slide tiếp theo:

Phần II: NỘI DUNG BÀI GIẢNG

Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan sát, nhận xét

Giáo viên chiếu silde tiếp theo:

Giáo viên cho học sinh hoạt động theo 4 nhóm (thời gian thảo luận là 1 phút)Nhóm 1: Hãy nêu những thể loại sách mà em biết?

Nhóm 2: Trên bìa sách gồm có những phần nào? Theo nhóm em, phần nào làquan trọng nhất, vì sao?

Nhóm 3: Hình minh họa trên bìa sách thường là những hình gì?

Nhóm 4: Màu sắc trang trí trên bìa sách như thế nào?

Các nhóm lần lượt trả lời câu hỏi, giáo viên chốt lại cho học sinh quan sát vàghi bài

Giáo viên trình chiếu các silde minh họa:

Giáo viên click hiện ra nội dung trả lời của nhóm 1

Sách thiếu nhi:

Qua silde này, giáo viên giáo dục học sinh phải biết lựa chọn sách cho phù hợp với lứa tuổi của mình

Tiếp theo Giáo viên click để hiện ra thể loại sách giáo khoa

Sách giáo khoa:

Thể loại sách nghệ thuật:

Thể loại sách văn học:

Qua những bìa sách trên, giáo viên giáo dục học sinh về niêm tự hào dân tộc; vềĐảng, Bác Hồ; về non sông đất nước Việt Nam, từ đó thế hệ các em biết gìn giữ

và phát huy những truyền thống quí báu của dân tộc

Thể loại sách chính trị:

Trên bìa sách gồm có: Tên tác giả, tên cuốn sách, hình minh hoa, tên nhà xuất bản vàbiểu trưng:

Giáo viên tóm lại nội dung này:

Tên cuốn sách là yếu tố quan trọng của bìa sách, nên cần rõ ràng, dễ đọc

Tên tác giả, tên nhà xuất bản nhỏ hơn tên cuốn sách, thường ở phần trên và phần dướicủa bìa sách

Hình minh họa trên bìa sách cần phù hợp với nội dung

Giáo viên chiếu silde minh họa một số tên của Nhà xuất bản và biểu trưng:

Giáo viên click để hiện ra phần trình bày của nhóm 3:

Sách sử dụng hình minh họa là hình ảnh:

Sách sử dụng hình minh họa là những mảng màu, mảng hình:

Giáo viên tóm tắt phần này: Tùy theo từng thể loại sách, nội dung sách màtrang trí cho phù hợp, bìa sách chỉ có chữ, bìa sách vừa có chữ vừa có hìnhminh họa Hình minh họa có thể là hình ảnh chụp thật, hình vẽ, hoặc mảng màu,mảng hình,…

Giáo viên click để hiện ra phần trình bày của nhóm 4:

Màu sắc trên bìa sách phải phù hợp với nội dung của cuốn sách, có thể rực rỡ hoặctrang nhã, êm dịu.

Sau khi học sinh ghi bài, giáo viên tóm lại: Trình bày bìa sách rất quan trọng, bìa sáchphản ánh nội dung của cả cuốn sách, vì vậy bìa sách cần phải đẹp mới thu hút ngườiđọc

Tùy theo từng loại sách mà có cách chọn kiểu chữ, hình minh họa bố cục và màu sắckhác nhau

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh cách trang trí bìa sách

Hỏi: Em hãy nêu các bước trình bày một bìa sách?

Học sinh trả lời: gồm 4 bước

Giáo viên chiếu silde minh họa tên bìa sách ở vị trí khác nhau

Trước khi chuyển sang hoạt động 3, giáo viên tóm tắt lại bài học bằng sơ đồ tư duy

Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh làm bài

Ở phần này giáo viên cho học sinh làm bài tập thực hành và đặt yêu cầu cho từng tổ

14.5x 20.5cm

Tên cuốn sách, tên tác giả, tên nhà xuất bản

Giáo viên gợi ý học sinh chọn tên sách, sắp xếp bố cục, kẽ chữ, vẽ hình và vẽ màu

Giáo viên chọn một số bài vẽ của học sinh và đính lên bảng, cho học sinh nhận xét,xếp loại Học sinh nhận xét về: thể loại sách, cách sắp xếp mảng chữ, mảng hình, hình

vẽ và màu sắc, sau đó tự xếp loại

Giáo viên nhận xét, xếp loại lại và tổng kết bài học

Phần III: TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH (phần học sinh ghi vào tập)

Trang nhã, êm dịu hoặc rực rỡ

II. Cách trình bày bìa sách: Gồm 4 bước

Bước 1: Xác định loại sách (sách thiếu nhi, sách văn học, sách giáo khoa,…) Bước 2: Tìm bố cục: phân mảng hình, mảng chữ

Bước 3: Tìm kiểu chữ và hình minh họa cho phù hợp với nội dung

Bước 4: Tìm màu

III. Bài tập

Trình bày một bìa sách có kích cỡ: 14.5x 20.5cm

Tổ 1: Thể loại sách thiếu nhi

Tổ 2: Thể loại sách giáo khoa

tư duy sáng tạo của học sinh

Về kỹ năng: Học sinh đã biết cách sắp xếp hình mảng, họa tiết và màu sắc phùhợp với từng nội dung yêu cầu bài vẽ Biết cách tự tạo ra cái đẹp cho bản thân mình