SKKN Một số giải pháp kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tại xã................huyện.........tỉnh ............

PHẦN MỞ ĐẦU:1 Lí do chọn đề tài: Định hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 của Đảng ta, tại Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X, Hội nghị Trung Ương lần thứ VII khóa X ra

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU: 2

1 Lí do chọn đề tài: 2

2: Mục đích nghiên cứu của đề tài: 3

PHẦN II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 4

1 Cơ sở lý luận 4

2 Nội dung và vai trò của nông dân trong việc tham gia xây dựng mô hình nông thôn mới 4

3 Tính mới của sáng kiến: 7

4 Hữu ích của giải pháp: 8

5 Khả năng phổ biến và nhân rộng: 10

6 Kiến nghị đề xuất 10

I PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lí do chọn đề tài:

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 của Đảng ta, tại Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X, Hội nghị Trung Ương lần thứ VII (khóa X) ra Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 5 tháng 8 năm 2008 đã nêu một cách toàn diện quan điểm của Đảng ta về xây dựng nông thôn mới đã xác định: “hiện nay

và nhiều năm tới, vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng”, là vấn đề chiến lược trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, là cơ sở ổn định chính trị

và an ninh quốc phòng; là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nhưng trước hết phải xuất phát từ lợi ích của nông dân, phát huy vai trò của giai cấp nông dân, tạo điều kiện thuận lợi giúp nông dân nâng cao trình

độ mọi mặt, có đời sống vật chất và tinh thần ngày càng cao

Trong những năm qua, nhiều chương trình đã được thực hiện, như chương trình giống, chương trình khoa học công nghệ, chương trình khuyến nông, chương trình 135 hay chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói giảm nghèo và việc làm Tuy nhiên, những chương trình hay dự án này chỉ mới được giải quyết một số riêng rẽ (như cơ sơ hạ tầng, môi trường) hoặc nhiệm vụ xoá đói giảm nghèo cho những vùng đặc biệt khó khăn, vùng nghèo Tuy nhiên việc triển khai thực hiện còn chậm trễ do bị ràng buộc bởi các cơ chế, chính sách và năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở còn hạn chế trong việc phát triển nông thôn văn minh, hiện đại

Để xây dựng một nông thôn mới bền vững và phát triển, cần phải chú trọng đến việc nâng cao năng lực cho cộng đồng người dân của nông thôn, đặc biệt là quan tâm đến vai trò của người dân

Tuy nhiên, trên thực tế nhiều nơi chưa phát huy được vai trò của nông dân trong thực hiện các dự án phát triển nông thôn Có rất nhiều lý do và lực cản như trình độ hiểu biết của người dân, năng lực quản lý, cơ chế, phương pháp triển khai thực hiện và điều kiện cơ sở hạ tầng thấp kém,…

Hiện nay một số mô hình phát triển nông thôn mới đang thực hiện ở một số tỉnh trên cả nước một cách có chọn lọc các phương pháp, kế thừa bài học kinh nghiệm của một số nước trên thế giới nhằm huy động sự tham gia của người dân Vấn đề nâng cao vai trò của người dân thực hiện chủ yếu thông qua một số

mô hình phát triển nông thôn mới vẫn chưa được cụ thể hoá một cách chi tiết, chưa mô phỏng nó thành phương pháp để thực hiện có tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp với tình hình thực tế

Xuất phát từ những yêu cầu về phát triển nông thôn mới và tình hình trên, bản thân tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nâng cao vai trò của nông dân trong việc tham gia xây dựng mô hình nông thôn mới ở cơ sở”

2: Mục đích nghiên cứu của đề tài:

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của nông dân trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới

- Đánh giá vai trò của nông dân trong việc xây dựng mô hình nông thôn mới tại Việt Nam

- Đề xuất các giải pháp để nâng cao vai trò của người dân trong việc xây dựng mô hình nông thôn mới ở Việt Nam

PHẦN II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lý luận

Để tìm hiểu các quan điểm về phát triển nông thôn, chúng ta hãy tìm hiểu

về khái niệm nông dân, nông thôn:

Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp Nông dân sống chủ yếu bằng ruộng vườn, sau đó đến các ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai Tùy từng quốc gia, từng thời kì lịch sử, người nông dân có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất Họ hình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí, vai trò nhất định trong xã hội

Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân

Tập hợp này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác

Phát triển nông thôn là một quá trình nhằm cải thiện và nâng cao đời sống của người dân nông thôn một cách bền vững về kinh tế xã hội, văn hoá và môi trường, quá trình này, trước hết là do nỗ lực từ chính người dân nông thôn và có

sự hỗ trợ tích cực của Chính phủ và các tổ chức khác

Xây dựng mô hình nông thôn mới là một chính sách về một mô hình phát triển cả về nông nghiệp và nông thôn, nên vừa mang tính tổng hợp, bao quát nhiều lĩnh vực, vừa đi sâu giải quyết nhiều vấn đề cụ thể, đồng thời giải quyết các mối quan hệ với các chính sách khác, các lĩnh vực khác trong sự tính toán, cân đối mang tính tổng thể, khắc phục tình trạng rời rạc, hoặc duy ý chí

2 Nội dung và vai trò của nông dân trong việc tham gia xây dựng mô hình nông thôn mới

Căn cứ Quyết định số 800/QĐ-TTg, ngày 4/9/2010 của Thủ tương Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Quyết định số 498/ QĐ-TTg, ngày 21/3/2013 của Thủ tướng Chính phủ về bổ sung cơ chế đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020 Căn cứ các văn bản chỉ đạo,

hướng dẫn của UBND tỉnh và các Sở ban ngành tỉnh, UBND huyện Xác định Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới có tầm quan trọng rất lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội; đặc biệt là phát triển kinh tế cho ngươi dân tại các thôn vung sâu, vùng xa Từ những định hướng và bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới Công tác tuyên truyền, vận động được xác định là nhiệm

vụ trọng tâm, xuyên suốt, luôn được các cấp uỷ đảng, chính quyền, tổ chức chính trị xã hội các cấp tổ chức thực hiện Mặt trận, các đoàn thể các sở ban ngành, các cơ quan thông tin đại chúng đã thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động với nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, hướng về cơ sở nhằm huy động sự tham gia tích cực của cộng đồng cư dân nông thôn, làm cho người dân hiểu rõ vai trò của người dân là chủ thể xây dựng NTM, lấy nội lực là căn bản, tự giác tham gia, sáng tạo trong tổ chức thực hiện Các cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ tích cực, tạo ra phong trào thi đua sôi nổi trong xã hội và giúp cho cộng đồng chủ động hơn trong việc thực hiện chương trình Lấy phương

châm “dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra, dân hưởng thụ” làm mục tiêu

định hướng công tác tuyên truyền vận động nhân dân xây dựng NTM Với cương vị là Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã, Phó trưởng BC Đ chương trình xây

dựng nông thôn mới xã Trung Thu Tôi xin đề xuất “ Một số giải pháp kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới” với mục đích rút ra những thuận lợi, khó

khăn và bài học kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, điều hành nhằm thực hiện chương trình đảm bảo đúng kế hoạch đã được các cấp phê duyệt; góp phần thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn xã

Sự tham gia của nhân dân vào việc xây dựng nông thôn mới được coi như nhân tố quan trọng, quyết định sự thành bại của việc áp dụng phương pháp tiếp cận phát triển dựa vào nội lực và do cộng đồng làm chủ trong thí điểm mô hình Khi tham gia vào quá trình phát triển thôn mới với sự hỗ trợ của Nhà nước, người dân tại các cộng đồng dân cư nông thôn sẽ từng bước được tăng cường kỹ năng, năng lực về quản lý nhằm tận dụng triệt để các nguồn lực tại chỗ và bên ngoài Khi xem xét quá trình tham gia của người dân trong các hoạt động trong

phát triển nông thôn, vai trò của người dân ở đây được thể hiện: Dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm, dân kiểm tra, dân quản lý và dân hưởng lợi Như vậy, vai trò của người dân vẫn theo một trật tự nhất định, các trật tự ở đây hoàn toàn phù hợp với quan điểm của Đảng ta “lấy dân làm gốc” Các nội dung trong nâng cao vai trò của người dân trong việc tham gia xây dựng mô hình nông thôn mới được hiểu:

- Dân biết: là quyền lợi, nghĩa vụ và sự hiểu biết của người nông dân về những kiến thức bản địa có thể đóng góp vào quá trình quy hoạch nông thôn, quá trình khảo sát thiết kế các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn Mặt khác,người dân có điều kiện tham gia hiệu quả hơn vào các giai đoạn sau của quá trình xây dựng công trình; Người dân nắm được thông tin đầy đủ về công trình mà họ tham gia như: mục đích xây dựng công trình, quy mô công trình, các yêu cầu đóng góp từ cộng đồng, trách nhiệm và quyền lợi của cộng đồng người dân được hưởng lợi

Dân bàn: bao gồm sự tham gia ý kiến của người dân liên quan đến kế hoạch phát triển sản xuất, liên quan đến các giải pháp, mọi hoạt động của nông dân trên địa bàn như: bàn luận mở ra một hướng sản xuất mới, đầu tư xây dựng công trình phúc lợi công cộng, các giải pháp thiết kế, phương thức khai thác công trình, tổ chức quản lý công trình, các mức đóng góp và các định mức chi tiêu từ các nguồn thu, phương thức quản lý tài chính, … trong nội bộ cộng đồng dân cư hưởng lợi

- Dân làm: chính là sự tham gia lao động trực tiếp từ người dân vào các hoạt động phát triển nông thôn như: đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, các hoạt động của các nhóm khuyến nông, khuyến lâm, nhóm tín dụng tiết kiệm và những công việc liên quan đến tổ chức tiếp nhận, quản lý và sử dụng công trình Người dân trực tiếp tham gia vào quá trình cụ thể trong việc lập kế hoạch có sự tham gia cho từng hoạt động thi công, quản lý và duy tu bảo dưỡng, từ những việc tham gia đó đã tạo cơ hội cho người dân có việc làm, tăng thu nhập cho người dân Ngoài ra dân còn góp của góp công Hình thức đóng góp có thể bằng tiền, sức lao động, vật tư tại chỗ hoặc đóng góp bằng trí tuệ

- Dân kiểm tra: dân kiểm tra mọi vấn đề, mọi công việc đề ra, là biểu hiện cao nhất của tinh thần "Dân chủ" Từ chủ trương của nhà nước đưa ra xây dựng

cơ sở hạ tầng; hoặc như việc cấp đất, cấp vốn cho một đơn vị, cho đến hiệu quả đích thực của các vấn đề đầu tư xây dựng công trình phúc lợi công cộng, các giải pháp thiết kế, phương thức khai thác công trình, tổ chức quản lý công trình, các mức đóng góp và các định mức chi tiêu từ các nguồn thu, phương thức quản

lý tài chính… đều phải được dân kiểm tra, chất vấn, theo dõi, giám sát đến nơi đến chốn, trên tinh thần "Dĩ công vi thượng"

- Dân hưởng lợi: dân được hưởng những gì mà dân làm, dân đóng góp trong xây dựng nông thôn mới

3 Tính mới của sáng kiến:

Xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương và là chương trình tổng quát, bao hàm tất cả các lĩnh vực của đời sống

xã hội, quốc phòng, an ninh Trong những năm qua, xã Trung Thu đã đề ra quan điểm phát triển đó là: Coi phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất tập trung, hàng hóa và xây dựng nông thôn mới là trọng tâm Chương trình xây dựng nông thôn mới tuy đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ

và được nhân dân cơ bản đồng tình ủng hộ song, khi tổ chức thực hiện còn rất nhiều vướng mắc, phát sinh như: Trình độ cán bộ và nhân dân còn hạn chế; đời sống nhân dân còn nghèo nàn, lạc hậu ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền, vận động; Cơ chế chính sách chưa đồng bộ; Một số tiêu chí rất khó thực hiện đối với các thôn vùng xa, vùng sâu, Để đạt được mục tiêu xây dựng xã Trung Thu hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới năm 2020, trước 01 năm so với kế hoạch cấp trên giao Với cương vị là Phó Bí thư Đảng

ủy, Chủ tịch UBND xã, Trong năm qua thực hiện chương trình, tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới Đặc biệt là một số kinh nghiệm trong việc tuyên truyền, vận động; tổ chức các đợt thi đua thực hiện các chỉ tiêu, tiêu chí xây dựng nông thôn mới

4 Hữu ích của giải pháp:

Chương trình mục tiêu quốc xây dựng nông thôn mới là một trong các chương trình lớn của Nhà nước nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thân cho

người dân vùng nông thôn Xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ chính

trị trọng tâm của địa phương và là chương trình tổng quát, bao hàm tất cả các linh vực của đời sống xã hội, quốc phòng, an ninh Sau 10 năm triển khai thực hiện chương trình, tôi xin đưa ra một số giải pháp, cụ thể như sau:

- Tăng cường tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú về chủ trương, chính sách của đảng và nhà nước về chương trình để người dân biết, tích cực tham gia; Tuyên truyền sâu rộng tới các tầng lớp nhân dân về mục đích, quyền lợi và nghĩa vụ trong xây dựng nông thôn mới

- Cơ chế chính sách phải đồng bộ và nhất quán phù hợp với tình hình thực

tế Chính sách phải công khai, minh bạch, rõ ràng và phù hợp với điều kiện thực

tế của địa phương và phong tục tập quán của người dân

- Tập trung chỉ đạo thực hiện tiêu chí chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động trong nông nghiệp, nông thôn, nhằm nâng cao thu nhập cho người dân

là nhiệm vụ trọng tâm quyết định đến sự thay đổi về chất và bền vững trong xây dựng nông thôn mới Trong sản xuất nông nghiệp cần tập trung chỉ đạo tích tụ ruộng đất, khai hoang phục hóa

- Xác định những sản phẩm, ngành nghề là thế mạnh của xã để tập trung chỉ đạo sản xuất, nâng cao năng suất, sản lượng

- Trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội, phải ưu tiên đầu tư các công trình phục vụ phát triển sản xuất như thuỷ lợi, giao thông và các công trình phúc lợi xã hội Chú trọng kế thừa tối đa các công trình hiện có, kết hợp với bổ sung nâng cấp và xây dựng mới phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương

- Tổ chức đánh giá và ra soát các tiêu chí chưa đạt, tiêu chí nào kinh phí ít thì thực hiện hoàn thành trước, tiêu chí nào kinh phí đầu tư lớn sẽ thực hiện sau

- Tổ chức biểu dương trên hội nghị của xã và ghi nhận cho các hộ tự nguyện hiến đất làm công trình trên 100m2 trở lên, thông qua đã có nhiều hộ

vận động nhau phấn đấu cố gắng để hiến đất trong việc ủng hộ xây dựng nông thôn mới

- Công tác kiểm tra, rà soát xây dựng đồ án quy hoạch tổng thể chương trình phải đảm bảo khách quan và sát với điều kiện thực tế Việc quy hoạch các điểm, các công trình phải được đưa ra bàn bạc thống nhất từ cơ sở

- Tiến hành kiểm tra, rà soát và cử cán bộ tham gia các lớp đào tạo chuyển môm, nghiệp vụ đảm bảo cán bộ chuẩn hóa về chình độ cán bộ

- Thường xuyên rà soát, củng cố kiện toàn Ban chỉ đạo, Tổ giúp vệc BCĐ; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên ban chỉ đạo phụ trách từng chỉ tiêu và phụ trách chỉ đạo các thôn triển khai thực hiện đảm bảo sát với thực tế và chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ

- Chỉ đạo đối với ban phát triển thôn, bản cần xác định rõ thôn mình đã làm được bao nhiêu nội dung, còn bao nhiêu nội dung phải hoàn thành Phải được chi bộ và nhân dân bàn bạc tìm ra cách hay, cách tốt nhất Chi ủy chi bộ, ban công tác mặt trận thôn sẽ là nòng cốt vận động nhân dân đóng góp xây dựng

cơ sở hạ tầng, vì vậy từng đơn vị thôn xác định ưu tiên những vấn đề làm trước, coi trọng công tác sơ kết, đánh giá tiến độ triển khai Xác định rõ trách nhiệm của mọi người dân để được hiểu và thực hiện

- Thực hiện nhiều biện pháp tăng cường huy động nguồn vốn, lồng ghép các nguồn vốn huy động để triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới như vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình dự án hỗ trợ có mục tiêu đang triển khai trên địa bàn… Ngoài ra, xã phải huy động tối đa nguồn lực tại địa phương, tham gia đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài địa phương như: đóng góp kinh phí xây dựng cơ sở hạ tầng; hiến đất làm đường, trường lớp học, nhà văn hóa, khu vui chơi

- Thường xuyên cập nhật và đưa tin về tiến độ thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã thông qua các bản tin, các cuộc họp thôn; cấp nhật, đưa tin các mô hình điển hình tiên tiến, sáng kiến và kinh nghiệm hay của các thôn trong xã và trong nhằm phát động toàn dân chung sức, đồng lòng cùng nhau thi đua xây dựng nông thôn mới

- Tổ chức các đợt phát động thi đua chuyên đề về thực hiện các tiêu chí như: Phong trào thi đua làm đường giao thông nông thôn; Phong trào thi đua vệ sinh môi trường đường thôn bản; Phòng trào thi đua tuần lễ giúp nhau đào hồ thu gom xử lý rác thải; Phòng trào thi đua giúp nhau chỉnh trang nhà cữa để đạt tiêu chuẩn nhà sạch, vườn đẹp Công tác tổ chức các đợt thi đua phải giao cho các Ban, ngành trực tiếp phát động và phụ trách; Các đợt phát động phải cử cán

bộ phụ trách cụ thể từng thôn để chỉ đạo, điều hành

- Đối với các tiêu chi đã đạt phải thường xuyên rà soát, củng cố và duy trì vững chắc Thường xuyên kiểm tra, đánh giá tiến độ thực hiện và kịp thời tổng hợp các vướng mắc để báo cáo BCĐ xã xem xét bàn bạc, thống nhất giải quyết Nếu vượt khả năng, phải kịp thời báo cáo BCĐ huyện xem xét chỉ đạo

5 Khả năng phổ biến và nhân rộng:

Trên đây là một số giải pháp trong quá trình chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình mục tiêu quốc về xây dựng nông thôn mới Tôi tin rằng nếu các xã

áp dụng, thực hiện tốt các giải pháp trên, chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới sẽ đạt được kêt quả cao Đối với xã Trung Thu, đến nay đã

có 9 tiêu chí đạt (đó là: Tiêu chí 1 về quy hoạch,tiêu chí 3 về thủy lợi,tiêu chí 8

về Bưu điện, tiêu chí 12 về tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, tiêu chí 13

về về tổ chức sản xuất ,tiêu chí 15 về y tế, tiêu chí 16 về văn hóa, tiêu chí 18 về

hệ thống chính trị, tiêu chí 19 về an ninh tật tự); Phân đấu hết năm 2021 sẽ đạt thêm 1-2 tiêu chí ( đó là tiêu chí 4 về điện, tiêu chí 5 về trường học

6 Kiến nghị đề xuất

- Điều chỉnh nội dung một số tiêu chí, hoàn thiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM cho sát với thực tế ở địa phương cơ sở

- Bổ sung, hoàn thiện một số cơ chế, chính sách liên quan XDNTM; như chính sách đất đai, chính sách tín dụng

Các Bộ, ngành rà soát, ban hành và hướng dẫn kịp thời các tiêu chuẩn, quy chuẩn ngành liên quan, để cơ sở kịp thời nắm bắt thực hiện

Củng cố, hoàn thiện hệ thống chỉ đạo, quản lý, điều hành chương trình từ

xã đến tận thôn, bản