Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xu[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ BDTX- ND3 ( TỰ BỒI DƯỠNG) M« ĐUN 23 – KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH (10 tiết- lần 1) Địa điểm học : tại nhà
Thời gian học: Từ 5/2/2016 đến 15/2/2016
Nội dung:
1 Khái niệm kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
1.1 Kiểm tra
Trong Đại từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý định nghĩa kiểm tra là xem xét thực chất, thực tế Theo Bửu Kế, kiểm tra là tra xét, xem xét, kiểm tra là soát xét lại công việc, kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét Còn theo Trần Bá Hoành, kiểm tra là cung cấp những dữ kiện, những thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá
Như vậy, các nhà khoa học và các nhà giáo dục đều cho rằng kiểm tra với nghĩa là nhằm thu thập số liệu, chứng cứ, xem xét, soát xét lại công việc thực tế để đánh giá và nhận xét
Trong giáo dục, kiểm tra có các hình thức như kiểm tra thường xuyên (kiểm tra hàng ngày), kiểm tra định kì (kiểm tra hết chương, hết phần ) và kiểm tra tổng kết (kiểm tra cuối học kì)
1.2 Đánh giá
Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp
để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu qủa công việc Theo Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, đánh giá là nhận xét bình phẩm về giá trị Theo từ điển Tiếng Việt của Văn Tân thì đánh giá là nhận thức cho rõ giá trị của một người hoặc một vật
Đánh giá trong giáo dục, theo Dương Thiệu Tống là quá trình thu thập và xử
lý kịp thời, có hệ thống thông tin về hiện trạng và hiệu quả giáo dục Căn cứ vào mục tiêu dạy học, làm cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành
Trang 2động trong giáo dục tiếp theo Cũng có thể nói rằng đánh giá là quá trình thu thập phân tích và giải thích thông tin một cách hệ thống nhằm xác định mức
độ đạt đến của các mục tiêu giáo dục về phía học sinh Đánh giá có thể thực hiện bằng phương pháp định lượng hay định tính
Như vậy đánh giá là việc đưa ra những kết luận nhận định, phán xét về trình
độ học sinh Muốn đánh giá kết quả học tập của học sinh thì việc đầu tiên là phải kiểm tra, soát xét lại toàn bộ công việc học tập của học sinh, sau đó tiến hành đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng là đưa ra một quyết định Do vậy kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh là hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá và đánh giá thông qua kết quả của kiểm tra Hai khâu đó hợp thành một quá trình thống nhất là kiểm tra- đánh giá
Trong mối quan hệ giữa kiểm tra, đánh giá và đo lường, nếu đánh giá là một quá trình thì kiểm tra, đo lường là một bộ phận của quá trình đó Để đánh giá được chính xác khách quan, cần thu thập thông tin, đối chiếu, so sánh và
đi đến kết luận phù hợp
Đánh giá kết quả học tập có vai trò như sau:
Đối với bản thân Học sinh: nó giúp cho HS biết được việc học tập của mình thuộc loại nào, biết được sở trường, sở đoản của mình, biết được mình có năng khiếu gì… từ đó sẽ có phương pháp “tự điều chỉnh” lại cách học tập để
có kết quả tốt hơn, tiến bộ hơn
Đối với Giáo viên: thì kết quả học tập chung của khối, của lớp sẽ giúp cho
GV có kế hoạch phụ đạo, bồi dưỡng thêm cho HS Còn kết quả học tập của mỗi HS sẽ giúp cho GV sửa chữa những điểm yếu, những sai sót của học sinh đó nhằm hoàn thiện, nâng cao thêm kết quả học tập của học sinh Kết quả học tập của học sinh cũng giúp cho GV rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, từ đó nâng cao tay nghề
Đối với Cán bộ Quản lí Giáo duc: thì kết quả học tập chung của HS trong địa bàn mình quản lí sẽ giúp cho các CBQL đề ra những kế hoạch, biện pháp chỉ đạo nhằm phát triễn GD trong địa bàn quản lí của mình Nhằm nâng cao chất lượng GD để đáp ứng theo nhu cầu của xã hội
Đánh giá kết quả học tập của học sinh có chức năng như sau:
1 Chức năng Xác nhận:
Xác nhận trình độ học vấn, kết quả học tập … cho HS của trường đào
Trang 3 Xác nhận đang học, đã hoàn thành hay chưa hoàn thành, tốt nghiệp hay chưa tốt nghiệp khóa học, cấp học, lớp học … chương trình, môn học … để cấp tính chỉ, chứng chỉ, giấy chứng nhận, văn bằng , bằng cấp
Xác nhận sự phát triễn hay không phát triễn của GD trong một giai đoạn nhất định
2 Chức năng Định hướng:
Kết quả học tập của HS có thể đo lường, dự báo trước những khả năng của HS có thể đạt được hay có thể xãy ra trong tương lai Từ đó giúp cho các nhà Quản lí kế hoạch có thể đề ra những biện pháp định hướng cho GD phát triển đúng hướng
Kết quả học tập giúp cho HS có phương hướng trong học tập, trong chọn ngành nghề, chọn trường đại học, cao đẳng … cho phù hợp với khả năng, nguyện vọng của mình và phù hợp với nhu cầu của xã hội
3 Chức năng hỗ trợ:
Kết quả học tập giúp cho HS có thêm sự hứng thú trong học tập, nó giúp cho HS phấn đấu học giỏi hơn, chuyên cần hơn, ham học hơn …
Kết quả học tập trong từng giai đoạn hổ trợ cho HS khắc phục các nhược điểm, phát huy ưu điểm để tự điều chỉnh cách học tập sao cho
đi đúng hướng , đạt được mục tiêu của mình đã đề ra
2 Các loại đánh giá kết quả học tập của học sinh
Có các loại đánh giá là đánh giá chẩn đoán, đánh giá từng phần, đánh giá tổng kết và ra quyết định
- Đánh giá chẩn đoán được tiến hành trước khi dạy một chương hay một vấn
đề quan trọng nào đó giúp cho giáo viên nắm được tình hình những kiến thức kiên quan có trong học sinh, những điểm học sinh nắm vững, những lỗ hổng cần bổ khuyết để quyết định cách dạy cho thích hợp
- Đánh giá từng phần được tiến hành nhiều lần trong giảng dạy nhằm cung cấp nhưng thông tin ngược để giáo viên và học sinh kịp thời điều chỉnh cách dạy và cách học, ghi nhận xét kết quả từng phần để tiếp tục thực hiện chương trình một cách vững chắc
Trang 4- Đánh giá tổng kết tiến hành khi kết thúc môn học, khóa học bằng những kì thi nhằm đánh giá tổng quát kết quả học tập, đối chiếu với những mục tiêu
đề ra
- Ra quyết định là khâu cuối cùng của kiểm tra-đánh giá Dựa và những định hướng trong khâu đánh giá Giáo viên quyết định những biện pháp cụ thể để giúp đỡ họ sinh hay cả lớp về những sai sót đặc biệt hay những thiếu sót phổ biến
*Phân tích các yêu cầu đối với kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
1- Đảm bảo sự phù hợp của phương pháp đánh giá với mục tiêu học tập: đòi hỏi các phương pháp đánh giá được lựa chọn và sử dụng phải đo
lường được các mục tiêu học tập đã xác định, đo xem những mục tiêu học tập đã đạt được ở mức độ nào, đồng thời cho biết mục tiêu đó đo bằng cách nào
Việc chấm điểm đối với các bài tự luận tốn nhiều thời gian, công sức hơn
và điểm số cũng có độ tin cậy thấp hơn so với chấm bài trắc nghiệm khách quan Các bài kiểm tra tự luận thì có kết quả chính xác hơn khi đo lường & đánh giá về khả năng suy luận, tổ chức, sắp xếp, cách giải quyết vấn đề
2- Yêu cầu đảm bảo tính giá trị: đòi hỏi đánh giá và đo lường được đúng
các mục tiêu định đo, những thông tin thu được phải là những bằng chứng đi đến những kết luận phù hợp, nó thể hiện việc thiết kế công cụ đánh giá Việc xác định giá trị của công cụ đánh giá kết quả học tập chủ yếu là xác định những bằng chứng liên quan tới nội dung
3- Yêu cầu đảm bảo tính tin cậy: chỉ sự chính xác của đánh giá, phản ánh
đúng kết quả học tập của người học như nó tồn tại trên cơ sở đối chiếu với mục tiêu đã đề ra Tính tin cậy cho biết những kết quả đánh giá ở những thời điểm khác nhau đều cho những kết quả tương tự, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tính tin cậy của đánh giá
4- Yêu cầu đảm bảo tính công bằng: phải tạo điều kiện cho tất cả HS có
cơ hội như nhau để thể hiện kết quả học tập và kết quả đánh giá, phải thể hiện đúng kết quả học tập của họ
5- Yêu cầu đảm bảo tính hiệu quả: đánh giá phải phù hợp với công sức
và thời gian tiến hành kiểm tra đánh giá, đánh giá với sự chi phí ít nhưng đảm bảo giá trị và tin cậy sẽ là có hiệu quả Để nâng cao hiệu quả đánh giá cần có sự phù hợp về thời gian sử dụng để thực hiện quá trình đánh giá, bao gồm thời gian chuẩn bị, thời gian tổ chức thực hiện, thời gian chấm điểm,
Trang 5công bố kết quả Thời gian cho mỗi khâu này là khác nhau đối với mỗi phương pháp sử dụng Đánh giá tạo ra động lực để đối tượng được đánh giá vươn lên, có tác dụng thúc đẩy các mặt tốt, hạn chế mặt tiêu cực Tiêu chí đánh giá cũng như kết quả đánh giá phải được công bố công khai và kịp thời cho HS
Nhận xét: Trong quá trình đánh giá kết quả học tập, tất cả các yêu cầu trên
có mối quan hệ với nhau, chúng ta cần phải thực hiện đồng thời nhằm thực hiện tốt các chức năng đánh giá.
3 Những yêu cầu sư phạm cần tuân thủ khi đánh giá kết quả học tập của học sinh
Khi đánh giá cần phải tuân thủ những yêu cầu sau:
- Đánh giá phải xuất phát từ mục tiêu dạy học
- Công cụ đánh giá phải đảm bảo mức độ chính xác nhất định
- Đánh giá phải mang tính khách quan, toàn diện, có hệ thống và công khai
- Đánh giá phải đảm bảo tính thuận tiện của việc sử dụng công cụ đánh giá