. CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Khái niệm và thuật ngữ có liên quan 2. Khái quát chung về bạo lực gia đình 3. Đặc điểm tâm sinh lý của người gây ra bạo lực và nạn nhân bạo lực gia đình 4. Một số yếu tố tác động đến bạo lực gia đình 5. Nguyên nhân bạo lực gia đình II. THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH BẠO LỰC GIA ĐÌNH TẠI HUYỆN QUANG BÌNH TỈNH HÀ GIANG 1. Mô tả chủ đề nghiêm cứu 2. Mô tả địa bàn Huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang. 3. Đánh giá thực trạng bạo lực gia đình tại huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang. III. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP. Kết luận
Trang 2Lý do chọn chủ đề
Trong tình hình kinh tế phát triển như hiện nay, cuộc sống tinh thần của con người cũng ngày được cải thiện, đặt biệt sự bình đẳng về giới, quan hệ vợ chồngđược nhìn nhận trên nhiều khía cạnh tích cực Tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn nạn, trong đó có bạo lực gia đình, không chỉ làm đâu đầu các cơ quan chức năng
mà còn làm tổ ấm gia đình mất đi nền tảng vốn có của nó Gia đình là tế bòa của
xã hội, là nơi chứa chan niềm vui, sự nồng ấm, những giây phút thiêng liêng, nơi tìm về sâu những giây phút vất vả lao động Theo Nghiên cứu Quốc gia về Bạo lực Gia đình đối với phụ nữ ở Việt Nam được Tổng cục Thống kê (GSO) vàLiên Hợp Quốc (UN) tại Việt Nam công bố thì có tới 58% phụ nữ Việt Nam được hỏi cho biết, họ từng là nạn nhân của ít nhất một trong số các hình thức bạo lực gia đình: thể xác, tình dục, tinh thần Các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy khả năng phụ nữ bị chồng mình lạm dụng nhiều hơn gấp ba lần so với khả năng họ bị người khác lạm dụng Nghiên cứu này cũng đã chỉ ra, bạo lực gia đình là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với cuộc sống của trẻ em Trẻ em sốngtrong những gia đình người mẹ bị cha bạo hành sẽ có nhiều khả năng có các vấn
đề về hành vi hơn so với những trẻ em khác
Trong những năm gần đây một thực trạng đang được xã hội quan tâm đó là vấn đề bạo lực gia đình tại Huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang Theo như kết quả nghiêm cứu cho thấy mỗi năm Huyện Quang bình khoảng hơn 200 vụ bạo lực gia đình xảy ra trong phạm vi toàn huyện Chưa kể những vụ chưa được công khai, như vậy theo số lượng thống kê cho thấy tình trạng bạo lực gia đình tại huyện Quang Bình, Tỉnh Hà Giang còn diễn ra khá nhiều Trong các vụ bạo lực gia đình toàn huyện đa số người bị bạo lực là phụ nữ và trẻ em, nguyên nhân
đó cũng bởi tư tưởng trọng nam kinh nữ vẫn còn tồn tại trong suy nghĩ của người dân nguyên nhân thứ hai là do nghiện rượu rồi dẫn đến bạo lực vợ con trong gia đình, ngoài nguyên nhân đó còn nhiều nguyên nhan khác nữa như do
dố kỵ, ghen tuông, áp lực kinh tế, áp lực công việc chính điều đó đã làm cho tình trạng bạo lực gia đình ngày càng gia tăng, rõ ràng là bạo lực gia đình đã gây nên những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, thể chất và tinh thần củangười bị bạo lực Việc phòng chống bạo lực gia đình là vấn đề cần được quan tâm tới, ở mỗi địa phương các cấp các ngành, đặc biệt là vai trò của hội phụ nữ phải có nhiều cố gắng trong công tác tuyên truyền cũng như phòng chống bạo lực gia đình, năng cao dân trí cũng như hiệu quả của công tác phòng chống bạo lực gia đình
Trang 3Từ những lý do trên và qua thực tiễn tìm hiểu trên địa bàn Huyện Quang Bình , tỉnh Hà Giang, cũng như đã từng chứng kiến nhiều vụ bạo lực trên địa
bàn huyện, điều này đã thôi thúc em lựa chọn đề tài “ Thực trạng bạo lực gia đình tại Huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang”, để nghiêm cứu và phản ánh
tình hình bạo lực gia đình trên địa bàn Huyện Từ đó giúp cho em hiểu rõ hơn
về thực trạng bạo lực gia đình tại đia phương mà mình đang sinh sống và cũng
để giúp cho người dân nhận thức rõ hơn, thay đổi tư duy cũ, góp phần bình đẳnggiới trong gia đình nói riêng và bình đẳng nam nữ nói chung Góp phần tạo nên
sự yên ấm, yên bình, ấm no hạnh phục của mỗi gia đình nhằm tiến tới xây dựng gia đình văn hóa xã hội Công bằng - dân chủ - văn minh
Bạo lực là việc đe dọa hay dùng sức mạnh thể chất hay quyền lực đối với bản thân, người khác hoặc đối với một nhóm người hay một cộng đồng người
mà gây ra hay làm gia tăng khả năng gây ra tổn thương, tử vong, tổn hại về tâm
lý, ảnh hưởng đến sự phát triển hay gây ra sự mất mát (WHO)
Trên thế giới, bạo lực là một vấn đề được luật pháp và văn hóa quan tâm với những nỗ lực nhằm khống chế và ngăn chặn bạo lực Bạo lực bao trùm một khuôn khổ rộng lớn Nó có thể là một cuộc chiến giữa hai quốc gia hay sự diệt chủng làm hàng triệu người chết
1.2 Gia đình là gì ?
Trang 4Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các
mối quan hệ tình cảm, quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và hoặc quan hệ giáo dục Gia đình có lịch sử từ rất sớm và đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài Thực tế, gia đình có những ảnh hưởng và nhữngtác động mạnh mẽ đến xã hội
Với xã hội học : gia đình thuộc về phạm trù cộng đồng xã hội Vì vậy, có thểxem xét gia đình như một nhóm xã hội nhỏ, đồng thời như một thiết chế xã hội
mà có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình xã hội hóa con người Gia đình
là một thiết chế xã hội đặc thù, một nhóm xã hội nhỏ mà các thành viên của nó gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ con nuôi, bởi tính cộng đồng về sinh hoạt, trách nhiệm đạo đức với nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu riêng của mỗi thành viên cũng như để thực hiện tính tất yếu của xã hội về tái sản xuất con người.
Gia đình là một nhóm xã hội được hình thành trên cơ sở hôn nhân và quan
hệ huyết thống, những thành viên trong gia đình có sự gắn bó và ràng buộc với nhau về trách nhiệm, quyền lợi, nghĩa vụ có tính hợp pháp được nhà nước thừa nhận và bảo vệ”
1.3 Bạo lực gia đình là gì
Theo định nghĩa của Đại hội đồng Liên hiệp quốc thì Bạo lực gia đình bao gồm bất kỳ một hành động bạo lực dựa trên cơ sở giới nào dẫn đến, hoặc có khảnăng dẫn đến những tổn hại về thân thể, tình dục hay tâm lý, hay những đau khổcủa phụ nữ, bao gồm cả sự đe dọa có những hành động như vậy, sự cưỡng bức hay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do, dù nó xảy ra nơi công cộng hay cuộc sống riêng tư
Bạo lực gia đình là một dạng thức của bạo lực xã hội, là “hành vi cố ý của các thành viên gia đình gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại… với các thành viên khác trong gia đình” (Điều 1, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình) Nói một cách dễ hiểu hơn, đó là việc “các thành viên gia đình vận dụng sức mạnh đểgiải quyết các vấn đề gia đình”
1.4 Công tác xã hội là gì
Trang 5Theo Hiệp hội Quốc gia NVCTXH (NASW): Công tác xã hội là hoạt động nghề nghiệp giúp đỡ các cá nhân, nhóm hay cộng đồng để nhằm nâng cao hay khôi phục tiềm năng của họ để giúp họ thực hiện chức năng xã hội và tạo ra các điều kiện xã hội phù hợp với các mục tiêu của họ (Zastrow, 1996: 5).
Theo đề án 32 của Thủ tướng Chính phủ: CTXH góp phần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa con người và con người, hạn chế phát sinh các vấn đề xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của thân chủ xã hội, hướng tới một xã hội lành mạnh, công bằng, hạnh phúc cho người dân và xây dựng hệ thống an sinh
xã hội tiên tiến
2. Khái quát chung về bạo lực gia đình
3. Đặc điểm tâm sinh lý của người gây ra bạo lực và nạn nhân bạo lực gia đình
3.1 Đối với người gây ra bạo lực
- Không chịu trách nghiệm về hành vi gây bạo lực: tìm cách đổ lỗi
- Tìm lý do để làm giảm nhẹ mức độ bạo lực
- Thể hiện thái độ bực bội để bao bioeenj cho hành vi của mình
- Thể hện quyền lực để kiểm soát người bị bạo lực
- Tạo sự tách biệt giữa hành vi bạo lực với hành vi khác trong cuộc sống hàng ngày
Trang 6- Bị rang buộc với chồng về mặt tình cảm, kinh tế
- Huy vọng vào sự thay đổi của chồng, cam chịu, tự cho rằng mình có thể giải quyết được
- Không tin tưởng vào sự can thiệp của cộng đồng, chính quyền
4. Một số yếu tố tác động đến bạo lực gia đình
5. Nguyên nhân bạo lực gia đình
Bạo lực có nhiều nguyên nhân Thông thường, nguyên nhân gây ra bạo lực không thể dựa vào một trong những yếu tố như giao tiếp, giải trí hoặc môi trường xã hội Bạo lực có thể liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có:
Nguyên nhân kinh tế và các tệ nạn xã hội như nghiện rượu, cờ bạc, ma túy, mại dâm được coi là những nguyên nhân cơ bản Khi sử dụng các chất kích thích như rượu, ma túy, nam giới có nguy cơ giải quyết những khó khăn bằng hành vi bạo lực mà trước hết là bạo lực với các thành viên gia đình
Trang 7Các tệ nạn như mại dâm và ngoại tình cũng làm cho người nam giới có thể lạnh nhạt, bỏ mặc, thậm chí đánh đập vợ, con.
Những cặp vợ chồng phải bươn chải vất vả để kiếm sống thường có nhiều sựcăng thẳng tinh thần hơn dẫn đến việc nam giới thường sử dụng sức mạnh của mình để gây ra bạo lực với vợ
Đối với một số nam giới, việc thiếu việc làm và nghèo đói làm cho nam giới cảm thấy tự ti khi không làm đúng vai trò được xã hội xác định là người trụ cột trong gia đình cũng dễ dẫn đến bạo lực gia đình
Tuy nhiên, bạo lực gia đình cũng xẩy ra ở trong các gia đình có điều kiện kinh tế tốt, vợ chồng có trình độ học vấn cao, công việc ổn định
3. Một số phương pháp của công tác xã hội thường sử dụng trong lĩnh vực phòng chống bạo lực gia đình
- Phương pháp công tác xã hội cá nhân
- Phương pháp công tác xã hội nhóm
- Phương pháp công tác xã hội trong phát triển cộng đồng
- Phương pháp quản trị trong công tác xã hội
4. Các dịch vụ hỗ trợ nạn nhân BLGĐ
Nhân viên CTXH thường thực hiện các dịch vụ sau đây để trợ giúp nạn nhân BLGĐ và những người có liên quan:
- Tiếp nhận đối tượng là nạn nhân của BLGĐ
- Thực hiện tham vấn, trợ giúp tâm lý
- Hỗ trợ xử lý khủng hoảng
- Quản lý ca
- Truyền thông phòng ngừa BLGĐ
- Kết nối và chuyển gửi đối tượng là nạn nhân BLGĐ tới các vị giúp tại địa phương và tuyến cao hơn
Trang 8- Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ nạn nhân và người thân của nạn nhân.
- Tham gia thu thập dữ liệu, tổng hợp và báo cáo số liệu
- Thực hiện biện hộ luật pháp, chính sách liên quan tới BLGĐ, bảo vệ quyền lợi của nạn nhân và BLGĐ
- Tổ chức các hoạt động nhóm để trợ giúp nạn nhân BLGĐ và những người có liên quan
II. THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH BẠO LỰC GIA ĐÌNH TẠI HUYỆN
QUANG BÌNH TỈNH HÀ GIANG
1. Mô tả chủ đề nghiêm cứu
Trong vài năm trở lại đây, bạo lực gia đình – một vấn đề mang tính toàn cầu – được xem là đề tài thu hút giớ nghiêm cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội
và nhân văn Sự tuyệt đối hóa bạo lực giớ một chiều đúng là bạo lực giớ nối chung và bạo lực giới trong gia đình nói riêng phần lớn nào do nam giớ gây ra với phụ nữ.nhưng cần nahnaj thấy rằng cũng có bạo lực của phụ nữ, đối với nam giới sinh viêm cứu của bộ Lao Động Thương Binh - xã hội cho thấy có khoảng 9- 10% trường hợp nạn nhân của bao lực gia đình là nam giới và thủ phạm chính là những bà vợ.nhiều công trình nghiêm cứu xẫ hội học trên thế giới cũng cho thấy đôi khi bạo lực giới trong gia đình là gần ngang nhau với nam và nữ
Cần lưu ý rằng phụ nự không chỉ là nận nhân của vụ bạo lực gia đình mà cong
là thủ phạm của bạo lực gia đình ,ngay cả khi họ bị chồng sử dụng bạo lực thế rất cần có cái nhìn toàn diện,khách quan hơn trong nghiêm cứu, hoặc công bố
về những thông tin liên quan đến bạo lực trong gia đình
2. Mô tả địa bàn Huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang
Huyện Quang Bình, là một huyện trẻ của tỉnh Hà Giang, Huyện được thành lập ngày 1 tháng 12 năm 2003 theo Nghị định 146/2003/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam trên cơ sở tách 12 xã: Bản Rịa, Yên Thành, Yên Bình, Bằng Lang, Xuân Giang, Nà Khương, Yên Hà, Tiên Yên, Hương Sơn, Tân Trịnh, Vĩ
Thượng, Tân Bắc thuộc huyện Bắc Quang; 2 xã Tiên Nguyên, Xuân Minh thuộchuyện Hoàng Su Phì và xã Tân Nam thuộc huyện Xín Mần.Năm 2010, huyện Quang Bình có 77.463 ha diện tích tự nhiên và dân số là 56.834 người, Huyện
Trang 9Quang Bình hiện có 15 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm thị trấn Yên Bình (thành lập ngày 7/12/2010 trên cơ sở xã Yên Bình) và 14 xã: Bản Rịa, Bằng Lang, Hương Sơn, Nà Khương, Tân Bắc, Tân Nam, Tân Trịnh, Tiên
Nguyên, Tiên Yên, Vĩ Thượng, Xuân Giang, Xuân Minh, Yên Hà, Yên Thành.
Về kinh tế, xã hội : Huyện Quang Bình còn là đầu mối giao thông quan trọng phía Tây - Nam của tỉnh Hà Giang giao thương với tỉnh Lào Cai và Yên Bái Dovậy, hoạt động sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thương mại dịch
vụ khu trung tâm thị trấn Yên Bình luôn sôi động
Bình có diện tích tự nhiên là 77.463 ha Mặc dù gần như phải gây dựng và phát triển từ đầu, song với sự nỗ lực, đoàn kết, thống nhất của Đảng bộ và nhân dân, huyện Quang Bình đã không ngừng vươn lên, đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội và giữ vững an ninh, quốc phòng
Năm 2010, huyện Quang Bình đề ra mục tiêu: "Phát triển kinh tế với tốc độ cao và ổn định, chuyển biến một cách mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế, nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường xuất phát điểm kinh tế thấp, huyện Quang Binh còn gặp khá nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế xã hội Tuy nhiên, với những chính sách phát triển đúng đắn và phù hợp với điều kiện, tình hình thực tiễn, huyện đang dần bứt lên, từng bước thoát khỏi đói nghèo, hoà nhịp cùng các địa phương trong công cuộc đổi mới và phát triển
3. Đánh giá thực trạng bạo lực gia đình tại huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang
3.1 Thực trạng
Theo báo cáo của của 14 xã trong huyện thì trong 5 năm (2005-2010), các
xã đã xét xử 428 vụ án hôn nhân và gia đình, trong đó 70% vụ án ly hôn có nguyên nhân từ bạo lực gia đình Tình trạng bạo lực gia đình những năm gần đây đang diễn ra với tính chất ngày càng nghiêm trọng, đối tượng vi phạm cùng
số nạn nhân gia tăng ở khắp các xã của huyện Do nhiều nguyên nhân nhạy cảm, công tác phòng chống bạo lực gia đình đang gặp nhiều trở ngại
Cũng theo báo cáo của Tòa án Nhân dân huyện, từ ngày 1-2008 đến ngày 12-2011 tòa án Huyện Quang Bình đã thụ lý và giải quyết sơ thẩm 224 vụ việc
Trang 10về lĩnh vực hôn nhân gia đình Trong đó có tới 135 vụ ly hôn do bạo lực gia đình chiếm tới 53,1% tổng số vụ ly hôn.
Riêng năm 2015, có tới 76 vụ ly hôn trong tổng số 352 vụ án về hôn nhân gia đình chiếm tỷ lệ khá cao Trên địa bàn Huyện từ tháng 1-2014 đến tháng 9-
2016, Cơ quan các cấp đã nhận được hơn 100 tin tố cáo, cầu cứu của các nạn nhân bị bạo lực gia đình
Các số liệu điều tra mới đây cũng cho thấy tình trạng bạo lực gia đình ở huyện Quang Bình khá phổ biến và đa dạng nhiều loại hình thức khác nhau Nên cần phải có một biện pháp tốt nhất để khác phuc tình trạng bạo lực gia đìnhtrên địa bàn huyện
Tôn giáo sai lầm.
Tôn giáo thường dính dáng đến bạo lực có nhiều gia đình chỉ vì tôn giáo, vợkhông theo tôn giáo được với chồng từ đó gây ra hậu quả cả hai bên bất hòa và dẫn đến bạo lực Tuy nhiên, không thể chỉ đổ lỗi cho những người phân biệt
Trang 11chủng tộc, cực đoan và cuồng tín Trong hai cuộc thế chiến, các thành viên của những tôn giáo chính thống, tức tín đồ tự nhận theo đạo và các đạo khác Họ thường được các nhà lãnh đạo tôn giáo ban phước lành Những hành vi ấy xúc phạm Giê-hô-va Đức Chúa Trời.
3.3 Hậu quả
Hậu quả đối với nạn nhân về sức khỏe thể chất: Sức khỏe bị hủy hoại,
thương tích đau đớn, có thể bị khuyết tật suốt đời, thậm chí dẫn đến tử vong
Về sức khỏe tinh thần: Luôn ám ảnh bị bạo lực; chán nản, buồn rầu, lo lắng,
sợ hãi, mất tự tin, hoang mang, trầm cảm; cảm thấy cuộc sống nặng nề, căng thẳng và tuyệt vọng
Về sức khỏe sinh sản: Mang thai ngoài ý muốn, thai nhi suy dinh dưỡng, sẩythai, đẻ non, lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiễm HIV
Hậu quả đối với người gây bạo lực gia đình: Phá hỏng mối quan hệ vợ - chồng, cha mẹ - con cái, ông bà-cháu, cảm thấy cô đơn ngay trong gia đình Phải đóng tiền nộp phạt vi phạm hành chính khi gây ra bạo lực gia đình Bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng với nạn nhân
Hậu quả với trẻ em: Với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi: Khóc nhiều, suy dinh dưỡng, chậm lớn, chậm phát triển trí tuệ, e ngại khi tiếp xúc với người lạ
Với trẻ trong độ tuổi trước vị thành niên: thiếu tập trung và không có khả năng chơi tích cực; vụng về, lóng ngóng và hay gây rối; tránh va chạm và dễ chiều theo ý người khác; mất hứng thú với các hoạt động xã hội và giảm năng lực xã hội; lẩn tránh các mối quan hệ với các bạn cùng lứa tuổi