LUẬN văn THẠC sĩ nâng cao trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở sư đoàn 3, quân khu 1 hiện nay

V.I.Lênin lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân đã khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” 31, tr. 30, “Chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong” 31, tr. 32. Vận dụng và phát triển luận điểm mácxít lêninnít ấy vào thực tiễn cách mạng Việt Nam ở giai đoạn đã có chính quyền nhà nước, nhân dân là người làm chủ xã hội, một trong những vấn đề mà Hồ Chí Minh mong mỏi và dành sự quan tâm đặc biệt đối với cán bộ, đảng viên là vấn đề lý luận, học tập lý luận. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh viết: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi” 39, tr. 273274. Trong điều kiện Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền; Đảng lãnh đạo Nhà nước, xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủ trương lớn; bằng tuyên truyền, thuyết phục, vận động; bằng công tác tổ chức, cán bộ và kiểm tra; bằng sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên… thì việc nâng cao TĐLLCT của cán bộ, đảng viên ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ vừa là vấn đề cấp thiết, vừa là nghĩa vụ, trách nhiệm và là quyền lợi chính đáng; lười học tập, lười suy nghĩ cũng là một trong những biểu hiện của sự thoái hoá.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

V.I.Lênin - lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân đã khẳng định:

“Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng”[31, tr 30], “Chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới cókhả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong” [31, tr 32] Vận dụng và pháttriển luận điểm mácxít lêninnít ấy vào thực tiễn cách mạng Việt Nam ở giaiđoạn đã có chính quyền nhà nước, nhân dân là người làm chủ xã hội, mộttrong những vấn đề mà Hồ Chí Minh mong mỏi và dành sự quan tâm đặc biệtđối với cán bộ, đảng viên là vấn đề lý luận, học tập lý luận Trong tác phẩm

“Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh viết: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó

chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế Không có lý luận thìlúng túng như nhắm mắt mà đi” [39, tr 273-274]

Trong điều kiện Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền; Đảnglãnh đạo Nhà nước, xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng vềchính sách và chủ trương lớn; bằng tuyên truyền, thuyết phục, vận động; bằngcông tác tổ chức, cán bộ và kiểm tra; bằng sự gương mẫu của cán bộ, đảngviên… thì việc nâng cao TĐLLCT của cán bộ, đảng viên ngang tầm với yêucầu, nhiệm vụ vừa là vấn đề cấp thiết, vừa là nghĩa vụ, trách nhiệm và làquyền lợi chính đáng; lười học tập, lười suy nghĩ cũng là một trong những biểuhiện của sự thoái hoá

Hiện nay, trước yêu cầu mới về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,nhiệm vụ xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiệnđại; quán triệt, thực hiện Nghị quyết 51/NQ-TW ngày 20/7/2005 của Bộ Chínhtrị khoá IX và Nghị quyết 513/NQ-ĐUQSTW ngày 17/11/2005 của Đảng ủy

Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) “Về việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ CU, CTV trong QĐND Việt Nam”, trên tinh thần đó, CU,

CTV là đại biểu của Đảng trong quân đội, người chủ trì về chính trị, chịutrách nhiệm toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT ở đơn vị; cùng người chỉ huy trựctiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện cán bộ, chiến sĩ, xây dựng các tổ chức, xây

dựng đơn vị VMTD, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao Trình độLLCT của CU, CTV trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng và pháthuy sức mạnh của tổ chức và con người trong đơn vị, đến kết quả thực hiệnnhiệm vụ được giao Điều đó đặt ra yêu cầu đội ngũ CU, CTV nói chung và

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 nói riêng phải là người có TĐLLCT tươngxứng, tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác Mặtkhác, quá trình đào tạo tại nhà trường quân đội, CU, CTV mới chỉ được tiếp thunhững đơn vị kiến thức LLCT rất cơ bản; trên thực tế hệ thống tri thức LLCT luônđược bổ sung, phát triển không ngừng, nếu không thường xuyên nâng caoTĐLLCT của CU, CTV sẽ không thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tìnhhình mới

Sư đoàn 3 là đơn vị chủ lực của Quân khu 1, kết quả hoàn thành nhiệm

vụ chính trị của Sư đoàn 3 có ảnh hưởng lớn đến thực hiện nhiệm vụ của Quânkhu Trong những năm qua, Đảng uỷ Sư đoàn 3 và cấp uỷ, chỉ huy các đơn vị đãquan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc bồi dưỡng, nâng cao TĐLLCT của CU, CTVtheo phân cấp, góp phần tạo nên sự chuyển biến rõ nét về chất lượng hoạt độngCTĐ, CTCT Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận thấy thực trạng hoạtđộng nâng cao TĐLLCT và trình độ LLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quânkhu 1 còn có những hạn chế, bất cập, biểu hiện: cấp uỷ, chỉ huy một số đơn vịchưa nhận thức sâu sắc về sự cần thiết và chưa coi trọng lãnh đạo, chỉ đạo chặtchẽ việc đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp nâng cao TĐLLCT của CU,CTV; trình độ nhận thức của đại bộ phận chính trị viên cấp tiểu đoàn, đại độimới chỉ dừng lại ở mức độ hiểu biết những vấn đề cơ bản của LLCT, khả năng

tư duy khái quát lý luận còn ở cấp độ thấp, chủ yếu mang tính trực quan kinhnghiệm; năng lực cụ thể hoá nghị quyết và giải quyết những vấn đề nảy sinh củamột số CU, CTV còn có biểu hiện rập khuôn máy móc, thiếu tính sáng tạo; việcnắm, dự báo, định hướng tư tưởng chưa kịp thời

Do vậy, việc tiếp tục nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3,Quân khu 1 là đòi hỏi tất yếu khách quan, một nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩathiết thực nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và lâu dài Từ lý do trên,

tác giả lựa chọn vấn đề: “Nâng cao trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính

trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 hiện nay” làm đề tài nghiên cứu của luận văn.

Đây là vấn đề có ý nghĩa lý luận, thực tiễn và mang tính cấp thiết

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Trong những năm qua, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu đếnnhững vấn đề GDLLCT, tư duy LLCT, nâng cao TĐLLCT với nhiều góc độtiếp cận khác nhau, đối tượng và phạm vi khác nhau Có thể chia thành cácnhóm công trình nghiên cứu chủ yếu liên quan đến đề tài như sau:

* Nhóm công trình nghiên cứu về LLCT, giáo dục LLCT

Sách tham khảo: “Một số vấn đề về phương pháp GDLLCT”, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004, do TS Vũ Ngọc Am biên soạn Tác giả

đã khái quát những vấn đề chung về LLCT; sự cần thiết phải đổi mớiphương pháp và những vấn đề có tính nguyên tắc trong quá trình thực hiệncông tác GDLLCT phù hợp với từng đối tượng, tâm lý lứa tuổi Đặc biệt,tác giả phân tích khá sâu sắc phương pháp giáo dục, bồi dưỡng LLCT theohướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, kết hợpvới sử dụng phương tiện hiện đại

Sách chuyên khảo: “Công tác GDLLCT cho sinh viên Việt Nam hiện nay”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010, do PGS, TS Trần Thị Anh Đào

Chủ biên, đã trình bày một số vấn đề chung về LLCT, vai trò của công tácGDLLCT cho sinh viên Việt Nam; đánh giá kết quả công tác GDLLCT, thựctrạng nhận thức LLCT của sinh viên trong thời gian qua, chỉ rõ nguyên nhân,kinh nghiệm; phân tích những yếu tố tác động, xác định phương hướng cơbản và đề xuất 5 giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng công tác GDLLCTcho sinh viên Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

Sách chuyên khảo: “Giáo dục LLCT cho cán bộ ở đơn vị cơ sở trong quân đội theo tư tưởng Hồ Chí Minh”, Nxb QĐND, Hà Nội, 2008, do TS.

Nguyễn Văn Thắng Chủ biên Tác giả đã phân tích sâu sắc tư tưởng Hồ ChíMinh về vai trò của GDLLCT; một số vấn đề cơ bản về vai trò, đặc điểm,nội dung, hình thức, phương pháp GDLLCT cho cán bộ ở đơn vị cơ sởtrong quân đội Đánh giá thực trạng chất lượng GDLLCT, dự báo khuynhhướng tư tưởng của cán bộ ở đơn vị cơ sở; xác định yêu cầu, điều kiện và

những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng GDLLCT cho cán bộ ở đơn vị

cơ sở trong quân đội

Sách chuyên khảo: “Một số vấn đề về công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội trước tình hình mới”, Nxb QĐND, Hà Nội, 2008, do Trung tướng,

PGS, TS Lê Minh Vụ Chủ biên Trên cơ sở đánh giá thành tựu, hạn chế,nguyên nhân, kinh nghiệm về công tác tư tưởng, lý luận; trong phần giải pháptác giả đề cập đến việc phải coi trọng giáo dục, bồi dưỡng nâng cao trình độLLCT của đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội, nòngcốt là đội ngũ CU, CTV, cán bộ chính trị; coi trọng nâng cao nhận thức củacán bộ, chiến sĩ trong quân đội về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,yêu cầu nhiệm vụ của quân đội và đơn vị

* Nhóm công trình nghiên cứu về tư duy LLCT

Luận văn Thạc sĩ (2001): “ Nâng cao năng lực tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở nước ta hiện nay”, của tác giả Vũ

Đình Chuyên, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Tác giả đã phân tíchluận giải sâu sắc quan niệm về tư duy, tư duy lý luận; đánh giá thực trạngnăng lực tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ởnước ta bên cạnh những ưu điểm còn có những hạn chế, bất cập và đề xuất

các giải pháp cơ bản nâng cao năng lực tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ lãnh

đạo, quản lý cấp huyện đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới

Luận án tiến sĩ (2002): “Phát triển năng lực tư duy lý luận của cán bộ chính trị cấp trung đoàn QĐND Việt Nam hiện nay”, của tác giả Nguyễn Văn

Dũng, Học viện Chính trị quân sự Tác giả đã làm sáng tỏ những biểu hiện cụthể, đặc điểm cơ bản, vai trò của năng lực tư duy lý luận ở người cán bộ chínhtrị cấp trung đoàn; trên cơ sở đánh giá thực trạng, nguyên nhân, dự báo xuhướng và những yêu cầu đặt ra, đã làm rõ định hướng, đề xuất một số giải

pháp chủ yếu nhằm phát triển năng lực tư duy lý luận của cán bộ chính trị cấp

trung đoàn QĐND Việt Nam hiện tại và tương lai

Luận án tiến sĩ (2013): “Quan hệ giữa phát triển tư duy lý luận với nâng cao năng lực thực tiễn của người chính trị viên QĐND Việt Nam”, của

tác giả Trần Hậu Tân, Học viện Chính trị, đã phân tích, luận giải khá sâu sắc

về mối quan hệ giữa tư duy lý luận với nâng cao phẩm chất, năng lực hoạtđộng thực tiễn của chính trị viên trong quân đội; đề xuất các giải pháp cơ bản

để thúc đẩy phát triển tư duy lý luận gắn với nâng cao năng lực thực tiễn củangười chính trị viên QĐND Việt Nam

Đề tài khoa học tham gia dự thi Tuổi trẻ sáng tạo toàn quân (2010):

“Nâng cao năng lực tư duy LLCT của học viên đào tạo chính uỷ ở Học viện Chính trị hiện nay”, của tác giả Vũ Văn Tám đã phân tích làm rõ cơ

sở lý luận về năng lực tư duy LLCT; thực trạng năng lực tư duy LLCT củahọc viên đào tạo chính ủy Trên cơ sở đó đề xuất định hướng và các giảipháp: tiếp tục hoàn thiện chương trình, nội dung đào tạo chính ủy và đổi mớiphương pháp dạy học; phát huy nhân tố chủ quan của học viên đào tạo chính

ủy trong tự rèn luyện tư duy LLCT và nâng cao chất lượng nghiên cứu khoahọc; phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trong nâng cao năng lực tưduy LLCT của học viên đào tạo chính ủy ở Học viện Chính trị

* Nhóm công trình nghiên cứu về TĐLLCT, nâng cao TĐLLCT

Luận văn thạc sĩ (2005): “Nâng cao TĐLLCT của đội ngũ cán bộ Nhà xuất bản QĐND trong giai đoạn hiện nay”, của tác giả Trần Văn Quang, Học

viện Chính trị quân sự Tác giả đã luận giải làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễnnâng cao TĐLLCT của đội ngũ cán bộ Nhà xuất bản QĐND; đánh giá thựctrạng, nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp nâng caoTĐLLCT của đội ngũ cán bộ Nhà xuất bản QĐND, đó là: nâng cao nhận thứctrách nhiệm của cấp uỷ, chỉ huy các cấp, các tổ chức trong đơn vị; đổi mới nộidung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức phương pháp bồi dưỡngLLCT; kết hợp giữa nhà xuất bản QĐND với các nhà trường, đơn vị; phát huyvai trò chủ động của đội ngũ cán bộ trong tự học tập, nghiên cứu

Luận án tiến sĩ (2007): “Nâng cao TĐLLCT của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn ra đa trong QĐND Việt Nam hiện nay”,của

tác giả Đỗ Ngọc Tuyên, Học viện Chính trị quân sự Tác giả luận giải làm rõnhững vấn đề cơ bản về TĐLLCT và nâng cao TĐLLCT; đánh giá đúng thựctrạng, nguyên nhân, rút ra một số kinh nghiệm nâng cao TĐLLCT; xác định

phương hướng, yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản nâng caoTĐLLCT của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn ra đa,gồm: nâng cao nhận thức, trách nhiệm của lãnh đạo, chỉ huy các cấp; coitrọng cải tiến nội dung, hình thức, biện pháp bồi dưỡng; đẩy mạnh tổng kếtthực tiễn, trọng tâm là CTĐ, CTCT; phát huy tính tự giác của cán bộ chính trịtrong tự học, tự nghiên cứu và vai trò các tổ chức, lực lượng trong đơn vị.

Luận văn thạc sĩ (2006): Nâng cao TĐLLCT cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn hiện nay, của tác giả

Nông Văn Tiềm, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Tác giả đã làm rõvai trò của LLCT đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện; phân tíchđánh giá thực trạng yếu kém về TĐLLCT, chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng và

đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao TĐLLCT cho đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng trong điều kiện hiện nay

Ngoài ra, còn có một số công trình liên quan khác: Nguyễn Thế Phấn

(1992), “Quan hệ giữa lý luận và chính trị”, Tạp chí Cộng sản, số 8; Đỗ Cao Quang (1998) Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã miền núi hiện nay, Luận văn thạc sỹ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Trần Thị Uyên Ninh (1998) Nâng cao TĐLLCT cho đội ngũ cán

bộ quản lý sản xuất kinh doanh trong các doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sỹ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội; Hoàng Thị Xuân Thanh (1998) Nâng cao trình độ lý luận Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên trong công cuộc đổi mới hiện nay, Luận văn thạc sỹ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Nghiên cứu tổng thể cho thấy: Bằng những cách tiếp cận khác nhau,

các nhóm công trình trên đã tập trung luận giải làm rõ quan điểm chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

về lý luận, LLCT, vai trò của nó đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ củaĐảng; một số công trình nghiên cứu, đặt ra những vấn đề rất cơ bản cả về lýluận lẫn thực tiễn, đánh giá sát thực trạng, đề ra phương hướng và giải phápthiết thực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục LLCT, nâng cao năng lực tưduy LLCT và nâng cao TĐLLCT theo mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra.Các công trình khoa học nêu trên là tài liệu tham khảo và gợi mở ý tưởng cho

tác giả nghiên cứu giải pháp nâng cao TĐLLCT của đối tượng cụ thể là CU,CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn, xác địnhyêu cầu, đề xuất giải pháp nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3,Quân khu 1 đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về TĐLLCT và nâng caoTĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Đánh giá đúng thực trạng TĐLLCT, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một

số kinh nghiệm nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Xác định yêu cầu và đề xuất giải pháp nâng cao TĐLLCT của CU,CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là nâng cao TĐLLCT của CU, CTV

ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Các số liệu, tư liệu phục vụ cho việc nghiên cứu được giới hạn chủ yếu

từ năm 2006 (từ khi bắt đầu thực hiện Nghị quyết 51/NQ-TW) đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của luận văn là hệ thống các quan điểm của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam, nghịquyết của Quân uỷ Trung ương, hướng dẫn của Tổng cục Chính trị QĐND

Việt Nam về công tác tư tưởng, lý luận, xây dựng quân đội về chính trị và xâydựng đội ngũ cán bộ chính trị trong quân đội.

* Cơ sở thực tiễn

Toàn bộ hiện thực TĐLLCT và hoạt động nâng cao TĐLLCT của CU,CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1; các tư liệu, số liệu trong nghị quyết lãnh đạo,báo cáo tổng kết CTĐ, CTCT của cấp uỷ, cơ quan chính trị của Sư đoàn 3,Quân khu 1 và kết quả khảo sát thực tiễn của chính bản thân tác giả Ngoài ra,tác giả còn kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu ở một số công trình khoahọc có liên quan

* Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đề tài sửdụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành và liênngành, trong đó chú trọng các phương pháp phân tích và tổng hợp, lôgíc - lịch

sử, điều tra xã hội học và phương pháp chuyên gia

6 Ý nghĩa của đề tài

Góp phần làm sáng tỏ thêm lý luận về TĐLLCT và nâng cao TĐLLCTcủa CU, CTV trong QĐND Việt Nam nói chung và ở Sư đoàn 3, Quân khu 1nói riêng

Kết quả nghiên cứu của đề tài trực tiếp góp phần cung cấp cơ sở khoahọc, gợi mở cho Đảng uỷ, Chính uỷ, Cục Chính trị Quân khu 1 và lãnh đạo,chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp trong Sư đoàn 3 xác định giải pháp lãnhđạo, chỉ đạo nâng cao TĐLLCT của CU, CTV đáp ứng yêu cầu nhiệm vụtrong thời kỳ mới

Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu,giảng dạy và học tập ở các nhà trường quân đội

7 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm: Mở đầu, 3 chương (6 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

VÀ NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CHÍNH UỶ,

CHÍNH TRỊ VIÊN Ở SƯ ĐOÀN 3, QUÂN KHU 1 1.1 Trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

1.1.1 Khái quát về Sư đoàn 3 và chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

* Sơ lược quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành; cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ chính trị của Sư đoàn 3, Quân khu 1

Để đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng chiến đấu trong cuộc khángchiến chống Mỹ cứu nước, thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng, quyếtđịnh của Quân uỷ Trung ương và Bộ Quốc phòng, ngày 02 tháng 9 năm 1965,

Lễ thành lập Sư đoàn 3 mang tên “Đoàn Sao vàng” được tổ chức tại khu rừng

Bà Bơi thuộc xã Ân Nghĩa, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định Trong 10 nămđánh Mỹ, cùng với quân dân Bình Định, Quảng Ngãi, vượt qua muôn vàn khókhăn, gian khổ, hy sinh, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn đã anh dũng kiên cường liêntục chiến đấu và chiến thắng các đội quân nhà nghề của Mỹ, nguỵ Với hơn5.500 trận chiến đấu lớn, nhỏ, Sư đoàn đã lập lên nhiều chiến công vang dội

và xây dựng lên truyền thống “Trung dũng kiên cường, bám đất bám dân, tự lực tự cường, đoàn kết chiến thắng” [35, tr 5], được Quốc hội, Chính phủ

tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân Tháng 6 năm 1976, BộTổng Tham mưu quyết định điều Sư đoàn 3 ra phía Bắc làm nhiệm vụ thườngtrực cơ động của Quân khu III và của Bộ Tháng 7 năm 1978 sư đoàn đượcđiều động về Quân khu I có nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu vàchiến đấu bảo vệ “phên dậu” phía Bắc của Tổ quốc, thực hiện nhiệm vụphòng thủ tuyến biên giới Lạng Sơn

Hiện nay Sư đoàn 3 là đơn vị chủ lực của Quân khu 1, được biên chế

đủ quân, đóng quân trên địa bàn cơ bản là đồi núi, trung du thuộc 7 xã của 3huyện: Chi Lăng, Hữu Lũng (tỉnh Lạng Sơn), Lạng Giang (tỉnh Bắc Giang).Nhân dân trên địa bàn đóng quân chủ yếu là người các dân tộc: Kinh - Tày -

Nùng - Sán chí - Hoa sống đan xen nhau; mật độ dân cư phân bố không đều.Trong những năm gần đây mặc dù tình hình kinh tế xã hội của địa phươngtrên địa bàn Sư đoàn đóng quân đã có sự phát triển đáng kể; tuy nhiên, cơ sở

hạ tầng còn nhiều yếu kém, đời sống của một bộ phận nhân dân còn nhiềukhó khăn, tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp

Cơ cấu tổ chức hành chính quân sự của Sư đoàn gồm có: Ban chỉ huy

Sư đoàn, 04 cơ quan sư đoàn (Phòng Tham mưu, Phòng Chính trị, Phòng Hậucần, Phòng Kĩ thuật); 03 trung đoàn bộ binh (Trung đoàn Bộ binh 2, 12, 141), 5tiểu đoàn trực thuộc Sư đoàn (Tiểu đoàn 14 - Cối 100, Tiểu đoàn 15 - ĐKZ,SPG9, Tiểu đoàn 16 - SMPK, Tiểu đoàn 17 - Công binh, Tiểu đoàn 18 - Thôngtin) Có 02 tiểu đoàn,04 đại đội trực thuộc khối cơ quan Sư đoàn (Tiểu đoàn 24

- Quân y, Tiểu đoàn 25 - Vận tải, Đại đội 20 - Trinh sát, Đại đội 23 - Cảnh vệ,Đại đội 26 - Sửa chữa kĩ thuật, Đại đội 29 - Kho kĩ thuật) Mỗi trung đoàn bộbinh có 03 tiểu đoàn bộ binh, 04 cơ quan trung đoàn, 07 đại đội trực thuộc

Cơ cấu hệ thống tổ chức Đảng gồm có: Đảng bộ Sư đoàn; tổ chức cơ sởđảng 2 cấp được tổ chức ở 05 tiểu đoàn trực thuộc sư đoàn và 03 cơ quan Sưđoàn (Đảng bộ Tiểu đoàn 14, 15, 16, 17, 18; Đảng bộ Phòng Tham mưu,Chính trị, Kĩ thuật); tổ chức cơ sở đảng 3 cấp được tổ chức ở 03 trung đoàn

bộ binh và 01 cơ quan Sư đoàn (Đảng bộ Trung đoàn 2, 12, 141; Đảng bộPhòng Hậu cần) Về số lượng tổ chức đảng, cấp uỷ các cấp, trong Đảng bộ Sưđoàn có 03 đảng bộ trung đoàn, 04 đảng bộ cơ quan, 16 đảng bộ tiểu đoàn,

133 chi bộ; hầu hết chi bộ đại đội có chi uỷ, trung đội có tổ đảng Số lượngđảng viên hàng năm thường xuyên biến động trong khoảng từ 1.200 đến1.500 đảng viên

Cơ cấu hệ thống tổ chức Đoàn chỉ tổ chức ở cấp cơ sở: tổ chức cơ sởđoàn 1 cấp được tổ chức ở 01 cơ quan sư đoàn (Chi đoàn Phòng Chính trị); tổchức cơ sở đoàn 2 cấp được tổ chức ở 05 tiểu đoàn trực thuộc Sư đoàn và 02

cơ quan Sư đoàn (Đoàn cơ sở Tiểu đoàn 14, 15, 16, 17, 18, Đoàn cơ sở PhòngTham mưu, Kĩ thuật); tổ chức cơ sở đoàn 3 cấp được tổ chức ở 03 trung đoàn

và 01 cơ quan Sư đoàn (Đoàn cơ sở Trung đoàn 2, 12, 141, Đoàn cơ sở PhòngHậu cần) Về số lượng tổ chức đoàn các cấp, trong Sư đoàn có 04 tổ chức cơ

sở đoàn 3 cấp, 07 tổ chức cơ sở đoàn 2 cấp, 09 liên chi đoàn, 110 chi đoàn

Nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Sư đoàn là huấn luyện, sẵn sàng chiếnđấu và cơ động chiến đấu theo yêu cầu của Quân khu, Bộ Quốc phòng; xây dựngđơn vị VMTD; tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứunạn và thực hiện các nhiệm vụ khác Hàng năm Sư đoàn thường xuyên làmnhiệm vụ tuyển quân, huấn luyện chiến sĩ mới và tổ chức cho hạ sĩ quan, chiến sĩhoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương với số lượng lớn

* Khái quát về CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Quan niệm về CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1:

Chức danh CU, CTV được ghi trong Điều 11, Luật Sĩ quan Quân độinhân dân Việt Nam; là một chức danh cán bộ, được các cấp có thẩm quyền bổnhiệm theo đúng quy định Những người được bổ nhiệm vào các cương vị

CU, CTV các cấp phải là những sĩ quan quân đội được đào tạo, bồi dưỡng có

đủ phẩm chất, năng lực và đáp ứng các điều kiện cần thiết

Vì vậy, có thể quan niệm: CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là những

sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, trong đó chủ yếu là sĩ quan chính trị có

đủ tiêu chuẩn, điều kiện được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm giữ cương vị chính uỷ sư đoàn, chính uỷ trung đoàn, chính trị viên tiểu đoàn, chính trị viên đại đội, được bố trí phù hợp với mẫu biểu tổ chức biên chế của đơn vị; là người chủ trì về chính trị, đảm nhiệm toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT và cùng người chỉ huy tổ chức thực hiện kế hoạch công tác chung của đơn vị theo đúng cương vị, chức trách, nhiệm vụ được giao.

Với quan niệm trên đây, có thể thấy rằng: CU, CTV là bộ phận quantrọng của đội ngũ cán bộ trong Sư đoàn 3 Khi nói đến CU, CTV thực chất lànói đến đội ngũ này bao gồm cả số lượng, cơ cấu, chất lượng; được đặt trongmối quan hệ chặt chẽ với đội ngũ phó chính uỷ, chính trị viên phó với tư cách

là lực lượng kế cận, là nguồn trực tiếp bổ sung vào CU, CTV

Chức trách, nhiệm vụ cơ bản của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1:

Căn cứ vào Quyết định số 1723/QĐ-CT ngày 01 tháng 12 năm 2007 của

Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Về việc ban hành chức trách, nhiêm vụ, mối quan hệ công tác của CU, CTV, chủ nhiệm chính trị; chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của cơ quan chính trị các cấp trong QĐND Việt Nam Có thể khái quát chức trách, nhiệm vụ của CU, CTV các cấp ở

Sư đoàn 3, Quân khu 1 được thể hiện trên những nét cơ bản, đó là:

Về chức trách; Cùng với người chỉ huy, CU, CTV là người có trách

nhiệm và quyền hạn cao nhất trong đơn vị; CU, CTV là người chủ trì về chínhtrị, chiu trách nhiệm trước đảng uỷ, chính uỷ (chính trị viên), người chỉ huycấp trên trực tiếp và cấp uỷ cùng cấp về toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT trongđơn vị Trực tiếp tiến hành và chỉ đạo hoạt động CTĐ, CTCT trong đơn vị;cùng với người chỉ huy đề xuất chủ trương, biện pháp lãnh đạo để cấp uỷ (chibộ) quyết định; xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện các mặt công tác vàchịu trách nhiệm trước cấp trên, cấp uỷ cùng cấp về toàn bộ hoạt động củađơn vị, xây dựng đơn vị VMTD, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao

Về nhiệm vụ: Nghiên cứu đề xuất với cấp uỷ cùng cấp chủ trương, biện pháp

lãnh đạo mọi mặt hoạt động của đơn vị theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên

Trực tiếp tiến hành và chỉ đạo, hướng dẫn công tác tuyên huấn, xâydựng cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chíchiến đấu cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong mọi tìnhhuống; xây dựng cấp uỷ, tổ chức đảng trong đơn vị TSVM, xây dựng đội ngũđảng viên tiền phong, gương mẫu, đoàn kết, có năng lực lãnh đạo toàn diện vàsức chiến đấu cao; xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ số lượng, chất lượng cao,

cơ cấu hợp lý, hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầutrước mắt và lâu dài

Trực tiếp tiến hành và chỉ đạo (hướng dẫn) công tác bảo vệ an ninh, công tácdân vận, tuyên truyền đặc biệt; chỉ đạo đơn vị thuộc quyền chấp hành nghiêm chínhsách của Đảng, Nhà nước, thực hiện đúng chính sách đối với cán bộ, chiến sĩ trongđơn vị và chính sách hậu phương quân đội; chỉ đạo công tác quần chúng, hội đồngquân nhân và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở Đối với chính uỷ sư đoàn, trungđoàn còn có nhiệm vụ chỉ đạo xây dựng cơ quan chính trị VMTD

Trực tiếp tiến hành và chỉ đạo (hướng dẫn) hoạt động CTĐ, CTCTtrong các nhiệm vụ, trọng tâm là nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu,chiến đấu, huấn luyện, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật Tham gianghiên cứu khoa học xã hội nhân văn quân sự, khoa học nghệ thuật quân sự góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT của đơn vị

Phê duyệt kế hoạch của cấp dưới (nếu có) và phân bổ sử dụng kinh phí, vật tưCTĐ, CTCT theo đúng quy định.

Phó chính uỷ, chính trị viên phó là người đảm nhiệm một số mặt côngtác do CU, CTV phân công và sẵn sàng thay thế CU, CTV khi cần thiết Tuỳtheo nhiệm vụ được giao, phó chính uỷ, chính trị viên phó tham gia chỉ đạo,hướng dẫn và trực tiếp tiến hành các nhiệm vụ cụ thể trong đơn vị

Thực tiễn ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 trong những năm vừa qua và hiệnnay, CU, CTV chịu trách nhiệm trước cấp uỷ, chỉ huy cấp trên, cấp uỷ cùngcấp về toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT trong đơn vị, trong đó thường phụtrách các mặt công tác tuyên huấn, tổ chức, cán bộ, bảo vệ an ninh Đối vớiphó chính uỷ, chính trị viên phó thường phụ trách các mặt công tác chínhsách, dân vận, đoàn thanh niên, hội đồng quân nhân Đối với phó chính uỷ sưđoàn, trung đoàn còn phụ trách công tác phụ nữ trong đơn vị

Yêu cầu cơ bản về phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1:

Yêu cầu về phẩm chất chính trị: có lập trường tư tưởng kiên định, bảnlĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm chính trị cao trước nhiệm vụ, trước đơnvị; có ý chí, quyết tâm chiến đấu cao; gương mẫu trong lời nói và việc làm

Yêu cầu về phẩm chất đạo đức: trung thực, khiêm tốn, giản dị, liêmkhiết; có lối sống thật sự trong sáng; đoàn kết, yêu thương con người, sốngtình nghĩa, bao dung, độ lượng

Yêu cầu về năng lực: có kiến thức toàn diện trên các lĩnh vực đờisống xã hội ngang tầm chức trách, nhiệm vụ; có TĐLLCT cao, có kiến thứcchuyên sâu về xây dựng Đảng, CTĐ, CTCT và có kiến thức quân sự vữngvàng; có khả năng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, chỉ huy đơn vị thực hiện tốtnhiệm vụ được giao

Yêu cầu về phương pháp tác phong công tác: chủ động, sáng tạo quyếtđoán, mạnh dạn đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; giữ vữngđoàn kết thống nhất trong cấp uỷ, tổ chức đảng và toàn đơn vị; làm việc có kỷluật, có kế hoạch khoa học Trong công tác phải luôn sâu sát đơn vị; có phongcách dân chủ, biết phát huy trí tuệ, trách nhiệm của mọi người; tôn trọng nhân

cách, không phân biệt đẳng cấp, không quan liêu, hách dịch, cửa quyền vớicán bộ, chiến sĩ thuộc quyền.

Tổ chức biên chế CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1:

Đội ngũ CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 được bố trí theo Điều 3,Quy định 771/QĐ-BQP, ngày 4tháng 4 năm 2006 của Bộ Quốc phòng về việcban hành chức danh chính uỷ, phó chính uỷ, chính trị viên, chính trị viên phótrong QĐND Việt Nam

Tính đến thời điểm tháng 3 năm 2016, thực tế bố trí CU, CTV (bao gồm

cả cấp phó) so với mẫu biểu tổ chức biên chế sư đoàn bộ binh thời bình đủ quânlà: 183/190 = 96,31% (chính uỷ, phó chính uỷ sư đoàn: 02/02 người; chính uỷ,phó chính uỷ trung đoàn: 06/06 người; chính trị viên, chính trị viên phó tiểuđoàn 29/30 người; chính trị viên, chính trị viên phó đại đội 146/152 người) [Phụlục 4] Căn cứ vào tính chất, yêu cầu nhiệm vụ đặc thù, Tiểu đoàn 17 - Côngbinh được tổ chức biên chế thêm 01 đại đội công binh xây dựng công trình, theo

đó biên chế dôi dư 01 chính trị viên đại đội và 01 chính trị viên phó đại đội

Đặc điểm cơ bản của CU, CTV ở Sư đoàn 3 được xuất thân từ nhiều địa

phương, nhiều dân tộc, nhiều độ tuổi và trình độ nhận thức khác nhau; lànhững cán bộ được đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội tại Trường sĩ quanChính trị và Học viện Chính trị; căn cứ vào nhu cầu thực tiễn, một số cán bộquân sự với nhiều chuyên ngành chỉ huy khác nhau (binh chủng hợp thành,pháo binh, phòng không, công binh, thông tin ) được bồi dưỡng nghiệp vụchính trị tại Trường sĩ quan Chính trị và Trường Quân sự Quân khu 1, chuyểnloại sang cán bộ chính trị Qua quá trình công tác thực tiễn, căn cứ vào phẩmchất chính trị, trình độ năng lực, phương pháp tác phong công tác được cấp trên

bổ nhiệm chức vụ chính trị viên, chính trị viên phó đại đội, tiểu đoàn; chính uỷ,phó chính uỷ trung đoàn Trong giai đoạn hiện nay, nhìn chung CU, CTV ở Sưđoàn 3 được đào tạo, bồi dưỡng về LLCT khá cơ bản, nhiệt tình, năng động,trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ; xu hướng ngày càng trẻ hoá, thời gianluân chuyển thay đổi vị trí công tác, cương vị lãnh đạo, chỉ huy khá nhanh;khoảng cách chênh lệch về độ tuổi giữa các cấp có xu hướng thu hẹp lại Tuynhiên, kinh nghiệm thực tiễn trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý trong đơn vị và

việc giải quyết các mối quan hệ với cấp uỷ, chính quyền địa phương của CU,CTV hiện nay đang còn có những hạn chế, bất cập.

1.1.2 Một số vấn đề cơ bản về lý luận chính trị và quan niệm về trình

độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

* Một số vấn đề cơ bản về lý luận chính trị

Quan niệm về lý luận:

Lý luận là một phạm trù khoa học phản ánh hiện thực khách quan, tồntại và phát triển cùng với sự phát triển của trí tuệ loài người trên mọi lĩnh vực

tự nhiên, xã hội Cùng với sự phát triển của xã hội, khái niệm, vai trò của lýluận ngày càng được hiểu một cách đầy đủ hơn

Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minh nói một cách cụthể: “Lý luận là đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộctranh đấu, xem xét, so sánh thật kỹ lưỡng rõ ràng, làm thành kết luận Rồi lạiđem nó chứng minh với thực tế Đó là lý luận chân chính Lý luận như cáikim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế” [39,

tr 273]

Theo Từ điển tiếng Việt: “Lý luận là tổng kết có hệ thống những kinh nghiệmcủa loài người phát sinh từ thực tiễn để chi phối và cải tạo thực tiễn” [77, tr 496]

Theo Từ điển Triết học: “Lý luận là là sự tổng hợp các tri thức tự nhiên

và xã hội tích luỹ được trong quá trình lịch sử… là hệ thống tư tưởng chủ đạotrong một lĩnh vực tri thức” [75, tr 526]

Mặc dù có nhiều cách tiếp cận khác nhau về lý luận, nhưng tất cả các kháiniệm trên đều có điểm thống nhất ở chỗ: lý luận là sự khái quát những kinh nghiệmthực tiễn, là sự tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội được tích luỹ trongquá trình hoạt động lịch sử của con người; phản ánh mối liên hệ bản chất, mang tínhquy luật của sự vật, hiện tượng trong một lĩnh vực nào đó của hiện thực khách quan

và có vai trò hướng dẫn hoạt động thực tiễn Nói cách khác, lý luận là hệ thống cácquan điểm, tư tưởng đã được khái quát từ thực tiễn thế giới khách quan

Ngày nay, “Lý luận hiểu theo nghĩa chung nhất là các khái niệm, phạm trù, quy luật được khái quát từ nghiên cứu khoa học và hoạt động thực tiễn của con người Lý luận là kết quả nhận thức chủ quan của

con người về những hiện tượng khách quan trong tự nhiên, xã hội và tư duy” [02, tr.183]

Quan niệm về chính trị:

Chính trị, theo tiếng Hylạp là “politics” có nghĩa là những công việcliên quan đến thành bang, những công việc quốc gia Trong đó việc cốt lõinhất, quan trọng nhất, thực chất nhất là tổ chức ra cơ quan cai trị (chínhphủ) và sau này, từ thế kỷ XVI trở đi gọi là nhà nước Theo quan điểm củachủ nghĩa Mác - Lênin, chính trị là một hiện tượng lịch sử xuất hiện và tồn tạikhi xã hội phân chia giai cấp và hình thành nhà nước Chính trị thuộc kiến trúcthượng tầng, với tư cách là một thiết chế xã hội, chính trị luôn luôn tìm cách dẫndắt xã hội theo tư tưởng của giai cấp thống trị xã hội Để giải quyết vấn đề chínhtrị đòi hỏi phải có cả kiến thức khoa học cùng sự uyển chuyển, khéo léo củanghệ thuật Dưới góc độ tiếp cận của lý thuyết hệ thống, chính trị là một tổng thểđược hợp thành bởi các yếu tố (bộ phận) khác nhau có quan hệ chặt chẽ vớinhau, từ đó hình thành kết cấu chính trị Các yếu tố cấu thành một nền chính trịbao gồm: hệ tư tưởng chính trị, thể chế chính trị, hệ thống chính trị

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, chính trị là: “Toàn bộ những hoạt

động có liên quan đến các mối quan hệ giữa các giai cấp, giữa các dân tộc,các tầng lớp xã hội mà cốt lõi của nó là vấn đề giành chính quyền, duy trì và

sử dụng quyền lực nhà nước, sự tham gia vào công việc của nhà nước, sự xácđịnh hình thức tổ chức, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của nhà nước Bất kỳvấn đề chính trị nào cũng đều có liên quan đến quyền lợi của các giai cấp vànhà nước Chính trị thuộc kiến trúc thượng tầng (bao gồm hệ tư tưởng chínhtrị, nhà nước, các đảng phái), xuất hiện khi xã hội phân chia thành các giaicấp dựa trên cơ sở hạ tầng kinh tế” [70, tr 478]

Như vậy, tuỳ theo cách tiếp cận mà có những quan niệm khác nhau về

chính trị, song theo nghĩa chung nhất: Chính trị là tất cả những hoạt động, những vấn đề gắn với quan hệ giai cấp, dân tộc, quốc gia và các nhóm xã hội xoay quanh vấn đề cốt lõi nhất là giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước vào mục đích nhất định.

Quan niệm về LLCT:

Lý luận chính trị là bộ phận quan trọng trong kho tàng lý luận củanhân loại giới hạn trong lĩnh vực chính trị, phản ánh mối quan hệ của các giaicấp trong việc giành và giữ chính quyền

Từ góc độ tiếp cận khái niệm lý luận, khái niệm chính trị như đã trình

bày ở trên, có thể đưa ra quan niệm: LLCT là hệ thống các quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của một chính đảng, một giai cấp nhằm giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước

V.I.Lênin viết: “Chủ nghĩa Mác là lý luận của phong trào giải phóngcủa giai cấp vô sản…” [34, tr 281] và đương nhiên nó tất yếu phải trở thành

hệ tư tưởng của Đảng Cộng sản Như vậy, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin

là LLCT của giai cấp vô sản, là hệ tư tưởng chân chính nhất, chắc chắn nhất,khoa học nhất của giai cấp vô sản và chính đảng của nó - Đảng Cộng sản

Đặc trưng của LLCT: tính trừu tượng hoá và tính khái quát hoá cao; sựthống nhất giữa lý luận và thực tiễn; sự thống nhất giữa tính đảng và tínhkhoa học Mục đích của LLCT nhằm trang bị thế giới quan và thúc đẩy hành

vi thực hiện mục tiêu, lý tưởng chính trị của giai cấp Theo V.I.Lênin, lý luận

có vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp cách mạng: “Không có lý luậncách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng…” [31, tr 30] “Chỉđảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làmtròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [31, tr 32] Hồ Chí Minh cũng cho rằng:

“Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt… Đảng mà không có chủ

nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” [38, tr.

289]

* Quan niệm về TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Trình độ của con người là tổng hoà những yếu tố phản ánh mức độ, tính chất hiểu biết và khả năng vận dụng những hiểu biết vào hoạt động thực tiễn của con người Mức độ, tính chất hiểu biết ấy phải được đánh giá,

kiểm nghiệm trên các khía cạnh: rộng hay hẹp, sâu sắc hay hời hợt, đúnghay sai, tiến bộ hay lạc hậu, khoa học hay phản khoa học, cách mạng hayphản động Trình độ là một phạm trù lịch sử, chịu sự chi phối của hoàncảnh lịch sử Trên thực tế, trình độ của mỗi con người phụ thuộc vào rất

nhiều yếu tố, để xác định được trình độ của mỗi con người thì cần đặt conngười trong những điều kiện, hoàn cảnh, thời gian, không gian, những mốiquan hệ cụ thể, so sánh với mặt bằng trình độ chung thông qua nhữngphương tiện, công cụ, tiêu chí cụ thể.

Trình độ LLCT của người cán bộ, đảng viên nói chung là tổng hoà cácyếu tố phản ánh mức độ hiểu biết gắn với quan điểm, lập trường của giai cấpcông nhân và khả năng vận dụng LLCT, quan điểm, chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn đấu tranh giai cấp,đấu tranh dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN TĐLLCT ấychi phối nhận thức của người cán bộ, đảng viên theo quan điểm, lập trường củaĐảng khi xem xét và giải quyết các vấn đề thực tiễn; nó mang tính kế thừa, luônvận động, phát triển và được biểu hiện bằng những yêu cầu cụ thể trong tiêuchuẩn của người cán bộ, đảng viên ở từng thời kỳ

Đội ngũ CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là lực lượng trực tiếp tiếnhành hoạt động CTĐ, CTCT, xây dựng đơn vị VMTD và chịu trách nhiệmtrước pháp luật, cấp trên, cấp uỷ cấp mình về toàn bộ các hoạt động của đơn

vị theo phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao Để hoàn thành tốt chứctrách, nhiệm vụ của mình, mỗi CU, CTV cần phải có trình độ kiến thức, sựhiểu biết toàn diện, nhưng trước hết phải có tri thức LLCT, cốt lõi là chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của cấp uỷ, chỉ huycấp trên; tinh thông nghiệp vụ hoạt động CTĐ, CTCT và biết vận dụngnhững hiểu biết đó vào thực tiễn hoạt động xây dựng tổ chức, xây dựng conngười đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra

Như vậy có thể quan niệm: Trình độ LLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là mức độ hiểu biết, khả năng tư duy và vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng; chủ trương nghị quyết của cấp uỷ, chi bộ và tri thức khoa học cần thiết vào thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, chức trách, nhiệm vụ được giao.

Trình độ LLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 có vai trò đặc biệt quan trọng: là một trong những tiêu chuẩn hàng đầu, yếu tố nền tảng cấu

thành phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác khoa học của CU,

CTV; tạo nên sự giác ngộ sâu sắc về mục tiêu, lý tưởng, niềm tin cộng sản; giúpcho CU, CTV tổ chức, lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, giữ vững định hướng chính trịtrong mọi hoạt động của đơn vị Mặt khác TĐLLCT là điều kiện cơ bản để CU,CTV hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao và là điều kiện bảo đảmnâng cao chất lượng xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị.

Các yếu tố cấu thành TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 gồm:

Tri thức kinh nghiệm và tri thức khoa học (chủ yếu là tri thức LLCT) được tích luỹ Quá trình nhận thức của CU, CTV có thể khái quát lại dưới hai

cấp độ: tri thức kinh nghiệm và tri thức lý luận Tri thức kinh nghiệm là cấp độthấp, là những hiểu biết của CU, CTV được tích luỹ qua hoạt động sống hàngngày, trong mối quan hệ giữa con người với con người và giữa con người vớithiên nhiên hoặc từ những người đi trước truyền lại; tuy nhiên, tri thức kinhnghiệm của CU, CTV càng phong phú sẽ là tiền đề thuận lợi để tiếp thu tri thứckhoa học dễ dàng, nhanh chóng Tri thức khoa học được tích luỹ là những hiểubiết của CU, CTV về khái niệm, phạm trù, quy luật, thế giới quan, phương phápluận và quan điểm, tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh; đường lối chính trị, quân sự, văn hoá - xã hội của Đảng, chính sách, luậtpháp của Nhà nước; điều lệnh, điều lệ của quân đội; chỉ thị, nghị quyết của cấptrên; nội dung, nguyên tắc, chế độ hoạt động CTĐ, CTCT, công tác quân sự, hậucần, kĩ thuật; những kiến thức, kinh nghiệm tiến hành công tác tư tưởng, tổ chức,cán bộ, chính sách, đã được khái quát thành lý luận

Tư duy chính trị, là một mặt của tư duy lý luận, song đây là tư duy lý

luận về lĩnh vực chính trị; là một trong những hình thức thể hiện của ý thứccon người, gắn liền với ngôn ngữ Nếu tư duy kinh nghiệm thiên về mô tả,thống kê những thuộc tính, đặc điểm, những mối liên hệ của sự vật hiện tượngmang yếu tố lý tính, thì tư duy lý luận trong đó có tư duy LLCT là bước nhảyvọt về chất - tư duy sáng tạo Mặt khác, có những vấn đề lý luận trước đâyđược xem là đúng, phù hợp, nhưng hiện nay không còn phù hợp, cho nên phảinhận thức lại, bổ sung, phát triển LLCT cho phù hợp thực tiễn

Chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là những con người

cụ thể, chức năng, nhiệm vụ quy định họ chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực

chính trị Phong cách tư duy chính trị của CU, CTV là tổng hợp cả năng lực

tư duy và trình độ tư duy khoa học được tích luỹ trong quá trình nghiên cứu,học tập, rèn luyện ở nhà trường và trong hoạt động thực tiễn của quân đội vàđơn vị CU, CTV có tư duy chính trị đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ phải làngười có nhãn quan chính trị sắc bén, có tầm nhìn xa, trông rộng, tư duy sángtạo, linh hoạt; có khả năng dự báo được tình hình, xu hướng phát triển của đấtnước, quân đội, tình hình thực tiễn của đơn vị; biết đề xuất chính xác các chủtrương, giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động CTĐ, CTCT, xây dựng tổchức đảng TSVM, đơn vị VMTD

Niềm tin chính trị, là một yếu tố tạo nên sức mạnh chính trị to lớn vì đó

là sức mạnh tự nguyện, thuyết phục; nó tạo ra ý chí, lòng trung thành, đức hysinh; là trụ cột tinh thần, là nhân tố cốt lõi để đảm bảo ổn định tư tưởng chínhtrị và làm cho hoạt động chính trị đạt được kết quả Niềm tin chính trị của

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 được hình thành, củng cố trên cơ sở nắmvững tri thức LLCT; đồng thời là kết quả của quá trình giáo dục, tự giáo dục củamỗi CU, CTV thông qua thực tiễn đời sống chính trị - xã hội của thời đại, đấtnước, quân đội và sự trải nghiệm trong cuộc sống của mỗi người Người CU,CTV nhận thức LLCT càng sâu sắc, được thử thách, rèn luyện, trưởng thànhtrong thực tiễn hoạt động chính trị thì niềm tin chính trị của họ càng vững chắc,

từ đó biến thành tình cảm, đạo đức và lý tưởng chính trị, rồi tiếp tục chuyểnthành hành động chính trị trong thực tiễn để đạt tới mục đích chính trị

Khả năng vận dụng tri thức LLCT vào hoạt động thực tiễn, đó là sự

nhanh chóng, chính xác, kịp thời cụ thể hoá những tư tưởng, quan điểm của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách, luật pháp của Nhà nước và những hiểu biết về thực tiễn vào lãnh đạo, chỉđạo, tổ chức có chất lượng và hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT ở đơn vị

Tuy mỗi thành tố trình độ lý luận có vị trí, vai trò không ngang bằngnhau, nhưng giữa chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau, cái nọ làm tiền

đề, điều kiện cho cái kia phát triển Để nâng cao TĐLLCT của CU, CTV cầnphải thường xuyên bồi dưỡng, phát triển hoàn thiện tất cả các yếu tố trong cấutrúc và những yếu tố có liên quan đến TĐLLCT

Một số tiêu chuẩn cơ bản cần phải đạt được về TĐLLCT của CU, CTV từng cấp ở Sư đoàn 3, Quân khu 1:

Ngoài những yêu cầu cơ bản về phẩm chất, năng lực, phương pháp tácphong công tác, cần chuẩn hoá, cụ thể hoá một số tiêu chuẩn cơ bản vềTĐLLCT của CU, CTV từng cấp ở Sư đoàn 3, Quân khu 1, đó là:

Đối với chính uỷ, phó chính uỷ cấp sư đoàn, trunng đoàn: có trình độđại học, sau đại học chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhànước; đã qua đào tạo chính uỷ cấp trung, sư đoàn (binh chủng hợp thành), cóTĐLLCT cao cấp; đã qua các khoá bồi dưỡng về chương trình quản lý hànhchính nhà nước, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh theo quy định; đãtrải qua cương vị lãnh đạo, chỉ huy cơ quan, đơn vị cấp dưới trực tiếp…

Đối với chính trị viên, chính trị viên phó cấp tiểu đoàn: có trình độ đạihọc chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước; đã trải quacương vị chính trị viên, chính trị viên phó cấp đại đội…

Đối với chính trị viên, chính trị viên phó cấp đại đội: có trình độ caođẳng, đại học chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước (mụctiêu tiến tới 100% có trình độ đại học)…

1.2 Những vấn đề cơ bản về nâng cao trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

1.2.1 Quan niệm nâng cao trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Trong hoạt động thực tiễn xã hội, quan niệm về nâng cao thường được

hiểu là quá trình bồi đắp hay bồi dưỡng, rèn luyện với những hoạt động tíchcực, chủ động của các chủ thể tác động vào các đối tượng khách thể, nhằm làmcho đối tượng khách thể vận động, phát triển theo chiều hướng tích cực, vớinhịp độ nhanh hơn, cường độ mạnh hơn, đưa đến chất lượng tốt hơn, đạt đượcmục đích, yêu cầu đặt ra

Nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là một hoạtđộng cụ thể trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ đáp ứng đòi hỏi của

sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng trong giai đoạn mới Tuynhiên, cần thống nhất về mặt nhận thức không phải là do TĐLLCT của CU, CTV

ở Sư đoàn 3 đang yếu kém, không thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, mà bảnchất của vấn đề nâng cao TĐLLCT của CU, CTV là để tiếp tục bổ sung, củng cốcác yếu tố cấu thành, hoàn thiện và phát huy những mặt tích cực, khắc phục hạnchế khuyết điểm nhằm làm cho TĐLLCT của họ phát triển lên tầm cao hơn trước,làm cho chất lượng ngày càng được nâng lên ở mức tốt hơn, vững chắc hơn

Nâng cao TĐLLCT của đội ngũ CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 baohàm việc nâng cao TĐLLCT của từng cá nhân chính uỷ, phó chính uỷ sư đoàn,trung đoàn; chính trị viên, chính trị viên phó tiểu đoàn, đại đội TĐLLCT của độingũ CU, CTV phản ánh mặt bằng chung, là sự tổng hợp những cái phổ biến, tậptrung, khái quát và bản chất nhất, còn TĐLLCT của từng cá nhân CU, CTV làbiểu hiện cụ thể, cá biệt, phong phú, đa dạng, với nhiều cấp độ khác nhau

Nâng cao TĐLLCT của CU, CTV và của từng cá nhân CU, CTV ở Sưđoàn 3, Quân khu 1 luôn có mối quan hệ thống nhất chặt chẽ về mục đích,chủ thể, nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành… nhằm đáp ứng yêu cầunhiệm vụ cách mạng và nhiệm vụ chính trị của đơn vị trong thời kỳ mới Vìvậy, khi TĐLLCT của CU, CTV được nâng cao thì TĐLLCT của từng CU,CTV cũng được nâng cao và ngược lại

Nâng cao TĐLLCT của CU, CTV là quá trình thống nhất giữa hoạtđộng của tổ chức với hoạt động của bản thân CU, CTV Nâng cao TĐLLCTcủa CU, CTV cần sự lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức, quản lý, điều hành thống nhất

và tham gia của nhiều lực lượng, phương tiện, công cụ, với những nội dung,hình thức, biện pháp cụ thể phù hợp với điều kiện thực tiễn của Sư đoàn 3 vàtừng đơn vị trong Sư đoàn

Về thực chất, đây chính là quá trình chủ thể, lực lượng tiến hành các hoạtđộng công tác tư tưởng và tổ chức, chính sách để giúp người CU, CTV đạt đếnmột TĐLLCT đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài Đó cũng là quátrình mà bản thân người CU, CTV phát huy tính tích cực, chủ động để nâng caoTĐLLCT của mình thông qua học tập và hoạt động thực tiễn

Vì vậy, có thể quan niệm: Nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn

3, Quân khu 1 là toàn bộ hoạt động tích cực, chủ động, có mục đích của cấp

uỷ, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì và các tổ chức, lực lượng có liên quan tác

động vào đội ngũ CU, CTV và sự tích cực, chủ động của cá nhân CU, CTV trong học tập, nghiên cứu, hoạt động thực tiễn nhằm tạo ra sự phát triển về TĐLLCT đáp ứng chức trách, nhiệm vụ được giao.

Từ quan niệm trên đây có thể chỉ ra:

Mục đích nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là

nhằm bảo đảm cho CU, CTV có đủ TĐLLCT, góp phần nâng cao phẩm chất, nănglực để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu trước mắt

và lâu dài Mục đích sâu xa nâng cao TĐLLCT của CU, CTV là góp phần nâng caochất lượng, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT ở Sư đoàn 3, Quân khu 1, tạo sựchuyển biến, phát triển về chất lượng mọi mặt của đơn vị, bảo đảm cho Sư đoàn vàcác đơn vị đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ trong mọi tình huống

Chủ thể, lực lượng tham gia nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1:

Việc nhận thức đúng chủ thể, lực lượng tham gia nâng cao TĐLLCTcủa CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 sẽ giúp cho việc giải quyết đúng đắnmối quan hệ giữa lãnh đạo và chỉ huy, lãnh đạo và phục tùng, trách nhiệm vàquyền hạn của các lực lượng trong tiến hành các hoạt động nâng caoTĐLLCT của CU, CTV

Chủ thể lãnh đạo, có vai trò quyết định hàng đầu đối với hoạt động

nâng cao TĐLLCT của CU, CTV là hệ thống các cấp uỷ, tổ chức đảng cáccấp, trực tiếp là Đảng uỷ Quân khu 1 đến các cấp uỷ, chi bộ Điều đó đượcquy định bởi nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lýđội ngũ cán bộ, đi đôi với phát huy trách nhiệm của tổ chức và người đứngđầu các tổ chức trong hệ thống chính trị; mặt khác được quy định bởi cơ chếĐảng lãnh đạo quân đội tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt

Chủ thể quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn, điều hành và trực tiếp tiến hành hoạt động nâng cao TĐLLCT của CU, CTV là hệ thống chỉ huy, CU, CTV,

cơ quan chính trị các cấp (Cục Chính trị Quân khu 1, Phòng Chính trị Sư đoàn 3,Ban Chính trị các trung đoàn bộ binh) thông qua các hoạt động tư tưởng, tổchức, chính sách… và sự phân công của tổ chức đảng

Lực lượng tham gia nâng cao TĐLLCT của CU, CTV là các cơ quan tham

mưu, hậu cần kĩ thuật, tài chính; các tổ chức, đoàn thể (hội đồng quân nhân, đoànthanh niên, phụ nữ, …); mọi cán bộ, đảng viên, quần chúng trong đơn vị

Đối tượng nâng cao TĐLLCT là: Chính uỷ Sư đoàn; chính uỷ của 3 trung đoàn

bộ binh; chính trị viên các tiểu đoàn, đại đội và các phó chính uỷ, chính trị viên phó với

tư cách là lực lượng kế cận, nguồn trực tiếp của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Việc phân định giữa chủ thể và đối tượng nâng cao TĐLLCT của CU,CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 chỉ mang tính chất tương đối Thực ra, giữachủ thể và đối tượng nâng cao TĐLLCT của CU, CTV luôn có mối liên hệchặt chẽ, khăng khít với nhau Đối với mỗi CU, CTV, họ vừa là chủ thể, lạivừa là đối tượng của chính hoạt động nâng cao TĐLLCT

Nội dung nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

phải rất toàn diện, cả tri thức khoa học (trọng tâm là tri thức khoa học chínhtrị), tư duy chính trị, niềm tin chính trị và khả năng vận dụng tri thức LLCTvào thực tiễn Trong đó, cần tập trung vào những nội dung cơ bản của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của ĐảngCộng sản Việt Nam; những nội dung cơ bản về pháp luật nhà nước, kỷ luậtquân đội; kiến thức về quản lý, giáo dục, rèn luyện bộ đội; những kinhnghiệm hoạt động thực tiễn chính trị - xã hội; phương pháp, cách thức tiếpcận, xử lý tri thức, thông tin; phương pháp nghiên cứu giải quyết các vấn đềchính trị - quân sự, chính trị - xã hội; kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu lýluận, đấu tranh trên mặt trận tư tưởng - lý luận, tổng kết thực tiễn; những kiếnthức về công tác xây dựng Đảng, CTĐ, CTCT trong quân đội và đơn vị…

Hình thức, biện pháp cơ bản nâng cao TĐLLCT của CU, CTV Từ thực

tế hoạt động này ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 cho thấy cần phải sử dụng tổnghợp các hình thức, biện pháp để nâng cao TĐLLCT của CU, CTV, trong đó

có những hình thức cơ bản như:

Cấp trên bồi dưỡng cấp dưới, người đi trước bồi dưỡng người đi sau,người đã biết bồi dưỡng người chưa biết, người hiểu biết nhiều bồi dưỡngngười hiểu biết ít;

Thông qua học tập lý luận chính trị, phổ biến giáo dục pháp luật,nghiên cứu chuyên đề của sĩ quan và tập huấn cán bộ chính trị theo chươngtrình, kế hoạch hàng năm;

Thông qua hoạt động thông tin lý luận chính trị, thông báo thời sự chính trị,giáo dục quán triệt nhiệm vụ, động viên thuyết phục bộ đội; thông qua các phươngtiện thông tin đại chúng như sách, báo, phát thanh, truyền hình, internet;

Thông qua sinh hoạt Đảng, sinh hoạt dân chủ (ngày chính trị văn hoátinh thần), sinh hoạt đơn vị; tạo lập môi trường đơn vị thuận lợi và đưa CU,CTV vào thực tiễn hoạt động CTĐ, CTCT, các hoạt động chính trị - xã hội;giao ban cán bộ chỉ huy; tham gia sơ kết, tổng kết, hội thi, toạ đàm, trao đổikinh nghiệm CTĐ, CTCT;

Tích cực, chủ động tự học tập, tự nghiên cứu suốt đời; tự học tập lẫnnhau trong mọi lúc, mọi nơi, trong mọi điều kiện hoàn cảnh (đây là conđường, biện pháp thiết thực và mang lại hiệu quả cao)

1.2.2 Những vấn đề có tính nguyên tắc và tiêu chí đánh giá nâng cao trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

* Những vấn đề có tính nguyên tắc trong nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 hiện nay

Một là, nâng cao TĐLLCT phải nắm vững tính đảng, tính khoa học; quán triệt, vận dụng các quan điểm của Đảng về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

Đây là vấn đề mang tính nguyên tắc nền tảng, bao trùm, chỉ đạo xuyênsuốt trong nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

Nguyên tắc tính đảng đòi hỏi phải đứng vững trên lập trường chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách và luật pháp của Nhà nước; nghị quyết của cấp uỷ, chỉ thị của CU, CTVcấp trên làm cơ sở để phân tích, xem xét, đánh giá thực trạng, xác định nộidung, hình thức, phương pháp tiến hành nâng cao TĐLLCT của CU, CTV.Kết hợp việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đườnglối, chủ trương của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước với việc góp

phần nghiên cứu, hoàn thiện và phát triển lý luận cách mạng, kiên quyết đấutranh chống lại các quan điểm, tư tưởng thù địch

Nguyên tắc tính khoa học được quy định bởi bản chất khoa học củachủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách củaĐảng Vì thế, đòi hỏi trong nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3,Quân khu 1 phải kết hợp tính đảng với tính khoa học sâu sắc mới có thể đạtđược hiệu quả mong muốn

Hai là, nâng cao TĐLLCT phải bám sát yêu cầu nâng cao phẩm chất, năng lực gắn với chức trách, nhiệm vụ của người CU, CTV.

Trong hệ thống phẩm chất của người sĩ quan, người cán bộ quân đội có

4 phẩm chất cơ bản Đó là phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, phẩm chấttâm lý và phẩm chất nghề nghiệp Bốn phẩm chất cơ bản trên cần phải có vàcùng tồn tại trong mỗi con người Tuy nhiên, tùy theo yêu cầu, đặc thù của mỗiloại cán bộ, điều kiện môi trường hoạt động, cương vị, chức trách mà yêu cầu cụthể trong từng phẩm chất cụ thể cũng có mức độ, cấp độ khác nhau Khi nhiệm

vụ chính trị có sự thay đổi, phát triển thì tiêu chuẩn cán bộ cũng có sự thay đổi,phát triển Nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 cần căn

cứ tiêu chuẩn, chức trách, nhiệm vụ cụ thể ở mỗi thời kỳ để tiến hành cho phùhợp, bảo đảm cho CU, CTV và đơn vị hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao

Vì vậy, nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 phải bámsát, cụ thể hoá các yếu tố cấu thành phẩm chất, năng lực của CU, CTV

Ba là, kết hợp tốt việc giáo dục chính trị với rèn luyện thường xuyên trong thực tiễn ở đơn vị để nâng cao TĐLLCT của CU, CTV.

Sự hình thành, phát triển TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quânkhu 1 chủ yếu là thông qua con đường giáo dục chính trị và rèn luyện thườngxuyên trong thực tiễn hoạt động CTĐ, CTCT, hoạt động huấn luyện, xây dựngđơn vị Giáo dục chính trị là một bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng, lýluận của Đảng; là một nội dung không thể thiếu của CTĐ, CTCT trong quân đội.Kết hợp chặt chẽ giáo dục cơ bản theo chương trình quy định và giáo dục, rènluyện thường xuyên thông qua thực hiện các nhiệm vụ trong thực tiễn sẽ góp phầnbồi dưỡng, rèn luyện cho CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 về nhận thức chính

trị, bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷluật quân đội, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới.

Mặt khác, thực tiễn LLCT và tình hình, nhiệm vụ của quân đội, Sưđoàn 3, Quân khu 1 luôn vận động, phát triển Vì vậy, chỉ có thường xuyêngiáo dục, bồi dưỡng và rèn luyện trong thực tiễn thì CU, CTV mới củng cố,

bổ sung hoàn thiện hệ thống tri thức LLCT đã được tích luỹ; vận dụng sángtạo lý luận vào giải quyết những vấn đề thực tiễn của đơn vị đặt ra

Bốn là, kết hợp chặt chẽ giữa hình thức, biện pháp tác động của tổ chức và ý thức tự giác của từng cá nhân để nâng cao TĐLLCT của CU, CTV.

Thông thường, khi xem xét một tổ chức quân sự, chúng ta thường chỉquan tâm tới cơ cấu tổ chức biên chế, số lượng, chất lượng chính trị Tuynhiên, còn một khía cạnh khác ít được quan tâm đúng mức, đó là con ngườivới tư cách là thành viên của tổ chức, thường xuyên được tiếp thu kiến thứckinh nghiệm từ tổ chức, được phát triển trưởng thành trong tổ chức và chịu sựchi phối của tổ chức Suy cho cùng, các hoạt động của con người luôn gắnliền với sự vận động, phát triển của tổ chức, chịu sự điều tiết bởi tổ chức

Vì vậy, sự kết hợp chặt chẽ giữa tổ chức và cá nhân trong nâng caoTĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 vừa là vấn đề khách quan,vừa là đòi hỏi của thực tiễn Sự kết hợp này phải được thể hiện cả trong nhậnthức và hành động thực tiễn; trong phát huy sức mạnh của các tổ chức, lựclượng, đặc biệt là cấp uỷ tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy, cán bộ chủ trì về chínhtrị, cơ quan chính trị và tính tích cực chủ động của bản thân mỗi CU, CTV

Căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị, thực trạng TĐLLCT của CU,CTV để xác định chủ trương, biện pháp nâng cao TĐLLCT cho phù hợp, đạthiệu quả Thông qua các hình thức, biện pháp tác động của tổ chức mà CU,CTV có điều kiện tiếp thu tri thức LLCT, rèn luyện kĩ năng tiến hành các hoạtđộng CTĐ, CTCT Cần đưa CU, CTV vào hoạt động thực tiễn; thông qua kết quảhoạt động thực tiễn để đánh giá CU, CTV Coi trọng phát huy tính tích cực, tựgiác, chủ động trong xây dựng, thực hiện kế hoạch, xác định nội dung, hình thức,biện pháp tự học tập, bồi dưỡng nâng cao TĐLLCT của bản thân CU, CTV

* Tiêu chí đánh giá nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn

3, Quân khu 1

Tiêu chí đánh giá hoạt động nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sưđoàn 3, Quân khu 1 chủ yếu là các chỉ số mang tính định tính tương đối Việcxác định sát các tiêu chí là cơ sở, căn cứ đánh giá đúng thực trạng, đề ra cácgiải pháp phù hợp Để đánh giá hoạt động nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở

Sư đoàn 3, Quân khu 1, cần căn cứ vào các tiêu chí cơ bản sau:

Một là, mức độ nhận thức, trách nhiệm của chủ thể và lực lượng tham gia nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1.

Đây là tiêu chí căn bản để đánh giá hoạt động nâng cao TĐLLCT của

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 Bởi lẽ, mọi hoạt động có đạt được mụcđích hay không đều được bắt nguồn từ nhận thức, trách nhiệm của chủ thể vàlực lượng tham gia tiến hành hoạt động này Nhận thức, trách nhiệm của cácchủ thể và lực lượng tham gia được biểu hiện thông qua việc nhận thức sâusắc hay chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng, tác dụng, sự cần thiết vàviệc triển khai các hoạt động cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao TĐLLCT của

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 hiện nay Nếu có nhận thức đúng sẽ địnhhướng cho hành động đúng và ngược lại

Khi đánh giá nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể nâng cao TĐLLCT ở

Sư đoàn 3, Quân khu 1 được thể hiện trong phương hướng, chủ trương, biện pháplãnh đạo của cấp uỷ các cấp; ở kế hoạch, chỉ thị, mệnh lệnh của người chỉ huy vàchính uỷ cấp trên; chương trình hoạt động, văn bản hướng dẫn, triển khai tổ chứcthực hiện, kiểm tra đôn đốc của cơ quan chính trị các cấp (Cục Chính trị Quân khu

1, Phòng Chính trị Sư đoàn 3, Ban Chính trị các trung đoàn bộ binh); kế hoạch,chương trình hoạt động CTĐ, CTCT của cấp tiểu đoàn và đại đội

Đánh giá nhận thức, trách nhiệm của các lực lượng tham gia nâng caoTĐLLCT ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 được thể hiện ở mức độ phối hợp, cộngtác nhiệt tình hay chưa nhiệt tình trong việc tham gia đóng góp ý kiến đánhgiá phẩm chất năng lực, phương pháp tác phong công tác, kết quả hoàn thànhchức trách, nhiệm vụ của CU, CTV và ý thức tự giác chấp hành nghị quyếtcủa cấp uỷ, chỉ thị mệnh lệnh của người chỉ huy và CU, CTV

Đánh giá nhận thức, trách nhiệm của bản thân CU, CTV với tư cáchvừa là chủ thể, vừa là đối tượng nâng cao TĐLLCT cần đánh giá ý chí quyếttâm, xu hướng, động cơ phấn đấu của CU, CTV với nâng cao TĐLLCT.

Hai là, sự phong phú, phù hợp về nội dung, hình thức, biện pháp nâng

cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1.

Đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá sự phong phú sinh động, đadạng, phù hợp về nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành hoạt động nâng

cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1.

Đánh giá sự phù hợp, phong phú về nội dung bồi dưỡng nâng caoTĐLLCT của CU, CTV cần xem xét tính toàn diện nội dung cơ bản của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối và chủ trương củaĐảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước, tình hình nhiệm vụ của cáchmạng, quân đội, đơn vị

Đánh giá sự phù hợp, phong phú sinh động về hình thức, biện pháp nâng cao

TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1, cần căn cứ vào cách thức tổ

chức các khâu, các bước tiến hành hoạt động cụ thể: việc duy trì thực hiện cácnguyên tắc tổ chức và chế độ nền nếp sinh hoạt đảng, sinh hoạt đoàn, CTĐ, CTCT,công tác tư tưởng, lý luận tại đơn vị; các hình thức, phương pháp tổ chức các hoạtđộng giáo dục, bồi dưỡng LLCT, tập huấn chính trị, hội thi bí thư chi bộ giỏi, cán

bộ đoàn giỏi, giáo viên chính trị giỏi, báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi… sựhoàn thiện và đồng bộ của hệ thống cơ chế, chính sách phù hợp và các điều kiệnbảo đảm về vật chất, tinh thần, tạo động cơ phấn đấu, xây dựng ý chí quyết tâm, xuhướng của CU, CTV đối với nâng cao TĐLLCT đạt hiệu quả thiết thực

Trong đó, khi đánh giá về công tác tổ chức giáo dục, bồi dưỡng LLCT

cho CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1, cần dựa vào các chỉ số: nhận thức,

duy trì nề nếp hoạt động, cấu trúc của chương trình, nội dung, kế hoạch, hìnhthức tổ chức, phương pháp giáo dục, bồi dưỡng; công tác bảo đảm giáo trình,tài liệu chuyên khảo, tham khảo, phương tiện báo chí cập nhật thông tin mới;những vấn đề lý luận, thực tiễn, kinh nghiệm hoạt động CTĐ, CTCT mà CU,CTV thu lượm được Đánh giá việc tự học tập, rèn luyện nâng cao TĐLLCT của

CU, CTV trên các khía cạnh: nhận thức, trách nhiệm của CU, CTV về nâng cao

TĐLLCT; kế hoạch, nội dung, phương pháp tự học tập, rèn luyện; điều kiện,thời gian, tài liệu, phương tiện đảm bảo cho tự học, tự nghiên cứu của CU, CTV;hình thức, biện pháp chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, sự quan tâm và tạođiều kiện của cấp trên đối với tự học nâng cao TĐLLCT của CU, CTV

Đánh giá hoạt động tổng kết thực tiễn, cần thông qua các chỉ số: duy trìnền nếp hoạt động, nội dung và cách thức ghi chép tổng hợp, phân tích, dựbáo, kết luận trong tổng kết hoạt động thực tiễn ở đơn vị

Ba là, sự phát triển về TĐLLCT và khả năng vận dụng TĐLLCT vào trong hoạt động thực tiễn của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1.

Khi đánh giá sự phát triển về TĐLLCT và khả năng vận dụng TĐLLCTvào trong hoạt động thực tiễn của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 phảicăn cứ vào sự trưởng thành về nhận thức, phát triển về năng lực công tác của

CU, CTV Trước hết cần phải thống kê chất lượng chính trị, xác định

TĐLLCT của CU, CTV dựa trên Quy định số 256-QĐ/TW, ngày 16/9/2009 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về việc xác định trình độ lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên đã học lý luận chính trị ở các cơ sở đào tạo ngoài hệ thống trường chính trị của Đảng hoặc đại học chính trị chuyên ngành và sau đại học tại Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh”; Quy định số

12/QĐ/TC-TTVH của Ban Tổ chức Trung ương, Ban Tư tưởng văn hoá Trung

ương ngày 09/01/2004 Về việc xác định trình độ lý luận chính trị; văn bản hướng

dẫn của Tổng cục Chính trị Theo đó, TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quânkhu 1 được phân loại thành 3 mức là sơ cấp, trung cấp và cao cấp Đây là cơ sởquan trọng để đánh giá mặt bằng TĐLLCT của cả đội ngũ và từng CU, CTV

Mặt khác, cần đánh giá thực tế TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3,

Quân khu 1 thông qua các chỉ số: mức độ hiểu biết về lý luận chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách,Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước; mức độ hiểu biết tri thức quân sự và cáclĩnh vực khác trong đời sống xã hội

-Đánh giá năng lực tư duy LLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu

1, cần căn cứ vào các chỉ số: khả năng tiếp thu, nhận thức hệ thống tri thứcLLCT; phương pháp tư duy biện chứng trong xem xét, phân tích tình hình,

đánh giá các sự kiện, hiện tượng của đời sống kinh tế - chính trị xã hội ở trongnước và quốc tế; phương pháp tiếp nhận, xử lý thông tin đa chiều; khả năngluận giải về mặt lý luận những vấn đề thực tiễn đang diễn ra; khả năng nắmbắt, dự báo tình hình tư tưởng của cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền và đưa ra cácquyết định lãnh đạo, quản lý, chỉ huy.

Đánh giá khả năng vận dụng tri thức LLCT vào trong hoạt động thực tiễn

của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 cần tập trung đánh giá năng lực chủ trìhoạt động CTĐ, CTCT được biểu hiện cụ thể trong việc định hướng, duy trì thựchiện đúng nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt của tổ chức Đảng, tổ chức chỉ huy, tổchức quần chúng trong đơn vị; việc nắm vững và vận dụng nghị quyết của đảng

uỷ cấp trên vào xây dựng và thực hiện nghị quyết của cấp uỷ cấp mình

Năng lực duy trì, điều hành và tổ chức các hoạt động CTĐ, CTCT;trình độ tổ chức giáo dục chính trị cho cán bộ, chiến sĩ, bồi dưỡng LLCT chocán bộ; khả năng thuyết phục, cảm hoá bộ đội và trình độ nắm bắt, xây dựng

tổ chức, xây dựng con người theo các giá trị xã hội XHCN và tiêu chuẩn củaquân đội cách mạng Khả năng tạo bầu không khí dân chủ, hợp tác, tự tintrong nội bộ; cách giải quyết các mối quan hệ, xử lý các tình huống nảy sinhtrong nội bộ đơn vị và với địa phương theo thẩm quyền Khả năng tổng kếtthực tiễn, nghiên cứu lý luận, dự báo, xử lý, giải quyết các tình huống chínhtrị; khả năng, trình độ trong đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận

Bốn là, kết quả hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của CU, CTV và sự ảnh hưởng đến kết quả hoàn thành nhiệm vụ chính trị của đơn vị.

Suy cho cùng, tác dụng, hiệu quả hoạt động nâng cao TĐLLCT của

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 phải được đánh giá hết sức khách quan ởkết quả hoạt động thực tiễn Đây là vấn đề có tính nguyên tắc của Đảng trongquá trình đổi mới công tác cán bộ, đó là “Đánh giá cán bộ phải công khaiminh bạch, khách quan, toàn diện và công tâm, lấy hiệu quả hoàn thànhnhiệm vụ chính trị làm thước đo phẩm chất và năng lực cán bộ Đánh giá cán

bộ lãnh đạo phải căn cứ vào hiệu quả công tác, khả năng đoàn kết, quy tụ,phát huy sức mạnh của tập thể, tạo ra sự tiến bộ và kết quả cụ thể trongngành, lĩnh vực, địa phương, đơn vị mình phụ trách ” [14, tr 295]

Đánh giá nâng cao TĐLLCT của CU, CTV thông qua kết quả hoànthành nhiệm vụ chính trị của đơn vị phải căn cứ vào các chỉ số: Kết quả xâydựng các cơ quan, đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; việc pháthuy vai trò, hiệu lực của người chỉ huy và vai trò chủ trì của CU, CTV Năng lựclãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng; kết quả thực hiện các nền nếp,nguyên tắc, chế độ công tác, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thểlãnh đạo với phân công cá nhân phụ trách; kết quả phân loại cấp uỷ, tổ chứcđảng và đảng viên hàng năm Khâu quy hoạch tạo nguồn cán bộ; kết quả đánhgiá phân loại chất lượng cán bộ hàng năm Hiệu quả hoạt động của hội đồngquân nhân, tổ chức đoàn, phụ nữ; kết quả phân loại đánh giá chất lượng các tổchức và thành viên trong tổ chức hàng năm Sự phối hợp hiệp đồng giữa các tổchức, lực lượng trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm traviệc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ; tinh thần và chất lượng tự phê bình, phêbình trong các tổ chức, đoàn thể.

Nền nếp, chất lượng hiệu quả công tác giáo dục chính trị, thông báo thời sự,đọc báo, nghe tin; sự thâm nhập của LLCT vào trong nhận thức, tư duy, tinh thần,thái độ chính trị, tính đảng, tính chiến đấu; đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷluật của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ Bầu không khí dân chủ và sự đoàn kết thốngnhất, tinh thần đoàn kết quân dân Tinh thần, thái độ công tác, học tập, kết quảthực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các mặt công tác khác

*

Chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là một bộ phận trongđội ngũ CU, CTV của Quân đội nhân dân Việt Nam; là người chủ trì về chínhtrị, hạt nhân đoàn kết trong đơn vị Phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phongcông tác, uy tín và tư cách của CU, CTV có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức

tư tưởng, tình cảm, ý chí của cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền Điều đó đòi hỏi người

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 phải thực sự vững vàng về chính trị, tưtưởng; tiêu biểu về phẩm chất đạo đức, năng lực, phương pháp, tác phong côngtác khoa học; có tính đảng và nguyên tắc cao; đặc biệt, phải là người cóTĐLLCT tương xứng với cương vị, chức trách, nhiệm vụ được giao

Trình độ LLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 bao gồm các yếu

tố cấu thành: kinh nghiệm, mức độ hiểu biết về LLCT, năng lực tư duy chính trị,niềm tin chính trị, khả năng vận dụng tri thức LLCT vào hoạt động thực tiễn.TĐLLCT của CU, CTV có vai trò hết sức quan trọng, là một trong những tiêuchuẩn hàng đầu, là điều kiện cơ bản để hình thành phẩm chất, năng lực, phươngpháp, tác phong công tác; là điều kiện bảo đảm cho CU, CTV hoàn thành tốt chứctrách, nhiệm vụ; nâng cao chất lượng xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị

Nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 là hoạtđộng được lãnh đạo, chỉ đạo, tiến hành chặt chẽ, thường xuyên với những nộidung, hình thức, biện pháp phù hợp, với sự tham gia của nhiều tổ chức, lựclượng, cán bộ, đảng viên, quần chúng; nhưng trước hết là các cấp uỷ, tổ chứcđảng, chính uỷ, cơ quan chính trị và CU, CTV trong đơn vị là chủ thể giữ vaitrò quan trọng Để hoạt động này đạt hiêu quả thiết thực, trong quá trình tiếnhành cần nắm vững, vận dụng sáng tạo những vấn đề có tính nguyên tắc, đồngthời nắm vững tiêu chí cơ bản đánh giá nâng cao TĐLLCT của CU, CTV

Chương 2 THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM

NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CHÍNH UỶ,

CHÍNH TRỊ VIÊN Ở SƯ ĐOÀN 3, QUÂN KHU 1 2.1 Thực trạng nâng cao trình độ lý luận chính trị của chính uỷ, chính trị viên ở Sư đoàn 3, Quân khu 1

2.1.1 Những ưu điểm và kết quả đạt được

Một là, nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể và lực lượng về nâng cao TĐLLCT của CU, CTV đã có những chuyển biến tích cực.

Qúa trình thực hiện Nghị quyết 51-NQ/TW của Bộ Chính trị khoá IX,Nghị quyết 513/NQ-ĐUQSTW của Đảng ủy Quân sự Trung ương - nay làQuân ủy Trung ương “nhận thức của các cấp uỷ, đội ngũ cán bộ, đảng viênnhất là cán bộ chủ trì các cấp có sự chuyển biến tiến bộ rõ rệt, thống nhấtnhận thức việc ban hành Nghị quyết 51 đã đáp ứng kịp thời yêu cầu nhiệmvụ ” [22, tr 2] Đồng thời, cấp uỷ, cán bộ chủ trì các cấp, cơ quan chính trị

Sư đoàn, trung đoàn đã có sự quan tâm chăm lo tới hoạt động bồi dưỡng nâng

cao TĐLLCT của CU, CTV Qua trao đổi với lãnh đạo, chỉ huy các cấp, đặcbiệt là với chỉ huy Phòng chính trị Sư đoàn, lãnh đạo, chỉ huy và đội ngũ cán

bộ chính trị ở các trung đoàn, 100% các đồng chí đều cho rằng, việc nâng caoTĐLLCT của CU, CTV ở đơn vị cơ sở là việc làm rất quan trọng và cần thiết

Các ý kiến đều xác định hoạt động nâng cao TĐLLCT của CU, CTV ở Sưđoàn 3, Quân khu 1, là trách nhiệm của mọi tổ chức, lực lượng, trước hết và trựctiếp là của cấp uỷ, chính uỷ và cơ quan chính trị, đội ngũ CU, CTV các cấp và củađội ngũ đảng viên trong đơn vị; không “khoán trắng”, không coi đó là việc riêngcủa chính uỷ, đội ngũ cán bộ chính trị và cơ quan chính trị Hoạt động này phảiđược tiến hành thường xuyên, liên tục, kết hợp chặt chẽ giữa công tác xây dựngĐảng và xây dựng đội ngũ cán bộ; với những nội dung cơ bản, thiết thực, đượctiến hành thông qua nhiều hình thức và biện pháp phù hợp

Từ nhận thức đó, cấp uỷ, chính uỷ các cấp đã bám sát tình hình nhiệm

vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội, nhiệm vụ chính trị của Sư đoàn và từngđơn vị; Quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về phương hướng, mụctiêu, yêu cầu xây dựng đội ngũ CU, CTV trong thời kỳ mới theo tinh thầnNghị quyết 51/NQ-TW, Nghị quyết 513/NQ-ĐUQSTW, Nghị quyết số49/NQ-ĐUQK1; chỉ thị, nghị quyết của trên về công tác cán bộ, về đào tạo,bồi dưỡng, sử dụng cán bộ; thực trạng TĐLLCT của CU, CTV để cụ thể hoáthành chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát, đúng Cục Chính trị Quân khu,Phòng Chính trị Sư đoàn, Ban Chính trị các trung đoàn đã thường xuyên bámsát nghị quyết của cấp uỷ, chỉ thị của chính uỷ đã chủ động lập kế hoạch, phốihợp hiệp đồng với cơ quan tham mưu, hậu cần, kĩ thuật tổ chức thực hiện,hướng dẫn, chỉ đạo, theo dõi các đơn vị xây dựng và thực hiện kế hoạch

Trong chủ trương nghị quyết lãnh đạo của cấp uỷ, kế hoạch CTĐ,CTCT, kế hoạch giáo dục chính trị của hầu hết các đơn vị trong Sư đoàn đều cóxác định nội dung, hình thức bồi dưỡng nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũcán bộ và TĐLLCT của CU, CTV phù hợp với hoạt động thực tiễn của đơn vị

Với tư cách vừa là đối tượng, vừa là chủ thể nâng cao TĐLLCT, hầu hết

CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 đã có nhận thức và xác định đúng ý thức,trách nhiệm của mình, tự giác học tập, rèn luyện Kết quả điều tra khảo sát ở một

số đơn vị trong Sư đoàn cho thấy có 91,5% SQ, QNCN và 83% HSQ, BS đượchỏi cho rằng để nâng cao TĐLLCT, ngoài công tác đào tạo tại nhà trường, thì việc

tự học tập, bồi dưỡng tại đơn vị của bản thân CU, CTV là yếu tố quyết định

Hai là, nội dung, hình thức, biện pháp nâng cao TĐLLCT của CU, CTV từng bước được bổ sung hoàn thiện.

Về nội dung, hàng năm Sư đoàn đã tổ chức các đợt nghiên cứu, quántriệt cho CU, CTV về những nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng nghị quyết đại hội đảngcác cấp, các chỉ thị của Bộ Chính trị, nghị quyết của Ban Chấp hành Trungương Đảng, Quân uỷ Trung ương, nghị quyết của Đảng uỷ Quân khu, Sưđoàn và nghị quyết của cấp uỷ lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ trong đơn vị.Trong đó, các đơn vị đã định hướng trọng tâm nội dung học tập, tự học, tựnghiên cứu của CU, CTV vào tìm hiểu sâu những vấn đề mới về lý luận trongchủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước mới banhành, nhất là những chính sách, văn bản pháp luật có liên quan đến lĩnh vựcquân sự, quốc phòng; những chỉ thị, mệnh lệnh, yêu cầu nhiệm vụ của trên vàtừng đơn vị; những kinh nghiệm giải quyết các tình huống cụ thể trong quátrình tiến hành hoạt động CTĐ, CTCT ở đơn vị

Hình thức, biện pháp giáo dục, bồi dưỡng nâng cao TĐLLCT của CU,CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 cũng khá phong phú, linh hoạt Cụ thể trongnhững năm qua, Sư đoàn đã sử dụng tổng hợp các hình thức, biện pháp mà

Quy chế giáo dục chính trị của Tổng cục Chính trị đã ban hành Đặc biệt, năm

2014, Phòng Chính trị Sư đoàn đã đã xây dựng và triển khai Đề án “Đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới” sát với đặc thù

riêng của Sư đoàn Hội nghị rút kinh nghiệm qua 2 năm thực hiện Đề án này

đã khách quan đánh giá bước đầu đạt được mục đích, yêu cầu đề ra, hoạt độnggiáo dục chính trị cho các đối tượng trong Sư đoàn ngày càng được duy trìthành nền nếp chặt chẽ, khoa học, phương pháp, năng lực sư phạm của CU,CTV ngày càng được nâng cao; trong giảng dạy chính trị đã gắn giảng giải,phân tích những vấn đề có tính lý luận với thực tiễn, lý thuyết gắn với thực

hành, do vậy bài giảng chính trị cho các đối tượng đã phong phú, sinh độnghơn và mang tính thuyết phục cao hơn

Hàng năm, trước khi bước vào huấn luyện giai đoạn 1 và giai đoạn 2,Cục Chính trị Quân khu, Phòng Chính trị Sư đoàn và Ban Chính trị các trungđoàn đều chủ động mở lớp tập huấn, bồi dưỡng cán bộ chính trị, CU, CTVtheo phân cấp Sử dụng tổng hợp các hình thức, biện pháp bồi dưỡng; kết hợpcấp trên bồi dưỡng cấp dưới, người đi trước bồi dưỡng người đi sau, cơ quanbồi dưỡng đơn vị, cán bộ chính trị bồi dưỡng, học hỏi lẫn nhau qua nhữngviệc làm cụ thể với phổ biến kinh nghiệm và tăng cường công tác kiểm tra,kịp thời phát hiện, uốn nắn, khắc phục những hạn chế khuyết điểm

Mặt khác, Sư đoàn 3, Quân khu 1 cũng đã chú trọng nâng caoTĐLLCT của CU, CTV ở đơn vị thông qua khâu quy hoạch, tạo nguồn cán

bộ, thực hiện trẻ hoá đội ngũ cán bộ các cấp, chủ động phát hiện, bồi dưỡng,lựa chọn cán bộ chủ trì trong nhiệm kỳ 2006 - 2010 và nhiệm kỳ 2011 - 2015.Trong thời gian từ năm 2006 đến 2015, Sư đoàn đã lựa chọn và cử 35 đồngchí cán bộ chính trị đi đào tạo chính uỷ cấp trung sư đoàn, 74 đồng chí cán bộquân sự có năng lực đề nghị chuyển loại thành cán bộ chính trị Trên cơ sởquy hoạch, tạo nguồn cán bộ, Sư đoàn đã mạnh dạn bổ nhiệm và đề nghị cấptrên bổ nhiệm, giao nhiệm vụ cho những cán bộ chính trị trong độ tuổi quyhoạch đảm nhận cương vị chính trị viên, chính trị viên phó cấp đại đội, tiểuđoàn; chính uỷ, phó chính uỷ trung đoàn

Bên cạnh đó, hàng năm các đơn vị trong Sư đoàn đã triển khai tổ chứcchặt chẽ, nghiêm túc các cuộc thi giáo viên chính trị, báo cáo viên, tuyêntruyền viên, bí thư chi bộ và bí thư chi đoàn giỏi Đây là hình thức, biện phápthiết thực, hiệu quả, thông qua các hội thi này là điều kiện thuận lợi để CU,CTV phải coi trọng đầu tư thời gian nghiên cứu sâu hơn những vấn đề có tính

lý luận, huy động tối đa năng lực tư duy và khả năng vận dụng lý luận vàotrong hoạt động thực tiễn để khẳng định trình độ, năng lực của chính bản thânmình trước cấp trên, đồng đội và cấp dưới Qua đó, đã thiết thực góp phầnnâng cao trình độ mọi mặt và TĐLLCT, khả năng xử lý các tình huống chínhtrị của CU, CTV được nâng lên rõ rệt

Ba là, TĐLLCT của CU, CTV có sự chuyển biến khá rõ rệt.

Về trình độ tri thức:

Nếu như năm 2006, 2005 trở về trước, thực hiện chế độ một người chỉhuy theo tinh thần Nghị quyết 07/NQ-TW, tỷ lệ cán bộ chính trị (cấp đại đội,tiểu đoàn, trung đoàn) chưa qua đào tạo cơ bản khoảng 20 - 25%, tỷ lệ cán bộchính trị có trình độ đại học dưới 40%; đến khi triển khai thực hiện Nghịquyết số 49-NQ/ĐUQK1 ngày 17 tháng 11 năm 2005 của Đảng uỷ Quân khu

1 về triển khai thực hiện Nghị quyết 51-NQ/TW của Bộ Chính trị khoá IX,Nghị quyết 513-NQ/ĐUQSTW, thì đội ngũ CU, CTV ở Sư đoàn 3 đã đượccủng cố kiện toàn, hầu hết những đồng chí được bổ nhiệm CU, CTV đều đượcđào tạo cơ bản cán bộ chính trị cấp phân đội hoặc cán bộ quân sự, chuyênmôn kĩ thuật chuyển loại sang cán bộ chính trị, một số đồng chí đã qua đàotạo chính uỷ trung, sư đoàn

Tính đến thời điểm tháng 3 năm 2016, theo số liệu thống kê chất lượngchính trị, 100% CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 đã qua đào tạo cơ bản cótrình độ học vấn từ cao đẳng trở lên, trong đó có 139/183 = 75,95% có trình

độ đại học (02/02 = 100% chính uỷ, phó chính uỷ Sư đoàn, 06/06 = 100%chính uỷ, phó chính uỷ trung đoàn đã qua đào tạo chính uỷ trung, sư đoàn tạiHọc viện Chính trị; 27/29 = 93,1% chính trị viên, chính trị viên phó cấp tiểuđoàn có trình độ đại học; 104/146 = 71,23% chính trị viên, chính trị viên phócấp đại đội có trình độ đại học) [Phụ lục 3]; 117/183 = 63,93% CU, CTV cóbằng cử nhân chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước Dovậy, về mặt bằng tri thức LLCT, CU, CTV ở Sư đoàn 3, Quân khu 1 đã đượctrang bị khá đầy đủ, toàn diện những vấn đề cơ bản lý luận chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách vàpháp luật của Nhà nước; lý luận về công tác xây dựng Đảng và hoạt độngCTĐ, CTCT trong quân đội Báo cáo sơ kết 8 năm thực hiện Nghị quyết 51-NQ/TW của Bộ Chính trị (khoá IX) trong Đảng bộ Sư đoàn 3, Quân khu 1ngày 20 tháng 9 năm 2013 đã đánh giá: “Nhìn chung, đội ngũ CU, CTV cáccấp hiện nay có chất lượng cao hơn so với những năm đầu thực hiện Nghịquyết 51/NQ-TW, tuyệt đại đa số có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn quán

triệt tốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng; có tinh thần cầu thị tiến

bộ, ham học hỏi, năng nổ nhiệt tình, không ngại khó khăn; chủ động trongcông việc, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt hoạt động CTĐ, CTCT; tích cựcrèn luyện đạo đức, lối sống, phương pháp tác phong công tác; gương mẫuchấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội, có tín nhiệm trong đơn vị,khẳng định được vị trí là người chủ trì trong đơn vị” [22, tr 4]

Kết quả điều tra xã hội học ở một số đơn vị thuộc Sư đoàn 3, Quân khu 1cho thấy: 39,5% SQ, QNCN, 55,5% HSQ, BS đánh giá nhận xét đội ngũ CU,CTV có trình độ hiểu biết sâu rộng về lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước;84% SQ, QNCN và 79% HSQ, BS đánh giá nhận xét CU, CTV có phẩm chấtchính trị, đạo đức, lối sống tốt; 91,5% SQ, QNCN và 66% HSQ, BS đánh giánhận xét CU, CTV có ý thức cao trong chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luậtquân đội, quy định của đơn vị [Phụ lục 1, 2] Đây là những yếu tố rất thuậnlợi để CU, CTV tiếp thu tốt hơn tri thức khoa học, phát triển tư duy LLCT vàvận dụng LLCT vào trong hoạt động thực tiễn

Về trình độ tư duy LLCT của CU, CTV:

Thực trạng trình độ tri thức ở trên đã phản ánh một phần thực trạng trình

độ tư duy lý luận của CU, CTV ở Sư đoàn 3 Đại bộ phận CU, CTV có sự nhạycảm chính trị, khả năng tiếp nhận tri thức, thông tin khá tốt, nhất là những trithức, thông tin lý luận, chính trị; thường xuyên tích luỹ kinh nghiệm thực tiễn, cóthế mạnh về tư duy thực hành, tư duy cụ thể trong việc vận dụng sáng tạo đườnglối, chủ trương của Đảng, các chỉ thị nghị quyết của cấp trên vào việc xây dựngchỉ tiêu nghị quyết, quy chế, chương trình kế hoạch hoạt động cụ thể

Hầu hết CU, CTV có thái độ tích cực ủng hộ và tin tưởng vào thắng lợicủa đường lối đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và cuộc đấu tranhchống tham nhũng, tiêu cực do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng, lãnhđạo; nhận thức thấy rõ sự phát triển tư duy mới của Đảng về nhiệm vụ bảo vệ

Tổ quốc XHCN trong thời kỳ mới; có cách nhìn nhận khách quan về những

sự kiện xảy ra trên thế giới, trong nước và âm mưu, thủ đoạn thâm độc củachủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam

Đại bộ phận CU, CTV có khả năng phân tích, tổng hợp, so sánh, kháiquát khá tốt; nhiều đồng chí đã biết tự tổng kết việc thực hiện các hoạt động

cụ thể ở đơn vị cả về lý luận và thực tiễn, trên cơ sở đó rút ra kinh nghiệm, dựbáo xu hướng phát triển tình hình nhiệm vụ của đơn vị để đề ra những chủtrương biện pháp phù hợp, thiết thực, hiệu quả, xây dựng kế hoạch, quy trìnhlàm việc cho từng nhiệm vụ, hoạt động cụ thể

Bốn là, hầu hết CU, CTV đã biết vận dụng linh hoạt LLCT vào thực hiện chức trách, nhiệm vụ, góp phần xây dựng đơn vị VMTD.

Nhận thức rõ đặc thù là đơn vị luôn phải hoạt động với cường độ lớn,yêu cầu nhiệm vụ chính trị rất cao, điều kiện cơ sở vật chất bảo đảm cònnhiều khó khăn thiếu thốn Vì vậy, CU, CTV trong Sư đoàn 3 đã biết vậndụng tri thức LLCT đã được tích luỹ để vận dụng vào trong hoạt động thựctiễn đạt được những kết quả thiết thực Qua điều tra khảo sát tại Sư đoàn vềmức độ hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của CU, CTV trong đơn vị hiện naycho thấy: 60,5% SQ, QNCN đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ, 32% SQ,QNCN đánh giá hoàn thành khá nhiệm vụ [Phụ lục 1]; 61,5% HSQ, BS đánhgiá năng lực giáo dục thuyết phục bộ đội tốt, 64,5% HSQ, BS đánh giá nănglực lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức các hoạt động CTĐ, CTCT tốt [Phụ lục 2]

Trên cương vị là người chủ trì về chính trị, CU, CTV trong Sư đoàn đãthường xuyên chỉ đạo và trực tiếp duy trì thực hiện nghiêm túc nền nếp hoạtđộng CTĐ, CTCT; kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với công tác tổ chức,chính sách, xây dựng nề nếp chính quy với giáo dục tinh thần tự giác thựchiện nhiệm vụ, góp phần làm cho tình hình chính trị, tư tưởng đơn vị ổn định,tuyệt đại đa số cán bộ chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tin tưởng tuyệtđối vào sự lãnh đạo của Đảng, sự nghiệp đổi mới của đất nước, yên tâm côngtác, yêu mến gắn bó xây dựng đơn vị

Trong công tác xây dựng Đảng, CU, CTV đã thường xuyên quán triệt,tuyên truyền và gương mẫu thực hiện nghiêm túc Cương lĩnh, Điều lệ Đảng,nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng; quán triệt thực hiện nghiêm túc Nghịquyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, XI, XII, Nghị quyết đại hội Đảngcác cấp Đặc biệt hầu hết CU, CTV trên cương vị là bí thư, cấp uỷ đã coi trọng

làm tốt công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực toàn diện cho cấp uỷ viên, gắn xâydựng cấp uỷ với xây dựng cán bộ chủ trì, xây dựng chi bộ đại đội có cấp uỷ,trung đội có tổ đảng, tiểu (khẩu) đội có đảng viên; duy trì nghiêm chế độ nền nếpsinh hoạt đảng, có nhiều chuyển biến trong đổi mới nội dung, hình thức sinhhoạt và đổi mới cách ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ Kết quả côngtác xây dựng đảng từ năm 2006 đến năm 2015 Đảng bộ Sư đoàn liên tục đạt tiêuchuẩn TSVM Trong nhiệm kỳ 2006 - 2010 “tỷ lệ cấp uỷ các cấp hàng năm đạtTSVM trung bình đạt 92,32%, tăng 1,26% so với chỉ tiêu Đại hội, tổ chức cơ sởđảng TSVM trung bình đạt 92,18%, tăng 1,7% so với chỉ tiêu đại hội” [20, tr 6].Trong nhiệm kỳ 2011 - 2015, toàn Đảng Bộ Sư đoàn đã kết nạp 2.161 đảng viênmới, “…tỷ lệ đảng viên vi phạm tư cách giảm so với nhiệm kỳ trước; tỷ lệ đảngviên đủ tư cách hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ 87,5% (tăng6,5% so với nhiệm kỳ trước)” [21, tr 6]; “Đánh giá chất lượng tổ chức đảnghàng năm, có trên 85% tổ chức cơ sở đảng đạt TSVM” [21, tr 7].

Hàng năm, CU, CTV đã triển khai tổ chức thực hiện nghiêm túcchương trình, kế hoạch bồi dưỡng LLCT, giáo dục chính trị, tuyên truyền phổbiến giáo dục pháp luật cho các đối tượng trong đơn vị; biết gắn giáo dục cơbản với giáo dục truyền thống, giáo dục đạo đức và giáo dục thẩm mỹ Thựchiện khá tốt công tác thi đua khen thưởng, phong trào thi đua quyết thắng,hoạt động tuyên truyền nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, quânđội và ngày truyền thống của đơn vị Phát huy có hiệu quả các thiết chế vănhoá ở đơn vị; quan tâm chỉ đạo xây dựng cảnh quan môi trường đơn vị ngàycàng “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp” Có nhiều có gắng trong tham gia và gópphần đấu tranh với âm mưu thủ đoạn “diễn biến hoà bình” của các thế lực thùđịch trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá

Đội ngũ CU, CTV trong sư đoàn là lực lượng đi đầu trong triển khai

thực hiện phong trào “Đoàn Sao vàng chung sức xây dựng nông thôn mới” Từ

năm 2006 đến nay, Sư đoàn đã đưa hơn 200 lượt đại đội đi dã ngoại tham giaxoá đói giảm nghèo; CU, CTV trực tiếp tiến hành tuyên truyền cho nhân dântrên địa bàn đóng quân và nơi đơn vị thực hiện nhiệm dân vận vụ nắm vững chủtrương đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước với hơn 2.000