Một vài kinh nghiệm sử dụng phương pháp trò chơi vào tiết luyện tập môn Hóa học ở trường THCS

Sáng kiến kinh nghiệm THCS Một vài kinh nghiệm sử dụng phương pháp trò chơi vào tiết luyện tập môn Hóa học ở trường THCS được thực hiện với mục tiêu nhằm giúp học sinh phát triển năng lực tư duy logic về Hóa học, phát huy tính tích cực, sáng tạo và hứng thú cao trong học tập bộ môn. Mời các bạn cùng tham khảo!

UBND QUẬN HOÀNG MAI

TRƯỜNG THCS YÊN SỞ

TIN BÀI:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI VÀO

TIẾT LUYỆN TẬP MÔN HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THCS

I/ ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài:

Luật giáo dục sửa đổi 2005, điều 28.2 đã quy định: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp

tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Để làm được điều đó, bên cạnh việc đổi mới nội dung, phương pháp dạy

học thì sự phối hợp các hình thức tổ chức dạy học là rất cần thiết, nhằm phát triển toàn diện những năng lực của học sinh, phát triển khả năng tư duy, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học

Một trong những giải pháp bảo đảm thành công trong dạy học cho HS nói chung và môn Hóa học nói riêng là tạo được sự hứng thú nhận thức cho các em Chất lượng dạy học sẽ cao khi nó kích thích được hứng thú, nhu cầu, sở thích và khả năng độc lập, tích cực tư duy của học sinh

Để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn hoá học ở trường THCS có nhiều giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp trong giảng dạy, sử dụng trò chơi trong dạy học nhưng tập trung chủ yếu trong các giờ nghiên cứu kiến thức mới Việc tổ chức dạy học dưới dạng trò chơi cho học sinh còn rất hạn chế, nếu có tổ chức thì cũng khô khan gây ra sự nhàm chán cho học sinh và chưa phát huy được vai trò, tác dụng vốn có của nó trong quá trình dạy học Trong đó giờ luyện tập đòi hỏi khái quát, tổng hợp kiến thức, rèn kĩ năng kĩ xảo cho học sinh thì ít được giáo viên quan tâm, đầu tư một cách thích đáng Hoạt động chủ yếu là nhắc lại các kiến thức đã học sau đó làm bài tập củng cố, học sinh như những cổ máy, lệ thuộc quá nhiều vào sách vở để trả lời những câu hỏi của GV đặt ra Các em chỉ “cặm cụi” làm bài tập và lên bảng chữa bài, sau đó chữa bài giải vào vở một cách thụ động, máy móc Làm sao để HS có thể chủ động, tích cực hơn trong tiết luyện tập Hóa?

Trong quá trình dạy học vừa quan sát vừa nói chuyện các em, tôi nhận thấy các em thích được trải nghiệm, thích được vui chơi, không thích sự gò bó,

ép buộc Nếu chúng ta biến giờ học Hóa thành 1 trò chơi lớn thì quá trình học

tập sẽ diễn ra tự nhiên, HS tích cực tham gia một cách chủ động, kèm theo các hiệu ứng về hình ảnh và âm thanh giúp các em thêm hứng thú học tập từ đó đem lại hiệu quả cao hơn Tổ chức dạy học Hóa học dưới dạng trò chơi là một hình thức tổ chức dạy học nhằm gây hứng thú, củng cố, mở rộng, khắc sâu kiến thức, phát triển nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tư duy sáng tạo của học sinh

Vì những lí do ở trên nên tôi lựa chọn đề tài: “Một vài kinh nghiệm sử dụng phương pháp trò chơi vào tiết luyện tập môn Hóa học ở trường THCS” để nghiên cứu và thực hiện nhằm giúp học sinh phát triển năng lực tư

duy logic về Hoá học, phát huy tính tích cực, sáng tạo và hứng thú cao trong học tập bộ môn

2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc thiết kế và sử dụng trò chơi trong dạy học Hóa học

- Hệ thống các trò chơi thích hợp được sử dụng vào tiết luyện tập trong dạy học Hóa học nhằm nâng cao hứng thú học tập và hiệu quả dạy học Hóa học

- Rút ra một số kinh nghiệm khi sử dụng trò chơi trong tiết luyện tập Hóa học

- Thiết kế 1 giáo án minh họa tiết luyện tập sử dụng phương pháp trò chơi

3 Thời gian nghiên cứu

Thời gian thực hiện đề tài từ tháng 4 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019

4 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu lý thuyết về phương pháp trò chơi trong dạy học nói chung và sử dụng trò chơi trong dạy học Hoá học nói riêng

 Phương pháp trực quan : Quan sát hoạt động của học sinh

 Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức dạy và đánh giá tại trường THCS nơi công tác

 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm : tổng kết kinh nghiệm giảng dạy của

bản thân khi sử dụng phương pháp trò chơi trong dạy học Hóa học

Sáng kiến này được giới hạn nghiên cứu về các tiết luyện tập trong chương trình hóa học THCS

1.5.2 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm là các em học sinh lớp 8 và lớp 9

II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận

1.1 Vị trí của tiết luyện tập

Mọi người thường nghĩ Hóa học là môn học khô khan, nhưng thực chất, đây là môn học liên quan rất gần với thực tiễn, mọi hiện tượng trong cuộc sống đều gắn với nó Khi học Hóa chúng ta sẽ được thực hành rất nhiều trong phòng thí nghiệm, có nhiều trải nghiệm rất thú vị từ lý thuyết đến thực hành, chứ không

Trong chương trình sách giáo khoa Hoá học, bài luyện tập luôn được thiết

kế theo 2 phần Phần I: Kiến thức cần nhớ Phần II: Bài tập Trong đó:

Hóa học 8: có 6 chương và 8 bài luyện tập Chương I và chương V mỗi chương có 2 bài còn lại mỗi chương có một bài ở cuối chương

Hóa học 9: có 5 chương và 7 tiết luyện tập Chươgn 1 và chương 5 mỗi chương có 2 bài luyện tập

Điều này sẽ kích tính sáng tạo ở học sinh Giáo viên có thể tổ chức luyện tập dưới hình thức trò chơi để thay đổi không khí Khi đánh giá kết quả học sinh theo tôi giáo viên phải thể hiện rõ vai trò là người “ trọng tài khoa học” Người giáo viên chỉ tham gia đánh giá ở giai đoạn cuối của mỗi vấn đề Trước hết cho học sinh đánh giá học sinh: Cá nhân đánh giá cá nhân, tập thể, nhóm đánh giá cá nhân, nhóm đánh giá nhóm Bằng cách nhận xét kết quả, cách làm của bạn của nhóm khác Cuối cùng giáo viên mới là người kiểm định các kết quả, kiến thức

mà các em tìm được Từ đó các em rút ra được kiến thức

Nội dung bài phải bám sát nội dung sách giáo khoa và mục tiêu của bài Nội dung được xây dựng dưới dạng các bài tập ( bài tập định tính, bài tập trắc nghiệm) vì bài tập là công cụ hữu hiệu nhất để luyện tập củng cố kiến thức Do lượng kiến thức trong một giờ luyện tập tương đối lớn,nhiều bài tập nên giáo viên cần biết chọn lọc các bài tập tiêu biểu,đặc trưng trong sách giáo khoa để đưa vào giờ luyện Sao cho sau khi làm xong bài tập đó học sinh được củng cố lượng kiến thức nhiều nhất

Bên cạnh đó giáo viên phải chủ động xây dựng các bài tập mới phù hợp Chú trọng đến các bài tập mang tính khái quát cao, tức nó phải đảm bảo đầy đủ

các kiến thức cơ bản đã học ở những bài trước và nội dung có liên quan đến các kiến thức tiếp theo (kiến thức xuyên suốt chương trình), kiến thức thực tiễn Theo tôi tuỳ theo mục tiêu giờ luyện tâp cần củng cố kiến thức rèn luyện kĩ năng

gì mà giáo viên đưa ra bài tập thích hợp Những yêu cầu của bài tập trong giờ luyện tập

Trong quá trình chơi học sinh huy động các giác quan để tiếp nhận thông tin ngôn ngữ Học sinh phải tự phân tích tổng hợp so sánh khái quát hóa làm cho các giác quan tinh nhạy hơn, ngôn ngữ mạch lạc hơn, các thao tác trí tuệ được hình thành Qua trò chơi học tập học sinh tiếp thu, lĩnh hội và khắc sâu được nhiều tri thức, nhiều khái niệm trên cơ sở đó những phẩm chất trí tuệ của các em được hình thành như: khả năng tư duy, cách giải quyết vấn đề nhanh nhẹn, cách giải quyết các tình huống một cách hợp lí, sự nhanh trí, tính linh hoạt, sáng tạo

và kiên trì không chỉ trong trò chơi mà cả các lĩnh vực của cuộc sống

Trò chơi dạy học cũng có thể là biện pháp mà giáo viên tạo nên không khí thu đua lành mạnh giữa các cá nhân học sinh hoặc giữa các nhóm học sinh, giúp

HS tự tin trong các hoạt động tập thể, rèn luyện kĩ năng nói trước đám đông Nó làm cho HS vui sướng, hào hứng Khi tổ chức cho học sinh chơi theo nhóm còn tạo sự gắn kết cho học sinh và tăng tinh thần đoàn kết cho học sinh

Trò chơi góp phần hoàn thiện phẩm chất đạo đức, rèn cho học sinh tính trung thực, tổ chức tự lực, đoàn kết Khi tham gia chơi mọi học sinh đều có

quyền bình đẳng như nhau Ở trò chơi học tập các em cảm nhận được một cách trực tiếp kết quả hoạt động của mình: Đúng hay sai, phát hiện ra cái mới…Kết quả này có ý nghĩa to lớn đối với các em, nó mang lại niềm vui vô hạn thúc đẩy tính tích cực, mở rộng củng cố và phát triển vốn hiểu biết của các em

Trò chơi trong tiết luyện tập giúp HS phát triển năng lực tư duy, trong tiến trình HS hoạt động, say sưa tìm kiếm câu trả lời và tư duy Để thực hiện các yêu cầu của trò chơi, HS không chỉ ghi nhớ 1 cách máy móc, đơn thuần những điều

đã biết mà phải vận động toàn bộ kiến thức, suy nghĩ, lựa chọn phương án phụ hợp để hoàn thành nhiệm vụ Đây chính là mục tiêu của các tiết luyện tập

Việc thiết kế trò chơi trong tiết luyện tập là phương pháp có tác dụng khơi dậy hứng thú học tập cho HS đồng thời tạo ấn tượng sâu sắc về hình ảnh GV, giúp tiết học nhẹ nhàng mà hiệu quả Trò chơi dạy học có nhiều cấp độ từ việc vui chơi trước khi học, đến việc học dưới hình thức trò chơi và mức độ cao hơn

là học tập từ trò chơi Nhưng nỗ lực đó không chỉ đòi hỏi tính khoa học và nghệ thuật mà cần đến tinh thần đam mê nghề nghiệp, trái tim đầy nhiệt huyết của người GV Sử dụng trò chơi để rèn luyện kĩ năng, vận dụng kiến thức cho HS đòi hỏi kĩ năng sư phạm thuần thục và khả năng sáng tạo cao từ khâu xây dựng, lựa chọn, tổ chức thực hiện đến việc hướng dẫn HS tư duy phát hiện tri thức từ trò chơi

1.3 Nguyên tắc thiết kế trò chơi dạy học

1.3.1 Nguyên tắc bám sát mục tiêu dạy học và triệt để khai thác các thiết bị dạy học sẵn có

Khi thiết kế trò chơi dạy học phải căn cứ mục tiêu dạy học, yêu cầu, nội dung kiến thức cơ bản, triệt để khai thác các thiết bị dạy học có sẵn của môn học (ởthư viện, đồ dùng của GV và HS…)

Các đồ dùng dạy học tự làm của GV khai thác từ những vật liệu gần gũi xung quanh (Từ các phế liệu như : Quả bóng bàn không dùng, vỏ hộp bánh kẹo, đầu gỗ, đầu nứa, giấy bìa…) sao cho đồ dùng vừa đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính thẩm mỹ nhưng ít tốn kém

1.3.2 Nguyên tắc phù hợp đặc điểm tâm lý lứa tuổi, có sức hấp dẫn cao

Trò chơi có sức hấp dẫn, thu hút được sự chú ý, tham gia của học sinh, tạokhông khí vui vẻ, thoải mái

Trò chơi cần phải gần gũi, sát thực, phù hợp với tâm lý lứa tuổi HS Tổ chức trò chơi không quá cầu kỳ, phức tạp

1.3.3 Nguyên tắc vừa sức, dễ thực hiện

Mỗi trò chơi phải củng cố được một nội dung hóa học cụ thể trong chương trình (Có thể là kiến thức cần kiểm tra bài cũ, kiến thức bài mới, kỹ năng thực hành, vận dụng, luyện tập…)

Các trò chơi phải giúp HS rèn luyện kỹ năng hóa học, phát huy trí tuệ, óc phân tích, tư duy sáng tạo

Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian, thích hợp với môi trường học tập

Từ các nguyên tắc trên cho thấy, khi thiết kế trò chơi dạy học cần căn cứ vào nội dung kiến thức trong sách giáo khoa, căn cứ vào thời gian, mục tiêu đề

ra ở mỗi tiết học cũng như đối tượng học sinh, môi trường học tập, như vậy thì trò chơi mới có ý nghĩa thực tiễn

1.4 Quy trình thực hiện khi tổ chức trò chơi dạy học

1.4.1 Bước 1 : Xác định mục tiêu của trò chơi

Trước khi cho học sinh chơi bất kì một trò chơi nào, giáo viên cũng cần phải xác định rõ: dùng trò chơi này với mục đích gì? trò chơi mang lại cho học sinh những kiến thức gì và hình thành những kĩ năng gì thông qua các hoạt động chơi? Từ mục tiêu của trò chơi kết hợp với mục tiêu của bài học cũng như các điều kiện khác để giáo viên lựa chọn trò chơi phù hợp

1.4.2 Bước 2: Chuẩn bị điều kiện, phương tiện chơi Giới thiệu và giải thích trò chơi

* Chuẩn bị điều kiện, phương tiện chơi: Để cho trò chơi diễn ra thuận

lợi thì GV cần chuẩn bị một điều kiện chơi tốt.Sau khi đã chọn được trò chơi phù hợp thì người GV cần:

- Nghiên cứu luật chơi

- Nghiên cứu kĩ cách chơi, cách tổ chức trò chơi

- Soạn giáo án, chuẩn bị địa điểm, điều kiện và phương tiện chơi

* Giới thiệu và giải thích trò chơi

Khi tiến hành tổ chức trò chơi, thông thường GV thực hiện các bước như sau:

- Giới thiệu trò chơi

- Thời gian chơi

- Lựa chọn đội chơi (Số người tham gia, số đội tham gia)

- Chọn vị trí đứng của giáo viên hoặc người điều khiển để hướng dẫn và điều khiển trò chơi

- Phổ biến luật chơi

1.4.3 Bước 3 : Điều khiển trò chơi

Khi học sinh bắt đầu cuộc chơi thì người điều khiển trò chơi như một trọng tài thi đấu Vì vậy người điều khiển trò chơi phải theo dõi tiến trình của cuộc chơi và nắm chắc mọi chi tiết của cuộc chơi

Người điều khiển trò chơi thường là GV, nhưng với các trò chơi có luật chơi đơn giản hoặc các trò chơi quen thuộc thì GV nên để cho HS tự dẫn chương trình còn GV thì đóng vai trò là cố vấn

1.4.4 Bước 4: Đánh giá kết quả chơi, trao giải cho người chơi

Khi hết thời gian chơi GV cần chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm của từng đội chơi Để đánh giá được thực chất cuộc chơi giáo viên phải thống kê những ưu điểm, khuyết điểm của từng đội chơi trong đó đánh giá:

- Về mức độ và chất lượng hoàn thành công việc theo yêu cầu

- Thời gian đội nào hoàn thành trước

- Mức độ thực hiện kỉ luật trước, trong và sau khi chơi

- Số lượng nhiều hay ít người vi phạm…

1.4.5 Bước 5 : Thảo luận và rút ra kiến thức

GV cần khẳng định với học sinh mục đích của hoạt động chơi và đánh giá kết quả khi tổ chức trò chơi là nhằm để:

- Xem các hoạt động dạy và học đã đạt được những kết quả, hiệu quả tác động như thế nào đối với học sinh Thông qua trò chơi HS thu nhận được những kiến thức gì?

Sử dụng kết quả đánh giá nhằm: Cải tiến phương pháp dạy học, xác định nhu cầu học tập mới, cổ vũ động viên học sinh tích cực tham gia hoạt động…

1.5 .Giới thiệu 1 số trò chơi đã sử dụng:

1.5.1 Trò chơi sử dụng trong phần I Kiến thức cần nhớ

 Trò chơi “Sơ đồ tư duy”:

Phát triển thêm năng khiếu thuyết trình khi GV kết hợp giữa việc thiết kế

và trình bày ý tưởng

Hình thức chơi: chia thành các đội tranh tài thiết kế và tài thuyết trình

Ưu điểm: đơn giản, GV chỉ cần chuẩn bị màu, giấy, cọ vẽ, bút…Hiệu ứng tích cực, học sinh thích thú.Tổng hợp được đầy đủ kiến thức chương

Nhược điểm: Tốn nhiều thời gian để vẽ, thuyết trình, nhận xét đánh giá

 Trò chơi “ Mảnh ghép” :

Hình thức chơi: Kiến thức trong chương được coi như 1 bức tranh gồm nhiều mảnh ghép GV chuẩn bị các mảnh ghép, yêu cầu HS sắp xếp đúng vị trí trong 1 khoảng thời gian nhất định Các mảnh ghép được đính sẵn keo 2 mặt ở phía sau hoặc gắn nam châm

Ưu điểm: HS dễ hào hứng tham gia vì trò chơi đơn giản

Nhược điểm: GV mất nhiều thời gian để chuẩn bị

 Trò chơi “Cặp đôi hoàn hảo”:

Hình thức chơi: Người chơi sẽ cầm trên tay danh sách từ (hay khái niệm hóa học) mà GV yêu cầu miêu tả Khi đó, người miêu tả có nhiệm vụ dùng bất

kì từ ngữ hoặc hành động nào (có thể là dùng định nghĩa, từ đồng nghĩa, trái nghĩa, …, liệt kê các từ cùng nhóm hoặc có liên quan đến từ trong danh sách) để diễn đạt cho đồng đội mình đoán đúng từ trong danh sách Người miêu tả không được nói bất kì từ nào trong danh sách với đồng đội của mình

Ưu điểm: chuẩn bị đơn giản

Nhược điểm: không thể áp dụng cho tất cả các bài luyện tập

1.5.1 Trò chơi sử dụng trong phần II Bài tập

 Trò chơi “Tiếp sức”:

Áp dụng cho bài tập viết hoàn thành chuỗi phương trình phản ứng Chia lớp thành các đội tương ứng với các tổ, số lượng HS ở mỗi đội bằng nhau Mỗi đội sẽ có 1 bảng phụ Mỗi nhóm được cung cấp 1 mật thư, trong đó sẽ có sơ đồ phản ứng Khi trò chơi bắt đầu, thành viên đầu tiên nhận mật thư, phải hoàn thành phương trình đầu tiên Sau đó sẽ giao lại mật thư và phấn cho thành viên tiếp theo Cứ như vậy cho đến thành viên cuối cùng

Đội thắng cuộc là đội hoàn thành xong sớm nhất, đúng nhiều phương trình nhất Chính sự thi đua giữa các đội, áp lực về thời gian, tinh thần đồng đội sẽ khiến cho các em tham gia tích cực hơn

Ưu điểm: Tất cả HS đều được tham gia, đơn giản, dễ thiết kế

Nhược điểm: HS chưa có sự chuẩn bị, bất ngờ trong đề bài nên thường làm sai

 Trò chơi “ Hái quả”:

Trên cây có nhiều quả chín mọng tương ứng với các câu hỏi trong chương trình Giáo viên chia lớp thành các nhóm tương ứng với tổ và sở hữu những giỏ đựng tương ứng Các nhóm lần lượt cử đại diện lựa chọn quả hái Nếu trả lời đúng quả sẽ rơi vào giỏ của đội đó Nếu trả lời không đúng, đội khác giành quyền trả lời Khi tất cả quả trên cây được hái, trò chơi kết thúc

 Trò chơi “Ai là triệu phú”:

GV thiết kế trên powerpoint sao cho hình thức, âm thanh thật giống

gameshow “ Ai là triệu phú” trên truyền hình GV cần thiết kế mang tính ngẫu nhiên, nghĩa là dù HS lựa chọn đáp án nào, đèn điều sáng.Nếu trả lời đúng sẽ có

âm thanh báo đúng, nếu trả lời sai sẽ có âm thanh báo sai Vẫn nên có những quyền trợ giúp như 50/50, gọi điện cho người thân…

 Trò chơi “Rung chuông vàng”:

Phát cho mỗi HS 1 bảng con, phấn, khăn lau Các câu hỏi được sắp xếp theo thứ tự từ dễ đến khó Sau khi giáo vên đọc câu hỏi, HS ghi câu trả lời của mình vào bảng, khi có tín hiệu sẽ giơ đáp án Nếu trả lời đúng sẽ được chơi tiếp, nếu trả lời sai sẽ bị loại Người thắng cuộc là người còn lại và vượt qua câu hỏi cuối cùng

 Trò chơi “Ô chữ”:

 Trò chơi “Đuổi hình bắt chữ”

 Trò chơi “ Ô số may mắn”: chia thành các ô, mỗi ô là 1 hình ảnh và khái

niệm hoặc 1 câu hỏi Nếu HS lựa chọn những ô tương ứng sẽ có tín hiệu đúng và biến mất Nếu lựa chọn không đúng sẽ có tín hiệu sai và không ghi điểm hoặc Nếu trả lời được câu hỏi Ô sẽ lật và 1 phần của bức tranh được hiển thị Từ đó

dự đoán bức tranh

 Trò chơi “Nhân tố bí ẩn”: có thể là 1 khái niệm, 1 nguyên tố hóa học, 1

nhân vật, 1 hiện tượng… có 4 gợi ý, nếu trả lời ngay sẽ được điểm tối đa, nếu lật thêm thông tin nào số điểm giảm dần 8-6-4-2 Chú ý, hình thức sống động, hình thức: cộng đồng, mỗi cá nhân trong lớp đều có cơ hội trả lời như nhau

 Trò chơi “Khởi động”: Trong thời gian 1 phút học sinh chinh phục được

bao nhiêu câu hỏi sẽ được bấy nhiêu điểm, tương tự khởi động trong cuộc thi

“Đường lên đỉnh Olympia”

+ Các lớp học được lắp đặt máy tính, máy chiếu đầy đủ

+ Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc thiết kế và tổ chức trò chơi trong dạy học

2.2 Khó khăn

Ngay từ tiểu học, HS đã quen và biết đến tiết luyện tập Nhưng do nhận thức chưa đúng về tiết luyện tập đa số giáo viên thường “quên” đổi mới trong tiết luyện tập, hiện tượng dạy học lệ thuộc vào sách giáo khoa và sách giáo viên trong các tiết luyện tập vần còn phổ biến dẫn đến các em ngán học tiết luyện tập bởi “Không khí của tiết học trầm lắng, các em chủ yếu theo dõi các bạn học khá giỏi và thầy cô chữa bài rồi chép lại vào tập” hoặc tâm lí sợ vì “ thầy cô hay kêu lên bảng làm bài tập”

Số lượng học sinh ở các lớp học đông nên khó triển khai để tất cả học sinh cùng tham gia chơi trong 1 tiết học

Đa số học sinh còn thụ động trong lĩnh hội kiến thức Chưa biết cách phát huy khả năng tự học và sáng tạo Dẫn đến nhiều em còn “sợ” môn hoá

Công tác chuẩn bị tiết dạy của giáo viên mất nhiều thời gian: chuẩn bị đầy

đủ về phương tiện dạy học và đồ dùng học tập, lựa chọn trò chơi nào cho phù hợp? thiết kế sao cho hấp dẫn lôi cuốn và dự kiến thời gian cho từng trò chơi,

……

Đa số các giáo viên đều không phủ nhận tính ưu việt của phương pháp

này, tuy nhiên các giáo viên cho rằng sử dụng trò chơi trong dạy học tốn nhiều thời gian cả khi thiết kế và khi tổ chức, gây ồn ào, phương tiện vật chất lớp chưa đáp ứng nhu cầu …

3 Các biện pháp thực hiện

3 1 Bước 1 : Xác định mục tiêu của trò chơi

Trước khi cho học sinh chơi bất kì một trò chơi nào, giáo viên cũng cần phải xác định rõ: dùng trò chơi này với mục đích gì? trò chơi mang lại cho học sinh những kiến thức gì và hình thành những kĩ năng gì thông qua các hoạt động chơi? Từ mục tiêu của trò chơi kết hợp với mục tiêu của bài học cũng như các điều kiện khác để giáo viên lựa chọn trò chơi phù hợp

3.2 Bước 2: Chuẩn bị điều kiện, phương tiện chơi Giới thiệu và giải thích trò chơi

* Chuẩn bị điều kiện, phương tiện chơi: Để cho trò chơi diễn ra thuận

lợi thì GV cần chuẩn bị một điều kiện chơi tốt.Sau khi đã chọn được trò chơi phù hợp thì người GV cần:

- Nghiên cứu luật chơi: Xác định rõ những quy định với những người tham gia chơi, vai trò của các thành viên tham gia chơi được xác định cụ thể

- Nghiên cứu kĩ cách chơi, cách tổ chức trò chơi Xác định tiến trình của trò chơi và những điều kiện, phương tiện cần thiết để trò chơi có thể thực hiện được

- Soạn giáo án, chuẩn bị địa điểm, điều kiện và phương tiện chơi Các dụng cụ dùng để tổ chức trò chơi cần đơn giản, dễ làm hoặc dễ tìm kiếm tại chỗ

Đặc biệt GVcần xác định rõ mục tiêu của việc sử dụng trò chơi trong giáo

án của mình Với mỗi trò chơi sẽ giúp đạt được một mục tiêu của bài học.Trong giáo án cần giáo viên cần lưu ý hơn về việc:

- Dự tính thời gian cho từng hoạt động chơi

- Xây dựng thang điểm, tiêu chí đánh giá cụ thể cho từng hoạt động chơi

- Các tình huống phát sinh có thể phát sinh và biện pháp xử lí

Trong tổ chức dạy học hóa học bằng cách sử dụng trò chơi, có thể phát sinh nhiều tình huống bất ngờ, GV nên lường trước và có sự chuẩn bị để khắc phục, xử lí Việc chuẩn bị điều kiện và phương tiện chơi càng chu đáo, đầy đủ thì kết quả tổ chức trò chơi càng cao và càng an toàn

* Giới thiệu và giải thích trò chơi

Mục đích của mỗi trò chơi góp phần vào việc thực hiện mục tiêu của bài học do đó phải được chuẩn bị chu đáo phù hợp với đối tượng HS nhằm rèn luyện tư duy, khả năng phán đoán nhanh nhẹn của HS, củng cố nội dung, khắc sâu kiến thức bài học cho HS

Khi tiến hành tổ chức trò chơi, thông thường GV thực hiện các bước như sau:

- Giới thiệu trò chơi: GV cần giới thiệu thật dí dỏm và hài hước tên gọi và

ý nghĩacủa trò chơi sao cho HS bị cuốn hút vào trò chơi ngay từ những giây phút đầu tiên

- Thời gian chơi: Tùy thuộc vào từng trò chơi mà GV có thể thông báo thời gian chơi Việc quy định thời gian GV cũng cần căn cứ vào điều kiện cụ thể: lớp có nhiều HS học không tốt thì phải nhiều thời gian hơn hoặc là lớp học tốt hơn thì thời gian có thể ít hơn

- Đội chơi: (Số người tham gia, số đội tham gia) GV có thể chọn các em giơ tay cũng có thể tự mình gọi HS lên chơi (đối với những HS nhút nhát), và khi phân đội chơi GV nên phân chia đều tránh tình trạng toàn HS giỏi nhận vào một đội, như thế trò chơi sẽ mất cân bằng và giảm đi phần kịch tính

- Chọn vị trí đứng của giáo viên hoặc người điều khiển để hướng dẫn và điều khiển trò chơi Tùy theo tính chất của trò chơi mà giáo viên có thể tổ chức trò chơi theo nhiều đội hình khác nhau như hàng ngang, hàng dọc, hình chữ U, hình vuông… Ở mỗi đội hình như vậy thì chú ý cần cho tất cả học sinh có thể quan sát tốt diễn biến của trò chơi và có thể khi đến lượt chơi thì không bị cản trở

- Luật chơi: Người quản trò giải thích rõ luật chơi cho HS Luật chơi đơn giản giúp tất cả học sinh nắm rõ cách chơi Công việc này có thể diễn ra theo rất nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện thực tiễn

+ Nếu như học sinh đã biết trò chơi và luật chơi thì chỉ cần nhắc lại là được

+ Nếu học sinh biết trò chơi nhưng chưa nắm vững luật và cách chơi thì giáo viên giới thiệu và giải thích cách chơi