Mục tiêu nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm này sẽ đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao khả năng gõ chữ bằng 10 ngón. Cụ thể như sau: Học sinh hào hứng, say mê học tập phân môn Tin học. Các giờ học Tin học đều diễn ra sôi nổi và hiệu quả. Học sinh được luyện tập và khắc sâu nội dung của từng bài, các em vận dụng được những điều đã học vào việc soạn thảo văn bản trên máy tính.
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TỨ KỲ
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC KỲ
SÁNG KIẾN RÈN KỸ NĂNG GÕ PHÍM BẰNG MƯỜI NGÓN
Người thực hiện :
Đơn vị :
Lĩnh vực nghiên cứu :
Nguyễn Thị Toàn Trường Tiểu học Ngọc Kỳ
Môn Tin học
Năm học 2016 - 2017
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Rèn luyện kỹ năng gõ phím bằng 10 ngón”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: môn Tin học Tiểu học
3 Tác giả:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Toàn Nam (nữ): Nữ
- Ngày, tháng, năm sinh: 01/08/1993
- Trình độ chuyên môn: Cao đẳng
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường Tiểu học Ngọc Kỳ
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Giáo viên: Được đào tạo và bồi dưỡng kiến thức cơ bản về môn Tin học
- Học sinh: Yêu thích môn học, tích cực
- Cơ sở vật chất: Có 1 phòng máy vi tính với 12 máy, đảm bảo được số lượng máy tối thiểu
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2016 – 2017
TÁC GIẢ
(Ký, ghi rõ họ tên)
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN
Trang 3PHẦN I TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Trong thời đại hiện nay sự bùng nổ công nghệ thông tin đã tác động đến công cuộc phát triển kinh tế xã hội Sự phát triển như vũ bão của ngành khoa học công nghệ đã đem lại những thành tựu to lớn trong mọi hoạt động của loài người
Đối với ngành giáo dục cũng vậy, việc đưa tin học vào giảng dạy cho học sinh ngay từ cấp tiểu học cũng nhằm mục đích tạo ra được những thế hệ công dân có đủ năng lực, khả năng để tiếp cận và phát huy hơn nữa những thành tựu
đó
Tuy nhiên để học sinh cấp tiểu học nhận thức được vấn đề này thì mỗi người giáo viên chúng ta phải là người hướng dẫn, dìu dắt các em ngay từ những bước đầu chập chững bước vào thế giới của công nghệ thông tin và hơn ai hết đó chính là những giáo viên phụ trách giảng dạy môn Tin học tại các trường tiểu học Chúng ta cần nhận thức rõ hơn vấn đề này để từ đó có những biện pháp để giúp đỡ các em
Đối với học sinh tiểu học tiếp cận với công nghệ thông tin (môn Tin học) chỉ ở mức độ đơn giản và là môn học tự chọn (không bắt buộc) Nội dung học tập chủ yếu:
- Làm quen với việc sử dụng máy tính;
- Sử dụng những thiết bị thông dụng: (chuột, bàn phím, màn hình, sử dụng thiết bị ngoại vi thông dụng (đĩa và ổ đĩa mềm, đĩa và ổ đĩa CD-ROM, …); sử dụng phương tiện giao tiếp phổ biến (bảng chọn, biểu tượng); …
- Sử dụng phần mềm trò chơi mang tính giáo dục
- Khai thác phần mềm hỗ trợ việc dạy học những môn học khác;
- Sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản;
- Sử dụng phần mềm đồ họa;
Trang 4- Học tập thông qua hoạt động trong một phạm vi thế giới (LOGO) với mức độ tương tác trực tiếp tốt mà không thiên về dạy học lập trình;
- Bước đầu làm quen với Internet
Tin học là môn học tự chọn, nội dung học tập đơn giản nhưng không vì thế
mà giáo viên chúng ta bỏ lơ là thiếu nhiệt huyết vì đây chính là môn học nền tảng cho khả năng phát triển về Tin học cho các em sau này
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến
2.1 Điều kiện áp dụng kinh nghiệm:
Kinh nghiệm: “Rèn luyện kỹ năng gõ phím bằng 10 ngón” của tôi có thể
áp dụng rộng rãi đối với những đối tượng học sinh ở mọi miền đất nước với mô
hình dạy 2 buổi/ ngày hoặc các mô hình khác với các điều kiện sau:
+ Giáo viên thực sự yêu nghề mến trẻ và tâm huyết với nghề
+ Nhà trường trang bị đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy như sách giáo khoa, sách tham khảo, đồ dùng học tập, phòng máy tính, máy chiếu
+ Học sinh có thái độ và ý thức đúng đắn trong việc học tập của mình
2.2 Thời gian: Năm học 2016 – 2017
2.3 Đối tượng áp dụng sáng kiến:
- Học sinh lớp 3 trường Tiểu học Ngọc Kỳ
3 Nội dung sáng kiến: Sáng kiến này chỉ tập trung vào 5 nội dung:
- Hướng dẫn học sinh làm quen với bàn phím máy tính
- Học sinh hiểu được ích lợi của việc gõ bàn phím bằng mười ngón và tư thế ngồi đúng
- Hướng dẫn học sinh luyện gõ bàn phím
- Hướng dẫn học sinh sử dụng phần mềm MARIO và phần mềm TYPER SHARK để luyện gõ phím
Trang 5Sau khi áp dụng các kinh nghiệm nêu trên vào các giờ dạy Tin học ở các lớp mình phụ trách, tôi thấy các giờ học về soạn thảo văn bản đều diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả Các em rất hào hứng, say mê học tập, thao tác của các em thành thạo hơn rất nhiều Kĩ năng sử dụng chuột, bàn phím linh hoạt Trong quá trình học, học sinh được luyện tập và khắc sâu nội dung của từng bài, biết vận dụng được những điều đã học, đa số học sinh soạn thảo đúng quy tắc 10 ngón
4.1 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến:
Sáng kiến kinh nghiệm này sẽ đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao khả
năng gõ chữ bằng 10 ngón Cụ thể như sau:
- Học sinh hào hứng, say mê học tập phân môn Tin học Các giờ học Tin học đều diễn ra sôi nổi và hiệu quả
- Học sinh được luyện tập và khắc sâu nội dung của từng bài, các em vận dụng được những điều đã học vào việc soạn thảo văn bản trên máy tính
4.2 Khả năng áp dụng của sáng kiến:
Kinh nghiệm của tôi có thể áp dụng rộng rãi đối với những đối tượng học sinh lớp ở mọi miền đất nước với mô hình dạy 2 buổi/ ngày hoặc các cấp học cao
hơn
4.3 Lợi ích thiết thực của sáng kiến:
- Rèn cho học sinh các kĩ năng soạn thảo văn bản bằng 10 ngón, kĩ năng
sử dụng bàn phím, chuột linh hoạt
5 Đề xuất kiến nghị
* Đối với nhà trường
- Thường xuyên sửa chữa, nâng cấp máy tính, mua bổ sung thay thế các máy hỏng, phấn đấu tối đa 2 học sinh/máy thì hiệu quả thực hành mới được nâng cao
Trang 6- Tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cấp quản lý giáo dục
để tăng cường hơn nữa các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho giáo dục
- Trong các buổi họp phụ huynh ban lãnh đạo nhà trường cũng như các thầy cô giáo chủ nhiệm động viên, khuyến khích phụ huynh trang bị cho con em mình một chiếc máy vi tính để tạo điều kiện tốt nhất cho các em học tập
* Đối với Phòng GD và ĐT:
- Nên nhân rộng các sáng kiến kinh nghiệm hay về các trường để giáo viên áp
dụng và phát huy hiệu quả của các sáng kiến trong quá trình giảng dạy của mình
- Tham mưu với các cấp quản lý, tạo điều kiện thuận lợi về việc cấp bổ sung máy vi tính cho các trường trong huyện
- Thường xuyên mở những lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ cho giáo viên Tin học
Trên thực tế, việc ứng dụng sáng kiến này mới chỉ trong một phạm vi hẹp,
vì thế cũng chưa thể đánh giá được toàn diện và chính xác nhất những ưu điểm
và hạn chế của nó trong dạy học Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự giúp đỡ cùng những lời góp ý chân thành từ các cấp lãnh đạo và các thầy cô giáo để sáng kiến ngày một hoàn thiện hơn
Trang 7PHẦN II MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Công nghệ thông tin là một trong những phương tiện quan trọng nhất của
sự phát triển, nó đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục của thế giới hiện đại, trong đó có Việt Nam Ngày nay, kiến thức, kỹ năng Công nghệ thông tin là một trong những văn hóa thiết yếu mà học sinh cần được trang bị cho học tập và cho cuộc sống
Ở tỉnh Hải Dương, một số trường tiểu học được UBNN tỉnh và UBNN các huyện quan tâm đầu tư phòng máy tính để đưa môn học tự chọn Tin học vào bậc tiểu học nhằm tạo điều kiện cho học sinh được tiếp xúc, làm quen với máy tính đồng thời giúp học sinh có những hiểu biết ban đầu về máy tính, biết được lợi ích của máy tính trong đời sống và học tập; giúp học sinh có khả sử dụng máy tính điện tử trong việc học những môn khác, trong sinh hoạt cũng như trong vui chơi giải trí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tạo điều kiện để trẻ em thích ứng với đời sống xã hội hiện đại
Do vậy ngay từ khi các em làm quen với máy tính chúng ta phải rèn luyện cho các em kỹ năng và tư thế làm việc với máy tính một cách đúng đắn Một trong những kỹ năng cần rèn luyện trong giai đoạn này là kỹ năng gõ bàn phím bằng mười ngón tay
- Bên cạnh đó khi giảng dạy bộ môn này cho học sinh tôi nhận thấy phần lớn các em đều gõ văn bản chỉ bằng một hoặc hai ngón tay, mà khi gõ như thế thì mắt các em phải nhìn xuống bàn phím dẫn đến nhiều lỗi sai chính tả không được các em xử lý ngay, tốc độ gõ rất chậm chất lượng các giờ thực hành trong phần soạn thảo văn bản thấp do các em mất rất nhiều thời gian cho việc gõ văn bản
- Mặt khác, rất nhiều người khi đã đi làm việc nhưng với thói quen gõ văn bản theo kiểu “mổ cò” đã được hình thành từ rất lâu thì việc họ muốn rèn luyện
để có thể gõ mười ngón tay trên bàn phím cũng rất khó khăn Vì khi thói quen đã hình thành thì thay đổi nó cũng là cả một quá trình rất dài
Trang 8Xuất phát từ những lý do trên tôi đưa ra sáng kiến: “Rèn luyện kỹ năng
gõ phím bằng mười ngón” Nhằm mục đích hình thành cho các em kỹ năng rất
quan trọng này, uốn nắn sửa chữa những thói quen không tốt khi làm việc với máy tính ngay từ khi các em bước đầu làm quen với nó
2 Cơ sở lý luận của vấn đề
Trong quan điểm xây dựng chương trình môn Tin học của BGD&ĐT cũng nêu rõ: Mỗi địa phương cần kết hợp chặt chẽ với các cơ sở Tin học ngoài xã hội, các tổ chức kinh tế, các dự án về Tin học, các phương tiện truyền thông đại chúng, tiếp tục phát huy vai trò chủ động, tích cực của các địa phương, các trường để mở rộng khả năng đáp ứng nhu cầu về dạy và học Tin học Bộ Giáo dục chấp nhận sự đầu tư ưu tiên so với các môn học khác trong việc đào tạo bồi dưỡng giáo viên, trang bị các phương tiện cần thiết cho việc dạy và học Tin học Vậy làm thế nào để giúp học sinh tiểu học nói chung, học sinh lớp 3 nói riêng học tốt môn Tin học? Có rất nhiều biện pháp, hình thức, …
Trong đề tài này tôi mạnh dạn đưa ra biện pháp của cá nhân tôi được đúc kết qua việc giảng dạy Tin học cho học sinh tiểu học Đó là biện pháp thông qua
việc : ‘‘Luyện gõ bàn phím bằng 10 ngón ’’ để tạo hứng thú học tập môn Tin học
cho học sinh khối lớp 3 Để các bạn đồng nghiệp cùng thảo luận và đưa ra những giải pháp tốt hơn trong giảng dạy môn Tin học cho học sinh
3 Thực trạng của vấn đề
Khi dạy cho học sinh lớp 3 thực hành luyện gõ bàn phím bằng 10 ngón, đa
số các em thường không đặt tay đúng vị trí và không gõ đúng các ngón tay theo hướng dẫn của giáo viên mà các em thường chỉ dùng hai ngón tay trỏ của hai bàn tay để gõ Qua trao đổi với các giáo viên dạy tin học ở những trường khác thì hiện tượng này cũng thường xuyên xảy ra Vậy nguyên nhân từ đâu mà học sinh thường chỉ dùng hai ngón tay trỏ để gõ phím?
Trang 9Qua kinh nghiệm giảng dạy môn Tin học những năm qua tôi đã tìm tòi, nghiên cứu và nhận ra những hạn chế nêu trên là do một trong những nguyên nhân sau:
- Độ tuổi của các em là tuổi hiếu động, ham chơi do đó khi giáo viên hướng dẫn thực hiện các em rất mau quên Các em không nhớ được vị trí các kí
tự trên bàn phím do đó sẽ rất khó khăn khi luyện gõ bàn phím
- Giáo viên chưa có những cải tiến mới trong giảng dạy
4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện
4.1 Về phía học sinh:
Các em phải học thuộc và nhớ được vị trí của các kí tự trên từng hàng phím và toàn bàn phím (những chữ cái) vì có thuộc và nhớ được vị trí các kí tự trên bàn phím thì mới có thể luyện gõ bằng 10 ngón tay một cách dễ dàng
4.2 Về phía giáo viên:
- Phải thường xuyên nhắc nhỡ học sinh cách đặt tay đúng vị trí và phải luyện gõ bằng 10 ngón tay Làm cho học sinh thấy được việc gõ bàn phím bằng
10 ngón giúp chúng ta gõ phím được nhanh hơn, tiết kiệm thời gian và công sức, ngoài ra giáo viên cần nhấn mạnh và định hướng cho học hiểu rằng việc tập luyện gõ chính xác bằng 10 ngón tay trên bàn phím là một công việc được kéo dài trong suốt thời gian học phổ thông và ngay cả sau này khi làm việc với máy tính Mục đích cuối cùng là sau khi tốt nghiệp bậc phổ thông, các em ra trường
sẽ có một kĩ năng gõ bàn phím tốt
- Phải quan tâm đến từng đối tượng học sinh, nhất là những học sinh yếu, những học sinh còn lúng túng trong việc đặt tay lên bàn phím sao cho đúng
- Sử dụng có hiệu quả các trang thiết bị sẵn có, các phần mềm hỗ trợ phục
vụ công tác giảng dạy môn Tin học để làm sinh động cho tiết dạy
- Nghiên cứu, tìm tòi để tìm ra những giải pháp mới kích thích được sự đam mê, hứng thú của học sinh đối với môn Tin học
Trang 10- Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân mỗi giáo viên dạy Tin học
nhận thức được cần phải có kế hoạch bồi dưỡng Tin học cho bản thân bằng cách
tự tìm tòi, tham khảo các tài liệu có liên quan và có thể hỏi các đồng nghiệp của trường bạn
4.3 Các biện pháp
4.3.1 Hướng dẫn học sinh làm quen với bàn phím máy tính
- Học sinh bắt đầu làm quen với bàn phím thông qua bài 3: Bàn phím máy tính Trong bài học này tôi cho học sinh học trực tiếp trên phòng máy Các em được quan sát trực tiếp bàn phím và ghi nhớ tên, vị trí các hàng phím trong khu vực chính của bàn phím
và một số phím được gọi là phím điều khiển, phím đặc biệt
Trang 11là phím F và phím J dùng để đặt hai ngón tay trỏ của tay trái và tay phải Khi soạn thảo văn bản các ngón tay luôn luôn đặt lên hàng phím cơ sở (A, S, D, F, J,
K, L, ;)
4.3.2 Học sinh hiểu được ích lợi của việc gõ bàn phím bằng mười ngón
và tư thế ngồi đúng
* Ích lợi của việc gõ bàn phím bằng mười ngón:
- Nếu biết gõ bàn phím bằng 10 ngón thì tốc độ gõ nhanh hơn và chính xác hơn, hình thành tác phong làm việc chuyên nghiệp với máy tính
- Kỹ năng gõ mười ngón sẽ giúp con người khi làm việc với máy tính
“thoát ly” khỏi việc gõ, cho phép tập trung tư duy vào nội dung gõ, tránh phân tán làm ảnh hưởng đến chất lượng của văn bản
* Hướng dẫn tư thế ngồi cho học sinh:
- Ở phần này tôi đưa ra một số ví dụ về việc ngồi sai tư thế dẫn đến lồng ngực thu hẹp dần thành phẳng đều, các góc xương bả vai cách xa cột xương sống
và bắt đầu nhô lên, lưng gù và bụng phình ra phía trước Nếu không kịp thời điều chỉnh thì cột sống bị cong vẹo, xuất hiện đường uốn nghiêng làm lưng gù rõ rệt tạo nên hình dáng rất xấu
- Nêu cách ngồi đúng và yêu cầu học sinh thực hiện ngay: thẳng lưng, đầu thẳng không ngửa ra sau cũng như không cúi về phía trước Mắt nhìn thẳng vào màn hình có thể chếch xuống nhưng không được hướng lên trên, nên giữ khoảng cách giữa mắt em và màn hình từ 50 đến 80 cm Lưu ý không nên nhìn quá lâu vào màn hình Bàn phím ở vị trí trung tâm, hai tay đặt ngang để thả lỏng trên bàn phím và không phải vươn xa Chuột đặt bên tay phải
4.3.3 Hướng dẫn học sinh luyện gõ bàn phím
- Trước hết hướng dẫn học sinh mở phần mềm soạn thảo văn bản Word để luyện tập gõ phím
- Nêu nguyên tắc khi luyện tập để học sinh có thể tự rèn luyện ở nhà hoặc
tự giác kết hợp rèn luyện trong các bài thực hành khác:
Trang 12+ Đặt các ngón tay lên hàng phím cơ sở
+ Nhìn thẳng vào màn hình và không nhìn xuống bàn phím
+ Gõ phím nhẹ nhưng dứt khoát
+ Mỗi ngón tay chỉ gõ một số phím nhất định
- Hướng dẫn cách đặt tay và thao tác gõ phím, thu tay về vị trí ban đầu trên hàng phím cơ sở sau khi gõ xong các phím ở hàng phím khác Cho học sinh quan sát các hình ảnh về luyện gõ từng hàng phím trong bàn phím (SGK – Quyển 1) để nhận biết các ngón tay sẽ phụ trách các phím sau đó gõ theo mẫu
- Sau khi học sinh luyện tập đầy đủ các phím ở tất cả các hàng phím yêu cầu học sinh thống kê theo mẫu sau để ghi nhớ các ngón tay sẽ phụ trách các phím trên bàn phím
- Lưu ý đối với các phím chứa hai ký hiệu ta sẽ giữ phím Shift để gõ ký hiệu trên Nếu phím đó thuộc về phía tay phải thì ngón út tay trái ta sẽ giữ phím Shift và tay phải gõ phím đó và ngược lại để cả hai tay đều làm việc tránh tình trạng khi gõ những phím này học sinh chỉ dùng một tay để gõ Ví dụ phím muốn