TÌNH THẾ “NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC” VÀ CHỦ TRƯƠNG, CHỈ đạo CỦA ĐẢNG để GIẢI QUYẾT TÌNH THẾ NÀY

Các cường quốc đang chiếm đóng Việt Nam như Pháp, Nhật Bản vì mục đích phục vụ chiến tranh đã lạm dụng và khai thác quá sức vào nông nghiệp vốn đã lạc hậu, đói kém gây nhiều tai họa ảnh

Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, ĐHQG HCM

Khoa Sinh Học - Công Nghệ Sinh Học

TÌNH THẾ “NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC” VÀ CHỦ TRƯƠNG, CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỂ GIẢI QUYẾT

TÌNH THẾ NÀY

Môn: Lịch sử Đảng

Giảng viên: Phan Thị Cẩm Lai

Nhóm: 2

THÀNH VIÊN NHÓM

1.Trần Huỳnh Lĩnh

2 Võ Lâm Đức Huy

3 Nguyễn Đỗ Anh Minh

4 Lương Thiện Phước

1 Giải thích

tình thế

2 Phân tích nội dung chỉ tqhị kháng chiến kiến quốc

3 Kết quả của

chỉ thị 4 Ý nghĩa của chỉ thị

Tổng quan nội dung

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

•Bối cảnh lịch sử:

Tháng 9/1939, Chiến tranh thế giới thứ 2 bùng

nổ Các cường quốc đang chiếm đóng Việt Nam như Pháp, Nhật Bản vì mục đích phục vụ chiến tranh đã lạm dụng và khai thác quá sức vào nông nghiệp vốn đã lạc hậu, đói kém gây nhiều tai họa ảnh hưởng đến sinh hoạt kinh tế của người dân

ta Miền Bắc nước ta lâm vào tình trạng khốn

cùng của cái đói

đó pháp cũng vơ vét của dân để dự trữ lương thực).

֎ Nguyên nhân gián tiếp: là những biện pháp quân sự hóa kinh tế nhằm phục vụ nhu cầu chiến tranh của chế độ thực dân Pháp tại Việt Nam

֎ Quân Nhật cấm vận chuyển lúa từ miền Nam ra miền Bắc và cấm luôn việc mở kho gạo cứu đói

֎ Nguyên nhân tự nhiên: thời tiết là yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất lương thực tại miền Bắc, ngoài ra thiên tai, lũ lụt, sâu bệnh gây mất mùa, bệnh dịch tả hoành hành lan rộng góp phần làm tăng thêm sự thống khổ của nạn đói

֎ Tình trạng địa chủ chiếm hữu phần lớn ruộng đất khiến phần lớn nông dân không có hoặc chỉ có rất ít đất canh tác, nên không có khả năng sản xuất

đủ lương thực nuôi sống gia đình

THỰC TRẠNG NẠN ĐÓI NĂM 1945

Những nỗ lực cứu đói của lực lượng cách mạng Việt Nam

Cách Mạng Tháng 8 năm 1945

Mở ra kỷ nguyên mới cho đất nước

Bối cảnh lịch sử nạn dốt

• Năm 1858 Pháp bắt đầu xâm lược Việt Nam.

• Năm 1862 chiếm được 3 tỉnh Miền Đông Nam Kỳ.

• Năm 1867 chiếm 3 tỉnh Miền Tây.

• Hòa ước năm 1874, 1883 và 1884 (Patenôtre).

Quá trình xóa bỏ giáo dục phong kiến nước ta

Pháp cho xây dựng 3 loại trường:

Trường Thông Ngôn, trường Hậu Bổ, trường “mẫu quốc”.

Quá trình xóa bỏ giáo dục phong kiến nước ta

Xóa bỏ gáo dục Nho giáo Chấm dứt nền giáo dục phong kiến ở nước ta

Hậu quả của nạn dốt

• Cứ trong 100 người dân thì có 3 trẻ em từ 8

đến 16 tuổi được đi học và 2 người lớn biết chữ , còn 95 người không được đi học.

 Như vậy nước ta thời bấy giờ có đến 95%

dân số bị mù chữ.

Đánh giá tình hình nạn dốt

Mặt tích cực:

• Nhiều nhà cách mạng yêu

nước được sinh ra trong

chế độ giáo dục tiên tiến của

Pháp

Đánh giá tình hình nạn dốt

Mặt tích cực

Hệ thống giáo dục cấp tiến

được nước ta tận dụng lại

tới ngày nay.

Giặc ngoại xâm

Hình: Ngoại trưởng Nhật Bản Mamoru Shigemitsu đã

văn kiện chấp nhận đầu hàng trên chiến hạm của Hải

quân Hoa Kỳ

Liên xô trờ thành thành thành trì của CNXH

 Cục diện chính trị hậu thế chiến II:

 Phát-xít Nhật đầu hàng không điều kiện

quân Đồng minh.

 Trên toàn đất nước VN vẫn còn 6 vạn

quận đội Nhật Hoàng thua trận chưa được giải giáp.

Phe đế quốc dưỡng âm mưu mới "chia lại hệ thống thuộc địa thế giới“ → không ủng hộ lập trường độc lập và công nhận địa vị pháp lý của Nhà nước VN Dân chủ cộng hòa từ chối trong việc thiết lập quan hệ ngoại giao

Hình: Quân Anh đến Sài gòn tháng 9-1945.

Cái cớ của những gã khổng lồ:

 Ngày 2/9/1945, quân Pháp đã trắng trợn gây

hấn bằng cách bắn vào cuộc mít-tinh mừng

ngày độc lập của nhân dân ta ở Sài Gòn- Chợ

Lớn.

 Từ tháng 9/1945 , 2 vạn quân đội Anh-Ấn đổ

bộ vào Sài Gòn đề làm nhiệm vụ giải giáp

quân Nhật thua trận ở phía Nam VN Quân

đội Anh giúp sức quân Pháp ngang nhiên nổ

súng gây hấn đánh chiếm Sài Gòn-Chợ Lớn

(Nam Bộ) vào rạng sáng ngày 23-9-1945

Hình:Quân Trung Hoa dân quốc đến Hải Phòng.

Ở Bắc vĩ tuyến 16 , từ cuối tháng

8-1945, hơn 20 vạn quân đội của Tưởng Giới Thạch (Trung Hoa dân quốc) tràn qua biên giới ồ ạt vào

Hà Nội với âm mưu thâm độc “diệt Cộng, cầm Hồ”, phá Việt Minh.

Đặt nền độc lập và chính quyền cách mạng non trẻ của Việt Nam trước tình thế “như ngàn cân treo sợi tóc”

II PHÂN TÍCH NỘI DUNG CỦA CHỈ THỊ KHÁNG CHIẾN KIẾN QUỐC

1 Hoàn cảnh Việt Nam sau cách mạng tháng 8

Thắng lợi của cách mạng tháng 8

 Tình hình trên thế giới

Phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh

mẽ ở các nước thuộc địa

Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân

trong các nước tư bản chủ nghĩa phát triển

 Nước ta còn nằm trong vòng vây của chủ nghĩa đế quốc và các chính quyền phản động trong khu vực

 Hệ thống chính quyền cách mạng mới được thiết lập, còn rất non trẻ, thiếu thốn, yếu kém

về nhiều mặt

 Chưa nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ trực tiếp của các nước xã hội chủ nghĩa và lực lượng tiến bộ trên thế giới

 Nền kinh tế vốn nghèo nàn, lạc hậu lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề

 Nạn đói lũ lụt, hạn hán, sản xuất nông nghiệp đình đốn, tài chính khô kiệt, kho bạc trống rống

Khó khăn

Lý do ra đời của “Chỉ thị kháng chiến kiến quốc”

 Tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, cùng một lúc

phải đối phó với nạn đói, nạn dốt và bọn thù

trong, giặc ngoài

 Đảng cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã phân tích toàn bộ diễn biến tình hình có

liên quan đề ra biện pháp bảo vệ nền tự do, độc

lập, mà trước hết là giữ vững chính quyền

 Ngày 25/11/1945 ban chấp hành TW đảng ra

“Chỉ thị kháng chiến kiến quốc”

 Chỉ thị nhận định những thay đổi căn bản của

tình hình thế giới và trong nước sau chiến tranh

thế giới thứ 2

 Nêu rõ những thuận lợi cơ bản và những thử

thách lớn trong cuộc cách mạng giải phóng dân

tộc

 Đánh giá các kẻ thù, chỉ rõ kẻ thù chính là thực

dân pháp xâm lược

 Định hướng con đường đi lên của cách mạng

Việt Nam sau khi giành được chính quyền

Chống giặc đói, đẩy lùi nạn đói

 Một nhiệm vụ lớn, quan trọng, cấp bách

lúc bấy giờ

 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi: “Tăng

gia sản xuất! Tăng gia sản xuất ngay!

Tăng gia sản xuất nữa!”

 Phong trào lớn, các cuộc vận động, như:

tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm

với khẩu hiệu tăng gia sản xuất ngay,

tăng gia sản xuất nữa; lập hũ gạo tiết

Hình: Nhân dân góp gạo để chống giặc đói.

Kết quả chống giặc đói, đẩy lùi nạn đói

 Sản xuất nông nghiệp có sự thay đổi

rõ rệt  sản lượng lương thực tang lên rõ rệt

 Tịch thu ruộng đất đế quốc chia cho nông dân nghèo.

 Một số nhà máy, công xưởng, hầm

mỏ được khuyến khích đầu tư khôi phục hoạt động trở lại.

 Ngân khố quốc gia được xây dựng lại, phát hành đồng giấy bạc Việt Nam.

Đầu năm 1946, nạn đói cơ bản được đẩy lùi, đời sống nhân dân được ổn

định,

 Thấm nhuần tư tưởng “một dân tộc

dốt là một dân tộc yếu”, ngày

9-8-1945, chính phủ đã ra sắc lệnh

thành lập “ Bình dân học vụ”

 Phong trào đã diễn ra sôi nổi với

phương châm: con không biết thì

học cha, ông không biết thì học

cháu; người biết nhiều dạy người

biết ít, người biết ít dạy người

không biết

Kết quả chống giặc dốt, xóa nạn mù chữ

 Các trường học từ cấp tiểu học trở lên lần lượt

 khai giảng năm học mới, thành lập Trường Đại học Văn khoa Hà Nội

 Đến cuối năm 1946, cả nước đã có hơn 2,5 triệu người dân biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ

 Đời sống tinh thần của nhân dân được cải thiện

rõ rệt, nhân dân tin tưởng vào chế độ mới, nêu

 cao quyết tâm bảo vệ chính quyền cách mạng

Hình: Trường Đại học Văn khoa Hà Nội xưa và nay

Diệt giặc ngoại xâm

Thống nhất mặt trận dân tộc Củng cố và tổ chức lại lực lượng vũ trang cách mạng; tích cực mua sắm vũ khí, tích trữ lương thực, thuốc men, củng cố các cơ sở và căn cứ địa cách mạng cả

ở miền Bắc, miền Nam

Tổ chức cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược ở Nam Bộ, đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ

“Diệt giặc đói, Diệt giặc dốt, Diệt giặc ngoại xâm.

Cách làm là: dựa vào:

Lực lượng của dân, Tinh thần của dân, để gây:

Hạnh phúc cho dân”.

Ý NGHĨA VÀ KẾT QUẢ CỦA CHỈ THỊ

1 Ý nghĩa nội dung chỉ thị Kháng chiến kiến quốc

Xác định đúng kẻ thù chính: thực dân Pháp xâm lược

Đề ra 2 nhiệm vụ chiến lược mới: xây dựng đi đôi với bảo vệ

đất nước

Nêu lên những nhiệm vụ vừa cơ bản, vừa cấp bách của cách

mạng Việt Nam là các biện pháp về đối nội, đối ngoại để

chống giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm. Chỉ thị Kháng Chiến Kiến

Quốc

Đấu tranh chống giặc ngoài để bảo vệ chính quyền cách mạng.

Ý NGHĨA VÀ KẾT QUẢ CỦA CHỈ THỊ

3 Ý nghĩa thắng lợi chỉ thị Kháng chiến kiến quốc

➡ Đưa cách mạng VN vượt qua những khó khăn hiểm nghèo, bảo vệ độc lập, giữ vững chính quyền cách mạng.

➡ Xây dựng được những nền móng đầu tiên, cơ bản cho chế độ mới –

chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

➡ Chuẩn bị được những điền kiện cần thiết cho cuộc kháng chiến toàn quốc lâu dài về sau.

TỔNG KẾT PHẦN

TRÌNH BÀY

Nếu ví tình thế cách mạng Việt Nam năm

1945 đến năm 1946 như “ngàn cân treo

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÔ

VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE