Phát huy tính chủ động, sáng tạo trong giờ thực hành của học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trù Hựu

Mục tiêu nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm là qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học, tôi thấy đề tài nghiên cứu khoa học này mang mục đích và ý nghĩa rất lớn trong việc thúc đẩy sự hứng thú và tạo thói quen chủ động khi các em sử dụng máy tính ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào. Khi hoàn thành đề tài này tôi nhận thấy lợi ích mà nó mang lại gồm: Thứ nhất, bản thân tôi nâng cao hơn nữa những nhận thức về tầm quan trọng của thói quen chủ động, sáng tạo trong việc học tập. Thứ hai, thông qua việc nghiên cứu tìm hiểu về hình thức tổ chức hoạt động nhóm, giúp bản thân đúc rút kinh nghiệm sử phương pháp một cách có hiệu quả trong quá trình dạy học.

Trong quá trình giảng dạy bộ môn Tin học tại trường Tiểu học Trù Hựu, bản thân tôi nhận thấy việc học sinh tiểu học tiếp cận với công nghệ thông tin là rất khó Tôi đã luôn chứng kiến cảnh học sinh chưa biết về máy tính, chưa hiểu về cách sử dụng máy tính, bên cạnh các em chăm ngoan học tốt, vẫn có khá nhiều em gặp khó khăn trong việc học môn tin học Đặc biệt là học sinh lớp 4 Trường TH Trù Hựu các em chưa tự tin, còn thụ động trong việc học môn Tin học vì vậy tôi

mạnh dạn chia sẽ một số ý kiến, suy nghĩ của mình qua sáng kiến; “Phát huy tính

chủ động, sáng tạo trong giờ thực hành của học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trù Hựu” Từ đó, đề xuất những biện pháp để giờ thực hành đạt hiệu quả tốt nhất Từ

đó các em có thể tiếp cận với công nghệ thông tin một cách hiệu quả

(Chưa căn đều)

2 Cơ sở thực tiễn

Trong 7 năm công tác tại trường Tiểu học Trù Hựu, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang Tôi nhận thấy rằng ở lứa tuổi tiểu học các em còn nhỏ, khả năng tiếp cận với CNTT gặp rất nhiều khó khăn, từ việc nhận thức lý thuyết đến khả năng tự thực hành trên máy tính

Năm học 2017-2018, tôi được phân công giảng dạy bộ môn tin học các lớp

từ khối 3 đến khối 5 tại khu trung tâm trường Tiểu học Trù Hựu, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy môn tin học bậc tiểu học với những đặc thù riêng mà việc thực hành cần có những phương pháp, hình thức cần linh hoạt, phong phú Trên cơ sở chuẩn kiến thức kỹ năng của từng chủ đề từng bài

và mục tiêu của cả cấp học mà các câu hỏi, bài tập, bài thực hành cần đo được mức

độ thực hiện các mục tiêu đã được xác định

Tin học là một môn học có những đặc thù riêng, liên quan chặt chẽ với sử dụng máy tính, đặc trưng quan trọng của môn Tin học là kiến thức lí thuyết đi đôi với thực hành Thực hành là một phần quan trọng trong chương trình tin học Việc đổi mới công tác thực hành, là việc làm có ý nghĩa rất thiết thực Thực hành sẽ tạo

cơ hội cho học sinh bổ sung kiến thức, nắm vững các khái niệm về lý thuyết và rèn luyện kỹ năng, làm sáng tỏ những giờ học tại lớp và học qua sách vở Việc đổi mới

cho học sinh bổ sung kiến thức, nắm vững các khái niệm về lý thuyết và rèn luyện

kỹ năng, làm sáng tỏ những gì học tại lớp và học qua sách vở, mặt khác còn giúp học sinh nắm bắt và tiếp cận với những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập và đời sống

Qua thời gian trực tiếp giảng dạy môn Tin học tôi nhận thấy rằng nhiều học sinh yếu về kỹ năng thực hành trên máy Các em chưa chủ động, tích cực trong hoạt động thực hành, các em có thái độ ngại ngần khi thực hiện mà chủ yếu quan sát các em khác trong nhóm thực hành (HS có năng khiếu) nên đôi khi giờ thực hành không đạt hiệu quả như mong muốn

Xuất phát từ những lý do trên tôi đưa ra sáng kiến: “Phát huy tính chủ động, sáng tạo trong giờ thực hành của học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trù Hựu” Nhằm

mục đích hình thành cho các em một số thói quen rất quan trọng này, uốn nắn sửa chữa những thói quen không tốt khi làm việc với máy tính ngay từ khi các em bước đầu làm quen với nó

Thông qua đề tài này, tôi muốn được góp một phần nhỏ bé của mình giúp các em học sinh trường Tiểu học Trù Hựu tiếp cận với CNTT Qua đó góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục bậc tiểu học của địa phương, của trường Tiểu học Trù Hựu trong thời gian tới

Nhân dịp này, tôi xin trân trọng cảm ơn, ban lãnh đạo Phòng giáo dục và đào tạo huyện Lục Ngạn đã tổ chức cuộc thi này để chúng tôi có thể tự chau dồi kiến thức bản thân và có cơ hội học hỏi lẫn nhau Cảm ơn BGH trường Tiểu học Trù Hựu và các đồng nghiệp đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học, tôi thấy

đề tài nghiên cứu khoa học này mang mục đích và ý nghĩa rất lớn trong việc thúc đẩy sự hứng thú và tạo thói quen chủ động khi các em sử dụng máy tính ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào Khi hoàn thành đề tài này tôi nhận thấy lợi ích mà nó mang lại gồm:

Thứ nhất, bản thân tôi nâng cao hơn nữa những nhận thức về tầm quan trọng của thói quen chủ động, sáng tạo trong việc học tập

Thứ hai, thông qua việc nghiên cứu tìm hiểu về hình thức tổ chức hoạt động nhóm, giúp bản thân đúc rút kinh nghiệm sử phương pháp một cách có hiệu quả trong quá trình dạy học

III KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trù Hựu

Đối tượng nghiên cứu: Một vài biện pháp phát huy tính chủ động, sáng tạo trong giờ thực hành của học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trù Hựu

IV GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Công nghệ thông tin là một trong những phương tiện quan trọng nhất của sự phát triển, nó đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục của thế giới hiện đại, trong đó có Việt Nam Ngày nay, kiến thức, kỹ năng Công nghệ thông tin là một trong những văn hóa thiết yếu mà học sinh cần được trang bị cho học tập và cho cuộc sống

Chính vì lẽ đó, ngay từ khi các em làm quen với máy tính chúng ta phải rèn luyện cho các em kỹ năng và tư thế làm việc với máy tính một cách đúng đắn Để các em có thể tiếp cận với môn tin học nói riêng và công nghệ thông tin nói chung một cách hiệu quả nhất Đó là làm thế nào để phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập môn tin học tiểu học Từ đó tạo cho các em hứng thú hơn trong giờ thực hành và quan trọng hơn cả đó là tạo thói quen khi sử dụng máy vi tính

V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Đề tài có nhiệm vụ nghiên cứu tổng hợp cơ sở lý luận về hình thành và phát triển tính chủ động khi sử dụng máy tính Từ đó, nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trên cơ sở khai thác đặc điểm triệt để tâm sinh lý của học sinh

Bên cạnh đó đề tài còn nghiên cứu cách tổ chức dạy học một số bài thực hành Tin học để phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong giờ thực hành Tin học

VI PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Thời gian nghiên cứu của đề tài: Từ đầu năm học 2017-2018, khi tôi được phân công giảng dạy môn tin học tại khu trung tâm Trường Tiểu học Trù Hựu, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Không gian nghiên cứu của đề tài: Là khối lớp 4 Trường Tiểu học Trù Hựu, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

VII PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Trong quá trình nghiên cứu chọn đề tài, tôi đã sự dụng một số phương pháp sau:

 Phương pháp trò chuyện: Tôi sử dụng phương pháp này để hỏi trò chuyện với một số giáo viên có kinh nghệm trong việc tổ chức hoạt động nhóm

 Phương pháp tìm và nghiên cứu tài liệu: Tìm hiểu những tài liệu để thu thập những cách hướng dẫn tổ chức hoạt động nhóm, cách thiết kế nhiệm vụ cho nhóm

 Phương pháp trải nghiêm: Thông qua thực tế giảng dạy trên lớp của bản thân, và dự giờ đồng nghiệp để tìm ra cái được, cái hạn chế và biện pháp khắc phục

 Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn các đối tượng học sinh, tìm hiểu sự hứng thú của các em đối với việc học theo nhóm

VIII CẤU TRÚC CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Phần 1: Mở đầu

I Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm

II Mục đích nghiên cứu

III Khách thể và đối tượng nghiên cứu

IV Nhiệm vụ nghiên cứu

V Giả thuyết khoa học

VI Phạm vi nghiên cứu

VII Phương pháp nghiên cứu

Phần 2: Nội dung

Chương I: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

Chương II: Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Chương III: Đề xuất một số biện pháp nhằm phát huy tính chủ động, sáng

tạo trong giờ thực hành của học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trù Hựu

Phần 3: Kết luận và kiến nghị

I Kết luận

II Kiến nghị

PHẦN II: NỘI DUNG

Chương I

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ, do vậy dạy học Tin học một mặt trang bị cho học sinh kiến thức khoa học về Tin học, phát triển tư duy thuật toán, rèn luyện kĩ năng giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến thói quen chủ động khi thực hành, tạo mọi điều kiện để học sinh được thực hành, nắm bắt và tiếp cận những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập

và đời sống Nội dung chương trình của môn Tin học tự chọn hiện hành ở các trường phổ thông đã đáp ứng được những yêu cầu trên

1 Khái niệm về tính chủ động, sáng tạo

Người tự giác, chủ động sáng tạo là không chỉ làm theo những gì đã được định sẵn, những gì được yêu cầu, mà làm theo kế hoạch riêng của mình

Tính chủ động, là điều kiện cần để sáng tạo Những biểu hiện của sự sáng tạo là: biết nhìn nhận một sự vật theo một khía cạnh mới, nhìn nhận một sự kiện mới dưới nhiều góc độ khác nhau; biết đặt ra những giả thiết khi phải lí giải một hiện tượng, biết đề xuất những giải pháp khác nhau khi xử lí một tình huống; không hoàn toàn bằng lòng với giải pháp đã có; không suy nghĩ cứng nhắc theo những gì đã có; không máy móc áp dụng những quy tắc, phương pháp đã biết vào những tình huống mới

2 Vai trò của tính chủ động, sáng tạo

Tính chủ động, sáng tạo giúp con người hành động nhiều hơn, phát triển tốt hơn cả thể chất, tinh thần và trí não Luôn luôn tiến về phía trước, gặp trở ngại khó khăn sẽ tìm cách vượt qua Ngoài ra tính chủ động còn giúp suy nghĩ tốt hơn, sâu sắc hơn để hoàn thiện bản thân

Chương II THỰC TRẠNG CỦA TÍNH CHỦ ĐỘNG CỦA HỌC SINH TRONG GIỜ

THỰC HÀNH

I NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG

Trường Tiểu học Trù Hựu là một trường miền núi, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang Trong những năm gần đây, dưới sự chỉ đạo sát sao của phòng Giáo dục Lục Ngạn, cùng với sự chỉ đạo của Ban giám hiệu, nhà trường đã có nhiều bước tiến Nhiều năm, liên tục, trường đã đạt danh hiệu tiên tiến cấp huyện Các hoạt động chuyên môn trong nhà trường hoạt động hiệu quả Hàng tuần, hàng tháng nhà trường và các tổ chuyên môn tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, hội giảng rút kinh nghiệm về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nhằm góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng giờ dạy, nâng cao chất lượng giáo dục Tất cả các giáo viên trong trường đều yêu nghề, mến trẻ, say sưa, nhiệt tình giảng dạy Thường xuyên tích cực dự giờ thăm lớp, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp để lựa chọn những phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp để áp dụng vào tiết dạy, tạo không khí sôi nổi nhẹ nhàng, thoải mái, hứng thú học tập cho học sinh

Năm học 2018 – 2019, Trường Tiểu học Trù Hựu có khoảng học sinh học trong 28 lớp Trong đó có: 8 lớp 1, 5 lớp 2, 5 lớp 3, 5 lớp 4 và 5 lớp 5 phân bố ở 3 khu: khu Trung tâm, khu Minh Thành và khu Thông

Trong năm học 2018 – 2019, bám sát sự chỉ đạo của Sở Giáo dục-Đào tạo tỉnh Bắc Giang và Phòng giáo dục-Đào tạo huyện Lục Ngạn, trường Tiểu học Trù Hựu tiếp tục thực hiện dạy học theo chương trình của dự án VNEN, đối với khối lớp 2, khối lớp 3, khối lớp 4 và khối lớp 5 với 28 lớp gồm 825 học sinh

Giáo viên, học sinh và cả phụ huynh học sinh cùng được tham gia vào các hoạt động trang trí lớp, bầu chủ tịch hội động tự quản cho lớp và thiết kế các góc như: Góc học tập, góc thư viện, hộp thư cá nhân, góc thân thiện, góc sáng tạo Năm học 2018 – 2019 tôi được phân công giảng dạy môn tin học ở khối lớp

3, 4, 5 khu trung tâm Trong đó có 289 học sinh với 104 học sinh là người dân tộc thiểu số

Nhà trường đã được trang bị một phòng thực hành máy tính Với 20 bộ máy tính, 1 máy chiếu, và các thiết bị chiếu sáng, quạt mát đầy đủ

thích bộ môn tin học Giúp các em có một sân chơi bổ ích, giao lưu học hỏi lẫn nhau trong lĩnh vực tin học

Trường học khang trang, phòng học rộng rãi, thoáng mát, bàn ghế đầy đủ đúng quy cách Lớp học được trang trí khoa học, đẹp, hấp dẫn, cuốn hút học sinh

Về phía học sinh: nhìn chung các em đều ngoan và đã có ý thức tự học Các

em có cùng một độ tuổi Phần lớn các bậc phụ huynh đã quan tâm đến việc học của con em mình

Giáo viên giảng dạy được đào tạo theo đúng chuyên ngành và được bồi dưỡng chuyên đề hàng năm

Phòng thực hành được nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi về CSVC

trang thiết bị dạy học

2 Khó khăn:

Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc tiểu học, nên chương trình và sự phân phối chương trình bước đầu chưa có sự thống nhất và

đang hoàn chỉnh Chưa có sự quan tâm thực sự của bậc phụ huynh học sinh

Qua kiểm tra khảo sát chất lượng đầu năm, nhiều em chưa biết nhiều về máy tính hoạt động như thế nào, chưa biết thao tác các công cụ trên phần mềm đơn

giản, và làm thế nào để thao tác được với máy tính

Số lượng học sinh một lớp học đông trên 30 em học sinh một lớp, diện tích phòng máy nhỏ hẹp, phòng máy có 19 máy tính, học sinh không tập trung vào bài giảng ảnh hưởng rất lớn trong quá trình giảng dạy và học tập

Học sinh trên địa bàn nhiều học sinh là con em các gia đình làm có bố mẹ làm

ăn xa , các em ở nhà với ông bà Do đó sự quan tâm của phụ huynh đến việc học tập của con em còn nhiều hạn chế, điều kiện để các em có máy vi tính ở nhà là rất khó, hầu hết các em chỉ được tiếp xúc, làm quen với máy tính trong giờ tin học Một số gia đình có điều kiện cũng đã mua được máy tính để sử dụng Tuy nhiên, vì

lo sợ con cái mải mê chơi game Một bộ phận phụ huynh đã ngăn cấm con em mình sử dụng máy tính ở nhà Chính vì lẽ đó mà dẫn đến việc sử dụng máy của học sinh còn lúng túng, chất lượng giờ thực hành chưa cao Mặt khác, một bộ phận học sinh chưa coi trọng môn học, xem đây là một môn phụ nên chưa có sự đầu tư thời gian cho việc học

Chương III:

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT HUY TÍNH TÍNH CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO TRONG GIỜ THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH LỚP 4

TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÙ HỰU

1 Giải pháp thứ nhất: Phân nhóm đối tượng học sinh

Sau một số giờ thực hành đầu năm, tiến hành khảo sát phân loại tôi thấy học sinh còn rất ngại thực hành, thao tác cơ bản trên máy còn chưa chuẩn, đa số việc thực hành trên máy chỉ tập trung vào các em học sinh có năng khiếu, số còn lại các

em chỉ quan sát, nên khi giáo viên hỏi thì không thực hiện được công việc theo yêu cầu vì thế kết quả học tập còn thấp

Để mang lại kết quả học tập cao hơn, tôi tiến hành phân nhóm đối tượng học sinh trong lớp để theo dõi và tiến hành thực hiện giải pháp như sau:

+ Nhóm đối tượng 1: Những học sinh thực hành thành thạo các kĩ năng, thao tác nhanh nhẹn, hứng thú và sáng tạo khi thực hành

+ Nhóm đối tượng 2: Những học sinh thực hành thành thạo các kĩ năng, thao tác nhanh nhẹn nhưng chưa hứng thú và sáng tạo khi thực hành

+ Nhóm đối tượng 3: Những học sinh thao tác trên máy chưa thành thạo, nhút nhát khi thực hành

Để mọi học sinh trong lớp đều hứng thú, tự tin trong giờ học và thực hiện thành thạo các kĩ năng trên máy giáo viên cần đưa ra những yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau để học sinh học tập tốt hơn

Như vậy việc phân loại đối tượng học sinh giúp giáo viên cũng như học sinh thuận lợi hơn trong tiết học Giáo viên là người đưa ra những yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau để học sinh tự chọn, sau đó giáo viên sẽ lựa chọn phương pháp cụ thể với từng đối tượng học sinh nhằm nâng cao kĩ năng thực hành và tạo sự hứng thú học tập cho học sinh Từ đó học sinh có cơ hội sáng tạo và khám phá được hết kiến thức mà mình đã được học trên lớp thông qua bài thực hành, có ý thức tự rèn ở lớp cũng như ở nhà Trong khi học sinh thực hiện, giáo viên theo dõi, kiểm tra từng cá nhân, từng nhóm Sau đó đánh giá nhận xét kết quả theo yêu cầu đã đặt ra

Ví dụ: Bài 3: Chèn và điều chỉnh tranh ảnh trong văn bản (Sách hướng dẫn học Tin học Lớp 4) Ở bài này học sinh cần phải đạt được mục tiêu là biết cách chèn tranh ảnh vào văn bản, sau đó điều chỉnh kích thước tranh ảnh trong văn bản

- Đối với các em có năng khiếu và thường xuyên hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập tôi sẽ giao cho các em nhiệm vụ tìm kiếm hình ảnh trên Internet, lưu hình ảnh về máy rồi thực hành chèn tranh ảnh vào văn bản

- Đối với các em hoàn thành nhiệm vụ học tập tôi sẽ giao cho các em nhiệm

vụ thực hành chèn tranh ảnh có sẵn trong thư mục của em vào văn bản

- Đối với các em tiếp thu chậm và kĩ năng thực hành máy tính chưa tốt, tôi

sẽ cho phép các em có năng khiếu đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao tiếp cận

hỗ trợ các em Đây là cách mà các em dễ tiếp cận kiến thức và dễ trao đổi, chia sẻ những khó khăn trong học tập

2 Giải pháp thứ hai: Đổi mới thiết kế bài dạy thực hành “Dạy học lấy học sinh làm trung tâm”

Có thể nói rằng phần thực hành chiếm một vị trí quan trọng trong quá trình giảng dạy môn Tin học, nó là nền móng cho việc học môn Tin học ở các lớp tiếp theo của bậc Tiểu học

Đặc trưng chủ yếu và phương pháp dạy học mới trong giờ thực hành môn tin học là “Coi học sinh là nhân vật trung tâm của quá trình dạy học” Nhờ cách dạy học như vậy mà học sinh tiếp thu kiến thức một cách tích cực, giáo viên nắm được khả năng của từng học sinh, từ đó có thể tạo điều kiện giúp học sinh có thể tự tìm tòi, khám phá, sáng tạo và phát triển năng lực của cá nhân

Để thiết kế được một bài dạy phù hợp với nhiều nhóm đối tượng học sinh, nhằm phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh thì theo tôi nghĩ người giáo viên cần làm được những công việc sau:

- Xác định được mục tiêu trọng tâm của bài học về kiến thức, kỹ năng, thái

độ, tình cảm Tìm ra được những kỹ năng cơ bản dành cho học sinh chưa hoàn thành nhiệm vụ học tập và những kiến thức kỹ năng nâng cao dành cho học sinh có năng khiếu

- Tham khảo thêm tài liệu để mở rộng và đi sâu hơn vào bài giảng, giúp giáo viên nắm một cách tổng thể, giải thích cho học sinh khi cần thiết

- Nắm được mục đích yêu cầu, chuẩn kiến thức của chương, của bài để thiết kế các hoạt động học tập phù hợp với trình độ học sinh và điều kiện dạy và học

- Chuẩn bị tốt phòng thực hành, các thiết bị dạy và học

- Hoàn chỉnh tiến trình của một giờ dạy học với đầy đủ các hoạt động cụ thể

Các em học sinh có năng khiếu đang hỗ trợ các bạn học sinh tiếp thu chậm và kĩ năng thực hành máy

chưa thành thạo

Đây là một phần không thể thiếu đối với một giáo viên trước mỗi giờ dạy, đặc biệt là với giờ thực hành với những đặc thù riêng “Thiết kế trước bài dạy giúp giáo viên chuẩn bị chu đáo hơn về kiến thức, kỹ năng, phương pháp, tiến trình và tâm thế để đi vào một tiết dạy” Nếu thực hiện tốt những việc này xem như giáo viên đã chuẩn bị tốt tâm thế để bước vào một tiết dạy thực hành và thành công bước đầu

Ví dụ: Bài 6: Tìm kiếm thông tin từ Internet (Sách hướng dẫn học Tin học Lớp 4)

Khi hướng dẫn học sinh tìm kiếm thông tin từ Internet tôi đã chuẩn bị bài hết sức chu đáo, nắm vững mục tiêu bài học, cẩn thận tìm hiểu kỹ yêu cầu nội dung của bài học, lấy ví dụ minh họa một cách dễ hiểu nhất đối với học sinh, xây dựng

hệ thống câu hỏi để học sinh tìm tòi khám phá kiến thức nhằm phát huy được khả năng tư duy của học sinh, lấy "học sinh làm trung tâm"

Bên cạnh đó tôi đã thực hiện phương châm “Ôn cũ, học mới”, đặt các câu hỏi giúp học sinh nhớ lại kiến thức đã học

+ Để truy cập được Internet, máy tính cần phải có gì?

+ Kể tên các trình duyệt web dùng để truy cập Internet?

+ Để tìm địa chỉ trang web nào đó em thực hiện như thế nào?

Minh họa các bước tìm kiếm hình ảnh hoa hồng từ internet:

Bước 1: Truy cập vào trang web google.com

Bước 2: Gõ từ khóa tìm kiếm vào ô tìm kiếm rồi nhấn phím Enter

Thông qua kiến thức đã học giáo viên giúp học sinh hình thành và nắm bắt được kiến thức mới bằng cách giao nhiệm vụ cho học sinh để học sinh thực hành Trong quá trình thực hành các em sẽ tìm tòi và khám phá kiến thức mới bằng nhiều cách khác nhau

Với cách thực hiện như thế, học sinh sẽ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng mà đầy đủ kiến thức, được củng cố kiến thức có hệ thống, vận dụng vào thực hành sẽ linh hoạt, không bị gò ép phụ thuộc, tạo cho học sinh có thói quen chủ động tích cực trong giờ thực hành

3 Giải pháp thứ ba: Sử dụng phương pháp dạy học đổi mới gây hứng thú và phát huy tính tích cực trong học tập của học sinh

Hứng thú học tập trước hết được tạo ra bằng cách làm cho học sinh ý thức được lợi ích của việc học để tạo động cơ học tập Ngoài việc khai thác sự lí thú trong chính nội dung dạy học, hứng thú của học sinh còn được hình thành và phát triển nhờ các phương pháp, thủ pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với sở thích của các em Đó chính là cách tổ chức dạy học dưới dạng các trò thi đố, các trò chơi, tổ chức hoạt động học theo nhóm…

* Tổ chức trò chơi học tập:

Trong thực tế dạy học, giờ học nào tổ chức trò chơi cũng đều gây được không khí học tập hào hứng, thoải mái, vui nhộn Qua thực tế cho thấy, trò chơi học tập có khả năng kích thích hứng thú và trí tưởng tượng của trẻ em, kích thích

sự phát triển trí tuệ của các em, tạo cho các em sự say mê yêu thích môn học Trò chơi học tập nhất thiết phải là một bộ phận của nội dung bài học, phải là một phần cấu tạo nên bài học Trò chơi sẽ cuốn hút học sinh hơn nếu có được sự giả định từ tên gọi, từ người tham gia, từ tình huống đến kết quả chơi

Ví dụ 1: Trò chơi “Cóc vàng tài ba” là một trò chơi thu hút được nhiều học sinh tham gia, trò chơi được áp dụng sau giờ học để củng cố nội dung bài học, giúp các

em nhớ lại và khắc sâu kiến thức sau giờ học Giáo viên đưa ra các câu hỏi dưới hình thức trắc nghiệm, học sinh lựa chọn đáp án đúng

Bước 3: Chọn hình ảnh và lưu hình ảnh về máy tính

Nếu học sinh lựa chọn đúng đáp án, sẽ được thông báo và cộng điểm

Nhưng nếu như học sinh lựa chọn sai đáp án, trò chơi cũng sẽ xuất hiện thông báo và sẽ bị trừ điểm

Ví dụ 2: Bài 5: Thực hành tổng hợp (Sách hướng dẫn học Tin học Lớp 4)

Đây là bài học yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức đã học trong chủ đề 2: Em tập vẽ để

vẽ các bức tranh theo chủ đề tự chọn Như vậy để tránh cho các em nhàm chán và mệt mỏi trong giờ thực hành, tôi đã tiến hành tổ chức cho các em chơi trò chơi “Ai vẽ nhanh,

ai vẽ đẹp”

Thông qua trò chơi thì đây là cách để tạo sự hứng thú, say mê, yêu tích môn học, kích thích sự tham gia tích cực của học sinh vào bài thực hành của mình Kết thúc trò chơi, giáo viên thu thập kịp thời kết quả trong giờ thực hành của học sinh Thông qua kết quả thực hành (sản phẩm của học sinh) giáo viên sẽ dễ dàng đánh giá được kiến thức - kĩ năng, năng lực, phẩm chất của học sinh và có những điều chỉnh thích hợp trong các giờ học tiếp theo